f *t PtiJi -*f *V. | -*$ i H t »4 Mi i- s •J wfc t** Uf J J \ I VV r* i Sv im &is%?**t&* ftfct - ~~~ -• I I »*. t%.0S 7a ur\> NOMINA AUTORUM 6>mi i» kot Stri/tt hn£ Fidt tittntwr. k Acgineta Aetius AchiliesGafTarus Albcrtus Magnus AlbcrMsCrantzius Alcxu , ifcdcmonunus Afexande^Maflktl» Alexandcr B.encdi&us 1 Alpharabi , | Atoyfius Mnndella Alphonttt* Morcfcoitus AmaMsLufiunus AmbrofiusFaracus ' A mTuanu» VJarcclIinus AndrcasAunhber AndreasBacius AndrcasChioecus AndreasLacuna AndreasLibavius AndreasLagncrus Andreas Matchiolu* Vodreas Starckius AngcHsBaldus Angel tsBargsens _^_ AngelusSala Antonius Chalmcteus. Antonius Portus Astonius Schnebergerus Anronius Valctius Anfelmus Bocthius j Apollinaris Ariftoteles Arnoldus Villanovanus Autor Pandectarum Autor Horti Sanitatii D. Auguftinus Avicenna Avcnzoar» B Balduinus Ronfcus Bakhafar Pifanellus Balthafar Mullcrus L\Bafilius Bartholomscus Carrichter B^rrholomasus Hubaer j BaptiftaBcfardus BaptiftaFiara D.Bcrnhardus ' Bcrnhardus Croncburgi^ (*) x Bcne ti *SS*£#4$*^# Bcnedictus Favcntinus Boccatius Bodinus BrudusLufitanns. C CamilUsTomafus CarolusClufius Cardanus CafparKeglerus CnftorDurandcs Cafpar Schvvcnkfcldt Cafpar Strubius Cclfus Chriftcphorus Encelius Chriftophorus Hornius CorneliusAgrippa CorncliuiPetri Crato a Xeafftijcim Cunradus Gcfnerus Cunradus Kunradua D. Cyprianus. D DanielSennertus David Herlitius Dion Nicarus Duncanus Bornetms* E EbcnbitarArabs Erncftus Burggravius Erncftus Rcuchlinus Evangcliita Quacramus Euonymus HuftachiusRudius Eutrepius EufcbiusWildcck. FclixPlaterut Fcrnelius Forerus FrancifeusRueus Francifcus Vallcriela Francifcus Valcfms FrancifcusUImus Fumancllas Funccius* G Galenus Gabricl Fallopius Gcntilis Fulginas Georgius Agricola. GcorgiusFabritius * Gcorgius Garncrus Georgius Mclichius Gerardus Bcrgcnfis Gcrardus Columba I Gcrardus Dorncus Gerva T-* *©«.$» «*$&*»■ *?H**9?$+ <*$*0> Gervafius Marftaller O. Gregorius. Gregorius Horftias GualrherusBruci GuaftherusRyffius Guaincrius juiAo dcCauliaco Gulielmus Fabririus Guinthcrus Andcrriacus Guido Panciroius Guibertus. H HenricusaBra HcnricusDobbin HenricusdcTurro Hanneman Reyfing HenricusSmctius Hcrcu/esSaxonia. Hippocrares iacobusHollerius jacobusHorftius JacobusdcPartibus lacobusSylvius Jatrion Wirtcnbcrgicum Joachimus Schillerus Ioan:Agricola_, Joar.tBokelius JolvDaniclMylius l'jan:Heurniis loan:Arculanus loh;Bapr/Montanus Ioar t3eguinus loan;Haitmannus ioanuMollerus Ioan:Poppius IoanjFragofus \loan:Ncandcr Ioan;Rhcnanus J<>an:Tholdius unfviens , Joan:Lang j us v ; H.cronymus Mercurulis' Ioanncs Bickcrus : h : eronymusTragus loannC sKentmanus | HieronymusFracaftonus l0M , Matthjclls | ^ oran - s A "genius | i oan . S igirrn:G6rlitzertrt HyppohtusGuannonius. Joan . ftrucrynus l lloan/Sarraccnus J )' J h:Bapt:Chodronchius ' Ioan-.Vochs {J°h.*isapr.'Syhraticus J Ingraflus Y») ? Ic r c «•$•*► «wtsn» **?»