Lib. 11. Cap. V 1.

enere in vdlitatem domini videri poflit facultasfugiendi cali feruo r*lifta , vt bene docet Leiliustom.t. de tuß.lib i. cap. ^.dub.y nttm.xj. Sicur incarccre , Sc cuftodia publica inclufi licire fugiunt,& tarnen puninntur. Et fi Princcps non prohibeataliquod opus fccundüin fealioqui licitum, v.g. gc-ftationem armorum de noöe, (cd tantüm per mo-dum conuentionis ftatuat, vt qui de eo conuenia-tur, foluat rantum, aut rclegerur, conui&us de talifafto iuftc fubibit ftaruraro peenam , fumpto libe-riüs peenx nomine, & tarnen abfque culpa , quodfuo modo applicari poreft noftro cafui.

Ad tertiam do fecundnm membrum , quia iura,pro noftia parte indu&a faris clarc fignificanr, fer-uum de quo agitur , non recuperare per fugam li-bertärem, nifi cum peruenerit ad fuos : ad impu-gnationem autem illius membri , concedo MlumTurcam, in ipfo regno FeiTenfi , fi eft Turcis arai-cum,cuaderc liberum, quia iam ibi cenferi debetperuenifle ad fuos, quod colligoex / poßliminium,jf.de capt.& poßlim.reuerf.vhi hxc funr verba \ßa-tim poßliminio rediiffe videtur qui* , ß in ciuitattmßciam, amicamve, aut ad Regem focium.vel Amicumvenerit.

Cap vt VI.

Qiiibus modis ferui a feruirute con-traeta libcrcntur ? Et vtrüm man-cipia Chriftiana corum, qui in tri-bunali Inquifitionis de hauef i, velapoftafia a fide damnantur, liberamancant,

i Seruwfi httresA domino inßituatur,non txmen ß

ei legatum relintjuat , libertatem confequi-

tur. Item fi exponatur cum efi infxns , Aut

Agrotus.Quid fi domintu AnciH.it veceffitAtcm peccandi

itnponAt. ibid.'x Si Iudai territ Ecclrfit fubießi feruos ChrißiA-

nos emant,ßatim Uli Itbertate donantur.Quid ß mereimonij caufa emerint. ibid.S^Hid fi ferui fint inftdclet, & Ad fidem conucrß

Chrißianifiant. ibid.j Qutd ß bellum fit iufium ex parte Iudtorum, in-

iußum vero ex parte Chrißianorum.4 Refoluitur etiam %n eo cafu non fieri illonim

feruos.J uln ferui, & mAncip'iA CbrißianA, Iudtorum, &

htreticorum , e/ui apud Hißianes damnantur de

ktrcfi in trihunali fanila Inquifitionü fiant li-

heri, an adßfcum trAnfeant.6 Refertur prima tpinio afferent eo ipfo mantre U-

ieros, & num.y.

8 Refertur feeunda docens trAnßre adfifcum,& ad

illum pertinere.

9 Explicatur lex Vtanichxos , C. de Wxreticis.io Explicatur /exDeo nobis , C. de Epifcopis &

clericis.11 Explicatur textut in cap. vlrimo, de hxre-

ricis.ii H*.c fecundafententU apud Lufitanos eß com-munis , & communiter fetjuitur , poßquam ineonuentu qnodam virorum, UtteratorumexAmi-nata fuerunt vtriufe^ue fententit, fundament*in Regno Caftcll* fequiturprima.Fagundez dcluftitia,&c.

157

1} ludicium AutiorÄ fuper vtramque Jcntemiam.14 Primt fententtd, mullum fauet lex Dco nobis.Jrifctn nO'!c]l%»nentHi, vt Principes diteuturfcdvt dchtLi pumantv.r. ibid.I {. Doclores Lufitaiii non bene acenfant Accurfuimdt ignoiantia Grammatic*... Accurßu.1 recleexplicanit legem Manich«os 3 (£"verburnNoxa, m eaconttntnm. ibid.

