Lib.II. Cap. XV.

47-

«*.

nienfibus, aut hebdomadibus ,'vel maioribusfpa-tiis ; tunc enim tempus duplicatum requiritur, itavt inter prxfentes requirantur viginti anni nonvfus, vt habetur inl.fi fic, ff. quemadrnodumferuitmatmttatnr, & l.vhima C.de feruitutibw. ita Couar-ruuias, &: Molina allegati. An verö inter abfentestenipus duplicatum quadraginta annorum requira-tur, varia eft opinio; quidam enim aftumant, alijnegant, cum gloflis, in l.penultima, & l. vltima, C.de Jeruitutibtu , duplicatum tempus requiri doeetGregorius Lopes<ia!/. CaftelU i6.tit.}i. part.^.dciurecommuni loquendo, quodius cum obferueturin hoc regno Lufitanix ,illi ftandum eft : vt bencanimaduertit Molina citatus. nam in dicla legeCaftellxde iure illius regni tempus immemorabt-le requiritur, de cuius initio non extet memoria.

Ins patronatus 3 ins prxfintandi,gf eügendi ad beneficium , atqueadeo ipjum beneficium quantotempore prxfiribatur.

Si conftet Ecclefiam antiqiiitus fuifle liberam,jus patronatus illius ä laico nullo vnquam tempo-re praeferibi poteftcontra Epifcopum:fi eft dubium,an fuerit aliquando collationis liberx, poteft prx-feribi ä Parochianis , vcl ä quocumque alio laicocontra Epifcopum fpatio 40. annorum cum tirulo,tempore immemorabili fine titulo : ira docentMolin. tom.i. deiuß.dißj.yo..§.Beneficium,pag 429.glojftt vltima in cap. cum comingit, de dolo, & con-tumacia. Couarruuias ad re£. poffejfor. part. z.J.io.tium. 8.& 9. & 20. Lefllus tom.\. de iuß. dub. 10.nttm.i i.lib.i. cap.6. Et vero quod ius patronatus^quandoconftat Ecclefiam äprincipio ruiffe colla-tionis liberx, & pertinui(Te ad Epifcopum , ä laicopraeferibi non poflit, docent vltra relatos, Lambcr.de iure patronatus hb. 1 .^uaß. to. art.\. Sc inde pro-baiur, quia fi conftet fuiffc ab initio collationis li-beral , ftat prxfumptio iuris contra laicum , quodab illo fuerit vfurpatum tale ins patronatus. Neeiuuari poteft Iaicus poffeflione, & prxfiriptione vimmemorabili, Sc vltra centum annos ; quia prx-ficriptio immemorabilis eft illa , cuius initium me-moriam hominum fugit, & ignoratur. Si autemconftet quod ab initio fuit ea Ecclefia liberae colla-tionis Epifcopi, falso allegabit pofTeflionem immc-morabilem cum de initio conftet.

Si eft dubium, an olim fuerit collationis liberal,poteft ius patronatus praeferibi a laicis, & paro-chianis, cum titulo inter prxfentes 10. annis, interabfentes 2.0. ficutaliaiura, qua» cum bonisimmo-biltbus computantur, vt diximus num. $2. fine ti-tulo vero,tempore immemorabili. ita Couarruuias,Moliua, & Lefllus, indu&i. Ratio eft , quia cumtitulo colorato pofTnnt prxfcribi a laicis contraperfonas Ecclefiafticas bona immobilia, iura, feu-dum &emphyteufis Ecdefixinferioris a Romana;ergo & ius patronatus,quod eft minoris momenti.Nee prxfumptio iuris eft in eo dubio, contra ipfoslaicos , cum fuppofito eo dubio prxfumptio iurisfit eriam>quöd ipfi fuerint fundat-rcs , Sc patroniipfius EccUfix : requirkur tarnen line titulo tem-pus immemorabile, quia, vt fiepe diximus in fupe-rioribus, ex ppfleflione iuris prxfenrandi pertempus immemorabile prxfumkur iuftiffimus ti-tulus.

