jo De Contra&ibus in genere,
•
perit , ficut exprefse excepit bona caufa militixdata , eo ipfo noluit,vt ad collationem adduceren-tur fiextcnt, & fuperfint, quod non loliim intelli-gendum eil de libris , (cd etiam de pecuniis , fi exftudio fuperfnic; ex enim etiam non funt ad colla-tionem adducendx,quamuis fi datx cllcnt pro bel-1ü , Sc miliria,adduccnd;t fint, fi forte fuperfint, vtoptimc docet Vallafc.allegatus.
Hxc tarnen intelligenda funt de libiis.neccfta-liis ad ftudendum ; nam fi Hut ad conftituendambibliothecam, venknt ad collationem pro xftima-tione corum facienda pro xftimatione temporis,quo inueniuntur: ita VMafc.tn praxi pamt .cap. i 3.num. \GG. Menochius de arbitr. hb.i. centur.x. ca-fu 131. poftBaLtolum,& Dccium vtl.fi do.-zat.n.qi.C.de coliat. quo loco nullam facit diffetentiam,quod pater emat illos filij nomine , vcl quod filiopeeunias daret ad illos emendos, vt facit Butriusconf.\<). allcrcns confetendos eile fi eraa: illos filijnomine ; fecus fidonet illi peeunias ad illos emen-dos : fed hxc ilüus diftinetio non eil: adrnitteuda;quid enim refert , an ipfe illos filij nomine emat,au peeuniam illi donet,vt filiusfamilias illos emat,fi magna indc inxqualitas inter.fratres non con-furgat • tota enim ratio adduetionis in collationemcft,vt quantum ficri poteft , feruetur xqualitas in-tet filios ; quando autem detur, vel non detur hxcinxqualirai,iudicabit ptudens, actentis citeunftan-ciis quaneuatis bonorum,&qualitatis perfonarumfiliorum.vt docet Menochius cicatus num.^ Sc Bar-tolus in 1. 1. %.nec caßre''fe,num. 11 .ff.de coliat.bono-rum. Craueta conf. 12. r, nurn.y. Sc alij citati ä Mc-nochio
Ha&enus egimus de bonis caftrenfibus; nuncautem agendum eft de bonis quafi caftrenfibus.Igitur quafi caftrenfia funt illa , qux filiusfamiliasacquirit ex officio publico, fiue (älarium.ac ftipen-dium publicum tale officium habeat, fiue non ha-beat, vt ex officio do&oratus , Aduocati, iudicis,Tabcllionis.Medici, aut Profelforis alieuius exfc-ptcmartibus liberalibus , aut Theologix, Plnlofo-phix,Canonum Sc legum ciuilium , aut quams pu-blica adminiftratione, proprer quameoftitutum fitpublicum ftipendium ä Rcpublica : nam licet Ga-briel »'«4. dißtntl.i i.quäft 3". art.\. dub.i.ScS) 'lue-ftcr verb pecttlmm 1. q, 10. afieraiv •icccilauun) diepublicum ftipendium, ac falunum co :ftitutum efleä Republica Mcdicis,Scnbi!>, ac N nariis , vt cen-feantur bona quafi caftrenfia ea, qua: ab niis ex ar-te fua acquiruntur j concrarium tarnen eft veriusifufficit enim , quod propeer bonum publicum Sccaufampublicam , officia , Sc feientiam fuam exer-ceant: vnde licet publicum ftipendium conftitu-tum a Rege , & Rcipublicanon habcant, id quodratione fuxartis, Sc officij, aut ex quauis alia ad-^rniniftratione publica , proprer quam publicumfälauum , aut ftipendium fir conftitutum , acqui-runt, ad peculium quafi caftrenfe fpe&ar, vt docetSayrus t" dam regia üb. 9. cap. 1 7. num. 1 6. PerrusNauarra ltb.}.dereftit.cap.i, part.i.dub z. num. 08.Molin. torn 1. deiufltt.traft. 1. dijp.i^i. initto. Barr.tn truilm.de duobusfi-atnbus, a num.j.Rem'tffor.adOrdinal tones Lufitama Itb. 4. tit. 97- num. 18. cummulris , quos ibi allegat, vnde fi ad vtilitatem pu-blicam ftatutum eflet ftipendium ei, qui artemequitaudi , aut tra^landi arma , explodendi borp-bardas , plataformas , & machinas exeruendi,& digladiandi homines , & iuuenrutem edoceret,aut fimili alteri publico munen illud quidem (Sfquidquid cum illo Sc ratione talis muneiis acqui-rerptiU' , ad peculium quafi caftrenfe pertjnereti
quamuis ramen archite£tis , carpentariisjapieidis,Sc fimilibus artifieibus publicum ftipendium con-ftitutum clfet, non propterea id,quod ita lucraren-tur , ad bona quafi caftrenfia pertinerent, eo quddnon fatis fit.Vt alicui officio publicum ftipendiumfit ftatutum,(cd opus eft etiam, vt fpeciali modo adRempublicam illorum officia conducant , vt beneair Molina torn. 1. de tußdijp.i^i.imtto. Sc Sylueft,ve> b.peculinm,cj:ttifi 1.