P^'IS G1 m v s hadlenus de modis acquirendi(jjfcj^ dominium in feruos, feu maneipia , & deß&Ä'SsC «ure dominorum in illa, illorumqueadtio-ncs,& operas corporalcs ; fcquitur modo , vt tra-<äemus de modis, quibus fecui a feruitute contra-£ta liberentur, & illam grauem quiftionem expli-cemus inter Doctores Caftellae, & Lufitania: (atiscontrouerfa, vtrüm maneipia Chriftiana corum,qui in tribunali San&a: Inquifitionis de ha:refidamnantur, eo ipfo libertatem aircquantur. Er quialongum plane eifer perfequi omnes modos huiu»liberationis , folüm indicabimus aliquos potiorcs,& feruis cuiufcumque conditionis magis commu.-nes. In primisigirur ferui libertatem confequun-tur per manumiflionem ä proprio domino f\ic\äin,llue graris, fiue pretio. Deinde fi dominus ferunminfamem exponat, aur vt exponarur confenriat,autc.xpofitioncm, fe infeio, faetam poftca approbauir,talis infam eo iplbmanet Über, fimilitci fe res lia^ber, fidomiims fernuir. xgrorum exponat, autcideneget necefläria alimenra \ is enim habetur iniure pro dereli&o a domino , nee qui curam illiusfufeeperir, cum fibi aequiret, fpd omnino tfticie-tur iuris fui. hxcdenniunrur cap. vtrico , de infanti-bus, & languidü expoßtü, & Li. & 5. C. eodem tit.I. vltima , ff.pro dereliilo , & obferuant Dolore*communiter, {rem fi dominus ancilli ncccflirarcmpeccandi , aur fornicandi imponar,poteft ilja Epi-fcopi implorato furTragio a feruitute abfolui. l.fi le-nones,C. de Epifcopali au'dientia, & ibi glolTa com-muniter reeepta. Prxterea il feruus ä domino ha>res inftituamr , quamuis nnlla fafta mentione li-berraris, nihilominus cenfetur Über. L<j & C. C. dtnecejfarijs feruis. Non raroen fufheit, quod domi-nus feruo legatum rclinquat. Ad ha:c eximitur a(eruirure ancilla, quam collocauit dominus in ma-trimonium dara dote, gloftä in cap. illud quotjue, depr<£fumptio>iibut>c[n:im icqnitur Couarruuias x.part.Epitome>§. 1 .num. i. & alii.

Deinde fi Iudxi Ecclclix,& membris ilüos rem- 3poralitcr fubiecti emant, aut habeant Chn'ftianosin feruos, ij beneficio iuris eximuntur a feruituteillorum, in hunc modum : primo fimnl ac ferui fubpoteftate illorum fiunt Chriftiani , ftatim ^ ferui-tute liberantur, nullo daro prerio,fi fuerint ex ver-naculis, id eft , ex naris ex ancilüs ludxorum. Seteund», fi exiftentes infideles, & baptifmum fufeipe-re volucrint, eo ipfo quod Chriftiani fuetint efFe-<fii, licet Iudxi illos emerinr ad feruiendum, liber-rarem confcquuntur ; & quamuis domini poftea fi-dem fufeipiant, non propterea ferui illi amittuntlibertatem fuam : ü autem emerint mereimonijcanfa , iubentur eos intra tres menfes venalcs ex,-ponerc, vr ipfi vel per fe , vcl per alias fc redimanr.cerro pretio ä iure taxato, vt omnino Üben" ma-neant, ira definitur m cap.fraternitattm J4. dtß. &in cap.fi maneipia Chr'tßtana , tadem difiinQ. & incap. 1. & 1. & vltimt, extrk de Iud&is. patet ex rex-tui« /. Deo nobis, §. huita , C. deEpifcopus& Cle-ricis ; docet Molina tom. 1. de iufi. & iure, traft.z.dtjp.40. & diß>.i, 9 . §. tjuartw efi. IlluftrifTimus Dra-^hatcnfis CunhaHifpaniarum Primas 1. ptrt.de-

I.