■

Liblll. Cap. VI II.

241

runt/ccus fi cltli promiffio pcrfonalis.Ita auftoresallcgati.10. Sei hoc proccdit inopinionc, qux docctpro-

miflloncm gratuitam, Sc liberalem poft acceptatio-ncmobligarccx iuftitia: fecusinopinione,qu.'edo-cet obügaie ex fiJ.clitate, quia obligatio fidclitatislixret perfonat, Sc verbis promittentis,iuxta ea quxdiximus cap.z. num. 1. ac prbinde extinda perfonaper morccm.extinguitur obligatio illiusperfonalis.

Capvt VIII.

De promiflione de fatfto, &r re aliena,

& de promiilione'rei, leu fru-

6kus, qm nalcencur,

&m ipcfunt.

1 De iure ciitili promiffio faüi alieni eß inualida,& non obligat.

O

i. Quibus modu concipi poteft promiffio de re aliena.

5 In communi vfu loquendi perinde eß dicere, Pro-

niitte tibi, Petrum tibi daturum centum,ac di-cere, Promitto tibime curaturum vt Petrus ti-bi det centum, lunc ad quid obliget ifta promif-fio,&num.Af.^.

6 Quid de ifia promiffione, Promitto tibi mefailu-

rum , vt tibi Petrus cum cffetlu donet centum.Refertur prima opinis, ibid.

7 Refertur fecunda circa fettfum illius.

8 Refertur tertia.

Et pnfertur alijs.ibid.5 Trobatur tertia.

I o Proponitur &foluitut obiectio contra tert iam opi-

nionem, quam fequimur , & num. 11,

I I Quid de lila promijjione, Promittottbi, rne cum

effeäu impetraturum a Rege v'ittm officium ti-bi ; alias milleaitreos dabo tibi,ad quid obliget.

1 3 An cum quis altert promißt fe Uli adißcaturumdommn cum moriatur, teneantur iüiiu baredeseam alteri tdjficare.Quid quando quis promittit alteri fuos beredetaliquid fatturos , anb&redcs teneantur id fa-(cre. ibid.Quid quando, quipromittit alteri fe faclurum,vt Petrus in iudicio cum eoßßat, vel Petrurnratum aliquid babitumm in iudicto,& ille neu-trum vult. ibid.

14 Vtrum valeat promiffio rei in ße , vt partut an-cilU , fruit tu agri talis , iaclus buim pifca-tionU.

1J Quo tempore tunc foltt endlos fit partm ancilU, &animaliurn.

I. ^^^|^ OMISSI ° fo&i alieni de iure ciuili eftsjftfflx inualida, & non obligat, vt fi promittasgg^f! alicui , v.c. Titio, Perrum illi daturumvtium equum; ifta promiffioeft inualida de iure ci-li, quia eft de fado, & re aliena, Sc ficut nemo po-teft dare id.quod fuum noneft, itanon poteftilludpromittcre. l.fi ftipuiatio ifta, ff. de verbor. obliga-tionib. Si tarnen promittas te curaturum, aut effe-durum , vt Petrus Titio det vnum equum, valetpromiffio iuris ciuilis, difpofitione infpeda : quiaiam promittis fadum proprium, & rem propriam;promirtis enim laborem , indulttiam , & curamtuam in procurando,vt Petrus equum Titio donet,ita habetur l.fiquisalienum,ff. codem, & i-vice vtr-ß> Inftitut.de flipulat,

Fagundez de Iuftitia,&c,

Multis tarnen modis poteft coneipi ftipuiatio,Teu promiffio de re aliena. Primh, ii quis alteri di-cat : Promitto tibi, Petrum tibi daturum centum.Secundb, Promitto tibi me fadurum,vt Petrus do-net tibi centum. Tertw , Promitto tibi me fadu-rnm, Sc curaturum, vt Petrus cum efFeclu tibi cen-tum donet. Quarto, Promitto tibi in dotem meimpetraturum a Rege vnum officium, alias me da-turum tibi mille aureos, Sc circa omnes hos modospromittendi difeurremus, & alios fimiles.vt verita-tem in illis contenram aperiamus.

