ib. II. Gap. XL

177

biico altcrius communit,uis, aut termini, idem eftJudicium , atque de venatorc in fundo alieno con-tra domini voluntatem ; ncc cnim animalia teuen-rifr reftituere , Ted folum damimm. Nee obftatquod exuaneus ca:iiens ligna in fylua alterius po-puli,tenciiur ad illorum reftitutionem, quia arbo-resfunt fruetus foli, in quo adhuerent, Sc radiceshabent, non fic animalia vaga , & fylueftria, i,ta.Leffius tem. 1. deiußtt. lib.i.cap. f. alias 6. dub.9.num.+ 5, fi>ie,fol. 48. Sc Couarruuias tium.pr&tedentiallegacus.4. Sracuo tertib , captatio animalium in locis pu-

blicriuri^fcd venationi Principum,magnatum, aucraonaftenorurn appropriatis,Co«/W<fcf Lufitane ap-pdlatis, culpa eft , interdum quidem venialis , in-terdum mortalis , maxime pro ratione damni daticum obligarione reficiendi damnum , animalia ta-rnen capta fiunt capientis: haue docec Leffius tom. 1.de ittfi. lib. i. cap. f. alias 6. dub. 9. num. 44. Sc eftita reeepta ficut praecedens, Sc deducitur cxiifdemUoctoiibus , & eandem feie habet probationem ;-peculiariterautem expreflimus difFeientiam culpa;venationis prohibirx in hac fpecie , quia lex ipfaconftituens loci publici immunitatem , &pcenamappofitam,lolam culpam venialem debet inducere;ex quantitate tarnen damni facilc poteft reeidi inculpam mottiferäm , quod damnum xftimandumeft ex difficultatc, qua in tali loco capiumur, Scprobabilicatexftimata, quod ventum eifern in po-teftatem domini, feu peifona; fruentis immunitatcloci; & ex commoditate recicationis venaticx ei-dem perfona: fublata , li ad cum vfum vult locumab aliis intathmi , vt Principes, Sc mngnates , rc-fpectu quorum id incommodum multo magis eftcurandum , quam pretium fera- capta:. Porro verödamni reftitutio, vt tettia pars conclnfionis habet,ex natura facti debetur, plcrumqne tarnen perfona:tale damnum pallie eam non curant, fed folumcontenrx funt, quod violator immunitatis loci äcuftodibus deprehenfus ad iudicem deferatur , &foluat peenam ftar.utam,& ha forte confuerudo ha-bet in hoc regno , quod fane axpiitas poftulat, vtonus, quod populi patiuntur, ex immunicate totlocorum exemptorum eleuetur, & tolcrabüius fit.!am vero ferae capta: iuxtapoftremamconclufionisparrem , capientis, haud «Jubic, fiunt ; quia vaga;it & in libenate naturali ; idque verum eft,etiamfi quis arte & induftria' damnabili eas eliciate loco immuni, vt egrefias capiat,ita Medina ftatimallegandus, Sc Leffius allegatus num.46.Sc Couar-ruuias ad reg. pucatumpart.i. §.8.www». 14. quam-quam in hoc cafu perinde puniri debet, atque (Iiutra locum ipfum venaretur, vt exprimunt, Me-;dina C. de reb. reßtt. <jut.fi. 12. & Leffius , nam (iabfque machinatione illas extra locum vagantesinueniat, tuta confeientia eas venabirur , cumncc ratione loci, nee ipfius feras, nee aliundc im-pediatur.£.1 Sratuo'quartö, captatio animalium. qua: in ali-cuius dominio funt, eft peccatum furti,nec anima-lia capienti acquirnmur, feddomino femper funtrefticuenda. hax eftomnium Doftbrpm, &perfe.patet, folumquc exiftit circa eam difficalras in dif-cernendis animalibus vagis ab irs »qua: dominumhabent ;fed id facjendumeftiuxta-doiftrinam capi-tis ptimi , Sc vno verbo repeti poteft , animaliaparticulari domino appropriata., efle illa , qua; ve-1fuftt natura fuamanfueca, velqnae natura fua funta> fed funtiam ad quandam manfuetndinem re-jaiia, dum.yfuin reuertendi 3A nosex libcrayaga-xionc ictincnt j vel ptorfus fera, fed noftra cufto-

