Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
49r
Einzelbild herunterladen
 

.II.TractatusGApo. durorū

ti deforis .i. vt melius impͥmat̉ ibi virtus medicine extrinfece: qꝛ acetū rarificat duritiē mēbri. Et iō cū rarificet duriciē ⁊ ampliet poros melius pōt tūc virtus medicīe cumqua miſcet̉ acetū impͥmi in ſcliroſi. vn̄ acetū facit penetrare virtutē aliarū medicinarū q̄ cū eo miſcent̉. Ex dictꝭergo apparet quō diuerſificant̉ maͣe in fortitudine ⁊ debilitate reſol̓onis ⁊ mollificatiōis ẜm diuerſitatē ſcliroſisin vehemēti ⁊ pauca duricie: qꝛ qn̄ ſcliros nō eſt vehemēts duriciei: tunc ſufficiūt medicine p̄dicte: qn̄ aūt eſt vehementis groſſitiei: ⁊ tunc debēt eſſe magis fortes: quiadebet miſceri cuꝫ eis aliqd̓ inciſiuū ſicut acetū: pͥmo quiaacetum incidit. 2º qꝛ rarificat duriciē: vnde tunc pōt virtus medicinaꝝ melius īprimi in mēbrū. Et tangit etiamAui. in illa ꝑte aliꝗd de diuerſitate mēbroꝝ: ſed de hoctangit magis cōplete inferius. Deinde cū dicit. Uerū opꝫ vt ſit adminiſtratio aceti etintromiſſio eius in medicinis in fine reinō in eius pͥncipio ⁊ vbi cadit vltimatioin lenificatione ⁊ cum intromiſſione tepiditatū lenificationis: ⁊ alleuiet̉ adminiſtratione aceti: ⁊ cū nō fit alleuiatio cūaceto nocet neruis ⁊ cōuertit in lapideitatē. Et medicus tunc fit audacior in adminiſtrando acetum cum apa eſt in mēbro carnoſo ſicut id qd̓ eſt in ſplene: ⁊ qn̄qꝫ linitur locus cū aceto ⁊ vaporatur cūeo: deinde cōſequit̉ cū epithimate ſicutillud qd̓ ē de oppoponaco: deīde āmōiaco: deinde incipit cuꝫ pauco leui: poſteaadditur virtus: deinde gradatur ad lenificationem. Auicen. oſtendit quādo ⁊ quo mō acetuꝫ debet p̄dictismedicinis admiſceri ⁊ adminiſtrari: ⁊ duo facit. Primofacit hoc. ſecūdo incidentaliter oſtendit ꝙ oleuꝫ cōpetitin ſcliroſi. 2ª ibi. (Et oportet vt adminiſtret̉. Dicit ergoprimo ꝙ oportet vt ſit adminiſtratio aceti in fine rei nonin eius principio. Et cauſa huius eſt: qꝛ acetū eſt fortiterexiccatiuū: in pͥncipio autē ſcliroſis oportet mollificare:⁊ nō exiccare: ⁊ ideo oportet vt nō adminiſtret̉ in pͥncipio: ſed in fine quando iam facta eſt mollificatio cū mollitiuis. Et vbi cadit vltimatio in lenificatiōe: id pōt exponi duobus modis. Uno modo ⁊ vbi cadit ⁊c̄. hoc eſtvt adminiſtretur quādo iam facta eſt vltima mollificatioin apoſtemate: quia vt dictū eſt debet adminiſtrari in fine rei ⁊ non in principio eius. Alio modo pet exponi: ⁊vbi cadit vltimatio in lenificatiōe .i. ⁊ adminiſtret̉ acetūſolū in illo apate vbi oꝫ vltimo lenificare: ⁊ hͦ eſt in ap̄ate vehemētis groſſitiei: nam in tali vt dictū eſt nō eſt excuſatio ab aceto: ⁊ vtraqꝫ expoſitio vera eſt. Et cū ītromiſſiōe tepiditatū lenificatōis: hoc eſt dicere ꝙ acetū dꝫadminiſtrari ponēdo īterpolatōnes cū eo ex ꝗbus interpelatōnibus admīſtrent̉ ēt mollitiua ⁊ lenitiua. Et hͦ eſtqd̓ Aui. ſubdit dicēs. Et alleuiet̉ in admīſtratione aceti .ſ.ponēdo īterpollatiōeꝫ in admīſtratiōe ipſius in ꝗbꝰ īterpollatiōibꝰ intromittāt̉ mollitiua ⁊ lenitiua: vt dixit mōEt reddit cām Aui. qͣre oꝫ vt fiat alleuiatio in admīſtratione aceti cū dicit: ⁊ cū nō ſit alleuiatio cū aceto nocet neruis ⁊ ꝯuertit ad lapideitatē: qꝛ cū acetū ſit frigidū ⁊ deſiccatiuū ſi ꝯtinuaret̉ ſepe in ſcliroſi qd̓ eſt vehemētis groſſitiei: exiccaret̉ ſubtile ⁊ induraret̉ groſſum plus ⁊ cōueruerteret̉ ad lapideitatē: ⁊ iō ſi ꝯtinuat̉ nocet apͥati qd̓ eſt

vehemētis groſſitiei ⁊ maxime nocet ſi eſt in mēbro neruoſo: qꝛ acetū nocet neruis ſic̄ ponūt oēs auctores. Et iōſubdit Aui. ꝙ medicus ſit tūc audacior ī admīſtrādo acetū .ſ. in ſcliroſi vehemētis groſſitiei cū ap̄a eſt in mēbrocarnoſo ſicut illud qd̓ ē in ſplene. ⁊ hͦ ē: qꝛ acetum nō nocet mēbro carnoſo rōne ſue cōplexiōis ſic̄ nocet neruoſoQ de hͦ qd̓ dicit hͦ Aui.Sed tūc dubitabi ꝙͣ medicus dꝫ eſſeaudacior in admīſtrādo acciū ī mēbro carnoſo qͣꝫ in neruoſo: ⁊ dicit hoc ēt īferius: qꝛ acetū ſaluius eſt in mēbrocarnoſo qͣꝫ in neruoſo. Sꝫ ſi ita eſſet tūc gͦ videt̉ ꝙ in mebris raris ⁊ mollibus cōpeterēt fortiores medicine ⁊ magis inciſiue qͣꝫ in mēbris duris ⁊ ſpiſſis: ſꝫ hoc eſt ꝯtra idqd̓ dictū eſt ſupra. ⁊ ꝯtra Gal. et. 14. de ingeuio. ponit .n.ibi in capl̓o de cura ap̄atis duri: ꝙ in mēbris ſpiſſis ſicutin chordis ⁊ neruis debēt miſceri cū mollitiuis inciſiuaſicut acetū. Preterea Aui. dixit pͥus ꝙ cū ap̄a ē in mēbro vehemētis groſſitiei: tunc nō eſt excuſatio ab aceto ⁊maxīe ſi mēbrū eſt neruoſum: gͦ tūc in neruoſo magis cōuenit admīſtrari acetū ⁊ ſaluius eſt qͣꝫ in carnoſo. Adprimū eſt dd̓m ꝙ qn̄ Aui. dicit: ꝙ medicus dꝫ eſſe audacior ⁊ ſaluius eſt admīſtrare acetū in mēbro carnoſo qͣꝫin neruoſo: ītelligit hoc ſuppoſito ꝙ vtrobiqꝫ cōueniatadmīſtrari acetū .