25 o Detranflatxiomimj per promillionem.

i'

10 Prornijfi» iam acetptata non oblivat ^fifatla fuit

k promiffore ob caufam,qM& non fiibfiji tt,quamfttbfiftere put «bat.

11 Nott obligat Uta promiJfa.fi ad earnpaupertarem

deuenta*,vt eam implee notipojfis,ntcaA iüaratencris redeunte pojtea fwtun.i rr.clion.\l lue quifuit in mir* folut/tdi promijjio>:err>,irfusculpa non Joluit ,non libeiatur ab illa ,Ji pojlcaredtat ad meliorem fortttnam.

MBäglJS Ribvs pFJCcipu.c cuentibus promiflioPfillÜ^ iam acceprata , & donatio dcliuit obliga-g^SJ te , Sc poteft rcuocari, ctianifi iam fit respromillä.vcl dunata Jonatario.vcl promiflario tra-dita. Primo ob ingratitudinem donatarij , vel pro-millarij Secundo , ob fupetucnientiam libcrorum.TerttoAi fit inofticiofa : itacomuniniter Dolores,Iulius Qarus $ donatio, qu&ft.i i. nur» 1. AntoniusGomez tomo 1 variarum,cap. j,. num.n. Lcflius to-mo i.de tuflu.Ub.i cap.i%Jitb 14. »um. 104. &alijcommuniter. De his tribus ruodis hie nihil age-mus, relinquimus enhn illos ad caput vltimum li-bri fcquentis de donatione , vbi commodiüs tra&arifolenc ä Do&orib js. Hie cuiin folüm agemus dealüs modis magis ordinär iis,qui communiter con-tingere folent.qm vel ex parte inrentionis promif-{brum,vel ex parte mutationis rerum promiilarumcontingere poliunr.

Ex parte intentionis prorBüTbrtim.funt multi,&grauesD')dores, qui dieunt tunc detinere promif-fionem obligate , cum ita mutatur ftatus periona-rum proroittentium , vt h cogitalTet.non promifif-fet. ita Niuarrus in fumm * Latin* , cap.\%.num-j.Molina tomo i.de mfjtit. d fl>. 172.. &c Lcflius tomo 1.de tuflit.Ub.i. cap.i %.dub.<). num 69. 5c multi alij.Prubant,quia fiwur in genetaliconceflione non ve-niunt ea , qua: quis non elTct in particulari concef-furus, vt habetut rev.inge'ierah,de regulis iurüin 6.& capfi Eptfcopus, depoenit, & rem-.jjionib.in 6. itain promiflionc non veniunt eucntus,quos prudensexcipcrctjii illos cogitaflet dum promifit. Probancptiam , quia quemadmodum in legibus locum ha-bet epiikeia, ad excipjendos illos cafus , de quibusnonelt dubium, quod illos excepiftet legiflator,fiei tum legem condidit , occurrillent. Sicetiam ippromiflione gcatäita,& liberali.qux eft velutiqua:-dam lex particularis , quam (ibi quifque imponir,non cenfentur comprchendieuentus.quos promif-fores non comprehendiflent.ll pratuidilTenr.

Si vero in aliquo euentu dubij lint promifTores,an illoscomprehenderenr, vel nun comprehende-rent .alTcrunt rogandos eile promilTores , an illumexcepiilentjcüm promiicrunt,& haberent tunc ani-nium obligandi fe ad illum, necne. Si refpondeantnegatine,aiunt exeufandum effe^quia nullus poteftefTe mclior iudex fua; mentis, quam ipfemet pro-miiTor. v. c. promifit quis , vouitque Deo ieiunare/Ingulis fextis fcriis totius anni , contigk diemnatalitij Chrifti Domini feria fexta celebrari, inquo carm'bus de more Eccjefixhomines toto orbeveTcuntur,vt cognofeamus, an eo die teneatur vo-ucns ieiunare.dicunt rogandum clfe.an fi cum pro-rnifit, yotiimve emifit, ei oecutreret eo anno diemillum fexta feria euenturum,exciperet illiim.nccnc;ü affirmatiue refpondeat , aiTerunt liberari a ieiu-nio ; fi negatiuc.non Hberari; fi dubitat, & fit vjrtiinoratx confcientia:,dicunt iudicandum eile eumliberari, quia credendum efl voluiffe illum promit-ferc,& vouere ieiunium eo die iuxta morem Eccle-/ia:,mosautcm totius Ecclefia: habet ,vt eo diecar-nes edantur. ita Molin. tomo i.de iußit. dtfrut.iyx

