Lib. I. Cap. XII.
57
diff.% un.t^.& Ub.t.Mjp.l*. n.x. & in ^EgidioLu-£iuno ad Lex hoc iure, cap.iO.it.i6.ff.de infi.& tur.Et verö nemo dubitabit,non valcre contra&umjnitum ab infantibus ante vfum rationis, (nam deamentibus,ebriis,prodigis > & furiofis,fatis diximuscapite prarcedenti.) de aliis igitur , hoc eft ,dc pu-pillis^ minoiibusjin hoc capice dicernus. Recoleautem pupillam dici puellam ä natiuitate fua vfquead duodecim annos compleros ; puerum verö vf-que ad quatuordecim ; exindc vfque ad 25. dicun-turminores,& fi rales adhuc,id eft, poft 2;.a;tatisannum fub poteftate patris fint, dicuntur filij fa-milias , fi non fint fub poteftate patris, quia e vitapatres difeeflerunt, vfque ad 2j. annum dantur eistutores , & curatores. Officium tutoris durat inpuellas vfque ad 12. auatis annum complttum :exinde vfque ad ij. annum dantur eis curatores,quorum officium durat ä duodeeimo anatis annocompleto , vfque ad pra: dictum vigefimum quin-tum annum : in pueris verö durat officium tuto-ris vfque ad deeimumquartum completa: statisannum; eo yerö completo yfque ad 2j.definit offi-cium tijtoris , & ingreditur officium curatoris,quod definit vbi primum cornplent vigefimumquintum a:tatis fuse annum , vt videre poteris exaddui^is ^Sancio lib.4. Decalogi cap,$o. num.€,.&
$-• His notatis certiffima regula eft apud Iurijcon-fultos , pofle quemlibet fui iuris hominem iudicijcompoterri , qui liberam habet, non impe'ditamfuomm bonorum , vel alcerius patrimonij difpofi-tionem , adminiftrationemque, emere.vendere, &contradtus eclebrare ,nifi aiiunde ex caufa iufta idilli prohibeatur, ficut ex iuftiffima caufa prohibi-tum eft prodigis, furiofis, & amentibusex defectuiudicij. Pupillis verö,& minoribus, quia ctfi anteeam ajtatem iudicio vtantur,non tarnen ita firmumprxfumitur ä iure , vt poflint deuitare infidias , &cdolos, quibus obnoxij funt iuuenes , & puella:,quiliberam fuarum rerum adminiftratipnem habent,yt dicitur in l.i. ff. de minoribus , & in l quod fi mi-n»r,§.nonfemper,&l.patri,§. 1 .& i.ff.eod.gr inl.fin,vbi Bs.rt.ff.de condQf demonfir.?• Animaduertunt autem Dolores pofle etiam
iudices aliquando liberis hominibus. alienationemiuorum bonorum interdicere, ex caufa iufta, putaproprer fugae fufpicionem,propter dilapidationemlllorum in nocumentum , Sc pranudicium terrij, vthabetur»'« l.fiab eo,ff.de verborum obligat. & docetFabianus de Monte in trat}, de entpt. & vendit.q. 3.frincip.num.i.adfin. ficutenim ex infta,& legitimäcaufa poteft iudex reeipere fequeftrationem , itapoteft prohibere venditionem & alienationem bo*norum.4» Certiffima etiam regula eft,qu6d minor ze. an-
nis, ü probauerit, fc lxfum fuifle confiderabihter,CX aliquo contractu , reftituitur in integrum con-tra quemeumque ad quem res fuas peruenerunt,fiue mobiles , fiue immobiles , quamnis illc cumminoribus iramediatc non contraxerit ,fed cumaliis perfonis intermediis, vehui cum tutoribus,aut curatoribus illorum , vt patet ex /. in caufa 1 3.§.interdum ,vbi Bart, num.i- &ex l.quod fi minor,%.nonfemper ,ff.deminonb. Neque contra petitio-nem huius reftitutionis allegari poteft ä parte,quod malitia in eo minore, aut pupillo fuppleatatatem, quia folemnitas harc perfecta; impletaequcatatis requirirur a iure tanquam forma actus alie-nationis , vt bene notat Bald, in l.bumanitaw,C.dereßit.in int egr.verb.irnplorare »»«flj.io. Cofacap.fiP*ter, 1 .p.vcrb.impubes,nnm.5.
