n6 De Contradtibus in senere,

I

Capvt XXV.

An , & quando c contractu refilireliceatjakcra parte repugnante.

I ji contraSlu fiue nominato ,fiue innominato ex

vtraque parte perfctto , & trnpleto , non poteflvntu contrahensreJüire,altero inuito,& n.i.

5 Quid fi contraria fit faSliu in teftarnento, & ab

vtroque contrahente fit impletus , vel ab vno

tantum , an [altem reuocaio teftarnento cejfet

contractu.4 Parte altera inuita nefas efl in vtroque foro foli

ciuili, cjr Ecclefiaflico refilire a contractu no-

minato,folo mutuo confenfu pctfeclo.f Si vnut contrahentium in patlü refpeüiuis non

vult implere contrallum, nee alter tenetur im-

plere.

6 De iure ciuili potefl alter contrahentium altero

inuito a quouu contractu innominato receäerere integra,& neutra ex parte caepta irnplen.

7 Interim dum alter contrahentium a contraltu no-

minato non recedit , neejuit alter eo inuito ab eorecedere tarn in foro poli, & foli,quam in vtro-que iure ciuili,& canonico.

8 Patlum nudum Jpeüato iure ciuili,qu t tre non pa-

riat obligationem, pariat tarnen jpedato iurenatnrali.

9 Quid de iure canonico.

10 Quando vnm contrahentium efl in mora , potefl

alter eo inuito in omni foro , & iure a contracturefilire.

II Potefl donator tarn in foro foli , & poli, quam in

omni iure , etiam natnrali , refilire, & reuocaredonationem,dum donatarium non aeeeptauit.12, Collatio bevefici] faEla abfenti , cur nonpojfit re-uocari ante acceptationem.

1 3 Tabeüio potefl aeeeptare pro donatario abfenti.

14 Pacta nudaetfiin iure ciuili aihonem non for-

tiantur ,rAtione tarnen naturale obligattonü,varios fecuw effetlm adducere , Quorum aliauiad forum ettam externum fpcEtant.jr Per pactum quamumcumqtte nudurn facultatemfiert vnicuiquf citandi alterum ex quacumqueconuentione cum eo inita.

E materia fpi*ctante ad titulum huius ca-Ijilj pitis iam aliquid cgimus in cap.i. huiuslibri, vbi de confenfu requifito ad perfe-«dtionem contractus egimus , & in cap.4. vbi fimi-liter traetauimus de obligationc refultaiue ex con-tractu : perfpieuum eft enim perfecto contractu,jieutrum contrahentem pofle altero inuito ab illoj:efilire,nifi in cercis cafibus, quos hie maioris cla-fitatis gratia paueiffimis conclufionibus explicabi-mus , quamuis hoc negotium magis fpectet ad re-tractum , de quo in materia de venditionc infräagemus lib.c.

Prima ergo conclufio fit: Quando contractu],fiue nominato, fiueinnominato,eft ex vtraq; partefatisfadtum , neutri contrahentium in foro con-icientia: tarn de iure canonico, quam ciuili fas eft,altero repugnanre, & inuito ä contractu refilire,eft communisjteftante Gomez tomo 1 .variarum %e-

folutionumcap.i.num 3. Sancius tomo i.Dccalogi

Itb. 3 .cap. 1 r.». 11. Meres de maioratu 1 .p. quafl. 1 3.

nur». 3.*» primaedh.Mohn.tomo i.de mftit.traft.z.

dijp.ify Probatur, quia , vt infrä videbiums can-

cluf. 4. feeundum vtrumque ius in quouis contta-ctu/ada impictione , ex vna parte, non datur pee-nitentia: locus ex parte altera ,quac nondum ex (iiaimplcuu ; ergo quando vterque contrahentiumpro iua parte impkuit id, ad quod fc ex contractuobligauir, neutri eft locus pccnirentia»,i]ifi de com-minn confenfu diftrahant, quin potius , vt recteanimaduevtit gloila in LexpUcito, C.dererumper-mut. viciiTun vnus tenetur akeride euictione.