Notabis tarnen hie prxfemationcs illas , & iura

203

patronatus, qux compctnrir laicis ex fo!a,*& nudaprxfcn'ptione , Sc ex prioilegio, non ita eile priui-lcgiatas, ac fauorabilcs in iure, ac funt illx, qux ü-lis competunt ex fundationc, aur dotatione ipfa-rum Ecclefiarum : nam his nunquam cenfetur de-rogatum in litcris Apüfrolicis,nifi id fpccialiter ex-primatur inillis,vt bene animaduertit gioffa com-muniter reeepta** Clementina per litcr<a,vcrb.slpo-ßolicis, depr&bendit, 8c Cabedo de iure patronatiucap.x. num.^.ffr regula Canceääria 40. Deinde prx-fentationcs , ex priuilcgio > Sc nuda prxfcriptioneacquifitx, includuntur in menfibus referuatis, nonita illx , qux competunt ex fundationc : ita idemCabedo, Caflädorus deeif+de iure patronatus , Gi-gas depenfion. aus.fi. iynum. vlt.adfinem.

Ius prxfentandi Reötores , vel beneficiatos, inEcclcfiis collegiatis poreft prxfcribi ä laico contraEpifcopum, cum titulo 40. annis ; fine titulo tem-pore fimiliter immemorabili; & maiori cum ratio-ne ius prxfentandi ad beneficia fimplicia. ira Lef-üustom.i. de iuß. lib.i.cap.6.dub. 10. num.$\. Mo-lin, tom. 1. diß> 70. $. benepeiumpag. 429. Couar-ruuias ad reg. Poffcjfor part. i. §. 10. num. 8. & 9.Probatur, quiatalis Ecclcfia,&talia beneficia prx-fumuntur a laicis fundata , feu dorata , ac proindenon fine graui fundamento redte putantur prxdi-<fti laici habuifle ius prxfentandi ex fundationc, Scdotatione, illudquefibi de confenfu Epifcopi re-fcruafTc. Nam quamuis ex hüc prxcisc quod quisfundator, aut dotator Ecclefix fit, non competatjeiius prxfentandi parochum , aut beneficiatos in o.>cum id de iure pertineat ad Epifcopum , 6V Pra:!a-tos ; tarnen fi id in fundaiione, aut dotatione, hecius fibi cum confenfu Epifcopi referuet, vere obri-nebit illum, & iraprxfumitur factum fuiife.vt beu*docet Couarruuias induetus.

Si Iaicus conua laicum contendat de iure patro-natus , poteft prxfcribere vnus contra alium ; itacommunitcr Dolores , Cabed. de iure patronatmcap.y. n. 1. Couarruuias ad regpojfejfsr 2.pan.§. 10.num. 1. vbi dicir, inter prxfentes requiri decemannos ad hanc prxfcriptionem, inter abfentes 20.cum titulo , quia hoc tempore prxfcri'ounrur aliaiura, qux cum bonis immobilibus adnumerantur,vti diximus num. 38. fine titulo autem non poteftprxfcribere, quia fine inftitutione canonka nonpoteft acquiri ius patronatus, & prxfentationis bc-nefieij poireflio; quare fi non habet titulum, perin-dc eftae fi nunquam efTct patronus,aut prxfenratortalis benefieij , & ita docet etiam Lefllus iom.i. deiuß. Hb.i.cap.6. dub.10. num.i,^.

Ad probationem autem iuris prxfenrandi fufn-cit vnica prxfentatio,fecuta inftitutione, feu colla-tione Ordinarij cum efFedu ; in iuribus namqueincorporalibus ad probandam pofTtffionem , icuqaafi pofleflionem ( fic enim in illis poileffio ap-pellatur, /.}. §. vnde vi, iunüo §.penultimo, ff.de vi,& viarmata.cap.confultationibHSyde iurcpatropattu)vnica prxfentatio fufEcir, fecuta, vt dixi,collationoOrdinarij cum effc<5tu : ira gloftä communitet ap-probata verb.trium , in cap. cum Ec< lefia , de caufypofejfion. & proprietatü. Rochus de Curtc de iurepatronatm ^uaß.14. num.^T,. Lambert. i.part.lib.i.ort. 10. quafi.i.inprincip. Qldradus conßl.} 1 2.CaUderinusco«y</.i2. Deciusco»/?/.n4.l a f on tn § A ^ e

fiagat,Inft'tut Jeatlion. Qom1xmuzs.pU8.cap.14.num.t. Cabedo de iure patronatm cap.-j. nttm.i. Ar-chiepifcopusBtacharcnfis in z.parte decreii, cap-S-difl.$4.pag. 7 i8.«« w .^. vbi prxterhic citatos citatplufquam duodeeim audtores, licet Cardin. Tuf-chus tom.-j. concluf.H.mm.j.cm-n multjs,duas,va

tres

4P-