Et vero circa iilum primum promittendi mo-dum , infpedtis illius verbis, iam diximus, attentaiuris ciuilis difpoiltione,promiffionem fub illo con-tentam eile inualidam.quia fimplicitcr, & abfolu-tc vt verba fonant,cfl: promiffio de re,& facTro alie-110, Sc nemo poteft dare , aut promittcre , id quodfuum non eft , iuxta legem citatam , fi fiipulatioisla , ff. de verbor. ebligat. In communi tarnenmodo dicendi intcr homines vfitato , perindeeft dicere, Promitto tibi, Petrum tibi daturumcentum, ac dicere , Promitto tibi , me curaturum,& fa&urum , vt Petrus tibi det centum ; & de hisduobus modis promitrendi , cum in vnum ex com-muni hominum vfu, Sc confuetudine reeidant, fub-tijitate iuris ciuilis reiedta , dicendum eft promif-flonem de re, Sc fado alieno prxdi&is duobus mo-dis fadam,& aeeepratam in confeientia ita valcre,Sc adftringcre , vt promiifor teneatur curare , &agere quaiitum arbitrio prudentis in fe eft, vt alterrem ä fe promiftam donet, vel faciat. Et ratio eft,quiakunc promiifor Bon promittit rem proprie olic-nara, aut factum aliennm, fed promittit rem, &: fa-ctum proprium , & fuum , cum perinde Cu dicere,Promitto tibi, Petrum tibi daturum centum, ac di-cere, Promitto tibi me curaturum, Sc daturum ope-ram , vt Petrus.tibi det centum : ita communiterDoctores, Couarruu. in cap.quanuu paßum.part.i.§.t. num.x. Felinus in cap. referiptum,deiureiuran-do , Abbas in cap. ex litterü, de ffonfalibus. Molin.diß/.i68. S.quoad 1. tom.t. Gamzdecif. jz. nurn.i.Ergo tenetur promictens in confeientia tantamopeiam ponere, quantam arbitrio prudentis mora-litcr fit neceflaria , vr Petrus hoc pratftet. ha;cenim obligatio, qua quis promittit fe fa&urum ali-quid , de feefficaxeft, iuxta textum in §. ß quisalium, Infi, de inutil. ftipulat. habeturque in l interftipulantem, in prineipio,& in l.ftipuiatio ifta,in ini-tto,ff. de verbor. obligat. Quamobrem tenetur pro-minens bonafide, quantum ineo eft curare, vt Pe-trus rem donet, vt praeter ciratos dodte aniroaduer-tic Capicius decif.ys.nttm.j.&S. neque ob id quoda voluntate aliena res promilfa pendcar, Sc nc quauimpoffibilis videatur.liber manetpromittens a pro-miffione faciendi quantum in fe eft, vt Petrus do-net : vndc quamuis iuramento talis promiffio con-firmata fuerit, non aliud promittit iurans , quamfe curaturum, vt Petrus f aciat, quamuis tunc exduplici vineulo teneatur id curare , nempe ex vin-culo Religioniserga Deum, Sc ex vineulo promif-fionis erga hominem.

Vnde quanuis illa promiffio : Promitto tibi, Pe-trum tibi daturum centum , infpe&o rjgpre iurisciuilis, tanquam de re Sc fado alieno fit inualida,Sc reprobata, non eft tarnen negandum de iure ca-nonico elfe validam , & firmam , & ex ea oririobligationcm, vt promiifor teneatur dare operam,vt alter id faciat , cum per eam fuam diligentiamimplicite promittat, imöhodie in regno Caftell«poft leg. 3. tit. 8. Hb. $.prdin. qux eft lex z. tit. \ß-lib.^. noH*collcttionit , perinde quis tenetur fi pf°-

X mittat

x.