Lib. 1 1. Gap. V.
m
ii.
12.
*3-
tf
»4
nicum plane cfl, Sc vlrra terminos commiferatio-nis naturalis fund.uae in ipfanecciTitatenatuiae hu-mana:, qus in omnibuseft \ na , eademque, vellcalterum' ciufdem natura; proximum obligare coinodo ad vendendum , vcl fuam, vel fuorum hlio-rum libertärem , eamque ab iüiscrudeliter co mo-do extorquerc. Si aurem duo fidcles in eadem ne-ceflitate annonx dient , & illam Habens vtriquenon poffit tuecurrere, vniifque illorum pro illa of-ferret libertatem , vcl fuam, vel filiorum , Sc alterofrerret pretium iuftum,preferri poteft ille,qui li-bertatem ofFert, h leruitus maius lit commodumannonam habenti > ita idem Molina allegatns , in-telligc quando ca:tcra ex parte lndigentium funcparia.
Quin tum corollarinm eft , nefas omnino efieemere filios ab infidelibus , njfi in graui illorumneceflitate. Probarur facilf, quia extra illam na-turale ins talcm poteftatem parentibus non dedir,ncqne ius pofitiuum eam in prseii.dtcium fiiiorumcontra filiorum bonum poteft dare, itaidem Moli-na §. tertta parte.
Sexrum eft, ALs folummodo alienum non eflefnfneientem caufam, vt pater rilium vendatad illudfojuendum , nifi quando iuxtaconfuetndinem pa-iiix,pater tarn iufta:, quaminiuftac feminin pto co-dem debito eilet fubiieiendus, aut grauiffimo aljqnnalo vel murtis, vel tnutilationis , afficicndiis ,itaMohn.dift.iorn.i .de ntß.iratti d,Jj.$\ ^.temaparseft. Ratio eft , quia tunc , vt ab co periculo iufte,yeliniufte impcnucnie , imrnjnemeqiic fe libeici,poteft rilium vendere teruitunque perpetux eman-cipare.
Scptimnm corollarinm eft, (i quisextra grauemnecefluatcm patrum tani ipfos,quam filios illorumemat,renctur illos liberrati reftitucrc,& infuper tc-netur eis reftitucre pretium operarum, & omniumcommoditatum,quas ex Ulis reportauit; ita Molinacitatus, §. tertta conclufto , & §. 4. pars. Ratio eft,quia contractus iure natura? fuit nullus, & nun-quam empror comparauit dominium in tales filios,nee parenres illos vendere poterant, quia exceiie-rnnt patres limites patriaj poteftatis Ulis a iure na-tura: concellk, ac proinde extra eam grauem necef-Suatem manent filij, Sc femper fuerunt liberi; eoaiitcm ipfo , quod quis hominem liberum pro Ter-»to e.nit , tenetur ei reftituere obfequia , Sc omniarmolumenta, qua: ex illo pereepit cum priftina li-bertatc.
Qftaimm corollarium eft non efle faciendumfcrupulum circa vilitatem pietij mercium , quomaneipia in Guinea, Sc Angola venduntur. Emi-CQC namqtic ibi vnnm maneipium ( fi fama , qua?fcrtur, veraeft)pro vno viliilimo fpcculo,qno apudnos viles, & pauperes feeminae vtuntur. Prtmh,quia res illa* licet apud nos vili pendantur , apudillos ob raritatem plurimi seftimantur ; alioquinnon liecret merces in tnu parte emi viliüs , vt ad-»ehantut in aliam vbi carius vendunfur. Secunde,
■\ aducßio illatum mercium ob tam longurq
naris, terraeque tractum, tam molefta eft , tarn la-
boriofa, tantilquc pe-tiailis expafira, vt multum in
:ilis locis harum rerum pretium augeat, & aliunde
•ifportatio feruorum ad nos vfqne propiiis expe-.is, Sc multitudo feruorum , qua; inibi eo vili pre-rio venduntur, banccmptionem,& negotiationemfaefunt licitam, ac iuftam. Adde( quod caput eft )BOn ita eiTe hodie, fientfuit oürn. Hodic namquerantum exereuit pretium mancipiorum , tam inGuinea, & inpromontorio Arfinario, CeuCabover-fa , quam in Angola ; v; iam hoc non Ht ümen-
dum, vt ipfi etiam Patres noftrz Societatis I e s vin iispartibus commorantes nobis atteftantur.
Nonum eft in rigorc iuftiria: non eile fimükerfaejendum fcrupulum circa viliiattm pietij, quoin India, miferi Cambax incolx|fanie preili filiosfuos vendunt Lufitanis; vendunt enim illos fjepe( vt audio ) quatuor fexve regahbus argcnteis ... dtempore, quo filios fuos vendendos exponebanr,iüud erat tunc pretium currens tllius loci, vt fuprädiximu?, Sc docet Moün. tont 1. deiuft. diß>. 35;.§. tili d dei:;de adda. Licet Optimum confilium fo-ret, 11 Lufitani poft nonnullos fcruuij annos, qui-bus abundanter pretium recompenfauerint, cos li-berosdimitterent, in confeicutia tarnen ad hocnon funt obhgandi.
Capvt V.
Quoufque fe extendat ius domino-
rum in feruos, & an illis fas
fit fugere ad fuos.
1 Im dominorttm in feruos extenditur vfque ad om-nes opera* ferftorut» : fient enim corptu tft do-Tninorum, iia & omnes Opera cerporAlesynon ta-rnen lutt dommit, fermsvtivt inramentü.
z An fojfint domuii Hin vniirimotnum impedire,re'mtmue.An Ö^ in aUquihus ettenübtis fermfibi, non do~tfiinü dominium aitquarum rerum acquirant*ibid.
3 Mancipys ad Ecdeßam fugietnibw concediiur
immtmuai etiam aduirsns fauuiam domma-rum, cjuemodo, (k quatentu.
4 An dovnni teneantur refarcire tnancipijs iniuriat
tllüillat.if.St dominus ferttum oeeidit , punitur vt homici-
da. ibid.Qutdfi ocadai feruum alienum,ad quid tunc te~
neatur. ibid.y Serm, & anctlUJiprouocentur adominü ad peCr
catum, aut ad illud ab illis exponantur^fojfunt
ab iüüfugere.Item ob/itttitiam dominorttm. ibid.
6 Seruis in ittflo beüo captu fas eß fugere qu»
velint.Etiam per vim. ibid.
7 Noßri poßunt fugere a Tunis , & Mturis , non,
folum ad noßrosjed tti.imad dmagandum in-ter illos , quia tili bellum imußurn contra nosqerunt.sin poffint cum fugiunt eos ßtoliare auro , & ar-gento fuo , ficut Hebru fecerunt v£gypti$i,ibid.An per vim oeeidendo dominos. ibid.% Struu, quife ipfos vendiderunt , & Wi*> qui ven-,d:tt Junta parentibus in necefßtabus , ^ quiex matre tufte in captiuitatem redatla nafeun-tur, non eji licitum fugere.Neclicttum eft.eos'adfugam conßlio,vel auxilioiuuare. ibid.9 An Mauri, & Türe* , qui iuße a nobis ca-piuntur , poßlntanoßra captiuitate jugere,ßuead fuos, fiue ad dmagandum.Refertur prima fententta ajferens tti non Heerehanefugam. ibid.jo Prsifenur fententia afferent eis ücert fugere ad.fuosy non ad dmagandum, & n.n.
11 An
IJ-