116 Beiträge zur lateinischen Erzählungsliteratur des Mittelalters.

105 dyabolum increpans dixit: „Desine," inquit „perdite, famulumGrenitricis Dei velle precipitare, quem preter racionem iniquedeceptum gloriaris te captivasse." At ille cepit dicere illumsibi ab infancia militasse, sed ad horam licet mutatum iterumquasi canem ad vomitum redeuntem ipsum reperisse et, quod

110 summum erat, Creatorem säum et sanctam eius Genitricem actocius christianitatis beneficium negasse et per consequensfamam boni christiani perdidisse. Cai archangelus: „Novi,"inquit „Spiritus immunde, contencionem tuam; sed iam cessentverba, quia presto sum tecum ire ad verbera, nisi servum ce-

115 lestis regine liberum dimiseris; duellum, quo in fine tecum etcum reliquis ministris Sathane congrediar, modo statim ex-perieris." lllico dyabolus teterrimum emittens sonitum sibiqueet suis a Maria preiudicium multociens fieri proclamans servumDei tremebundum, sospitem tarnen reliqnit et sulfuree voragini

120 se immersit. Sanctus autem archangelus Domini solitariumillum in cellulam suam reduxit, dicens ad eum: „Ecce semperattende, quam misericorditer Deus te respexit. et gracias ageilli et sanctissime eius matri, que nullum deserit in se speran-tem" et mox archangelus disparuit. Vir autem Domini gracias

125 agens Deo et sancte eius Genetrici die noctuque famulari cepit,nullum tempus bonis operibus vacuum transire permittens,ieiuniis et oracionibus continuis corpus suum macerando etvitam suam bono fine claudendo.

LXXIX. Virtus cont'essionis multis in necessitatibus suc-currit. Apud civitatem quandam quidam clericus extitit deeadem civitate natus et delicate ibidem ab infancia educatus . . .Et sie per conf'essionis virtutem evasit ignis ardorem.

Aus Caesarius von Heisterbach, Dialogus miraculorum III 15. Gekürzt inScala celi fol. 47 T (Confessio).

LXXX. Virtus Dei ostenditur in sanetis, qui fortes ex-istentes in bello magnalia operati sunt. Inter quos preeipueextitit Karolus Magnus, per quem Deus sue virtutis poten-ciam miraculose mundo ostendere dignatus est in hoc primo5 quod terram sanctam a Sarracenis liberavit, seeundo in hocquod Hispaniam ab infidelibus propugnavit, et tercio quod[de] Aygolando potente et Ferracuto gigante per se etsuos triumphavit. Quantum ad primam histo|fol. 79 r ]riam estnotandum quod eo tempore, quo Karulo datum est imperium