Lib.III. Cap. IX.

tppo/i'-arn cft valde oncroGt , & ideo prima cumtora fit mere gratuua, &c Überaus , latifltmc cft in-terpretan -\a, qtiia gratis & fauores funrampliandi.Secunda vero cum fit pcenaüs, reftringendaeft adpoMiam rautüm. Secwidb , quia in prima obicdtumpromiflionis , fcu id quod promirtitur cft totumboc,z'num, veld:to plaußra,Sc promiflio ad hoc to-rum tcrminatur, Sc in toto debet impleri: vr autcmimpleatur in toto» non fatisfacicr dando vnum : atvcro in fecunda promiflione promiflor direkte pro-mifit officium, &'eftnnxit fuam voluntatcm adpcenam mille aureorum , fi illud ä Rege non obti-rieret, ac proinde ad folam pcenam tenetur.

I 1. Citca quartum modü promittcndi,id cft,Promit-

to tibi pro dote me impetraturum tibi a Rege vnumofficium cum effedu , alias dabo tibi mille aiueos.dicendum eft teneri tc ad pra*dic~tos mille aurcospro compenfatione interclfc, in eo etiam cafu,quototam curam, & diligentiam poftiifti, vt illud im-petrares , & impetrare non poeuifti. Primo, quiados , & promiflio illius , non tarn fuit Überaus,quam ex vtraque parte onerofä ifecundb, quia, vbiprimüm adieeifti promiffioni tuat ha?c verba, uiliktdabo tibi mille aureos, peiTpicuum man« , te fi nonin pcenam, in recompenfationem inrerefle officijpromiffi id fecifle.patet ex ha&cnus diftis,cV docetira exprefsc Molin. difl>.i6$. tom 2. de iußtt.§.qubdfi u , ui (ine, Sc Gama deeif. j i. nttrn. i . & $. Confir-matur adhuc, quiafubrogatuminduit naturam eiuscuius loco fubrogatur. l.fi filit,%. 1. jf.de condtt. &demonßr. I .fidonatt.,$.fi ffonfm,ff.dedonat.intervi-rum, & vxorem. Tiraquel. tn l. boues,§. hoc ferrnone.limitatione 14. inprincip.ff deverbor. ßgnif. Cabcd.x.part. decif.n. mim. 2. patetque ex regula textus■ in Lß eum,§.qni imuriarum, ff. fi quis cant. vbi Ia-fon num.n.&§.fuerat, I'/ßit.deatliomb. Siautemhuiufmodi promiflor promififTet dotem ,renereturad illam, aut illius valorem. Ergo promittens offi-cium fe impetraturum cum effedtua Rege loco do-ris, tenetur ad illud, aut illius valorem , cum offi-cium fubrogatum fueric loco dotis.

j », Ex di&is fequitur primo , fi quis promifit fe do-

mum alten' idificarurum cum moriatur , validamefle promiffionem,tenerique illius hxredes cam illia-dificare, quia promiflio fuit realis, 8c non perfo-nalis. ira haberur §. ita autem , Inflit. de wutil.ßi-pulat. & docet Molin. allegatus §.fecundb. Sequt-tutfeeundb, qnando quis promifit fuos hacredes ali-quid effecturos, teneri illos id efficere, vt habetur/. 11. tit. 1 1. part. f. & l.vltim. C. de contrah.ßipu-lat. Sequitur tertib , fi quis in iudicio promittataliumfifti, vcl alium ratum aliquid habiturum,va-lere promiflionem, quanuis non addantur illa ver-ba cum effectu , tenerique promittenrem ad inter-efle, fiprimus fe in iudicio non fiftit, & feeundusid ratum non habet in iudicio,ita deciditur»'«/.^«o-ties quid ,ff. de verbot, obligat. & l.i.jf. rem ratamhabere, docet Maranta dtß>. 7 . num. 4. Molin.foni.2.de iufi.di(p.i6%. %.tertim eß. Coifarr. incap.quam-uupattum 2. part. §.f. mtm.j. Sc ratio eft , quia inhuiufmodi promiffionibus iuris interpretatione,qui alienum factum promittit, cenfetur promit-tere intcrefTe in recompenfationem , nifi aliusefficiat.14. Inquires ramen in fine huius capiris pro fecun-da parte tituli illius, an valeat ptomiflio/cu ftipu-latio rei qua: folüm eft in fpe, nempe'promiffiofru-c"hium, qui exaliquo praedio nafeentur; partus an-cillae, vel animalium, ia&us retis pifeatoriae, & C\~miles. Refpondco affirmatiue , habere tarnen eampromiflionem tacitam conditionem , fi nafeantui,Fagundcz. de Iufima,(?c.

