Lib. 11. Cap. XII.

l 79

ll.

n

14,

Molinx, putantis tituc xftimandam eile fpcm il-lius, qui laqucmp pofuit , Sc ab alrftio qui fcramoccupa.iit,compcnfandam,qucd eft lat^s xquum,atopinio Molinxcomparaca cum opinione Leffij eftjcquiot , & piobabilior. Abfolute tarnen noftraprarualct üb fuum fundamentum.

Hio tarnen adhuc diffiailmes remanent, qua:iicteflari4m explicatiauem poftulanr.

Puma eft, quid Cu diccndum,fi dum quis fcrampxolcquitur, illa incjdat in laqueum ab altero ex-tenfum 3 & ad hanc difiicuk.itemrefpondetLefliusditt. mim. jo. Virf. fccuia'0 , verumque habere iasoecupandi illam, acproinde eile primioecupantis :dominus iaquei habet ius ad illam, quialaqueo fuocapta eil ; profecutor illius, quia illuis iuduftria inLqueup.i ineidit i niil enim illam exekanet, &profequercrur , non incidiflci in illum ; quarc pri-1110 occiftuuüis erit. Diccndum eft tarnen , fi pro-fecutio erat dubia: fpei, Sc cafu acetdir , vt fera il-laqioaieiur , pcrrinetcäd cum , qui laqueum po-fuit. Üi tarnen infecutoi ex vulna'e forte iam fera:illaio, omnino illam erat capturus, ipfi cedere , &dcdncjtur harc tefponhoex dic~tis circa primam dif-ficultatera. Addo tarnen quod fi profecutor fera;(ciebat de Iaqueo , Sc de induftria operam dedit vtfera in illum ineideret , illius efle pra*dic"hm fc-ram ; debebit tarnen rurfus aptarc laqueum , vt an-teaerat,& aliquid foluere domino eins, proillo vfu,fi confiderabilis fir.

Secunda eft, fi quisnaflam in flnmine a pifeato-rc polltam clcuet, Sc pifecs in ca inclulos extrahat,deinde illam eodem loco reponat, il.laquc rurfustantundem pifeium colligar, an rclidta hac praedapifeatoti, poffit priorem praedam aeeipere "> F-t inprimis dico indubitatum eile , priorem przdampertinerc ad pifeatorem, qui hallam iniendcrat.Deinde etiam poftcriorem illi deberi, vcl in toto,vel in parte, quanmm nafla imtriota perfiftenscol-keturafuiflet. Si tarnen iam erat repleta , Sc illcextraneus pifeibus extractis illam velincodem,velin diuerfo loco repofuit animo pikandi fibi, facc-rc fuam prxdam , quam collegerit , Sc fi illa fitaaqualis pretij cum priori, pofle hanc fibi capere,illaque in recompenfationera domino nafla: rclin-quere, folutoetjam pretio vfus naiTa:, fi fit confi-derabilis ; quod enim in hoc cafu pifecs pofteriuscapti non acquirantur domino nafla:, probatur,quia non habet alium titulum ad illos , nifi quodJuo inftrumenro capiantur ; hie autem non fufficitquando alter inftrumenro vfus fuit nomine pro-prio , quamuis poflit ei licri iniuria in tali vfu finelicentia illius , Sc ideo pretium eius vfus eidebeat,nee dominus nafla; habet ius , vt illa euacuata,quando nihil amplius erat captura , rurfus nomineipfius aptetue ab extraneo ad nouam pifeationem,Icd pollet relinqui incompoiitam , modo nee ipfa,nec pifees capti domino perirenr.

Dcmum in eadem materia feeunda: difficultatismonemus cos, qui laqueos venaturos pon,unt, velvrforum,aut ceruorum, aut luporumeapiendorumcaufa foueas faciunt in locisinfolitis, atque inuiis,fi pecus hominis probabilitcr id ignorantis.vel ali-quod aliud aniraal eö ineidat in foueas, teneri addamnum darum, /. qui foueas, & fequentibw , f. adleg. AqMÜ&m, quod mihi videtur prpeedere proforo extemo, non pro interno, nifi poft latam fen-rentiam. Nam cum in faltubus & locis inuiis , &defertis, quo animalia ire non folent, harc fianr,cur ad illorum damnum reficiendum tenebunrur;pretium tarnen animalis , fi illud fibi acccpcrinr,vel ipfum animal mortuum adftring,entur domino

illius reddere, id enim ratio didar: ad aliud autemdamnum reftituendum non video, cur in foropoliobügentur.

TertiaiCV: prxcipuadifficulrascft,fi Iupus agnumtuum rapuericöv vicinus, fiue per fuos canes , fiuealiolaborc,vi,aur arte illum extorfit,poffit nc illumlibi capere 3 Et refpondendum eft non pofle, feddomino eile reftituendum, quq: eft expreifa deeifiolegis,Pornp<mitu,jj.de acciuirendo rcr.dor/iimo,\bi di-citur quamlibet rem noftram ä fera rapaci ereptam,tandiu noftram manerc , quandiu non fit confum-pra, (cd recuperari poflit. ldem difponit OrdinatioLufitana lib. f. tit. 4. §. y. in vetertbm, Sc in nouisnihil innouatur,debentur tarnen recuperatori pra:-da: expenfx, fi quas in illa recuperanda fecit.

Capvt XII.

De acquifitione dominij in res aliasab animalibus, qua: poft primamdiuifioncra manferunt indiuife,&communes. a^itur de filuis car-duis , de pafeuis publicis , dein-fulis Sc metallorum venis ijvuentis.

LafiR'^gemmt, corallium , ambarum in littore

inuentutn, de iure gentium pimo cflfiemis , (fr

inuenientü funt.An ventt metallorum inuents, eandem regulamft-

quantur, & Jim frimi hmentork. ibid.Seclufit lege alicuim regni , aut legitima confue-

tadine im tffodiendi venas metalli i'ijuo fundo

inuentaf de iure gentium ad dtminumfnndi vi-

dctitrjpcttare.Quid fi innen t£ fint in loco publico,velnti in ter-

ritorio publice alieuitu reipublica. ibid.uinftando infolo iure gentium,& feclußs legibtu

prineipum, & corifuetudinibiu regtiorurn, vens,

ttttri , & metallorum vhicumque inueniantur,

fint primi inuentoris , idem de iure efodtendi

illas.Refertur prima opinio afiirmans. ibid.Refertur fteunda ajferens ejfe domini fundiin quo

inueniuntur.Prxferturprima opinio t licet ijlafecwidafit etiam

probabilijfima.Judicium uiuEloris.Eft longe diuerfa ratio de inuentione thefaurc-

rum , & de inuentione venarum metallorum.De inuentione infularum in rnedio rnuru , ad

quem pertineant,& quid de infulis^tttfunt in

muri adiacenti terrx alicuim Principü , &

Tium.9.Quid deinfulü fluuiorum regnorum conftiia dif-

criminantium. ibid.o ld quod per allutiiontm agro nojtrofltmen adiicit,

nobis acquiritur.Vnaqtuque cemrnunitaf pol eft interdicere ligna-

tio'iem , & pafeua publica in [jluis , & agris

fuü , vt melius referuentur ad aliqtiem vjitrn

communem.De iure Lufitaw in monübut, & fahibw incuU

tu, hoc eft , Chatnecas , nemopoteft inftituert

defenftts, loca immunia], [tu , vt jLufitane lo-

quar, Coujadas.

1 j Ql<U

6

7

11

11