ſ. vt ſi ap̄a vehemētis groſſitiei ſit in mēbro carnoſo ⁊ ſit in mēbro neruoſo: tūc audacius poſſimꝰibi admīſtrare acetū qͣꝫ in mēbro neruoſo: qn̄ ergo dictūfuit ſupra. ⁊ Gal. ēt dicit ꝙ in mēbris duris ⁊ ſpiſſis ꝯuenit admīſtrari acetū in medicīs: intelligendū eſt qͣꝫtū eſtex ꝑte duriciei mēbroꝝ ſolū nō intelligēdo ex ꝑte vehemētis ⁊ pauce duricieī ipſius ſcliros: nā intelligēdo ſolūex ꝑte duriciei mēbroꝝ acetū dꝫ admīſtrari ī mēbris neruoſis: in mēbris aūt carnoſis nō indigemꝰ qͣꝫtū eſt ex ꝑtehuiꝰ. Et iō dicit ibi Gal. in illo capl̓o ꝙ in lacertis a nullo poni vidi .ſ. acetū: ⁊ hoc eſt: qꝛ lacerti ſunt mēbra carnoſa. ⁊ intelligit id dictū ꝙ nō indigemus qͣꝫtū eſt ex ꝑteduriciei mēbroꝝ cū nō ſint mēbra dura ſicut ſunt nerui ⁊ligamēta: ſed ꝯſidērādo vlterius ex ꝑte vehemētis groſfitiei ſcliroſis: tunc cōpetit acetū ⁊ in mēbro carnoſo ⁊ inneruoſo: ſꝫ ī carnoſo poſſumꝰ audaciꝰ admīſtrare: ⁊ iſtomō intelligit hͨ Aui. iſtā cōꝑationē. Tūc ad ſcd̓m argᵐtu dicis Aui. dixit pͥus ꝙ ſi ap̄a eſt vehemētis groſſitiei:tūc nō eſt excuſatio ab aceto maxīe ſi fuerit in mēbro neruoſo. ergo videt̉ dato ꝙ ap̄a vehementis groſſitiei ſit inmēbro carnoſo ⁊ in neruoſo ꝙ ſit ſaluius admiſtrare acetū in neruoſo. Rn̄de ꝙ qn̄ Aui. dicit ſuꝑiꝰ ꝙ ſi ap̄a ſit vehemētis groſſitiei: tūc nō eſt excuſatio ab aceto ⁊ maxīeſi ſit in neruoſo: qd̓ ītelligit qͣꝫtū ad admīſtrationē: qꝛ tūccitius oꝫ ibi admiſtrari acetū ꝓpter maiorē duriciē qͥ eſtex apate ⁊ ex mēbro: ſꝫ hic qn̄ dicit ꝙ medicus ſit audacior in admīſtrādo ip̄m in carnoſo ītelligit qͣꝫtū ad ꝑſeuerantiā ⁊ ꝯtinuationē: qꝛ plus poſſumꝰ ꝑſeruerare in carnoſo ip̄m qͣꝫ in nerſo. pͥmo. qꝛ nimus nocet naͣe ipſius:ſcd̓o quia minor eſt ibi duricies rōne mēbri. vn̄ non itatimenꝰ de ꝯuerſione ipſius in lapideitatē ꝓpter ꝯtinuaationē aceti in mēbro carnoſo ſicut in neruoſo. Et qn̄qꝫlenit̉ locus cū aceto. Hic Aui. qꝛ dixit ꝙ adminiſtratione aceti dꝫ fieri eleniatio ⁊ interpolatio: ponitq̄dā modū ẜm queꝫ hoc ſit: ⁊ dicit. Et qn̄qꝫ lenit̉ locus .ſ. ſcliroſiscū aceto et vaporat̉ cum eo: deinde poſt talem vaporationem aceti admīſtramus epithima de oppoponaco ⁊ armoniaco q̄ ſunt empl̓a reſolntiua: qꝛ talis vaporatio aceti incidit ⁊ rarificat mēbrū: vn̄ p̄parat ip̄m vt poſſit virtusmedicīe reſolutiue meliꝰ impͥmi in mēbrū: ⁊ iō poſt ip̄aꝫdꝫ ſequi virtus medicīe q̄ reſoluat: deinde debemus tūcpoſtea poſt talē reſol̓onē īterponere empl̓a mollitiua incipiēdo pͥmo a debili mollitiuo donec fiat gradatio vſqꝫad forte mollitiuū: ⁊ poſtea debemus admīſtrare acetū⁊ alia empl̓a reſolutiua. ⁊ ſic debemꝰ facere tales īterpolatiōes ⁊ reſolōes qͦuſqꝫ totꝰ hūor reſoluat̉. Deide cū dic̄Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auicē.