Rurius quafi caftrenfia funr, qux filiusfamiliasacquirit ex beneficio Ecclcfiaftico , aut ex officioOrdinis,&qux clericus vcl in faciis , vel in mino-ribus Oidimbus conftitutus fuperpellicco, vcl fto-la poft clei icatum,acquir!t cleticando,& qux cumillis comparat. ira Leffius lib.z. de reßit. tom. 1.cap.A, dnb. 3. »um 7. Bonacina de refltr. quafi.10.punilo 1. num.i. vbi ait nomine clerici non venirehie , quoad hoc , Ordincs minores , fed Ordincstantiim facros , nifi coneurrant ea , qux opus fint,vt clericus in minoribus conftitutus gaudeat priui-legio fori, iuxta Concilium Tridentinum/^.z3.cap.6. Sed oppofirum eft probabilillimum , vt do-cet Sancius Itb y.TDecalogi cap. 13. num. 3c. vbi benecontendit.id etiam extendi ad clericos primx ton-furx , etiam (\ non gaudeant piiuilegio fori: hxcenim acquificio eft veluti priuilegium officij pro-prij. Vnde ficut Scribx, Medici, Aduocati , Sc quihabein officium publicum , quo inferuhmt Reipu-bhex ex (eptem artibus liberalibus, licet non ha-heant ftipendium publicum (ibi a Republica afli-gnatum,qux ratione fui officij acquirunt, ad pecu-lium quafi caftrenfe illorum pertinet; ita etiam ea,qux acquirunt clerici in minoribus , & primxetiam tonfijrx ratione officij Ordinum Minorum,quafi caftrenfia erunt} licet iili non gaudeant pri-uilegio fori.neque-hibeant conditioncs requifitasaConcilioTridcnrino ad gaudendum illo.
Non perrinent ad bona quafi caftrenfia ea, quxclerici facrorum Ordinum acquirunt ex bonis fibidatis pro titulo 5c patrimom'o ad facros Ordinesfufcipiendos,nec ipfum pattimonium,ficut nee pa-rrimonium frculari illorum , nee ea , qux cum il-lo comparantur , attenta vi ,& difpofitions iurisLufitani , vr probat Vallafcus de part.cap.\\. *num. 78. vfquead 80 vbi afterit, fi filius clericuspoft mortem parentum velit ingredi diuifionemcum aliis fratribus, & cohxredibus , teneri de iu-re Lufitanoadduccread partitionem patrimoniumdarum pro facris Ordinibus , Sc id etiam docetMolin. tom.i. de iufltt. dijput.i^\. § ex hoc corolla-rw. Couarruuias loqucns de iure regni Caftclhin cap Raynaldtts , §. l. num. 7. qui tarnen ftatimaddunt non pofle filios clericos ad id obligari, fedfi velint partitionem ingredi , ad id teneri, quiainfpeclo iure Lufitano Üb. 4. nou<t Otdmat. ttt 97.initto , regula eft generalis , & affirmatiua , quodomnia , qux patres , vel matres filiis donarunt,quocumque modo , & per quemeumque modum,ad collationem veniant, nifi in cahbus ibi exce-ptis, in quibus non excipitur tale patrimoniumpro fufeipiendis Ordinibus facris deputatum. Deiure tarnen cornmuni veriuseft, prxfatum patnVmonium non conferri ,quia quafi caftrenfe repu-ratur , eo quöd promilitia fpiritualidoneturi namfi donata ob xnilitiam rcmporalem quafi caftren-fia funt, & non conferantur , /./?«. C.de coliat. iraetiam donata ob miiitiam fpirirualem non con-ferenrur , & quafi caftrenfia erunt: ita docet An-ton. Gomez ad leg. iy, Tauri, num. 21. Tell/us,num 16. Aymon conf.1^6. Duenas regula 211. li-,T*it.y.
Simüiter
s