Lib. I I. Cap. VI.

159

ficümt, qualesfunt fere omnes Iuda:i in Lufitania,& Hifpania,libcrtatcdonant,tales enim Iudxi apo-ilaur: a fide cenfentur, & funt.

Probatur fecundd ex /. Deo nobü,C. de Epifcopis,& flfritü, vbi Iuftinianus ira ait. HU ita dißofitü,repetüa lege iubemus , vt nullttt Iiidaits, vel pagantu,vel haretictaferuos Cbrißianos babeat , cjuodfiin-uentt in tali reatufuerint ,fancimus , feruos Omnibusmodu libtroi ejfe , fernndum anticjtuorern neßrarumlegum ttnorem. qua: doctrina eil abfoluta , & vni-ucifalis , ctcomprehendit omnes feruos Chriftia-110s, Sc omnes hxrericos, & Iudxos, fiue publices,fiue oeculcos, vt fruit omnes, qui in tota Lufitania,& HKpania occnltc inrer nos fimulata fide viuunt.Nam vbi ius nun diftinguir , nee nos diftingueredeb'emus.

Probatur tertio cxl. Manicbdos , C. dehareticü,vjbj feeuis Manichxorütn liberras conceditur, fi adEcclefiam, cranfie«nt: ibi, ß ad Ecclefiam cathoU-cam fetuit'iu fideliori traniunnt, lioc eft, fi Chriftia-r.i fi int„exua noxam iint>feu,vtexplicat glofia Ac-curfij, fiben enadant.i Dein je probatur ratlonibus. Prima,quia filijfa-milias per hs-refim patrum , patriam «grediunturporefbrem, & ftatim fiunc fuis iuris , cap. auicum-qxc* § ulorum atttem, de htrtt. in 6. ergo ctiam fer-uus Chriftianus a paritaterarionis per hxrefitn do-minorum illorum poteftatem exibunt, Sc fui efifi-eienrut iuris , ac proindc liberi erunr. Confiima-tur, quia filij non ob aliam rationem efficiuniur li-beri, quam proprer atrocitatem dcliöti patrum , &ne ä patribus peruerranrur \ ergo ctiam ferui pro-pter eaiidcm atrocitatem dominorum , & pericu-lum pernerfionis manebunt liberi,ob eandem ra-tionem. Secunda, quia %n cap.vltirno,extra debtrt-ticü, declarantur a Grcgorio IX. abfoluti a debitofidclitatis, &dominij totios obfequij, omnes illi,quorum domini in hxrefim lapfi fuerint ; ergomaneipia hxrcticorum,& apoftatantium afide Or-thodoxa, eo ipfo quod illornm domini de crimineconuineuntur, manent libera, ac proindc non per-tinent ad fifeum.g, Secunda opinio c contrario docet feruos per

ha:rcfim dominorum non mancre liberos.fed tran-(iie ad fi (cum cum reliquis bonis illorum. hanctenenr loannes Andreas, Francus, Dominicus , &Perufinusi« cap .auicumque , §. illorum , de haretic.Itb.G. Ioannes Annania, 8c Marianus Socinus cap.vltimo, extra de baretic. aftumantes maneipia hx-reticorum ä tempore delicti dominorum pubjicari,& ad fifeum pettinere, ficut Sc extera illorum bo-na : atque hxc opinio dicitur iudicata fuiiTc pro-babilior in conuentu quodam virorura docTroruraiam pridem congrtgaro Olyfippone vna cum fu-premi fanetx Inquilirionis conciiij ienatoribus adhanc & alias difficultatci deeidendas. Deniquehxc eft , qux in regno Lufiranix in praxi tribu-nalis Tandx Inquifitionis obferuatur. Fundamen-tum prxcipuwn illius deducitur ex cap. cumfeeun-dum leges, debtretic. in 6. vbi omnia hsereticorumbona ipfo iure fifco addieuntur ; nam cum nomi-ne bonorum, etiam ferui contincantur.iuxta legemPauli*) § vltimo, f. depgnonb. videtur inde fequiillorum dominorum feruos , qui de hxrefi dam-nantur.ad fifeum fpe£tare,& libertatem non acqui-rere. Secundum fundamentum eft, quia prior fen-tentia non videtur probari per illos Canones: mi-nime enim ei videtur fuffragarudp. maneipia C'bri-ßiaia, nee cap. frattrnitaicm dtfi. j 4. nee cap. 1. x.& vitimum, de h&reticü. quia omnes huiufmodiCanones manifrftc procedunt dcludxis nun^iumFagundtz. de lu/Htiarfc.

ad fidem Chrifti conuerfis; quales olim plurimi in-rer Chriftianos viuebant, & hodie viuunt Rom«,aliifque in vrbibus Chriftianorum,ve!uti Vcnetiis,Parma;, &c. quare fine probabilitate extendunturad Neophytos Hcbi xi fanguinis.qui intcr nos tan-quam Chriftiani viuunt, qui ad Iudaifmum dcfl-ciunt.j Hi enitn in iutc,quanrum apparcr, noniamfub tirulo de Iudxis, fed fub titulo de hxreticis, Scapoftatis reponuntur.