-43

Aliter non debentur, nifi culpa illius, qui promifir,non enafcantur,intellige de lata, feu mortali culpa^non de leui.nec Icuiffima, G promiflio fit gratuita,ita habetur in Li. tit. u.p.j.&l. inttr ßipulamtm,§.facram. verf. fißipulatm, ff. de verhör, obligat.docet Molina torno 1. de iußit. diffut.iCy. & tom. 1.diß>. 200.

Frudtus autem promiffi foluendi funt, quandoad ftatum peruenerint in quo tradi poffint, nempeparrus animalium foluen Ji funr in ei» ftatu in quoä matribus feparari, per fe viuere pyffint ex heiba:partus ancillat, quia la&ari per aliam feeminampofTunt, ladandi quidem funt ä propria matre, in-terim dum promiflarius aliam feeminam qua:rit,quae illum ladtare poflit expenfis ipfius proroiflarij,quas foluet ipfe promiflarius domino ancilta pro-miflbri, fi promiflarius aliam no poflit commodeinuenire, neceflequefir, vt ä propria ladtentur ma-tre. Ita Molin. Theol. tom. 1. deiufl. dtß>. 16$. §.porrb fruilm, Sc de feetibus animalium docent Syl-uefter verb.decimt, num. 14. Leflius tom. 1. de infi.Itb.i.cap.^.dub. y Soarcztom. 1. deRelig cap.^y.num. 6. Sc nos late diximus de pullis equarum, &afinarum, iuxta conftitutiones Bracharenfes fol-uendas efle deeimas poft duos annos. Hb. 1. de de-eimis cap.\. nHm.it,. in qnintoprteepto Ecclefi* , &idem dici poteft de folutione promiflionis. Sedhoc iudicio prudentis committitur. In promiflio-ne de iadhi retis fi quis dicat alteri: Promitto tibiquidquid iadu retis excepero , intelligitur de pri-mo iacT:u, non de aliis, ita Felinus in cap. omnes le-get, de treuga, &pace. Azor. 1. part. Itb.j. c.ip.i 3.quxf.^.in fine.

Catvt IX.

Cui res promilTa pereat, Ci percat, &

quid fi res pereat, & aliquid

ex illa remaneac.

I Res promijfa certa , & determinata aeeeptata addum certura tradenda, fi ante ifftim dtern per-eat abfijue culpa promijforis , perttpromiffario.& num.i.

j G^uidficulpapromißotupereat lata.§l*tidfi ex ea aliquid remanfit. ibid.

4 X^uidfires, qudperit ante naditionem , & poßacieptatio'iem. fit hoc numeroammal.

f Quid fi promiffor , vel donator fuit in mora tra-dendi eam poß acceptaüonem.Quid quando promifit Petrum,vel Paulumfuumman dpi um jimonio , an tunc pereunte vnoabfique fna culpa, teneatur foluere aliud, cap.feq. nnm,$.

6 GjiHtdfires promijfa erat maneipium certum , &

determinatum , & dominm antequam effet inmora tradendi illud, i/'ud im er fei at, an tuticpereat promiffario, anpromiffori occidemi.

7 Quidfi res promijfa erat incerta , & indetermi-

naia in tndiuiduo , veluti vntti aries ex gre*ge, &c.

8 Quid fi fub certa pana promiffor fe obligauit ad

dandam rem ctrtarn & deiermmatamm indi-uiduo,& non potuit tradere,& citrafuam cul-pam perijt,an tum ad valorem illitu,an adpa-nam teneatur.

9 %/in cum aliquod animal incertum, & indetermi-

natum dkm promittit ur,valeat prtmißio.

X z ÄÄ«4

»f.