§.exempla. Nos iam ex hoc fundamento infean.deäo prteepto Decalo^i diximns,huuifmodi hominemnon eile obligandum eo die ieiunium feritarc,quando dubirat an fe voluerit in eo ad illud obli-gate , ü ei occurreiet, ex eo fciiiccc, quiaqw^iiJoquis nonefteertus de fua intentione in eo cafuoc-cuirenti , ceniendus clt promitterc,& vouere iuxumoicm,& confueuidincm Romana?, Cathoüca;,&Apoitolitic Ecclcfix : mos autem Ecclefia: eft,vt ijidie nataliti; Domini vefeantur carnes, quaruni efuieiunium Haie non poteft.

Std plane pisfata tegula Molina: , &Nauarrinon placct.quia multi promittunt, & vouent cafti-tatem , & Religionem , non prxeogitatis multisdifHcuhatibus , quac poftca fuperueniunt, quas ücogicairent, vt ipfimet fatentur, non vouiflent, Sctarnen non ideö excuiantur : & multi promittuntmatrimonial ck iurant, quorum onera.fi pleneco-gnoiuilent , profedo non ptomifiirent: & tarnennondum natus eft audor Catholicus ,qui aufus fitdiecre earn promiflioncm non obligate ; vota cnim& proi-niiliuncs non obligant ex iis.qux quis fi pie_-uidi(iet,non fccület,fed ex iis promiffionibus,quasquis fecit. Sed poilunt refponderc prafati Doclo-rcs,Molina,& Nauanus, hoc quod dicimus,verumhabere in votis,& promiflionibus Deo fadis , nonin promiflionibus gratuitis , öiliberalibus hominifaciis,quia hr faciliusreuocantur , vt notauitLcf-iius allegatus. Sed plane fi liarc regula illorum inpromiflionibus gratuitisadmittatur,profe6t6com-mercium hominum , 6V fides humana inter homi-nes rumperetur, & magna confufio oriretur intetipfos homines,& illorum contradus.vt de fe pater,&docet Soares tomo i.de Relig.lib.^ cap.iy.num.%.&c Caietanus z.i quaft .%$. art .$dub.i.

Regula igitur ad iudicandum.an valcant.vel nonvaleant promiflioncs tarn Deo , quam hominibuspromiir^ , non eft defumenda ex parte illarum te-tum,& cnentuum.quos quis cogitauit,vel nonco-gitauit , com promifit, foret enim femper incertatalis rcgnla , & plcna dubiis.fed ex parte mutatio-nis materice promiflionis. Primo enim , fi executiorci promilfac fiat illicita, non obligat talis promif-lio , ctiamfi aeeeptata fucrit: idem fi fiat inutilis,aur moraliter impoflibilis , refpectu promittentis ;& Ci muteturomnino ftatus rerum,& perfonarum,vtineo ftam fic mutato communiter non foleanthomines promittcre,vel votiere, hanc regulamtra-dunt hodie communiter Doctores feribentes.

Hinc fi promififti te dudlurum alicjuam in vxo-rcm.illaqtie promiflioncm acceptauit.fed ante ma-trimonium fornicata eft , non tencris eam ducere,quia ftatus rerum 8c perfonx mutatuieft , nee fo-lent homines fornicarias ducere , & eis matrimo-nium promitterc. ita Lcttius tomo i.de iuflu.lib.i,cap.iS dub.<). num.-; :. pate'tque ex cap. quemadmo-dum , de iureturando. vbi additur , idem eile fi pofttalem promiflioncm illa fieret lcprofa , aut paraly-tica.vel amitterctoculos,aut vmim tantüm,autna-fum, vel aliquid aliud in corpore illius tutpiiiSjvelaque tutpceueniiet, docet etiam Molin. tomo i.deiujtit.dijp.iyi.f deinde , Sc communis Do&orum.Similiter, Ci puella; promififti nuptias, putans eflevirgincm,& illaacceptauit,& ante nuptias intelli-gas , vel experientia propria, vel ex relarione alio-rum.eam non clT'e virginem , non teneris eam du-cere , quia non folent homines ducere corruptas,quaefe virgines venditant,& talis promiflio abini-tio fuit inualida , fecum enim detulit hanecondi-tionem,/» virgo efi,non altter y nec alio modo ; nee re-fert, etiamli iuramento promittas , quia iuramen-

tum

6.