Nee textus in l. Manicbtos. C. de haret. contra- $.rix fentearix facere videtur ; tum, quia lex illa ib-lüm procedit de feruis Manichxorum,qui nxreticiiam hodie non erant; tum maxime,quia fi reiäc cx-pendatur, neque iis feruis videtur libertatem con-ftitucre , folüra enim ftatuit , vt fi prxdidi Mani-chxorum ferui, Chriftiani fiant, feruitio fidelioriextra noxam fint, facrilegos dominos ad Ecclefiamcatholicam tranfeunres deuitantes. Et quamuisgloira Accurfij ibi, verb.noxa, particulam illam, ex-tra nnxamßnt, interpretctur,id eft, liberi euadant,& ideo pleriqne per cum textum libertatem feruiscencedi intelligant. Attamen Accurfius non fnitvir peritus inLatinalingua; nam adhibita pluriuiadiligentia nufquam reperirur apud Latinos verbumnoxa , fignificare feruitutem , vt feruum extra no-xam efle, idem fit atque liberum cuadere, fed noxaapud eofdemLatinos vel pro culpa, vel pro peenaaeeipitur. Imo in l plebs.jf. dtverborum figmßca-tione, fic eins vocabuli ins explicatur, vt noxx ap-pellationc, omne deliclum contineatur, vndc tex-.tusüle ml. Manicbsos, fic qmnino viderur inteüi-g,cndus, vt ferui Manicbxorum extra noxam iinr,id eft , ab omni culpa , 8c peena habcantur immu- 'nes, fi factilcgium dominorum euitantes ad Eccle-fiam catholicam feruitio fideliori tianfierint, vbietiam in vcrb.feruiiio, fatisinnuit, nun amittercillos conditionem feruiiem ,fed cum ea tranfire inpoteftatem illius , ad. quem bona domini hzrcticipublicata peruencrint.qui intellectus videtur aper-tc conuinci ex verbis textus proximc antecedenti-bus, qux fic habent./*^ necfilws htredes eü, (id eft,Manichxis) exißerepatimur.nifi a paterna pramta-te dtfeefferint; delicti enim veniam panittnühut du-ral», Sc (equitur ferc immediate poft, feruos tnfnperextra noxam ejfe volumtu , ßad Ecclefiam Catboli-camtranßerint; vnde manifefte licet colligere, ni-hil efle aliud feruum extra noxam relinquere,quam veniam peenitentibus dari, ficutfiliis ; ita-que, vt damnato patre Manichxo, filiis , & feruisad Ecclefiam Catholicam tranfeuntibus parecretur.Patet igitur textus indu&us ex /. Mamcb&os , nonfblüm non probare f fed nec vllo modo iuuarc pii-mam opinionem, inquo Simancas magnum prarfi-dium ponebat.

Sed nec textus ex /. Deo nobü , C. de Epifi»p.& j Qclericü, §.bü ita dtJpofitis.ceriCciiit primx fenren-tix fufFragari i quia fatis clare procedit folummo-do de hxreticis , qui in fua hxrefi publice viuerccum "fuis blbnis permittebantur , ficueipfi Iudxi, &pagani olim viuebant, & ficut hodie in Gallia hx-retici permittuntur, Sc in quibufdamaliis prouin-ciis Septemtrionis intcr Catholicos viuerc fubicdiPrincipibusCatholicis. Et rariu, qux fuadebat, vthpiufmodi ferui Catholici horum hxreticorum li-bertatc donarentur , erat, quia exiftente dominopublice hxretico.non publicatis eius bonis , etiam 'feruus Catholicus debebat mancre in eius potefta-re, quod vrgebat in detrimentum , & peticulurr» 4ferui orthodoxi, &ideo opöttßbat talem feruum"liberum fieri, id quod leges fanitifTimc decreue-ruat in fauorem fidei. At in noftto cafu ncque ler

gis