Debent tarnen huiufmodi minores petere häne c.reftiturionem intra quadriennium poftquam fue-rint fadi maiores: praeferibieur enim actio petito-ria reftitutionis quadriennio , iuxta Clememtnamvnicam,dereßitut.tn integrum, ibi, & caufa reftitu-tionu huiufmodi fimri debet intra auadrie;inium yglollam in cap.recjuifiuu , eodtit.de refiit. in integr >verb.uire mtvons. & iuxta cap.fi aduersks, de arbttr.& l.fin. vbi DD. de refitt. in integr.Sc text. in cap. 1.eod.tn 6. docenc loannes Andreas, Imola , & alijin ditta Clementina.num. 1 f. Cardinalis tbi num.i-j,Mauritius in trau;.de reßit.in ihtegr. cap. 41. a princ.Abbas in cap. tunc ex liter. num. 11. eod. QStzun.deftylo Curia,ltb 8.cap.$. num.6. CouMtMb.i.vartar.cap. 3. num. 1 o. vbi etiam ex miiltis probat Eccle-fiam poft quadriennium reftitui in integrum exenormifiima larfione.
Et huiufmodi reftitutio in integrum, qux com- )f.petit minoribus & pupillis, tranfic ad illorum hx-redes, fi minores intra illum quartum annum dif-cefrerint e vita , non autem poft illum exa&um,l,minor autem ,% non folum , & tbi Bart. & m Unterdiern.ff.de minorib. & l.efttia tale,nuw. • .fffrlut.ma-trim.l.non folitm, ff.de in integrum refiit. I fin § ßh,vbi IzC.num e, ff.de condtil.indebit l.emanctpata,n,4.C.cjuiadmitt.adbon. poffef Afflidis decif.m.n. 3.01dradusc<w/!2i4. ineipit, Ifist, funt allegationes,col. 1 6. Cxfar Vrfi. decif. 124. num. 1. Dinus in reg.priuileginm,de reg tur.in 6.
An aurem Ecclefia habeat priuil-cgium miho- 7.rum , qnoad hanc reftirutionem in integvurri , eftdubium ? Communiter refoliuint Dolores illudhabere : ficut enim minor intra quadrienniumpoftquam excefTerit vigintiquinque annos , poteftfikrfusfuit , hanc reftirutionem in integrum im-plorare, non verö ttanfadto quadriennio ; fic Ec-clefia lajfa illam etiam poteft petere intra quadrien-nium tantüm , quia Ecclefia in hoc priuilegio mi-noribus comparatur. /. interdum , ff. de minoribui,glofla ibi, verb. plufijuam. Bart.*» l.fin.num.\.C.detempor. in integrum refiit,lib.6.cap.recjHtftnit,eod tit.\hi,chm Ecclefia iure minorügaudeat, & fernper de-b.eat tUafa ftruari. Clement. vnica r de in integr.refiit.& glofla ibi,verb.a tempore. loannes Andreäs,Fon-ra.loanncs Imola,«.i;.Cardinalis n. i3.D<ft.mia.^efiylo Curia,lib.% cap.^.num.14.
Et vetö illud,/ew/?irr, in pra:di<fro c^.femper de- g.beat illafa feruari , non eft referendnm ad omrietempus futurum indefinitum,quafi Ecclefia elapfoquadriennio a rempore la?fionis fempcrpofllt rc-petere fuam latfioncm , fed eft referendnm ad ora-nes occafioncs,ad omnia ncgotia,& contrr.dlus, inquibus \xOtm fe fenferit, id eft, quotiefcumqnc inaliquo contractu la:fa fuerit, etiamfi miilics fuerjtla:fa,& ha;c eft vera interpretatio huinstextus ,vcnotat glofla ibi , verb iure minoris. ex qua reiieiturexpofitio Alani, qui ad hunc textum innixus huicverbo femper , dixit Ec'clefix non currere tfrnpa^quadriennij, qua: falfitas manifefte eohuincitur extap.fi aduertus , de arb'ttr, vbiexprefsc contratiumafleritur, ibi, Ufa Ecclefia beneficium habet reftitu-tionis in integrum infra quadriennium a tempore U-fionü computandum. Elapfo itaque quadriennionee Ecclefia:, nee minores lxfi polfiint hocauxi-lium reftitutionis in integrum amplius implorare,ira Gama decif. 27 r. num. 1. & id pätet ex noftrisOrdinat.Lufitan./(/> 4 tit.j<).§ 2.
Non currir tarnen hoc tempus quadriennij nee 9>Ecclefix,nec minoribus , fi probenr fe vi,mem,antdolo ,aut aliolegitimoimpedimcnto fuifleimpe-ditos, hoc enim eis nocere non debet, vt dicitur
in