134

DE OFFICIIS

fervanda funtjura belli. Nam cnm fint duogensra decertandi, unum per difceptationem,alterum per vim; cumque iltud proprium fithoaiims, hocbeluarum: confugiendum eftad

35 pofferius, fi uti non liaet fuperiore. Quarefufciplenda quidetn bella funt ob eam caufam,ut fine injuria in pace vivatur: parta autemvi&oria, confervandi ii, qui non cradeles inbello, non immanes fuerunt; ut majoresno-ftrl Tufculanos, Aequos, Volfcos, Sabines,Hernicos in civitatem etiam acceperunt; atCarthaginem & Numantiam funditus fuftu-lerunt. nollem Corinthum: fed credo aliquidfecutos, opportunitatem loci maxlme, ne pof-fet aliquando ad bellum faciendum locus ipfeadhortari. Mea quidem fententia, paci, qu3enihil habitura fit infidiarum, feasper eft con-fulenduifi: in quo fi mihi effet obtemperatum;fi non optimam, at aliquam rempublicam,quse nunc nulla efi, haberemus. Et cum iis,quos vl deviceris, confulendum eft; tum ii,qui, armis pofitis, ad imperatorum fidem con-fugient ,^quamvis murum aries percufferit,recjplendi funt: in quo tantopqre apud no-ftros juftit.ia culta eft, ut ii, quicivitates, autnationes deviftas bello in fidem recepiffent,

36 earum patroni effentmore majorum. Ac bei-