o De acquifit.dominij in alias res 5 &c.

Fundamenrum eft, quia ad intro^ucendam denouo confuerudinem obligantem tanquam legemfufficit confuctudo longi temporis, qualis eft dc-ccrm\)J.vlt.C.dcpr£fcript.longt tempor. Ergo etiam>vt confuetudo contra legem ciuilcm vim,& au&o-ritatem habeat, fufficiet dccennium , proindequeeadem decennali cönfuetudine in contrarium in-du&a lex ciuilis abrogabitur : optime autem ani-rnaduertit Azor. induetus, hocdecennale tempusprasferiprionis numerandum effe ab iis , qui finepeccato per contrariam confuetudinem eeeperuntagere contra legem, nam licet primi, qui contra il-larn agere eeeperunt, peccauerint,& mala fide nonporuerint prsefcribere.tamen in pofterioribus, quiexemplum priorum fecuti funt,potuit dari bonafi-des, (equuntur enim exemplum fuorum maiorum,& non debent, nee tenentur exiftimare prioresfuos, & proauos peccafle, legem ciuilcm non fer-uantes , nifi euidemer conftitcrit eos in eo fa<ftopeecaire,& quidem tunc curn tempus prxfcriptio-nis ineipit contra legem bona fide prylcriberew'n-tipit quoque confuetudo efferationabilis, quia eftrunc coniundfca cum bona fide, Sc iufta caufä,& eft{ine peccatd in pofterioribus rntrodu6ta,vt praeterAzorem docci Stylueftez verb.confuetudo jjy.exAb-bate cap. i. de treuga , &pace. Felinus ibi num. i 3.Rochus de Curte cap. vlt. de tonfuetudine, Sc alijtommuniter. Dum tarnen tempus rvzferiptionisnon implet ur,penes Principes eft vetare.ne progre-diatur talis confuetudo, Sc abfque peccato fuas le-jges non obfetuaiites,punire , vt beneanimaduertitAzorallegacus.

'' Circa leges Canonfcas eft partita opinio. Pri-ma,Sc communior docet ad prsefcribcndum contraillas re'quiri confuetudincm'in contrarium 40. an-norum , &non fuffiecre decennalem confuetudi-nern : hanc tenent Soates de legibus , Hb. \. cap. 13.tium. 1 i.vbi hanc appellat veram fententiani.Inno-centius in cap citm dilettutyde cönfuetudine. Panpr-mitanus cap.vlt. deprafeript. mtm.\\.& in cap.1. deift<nga,& pace,num. 4-vbi late Felinus mmm.jf, Ro-chus de Cürtc fett.$.num.$c'. Turrccremata in cap.confuetudo, <jut.fi. 1. Bartol.i» repetition. legi* dequi-bus.qu&ß.i.principalis, quaßiuncula j. num. 14. Syl-nefter verb.confuetudo , qutft.4. Angelus ibi ftum.S,Corduba lib.i.qutß. 11. dd+. CJregorius Lopez &alij,quos ibi ciiat Soares,& multos etiam fequitur,ac tongerit illuftriffimus Archiepifcopus Braoha-ifenfis 1 .part.decreti ,cap.^ .num.$. pag.i$. Azor to-ino i.lißitutionum moral.cap.^.qudf.6- initio. PatetJiöfc diferimen inter leges canonicas, Sc ciuiles, exiap.de quarta, & cap.ad aures,de prafeript. Sc ex ra-rione, quia ad praeferibendum contra quaneumqueEcclcfiam Romanam inferiorem , requiruntur 40.anni; igitur hoc tempus etiam fuflSciet ad prsferi-bendum non contra bona Ecclefia* Romanae, fed(Contra leges illius : aliud enim eftpraeferibere con-tra res Ecclcfia: Romans, aliud contra leges illius,•vt docet Söares ällegatus.

