56 De Contra&ibus in genere,

III

I

Capvt XII.

An minores , &z pupilli valide inirepoflint contra&us. Agitur de refti-tutione in integrum refpectu ta-lionis illorum, & an res reltituen-da Ulisfit cum fructibus, &}qua-tenas.

1 Pfjue ad quarrt atatem dicatur quis /"fany,' Impubes , Pubes; Puer, Proximus pubertati;

Capax doli ; Pupillus ; Minor.

2 Quihbet fui iuru bomo , qm liberam habet fua-

rum rerum admintßrationem, potefl contractu*celebrare.

3 Poffitnt iudtces, fjr magifiratu* liberis bominibus

fuarurn rerum admintßrationem int er die er e^bcaufa» iuftaty's quos.

4 Minor viginti qutnque annü,fiprobauerit fe U-

fumfmffeex aliquo contrattu aduersus quem-

cumque res fuas mobiles, vel immobilespoffi-

dentcm , reßttuitur.$ Hie reftttutio ex contrattu valido prtfcrtbitar

quadrienmo.$ Reßitutto in integrum , qua competit minori-

bus x f. annis , iranfit ad tllorum h&rcdes.7 An Ecclefiagaudeat primlegi« minortt , quoad

baue reßituttonem in integrum.

5 An hac reflttutio retyeftu Ecclefia prtferibatur

quadriennio, & n.j.$ Non currit tempus vi , morbe,dolo,impedito.

10 Ht q»> Ufionemfuam ignorauit , non cuiit tem-

pus prdfcripnonü, mfi a die fc'icnt'ta Ixfionis.Tempus datum ad appellandum non currit tgno-ranti fcnlentiam contra fc latam , mfi d diefeientia iäius. ibid.Legitime impedito quocumque morali, vel natu-rali twpedimento non currit tempus.ibid.verfu,& demque.j 1 Refiitutio Ufionii orts. ex contrattuinualido, ini-to cum minore, vel Ecclefia ,prtfcrthtur qu,tn-quennio a die fciemit-laßonu.

1 1 Quomodo mtelligatur regulaiuris,Qua femel itf-

firma fum,pofiea non conualefcunt.I j ,(£uod mualtdum futt ex defettu cenfenfus, poteß

ea aduemente confenfu de nouo fieri, feu cen-firma>i.14 Tempus quadriennij, & quinquennijvt praferi-

batur, atlio petttoria Ufionis erta ex contrattu

valido , & inualido,ancurrat a momento in m°-

mentum-1 c Judicium autboris. .-16 .O.mnts contrarius minorum, fiuemafculi,fiuefce-

pivia , fi fint facti abfqne confenfu curatorum,

Cr decteto iudicis, ßtnt ipfo iure nullt.Qutdfi iudices & turatores confenfum dederint,

fedammofalletidiminores, ibid.»7 Restitutio , qua competit minori, competit etiam

maiori , quanda res efl indimdua rejpettu

vtrtufque.1 8 Contrattus minorum, & pupillorum initi abfque

confenfu iudtcü , curatorum, vel tutorum, non

valent pro parte, quia Hin funt nociui; valent

tarnenfi illu fint vtiles.jp H*c refiitutio minorum, & pupillorum in inte-

grum,debet fieri caufa cogmta , & probata la-

ßont in iudicio.

Quid filtfio fitmodica , modo fit confiderabilü.ibid.20 Petita reßitutione in integrum in iudicioaduer-fus aliquem , ßatim impeditur pojfeßio aliorumcohiredum tüius,aducrsus quem petitur.1 1 Üuando lex , velßatutum exeludit omnem alle-gationem in contrarium, non cenfetur excludc-re petitionem reßitutionisin integrum rejpettuminor um . vel pupillorum.11 Reßuuta re reßituendi funtfruttus Ulms , dedu-llu cxpc'ifis vtilibus,& neceffarqsadillosfä-ciendos , & in illu colligcndis.1 3 sin in refeudali,reßituta re, reßituendi fintfru-itus Uhus.2 4 G}ui fruttus reßituendi fint , an pereepti tavtum,an qui percipi poterant , a domino iätus, fi »i-lamhaberet,&n.$o.1 j Quid ß defidtofus , & iniquus retentor rei nul-los fruttus percepit,quos medioeri dtltgeniia y &txpenßsex bono fundo folito illos ptoducere,pereiperepoterat, pereepturus autem illos eratminor, am dominus Uhus ,firem in manu ba-beret.zG Quid de Ulis, quos iniußus retentor rei non perce-pit:pereepturus erat autern illos dominus reimaiori eultura & diligentia, atque expenfis.27 Quid de Ulis , quos nee tetentor retpenepit, needominus illiuspereepturus erat, iHos tarnenper-cepijfet diligentiffimus quijqne terttus, fi respenes illum effet.x 8 An tentatur emptor reßituere minori , quandacontrattusfmt inualtdus,& abjque iudtcü de-erttoinitus, omnesfruclus,quos tpfenonperce-pit , percepijfet autem minor cum magna dili-gentia & expenfis ß rem baberet.x<> Quid fi bona fide putanit emptor contrattumfuif-fevalidum. •'

}Q Quid circa banc reflttutionem dicendum eß dt

praxi Regni Lufiiania.j 1 Aquo tempore fruttus reßituendi fint reftrturprima opinio dteens , a tempore celebrationiscontrattus.32 Reftrtur feeunda afferent, a tempore litis con-tefiata,Quanda conteßetur lis .,.anptrfimplicem cita-tionem.anper oblationeml,belli, ibid.3 j Siin iudicio negatafuit refiitutio minori, ntn<po-tefl. etpoßea concedi j mfi allegata noua caufa t& quomodo.34 Quomodo , & in quaatate impetrandaßt Venia)ata tu a minor ibus tamfeemmü, quam maf-culis.

||«i|jj£ Vm quis nondum adeptus eft vfam ra-eI^^JI t '°'" ! '' ^ uoc l communitcr contingic fepti-ygÄj© mo astatis fuac anno , dieitur infa-ns, Sc erco tempore vfque ad pubertarem dicirurimpttbes:cenfetur autem puer adipifti pubercatem complc-to deeimoquarto aetatis fuar anno;puella verö duo-deeimo completo. Port hoc tempus dieitur vter-ue pubes, & ex eo,vfque ad ^..-ärinuiri complecumlue mafeuli, iiue feemina; fint, A'cnntur Minores.Dieitur amem puer proximus pubertati, quandaiam compieuit deeimum annum , & dimidium,quöd fi nondum hoc tempus implcuir, dieitur pro-ximus infantiae.Puclla; ver6 dieuntur proximfc pu-bertati , quando implent no'uerti annos , & dimr-dium,& dum eos non implent, dieuntur proximseinfantia:: quando autem diclo modo fun; proximipubertati ..appellantur in iure capaces doli, quodlatius videre poteris in Sanqp lib.i. de matrimon.

I

^^^^H^H^^^BBM^^M^^^^M^^^^^^^^H