Lib.I. Cap.XXIX.

m

9

Capvt XXIX.ExpIicantuL" aliqua dubia circa

matenam capicis pras-cedcntis.

j Quamuis de iure Lufita.no contracliu probari inforo externo non poßit, nifi per publicam fcri-ptiiraw, non tarnen defimt obligare inforocen-fcientia.

i ZJ/tde & quo modo cohoneßari poßit ins Lufita-num requirens ad valorem contractu publicHtnfcriptura inßrurnentum-

3 Vtrum valeat contractu* , & conuentio de iure

Lnfita.no , quando partes conueniunt, quodfcri-ptura, & fchedula priuaia valcat, vt fcripturapublica. Refertur pars affirmatiua, praferturnegatiua.

4 Quid fi fbedulaprluata^eß approbata in aliqua

fcriptura publica.

5 Q*id quando priuatut homo de mandato iudicü

in aäü publicis aliquid fcrtbit, & fubfcrtbit,quo recognofcit priuatam fchedulam alterius,am aliquid in iudicio confitetur, veknegat, antunc, id habeat vimpublica fcriptura.

6 "Vtrurnfiante prxdillo iure Lufitano excludemt

probationem contractu, & conuentionü per.te-ftes,admittenda nihilominm fit probatto per te-ftes legales , & fide digmßimos ,ßne Regisfa-cultate.Opinio negatiua tß certa. ibid.

7 Anficut tut Lufitanum txcludit in nntra&ihm,

X3" conuentionibiu probationem per teßes,exclu-dat etiam tliam per prafumptionem.Tttultu emphyteufis perpetua , an poßit probariprobando per teßes vnicam , & vniforrnem & refponfiones fcriptas, Sc fignatas per fciibam inpenftonem folutam per decennium fine altera- caufis criminalibus , vel ciuilibus , }iili quoqu£

per partem fignentur , am nifi reeufante parte fub-feribere > fubferibente iudicc , fubferibat quoqneipfe feriba, & alius, qui debuit eile prxfcns confef-fioni , aut refponfioni pai eis , quod li non fnic prx-fcns, fubferibant locoiliius duo teftes , quifuilfenr,prssfentes.

Secunda quxftio eft , vtrum valeat conuentio,quando partes vitro conueniunt , vt fcriptura prj-uataä fe , vela terxio confeeta vim habeat inftro-menti publici a lege rcquifiti,ad eftectum probandicontra&um aliquem, vel diftra&um , folu.rioncm,vel quid (imile. • Et forte refpondebunt ahqui vale-rc, quia fic valet fimilis conucntio,qua partes con-ueni<mt,vtalicuiuscerti hominis reftimonium plc-nam fidem faciat. /. Tinopompus , ff. de dote prale-gata, l.finali, C.defidcicornmißis , Socinus , Anto-nius, Iafon 5c communis opinio» quam fequiturnos fa8a,probari poßit in hoc Regno Lufitanitt YalhCciisfipra nurn. 14. contra Barrolum , queraper tettes, anfolurnper publicam feripturam. ibi refeit. Item , quia de etiam probabilius exifti-

mant multi, poile contrahemes pacilei, vt priuatafcriptura intcr eos fa&a plenam fidem faciat, ac fieffet publica, Baldus, Sc älij, vt per Vallafcum prp-ximc patet.Contraria tarnen opinio eft magisebm-munis.vt patet ex Iafone in l. admonendi, nurn. 200.verfic. necprttdißis, ß. de iureiurande. Quidquidtarnen fit de iure communi,de iure huius regni Lu-fitani non valet praüicta paftio , aut conuentio;ratio eft, quia eam annullarc videtur dida ordinatioItb.ytit. 59. xnprincipio. Et quia hoc in effc&u ef-fet publicam tabellionum auetoritatem habere,

%

11

valdevtiles, qux necefiariam poftulantexplana-tionem.

Prima eft , vnde 8c quomodo cohoneftari poflitIcxLufitana pta;fati ltb.$.tit. 15?. in nouis ordina-tionibus , quatenus in contradtibus excedentibusfummam fexaginta millia teris regalium in bonismobilibus; inimmobilibus autern quatuor millia,ad prubandiun valorem contrarius rtquirit publi-cam feripturam, & confequenter cxcludit proba-tionem tertium. nam inclufia vntus, eft exelufipalterius. Sic in inftitutionc- maioratuum vocatiolinea: raafcplin* eft exelufia linca; feeminae J ^e-ipondeo multa eftcquae ordinationem hanc,ac le-gem Lufitanam cohoneftare poHlinr. Pnrno me-tumcorruptionis teftiurh, vt docetlafon/.cfm con-diftio,§ quoniam,ntm.i+. Alemus tn fine,ß.ßcer-tum peiatur. Secundb,\t breuiüs negotia expedian-tur, &c non multiplicentur lites, vt docet Vallafcusde iure emphyt. quitß.j.nur», iz. Tern'o.yx. de fitma,deliberataque voluntate contrahentium liquidiüsconftet, hanc enim magis indicat fcriptura publicafadra per tabellionem,argumento leg. contrstittiyC.de fide ttißrumentor. qua: eft caufa, ob quam aliqujprariudiciales termini caufarum ciuilium , aut cri-minalium, confeffiones videlicet,aut relponfionesfpartium conti nhentium in iudicio, aut extra Judi-cium de mandato iudicis cxhibitx non valent deiure huius Rcgni contra ipfim partem conruen-tem, aut etiam in fetiptis refpondentem , nifi velperferibam & partem inferibantur, iigncnturque ?facto termino per (cribam confefliojiis,aut tefpon»iionis , aut nin reeufante altera parte factum ter-tninum fubferibant duo, vel tres teftes ä iudice ro-gati, qui pixllntcs fuit, ex quorum didtis conftecreum ita rcfponditTe, aut rem i;a faftam fuilfe. itaOrdin. Luiitan. Üb- 1. tit.i^. nurn. 19. & nurn. 20.fequentffxddc nouo fortius inculcat,dum ibi irritat,& annullat quafcumquf huiufmpdi confeffiones,

tione rnaiorü, aut t/sinorU penfionü. ibid.Et fic confequenter an poßit probari contrarius

emphyteufis per probationem teflium. ibid.jin iiu Lufitanum exeludat in contraElibus , Ö"tonuentionibui probationem mixtam , id eß, iUlam } qua fimulfit per teftes, & feripturam pu-blicam, &n.c).

1.0 An de iure Lufitano , contractu , & conuentio-nes inter fiatres , & maritos fororum requi-rant probationem feripturt public a in rebtu im*mobihbm.An hoc feruandum fit inter perfonas Ecclefiaßt-cas litigantes inforoftculari.

1 1 Quid deconfuetudine Regni Lufitani* ,HU enimJpecJataidem dicendum eß de ctericis, & laicü,vt ait Vallafcus.

1 3 An conduclio domus , vel alterius rei per tres an

14 Vtrum chirographafacerdotum valeant tarnquamfcriptura publica , quid de chirographü Pr&la.-torum, & Abbatum diui Benediili, & iüorum,qui in domo Regü forum babent Equitü aura-rtt,Lufitane\At Caüalciros fidalgos.

? T 1 a m s 1 publicum feripturx 'i'nftru-mentum non fiat in cafibus, in quibus deiure Lufitano ,!& communi ad probatio-nem contractus requiritur j tarnen cum omifiio il-lius non tollat Obligationen» in foro confeientix,

hinc iar» emergunt nonnulla dubia , & quxftiones quod priuatis hominibus nön conceditur , /. tb»

fattr,