§cio contrariam opinionem tenere nonnullos,aflerereque fuflicere ad hanc praeferiptionem de-cennalem confuerudinem, ficut fufficit ad praeferi-bendum contra leges ciuiles, &hi funt Azor»'«fumma,tit.de confuetud. Calderinus,& ali) in cap. u<de treuga,e*r pace. Probant, quia aliud eft prseferi-oere contra leges Ecclefis, aliud praeferibere con-ira Ecclefiam.feu contra bona Ecclefiae : huiufmo-di enim leges non funt bona , proprie loquendo,Ecclefiae,fcd funt prxcepta quaedam, & ftatuta fu-^eriorurh Ecclcfiafticorum, qua ipfi vel per fe.velp^r fuos rnifiiftjos yident, & feiunt non obfcruad,

Sc racentjcüm facile pofient contradiccfe, ac pro-indt- approbant ;Sc ad hoc fufriciunt decem anni,qua; eft confuetudo longi temporis,ficut furjiciuntad leges ciuilt^ abrogandas ; (ed cum alia opiniolir communior, non eft modo animus ab ea re-cedere.

Alferunt tarnen Leflius tont, i.de iuß.Ub.i.cap.6. 77.dr.b.^. num.if r. quod idem infinuat Sotus Üb. 1. demfirt.qu/eß.y. art.i. Menochius de arbiträr, lib.i.cafu 81. num.A.. illuftrifllmus Bracharenfis 1 part.decreti cap.^.num.^.fine,\bi pro fc citatConanum,ReburTnm,Corrazium, Sc alios,vcriüs ciTc non re-quiri certum tempus vtdifluetudo contraria legemroUat,(cd pendere id ex arbitrio prudentis, quia vtdiffuetudo legem tollat, opus eft, vt Princeps idfeiar, & vidcat, & toleret; Principes autem cumlongc fic, id videre non poterit, Sc quia harc fre-qnens difluetudo , feu operatio contra legem dariin decennio non poteft , quia non femper Occurritoccafio operandi frequeiirer contra legem , quatctotum hoc negotium.fiue de legibus Ecclefiafticis,iiue de legibus ciuilibus agamus, arbitrio pruden-tis commitretur.

Verum hsc do&rina Leflij , & Soti &a!iorum 7^'non videtur folida , quia licet Principes per fe hocfeire non poflint,6\: tolerare;fufficit quod id feiantillorum miniftri ad quos legum obferuantia in-cumbit: neque enim Principes inftat Dei funt.quiper fe ipfos vbique prärfentes fint.Neque opus eft,vtcontinua,& frequentiiTima operatione, eV: con-fuctiidinc in conttarium lex illorum abrogeturifufficit enim , quod feiant fa:pe non obleruariquandö obferuanda erat, & non opus eft, vt atbitrio illorum committatur numerus aduurri in con-trarium ad iudicandam hanc pra:fcriptioncm,quodtotum videtur patcre ex cap. vltimo , de coftjuetudibi , Licet long&utt confuetudwü non fit leuü auüeri-tat^non tarnen eft vfque adeo valitura,vt vel turipofi-ttuo debeat praindtcium generare, nififuerit rattona-bilü, &legittmi prafenpta vbi vides ad abrogatio-hem legis.vel iuris pofiriui foliimduo requiri ;pri-mum praferiptionem legirimam , qualis eft decemannorum in legibus ciuilibus, Sc 40.in Ecclefiafti-cis ;/ra<«^HW*, rationabilem caufam, qualis eft ap-probatio , & diflimulatio Principis per fe , vel perfuos miniftros, qui legem condidir,& nihil diciturde arbitrio aftuum contra leges fadtorum; quareea opinio licet ab illuftriffimo Bracharenfi laude-tur, non placet mihi; vnde non placct etiam , neeplacere poteft opinio Vafq.i.i.W^.177 cap.i.& j.& Pontij lib.6 de matrimonio , cap.6.nnm.j quiadhancabrogationem legum requiiunt expreflbs,feupcrfbnales confenfus legiflatornm , qiubus appro-bent confuetudinem in contrarium introdudtam :contrarium enim,& id quod diximus,longc proba-bijius cft,quod tenetSoarcs de legibus, lib. 7. cap. 13.nnrn.6. Sancius lib. 1 .de matrimonio, difp-* .num.x 1.& i4.Salas<fe legtb. diß>. 19. fett.}. num.io.& 37.Azor tom.x.lib.ycap.\ %.au*f\.

*An, qui legitime pr&fcnffit rem^aliquam 3 teneatur iÜam refti-tuere , ß termino fr&fcriptwnüelapfi fibi conffet fiiijje alienam.

Hac de re partita eft opinio. 79.

Prima affirmar, nifi interceflerit eulpabilis ne-gligentia domini in proouranda , & requiremla re

ftia.