diaretenta, eVcoäcita. Vndc in fpecie deuueitnrcohimbas nuftii columban'j incolas , quandiueiafluefeunt, non pofle a quopiam hbere capi, nifiRefpublica uefimat cettam diftantiam ä columba-rio, extra quam cgrelfa;, fiant capientis, ficut Co-uarruuias ad reg.peccMitmpttrt. 2. §. 8. knurrt. \%,teftatut in Cafteila decretofummi fenatusadhuncefFedum vnius leuca; fpatium definitum efte , fedin Lufitania fimilis conftirutio non reperitur , fi- alieubi tarnen , aut confuetudine , auf decreto eiusConcüij.quod Camera in Lufitania dicknr,& alibiRegimentum, ftatutum aliquid fuerit, id obferua-bitur, alioqui obferuari debet ius commune , vtinnulla diftancia oeeidantur, ex qua probabilitcrcrc-datur illas folcre fc reeipere ad aliquod columba-rium , ad quam rem facit valde /. Pomponiw , §.idem Potnponiui,ff.farnili& ereifetmd*. \ quamquam,qui has aues in agro libere vagantes oeeidit, nonita eft arguendus, ac ü eas de ipfo columbario fu-raretur, maxime vero ii ad arcendam e fatis petnf-ciem, in globum earum iaculctur, Sc vnam, vel al-tcram oeeidat.

Iufeitut etiam in eadem materia,eum qui appo- ^fitis in fuo columbario illcccbris , aliorum colum-bas eö pellicit, ac traducit, teneti ad eas reftiruen-das , fi tarnen nulla fua fraude id aeeidat, fed quiaforte ille fuis columbis melius prouidet , de com-moditate ftationis Sc alimenti fibi eas acqni-rit , qua aliundc ex aliis columbariis cö com-mcant.

Deinde ptincipaliter infertur, feras in viuariis, y.ftagnis , euniculariis, Sc huiufmodi dauftris abalio coercitas non polle ab aliis abfque fiuto ca-pi , quandiu rali cuftodia coercennir, nee f\ ipfa;vitroexeant fepta ,dum tarnen habeant confuetu-dinem redeundi, nee quomodoctimque pofte indcper fraudem extrahi, vt capiantur , vel nbire per-mittantur, atque adeo in cafu htiius illationis refti-tuendum eile ipfum animalcaptum , qua; tota illa-tio manifefti iuris eft.

Sed oecurrit in eius matcria difficultas de fta-gnis, Sc faltibus magna; vaftitatis circumfeptis: ananimalia ibi capta fiant capientium ? Sötus 8c Me-dina vbifupra, videntur fentirepartem nr^antem,quatenus abfolute dieunt animalia iniufte capta inhuiufmodi locis fepimento cindis obnoxia eile re-ftitutioni. Couarr. tarnen vbißpra^um. 1 j. dam-pata negante fententia , quam priüs tcnuerar,con-trarium refoluit. Et ego idem fentio, quia in locisita amplis fruuntur animalia libertatc fuanarurali,atque adeo iuris communis funt. Quöd autem li-bertatem natutalem ibi obtineant ,probatur , quiadifficilis eft eorum profecutio intra feptura ttiunileucarum in ambitu, nee ferc minus quam in fyluavndequaque aperta , aut in infula , qua; non laf'uspateret, nee fcpimcAtum adlnbetur , vt facilius ca-piantur , fed vt alio non tranfmigrent, & maiorcopia fuppetat venationis , feram vero libertate na-turali fruentemficri primo capientis , concediquepofitam in ea libertate, quando difficili» eft eiusprofecutio, doectur»« §.fera, Infiitut.de rerum di-uifione. probat etiam noftram deeifionera textusexprefrus in l. }. J. itemfcrat,-ff. de accjktre*<dapojfef.vbi dicitur fetas, quas in viuatüs inclufimus , &pifees, quos in ftagnis', & pifeinis collcgimus , knobis poffideri; fed eos pifees qui inftaonis funt,nur feras, qua; in fyluis circumfeptis, fi euagent, änob^s non poffideri , eoquod redierint ad hberta-tem natutalem 5 & quamuis difertc ibi agatur depoildfione, tarnen tatio reddita idem concludit dedominio > praiterquam quöd dominium, vtpluri-