Eftadeö vera hxc conclufio, vt fi contradus fitfadtus in teftarnento , Sc ab vtraque parte , vel abvna tantum impletus, reuocari non poific inito te-ftarnento, vt late , & docte probat Gama dectf.^ 9 .num. 1 .er 4. licet enim iura decernant, vt ea.quse inteftarnento fiunt, fortiantur naturam teftamentil.i.§fifittns,f.delegat.j. procedunt tarnen ea iurain iis, qua: de fua natura effectum vltimarum vo-luntatum habent: contrarius autem efFectum vlti-marum voluntatum non habent, & ideo ficontra-etüs in teftarnento fiat ,reuocato teftarnento nonreuocaturcontractus,itaßartol.»» / h<tres,§.fifilin Siff.de tefiaa. Baldus tnl.fi auta.C de iure deliberand.vbi concludit , quod aditio hacreditatis facta in te-ftarnento , eft ineuocabilis , etiameorupto,&an-nullato ; ficut irrcuocabiiis etiam eft donatio pure111 eo facta, leeundüm lafon in l.cum antiquttaf.C.de teftam. Ripam m l.nemo potefl 34. & is-ff-de It-gatu 1. vbi non benc carpit lafonem quafi contra-num teneat : beneenim infpectis iis,quac lafon aitin l.fin.n- i.iX.C.defideicomm. conftat idem tenetci|lu«j,quod .niet Bait.allegatus.

Secuuda conclufio : Parte altera repugname.nc-faseft tarn in foro poli, quam foli Ecclefiaftico, &ciuili reülirc ä contraetrbus nominatis , qui folomutaocQn:cnfu peificiuntur.colligitur ex cap.qua-Iiter, de patku , luada l.iurügent. 7 .ff.de paclu, l fipecuniaM.fl.de condiil caufdat. quibus locis ius ci-uilc.ac canonicumnibet feruari pr.-edictos contra-ctus,actionemque aduersus partes refilientes attri-buit: eos autem contractus.quos vtrumque ius fo-uet, in foroconfeientias obligare neeeile eft. Pro-batur pnmo , quia pixdicli contractus fimul acfiuiK, ftatim panunt actionem ad illorum obferua-tionem in vtroque iure,ciuili,& canonico ; ergo &obiigationem/ceundum quam, altera parte diflen-tiente,non poteft aheta a contractu refilire. Secun-do, quia obligatio in contractibus tarn forenfibus,quam naturahbus, oritur intrinfece ex muruo con-fenfu partium contrahentium, vt latc probuuimuscap.4. num.\. Ergo ex folo mutuo difflnfu dillol-uetur ; obligatio enim per quas caufas oritur , pereafdem tollitur , iuxta communem iuris regulam.ita communiter Doctores , Molinie»™ i.de luftit.traclat.i. dtjp. 1 f 8. Couarr.«» cap.quamuu päd um,part.i.cap.+.num.ii. Anton.Gomez tomo i.varia-ruw,cap.<>.n.t. Leflius tom.i.dehtttit.lib.i.cap.17.dub.s,. num.19 & alij communiter. Merito tarnenab hac conclufione excipies contractum ibeietatis,quando nq*i fuit celebratus vfque adtertumali-quod tempus ; nam huiufmodi contractus, vt dice-mus concluf.yad jin. tametfi folo confenfu partiumperficiatur ; ex fua tarnen natura vendieat, vt dumaltera faltem pars illum non implet.poillt alia , al-tera repugnante,ab eo refilire.

Tertia conclufio : Quamuis quoduis pactumftipulatione firmaturn fit.fi tarnen vnusjcontrahen-tium ex parte fua implere illud noluerit, fas eritparti alteri feeundum vtrumque ius,ciuilc ,& Ca-nonicum , & feeundum ius natuiale , & gentiumrecedere a tali pacto ; quin etiam integrum illi erir,repetere fi quid dedit. ita docet Gregorius Lopc*

queqa