ORATIOPenultimus eorum Dynastarum, sub quorum imperio ac ditio-ne haec Clivensis ac vicina Montensis regio, ceterique tractus amplis-simi iisdem cohaerentes florebant, Guilielmus erat, cognomine Dives,jure meritoque sic appellatus, quod ad eum tanquam unicum ac legitimum heredem, tam opima sex uberrimarum, & vel opificiis, velagricultura, vel commerciis, vel omnibus simul florentium regionumhereditas pervenerat, quae ab utriusque Parentis, Joannis Clivensis,ac Mariae Juliacensis majoribus ad hunc felicissimum nepotem deriva-tae, & sub eodem in unum corpus compactae erant. In eum velutRegulum quendam, repente tot regionibus in praecipua parte Ger-maniae circa Rhenum combinatis exortum, omnium fere Principumnondum ita potentium oculi conjiciebantur; adeo ut Johannesipse Calvinus, ex communi scilicet tunc temporis viventium judicioscribens, in quadam ad amicum & popularem suum, Guilielmum Fa-rellum, epistola testetur, nullum potentiorem in tota Germania hocGuilielmo reperiri Principem, cujusque dignitas & amplitudo regionum tantum ponderis ac momenti rebus transigendis adjicere possit,si duo lucidissima Austriacae domus sidera, Carolus Imperator longepotentissimus, ejusque Frater Ferdinandus, exciperentur. Pa-rum est profecto, si verum fateri volumus, solo natalium splendoreceteris mortalibus antecellere, quos etiam pravissimus interdum sorti-ri, nullus unquam, licet optimus, sibi tribuere potuit: parum est, cu-nis nobilitatem, non etiam meritis & virtutibus censeri; parum adveram solidamque laudem Viris potentissimis & in altissimo dignitatisgradu constitutis conciliandam, divitiis opibusque, solis fortunae bo-nis, fulsisse, nisi etiam singulares animi dotes accesserint, homini ma-xime convenientes, solae scilicet divitiae, quae nec eripi possunt, necgravant circumferentem. Praeter egregios in sapientiae & literarumstudiis progressus, scriptis etiam ab adolescente ad Erasmum, tunc or-bis eruditi miraculum, literis testatos, tanta simul erat in hoc Princi-pe sine fucis erga Deum pietas, tam singulare aequitatis & justitiae stu-dium, tantus in omnes subditos amor, ut illis vix quisquam tempo-ribus reperiretur, qui in hac parte cum eo comparari, nemo certe,quoscunque annales revolvamus, qui ei praeferri posset. Doctorem illein adolescentia nactus erat Virum tam moribus sanctum, quam doctri-na & eruditione conspicuum, Conradum Heresbachium, Medmanniin vicino tractu Montensi natum. Erat hic non solum Juris Romaniscientia, quam sub principibus ejus artis in Italia Germaniaque mysta-gogis diligenter imbiberat, penitus imbutus; sed praeter ipsam deDeo divinisque rebus ac tota religione notitiam, eruditissimo in Psal-mos