•► i lofephus Qycrcctanus JIodocusHarchius iobusFincelius lultusCstlar IuliusOblequent luliusPilmarius Iulius CxfarScaligcr luvcnalis. L Laurcntius Hclandius Laurcntius Joubcrtus Lconhardus Fuchfius Leonh; Rauwolffius Leonhardus Vairus Lconciavius Lcvinus Lcmniui Lithotomus Loniccrus LubertusaBra LucasPollio ,ucrctius LubcrtusHfthios. M vtanlius Manardus MirtinusRulandus MartinusPanfa_. MarfilinsFicinus Martinus Mollerus Matthstus Curtius Metteranus Michacl Mceeatus MichaelNeandcr Michael Papa Michael Doringiu* MichaclSaxd MichaclMajerus # MichaclMontanus MichaclRobisnus Mizaldus Montagnana_, N Niccphorus Nicoiaus MalTa O Oribafius Orofius lOfvaldusCrollius Ovidius» P Paracelfus Paufanias PaulusRitius pamphilusFlorcnbenus Petrus Bayrus PctrusBcllonius PctrusCrefccntius PetrusDrocttus PctrusdcApono. J Pctrus Forcftus Pctrus 4KHr-flS>» Fetrus Monavius Petrus sa^ius Petrus de Stilla Pctrus Sibyllenus Petrus de Tufignano Penortus * PhilippusBeroaldus Philippus Ulftadius PJinius Plutarchus. R Ranzovius Reimundus Mindererus Reincccerus Rcnodacus Rcmaclus Lymburg: Rembcrtus Dodonxus Rondeletiu* RofcclHus j Rodericus a Fotvfeca. ' Radolphus Goclcnius Ruellius. S Sabcllicus SaeraScriptura Salicctus SaluftiusSalvianus San&ius Ardonius Savanarola Scheunemanus Schncllenbcrgius Sebaldus \ Sebaltianus Fotcrui SeveriitusDanut Sylvius Symphor.Ca-cnpegus T Tabernxtnontanus Tarquinius Ocyorus^ ThomasBovius Thomas Erafuis Thomaslordanu* Thomas Fienus Thucydides Thurnheiis:rui Timotheus Brigthus Titus Liviu» Trincavella V Valleriola VaIeriusC«rdus Valefcus deTarar.tt Valicfius Vidus VicUus Virgilius. W Weckerus Weinrichius Wierus Wittkhius Wirfungus Woifg: Gebelcoveru* X Xiphilinus. Z Zoar Zwingerus. i f ADMODUM REVERENDO, Strenuifsimo,acNobilifsirwo IOANNI-ERNESTO iXKf<$f0ftV Merropoiitanae Ecclefia» Magdeburgenfis CAPITULA Ri UngeSpeBatifimo, tfm Jltqttyl Q$Hfo» & €e(}al«tt Hxreditario. UT ET PERANTIQUA GENERIS NOBI litatEjSplendidiss: Equiti, BUSSONI ABgifTcfurg in QjeftfMfcflrff/ Jalcf rnm horarum intervallo crudeliter abripiat, repenteq; jugulet, ac neci tradat, id cjuod non femel, ied multoties, oiftinctis temporum intercapedmibus, accidifte, r ■s-oA^^a^ ftla Magiftrarerum,Experientia(ci!icet,luculen- ttfsime probatum ac teftatum fecit. Etquam- vis noninftciandum, caeterorurri quoq; vene- norum, /eu ex AmmaUbus defumptorum , (euex Vegetabi/ibus aur Mifteraiibus petko- rum, vim, rabiem, ac perYiiriem, cjuam in Ix* dendo ac enecando quocumcj; animalium gc< nere, natufaliter pofsident, hautefle mini- mam aut exiamarn, fed potius infignem ad# modum ac conipicuam, adeocj; neutiquam ftoccipendendam; tamen cum ipfis, pneter Spiritalem iubftantiam , a ova porifsimum (b) omnis Epistola ornnis «?&>«* feu actio proficilcitur, multum q uoq; corpore tricatifsimarq; rei fcientiam,in foiidum fibi ar^ rogarcatq; adfcriberetemerepra?Jumat, pvxt fertim fi penfi habueric,- inq; memoriam fibi revocaverit, Hippocraticum illud ™e«w, quod morbis quibufHam, lnprimis vero Epi* dcmiis,interquosPeftisjureprimumagmen dud^fwnwMeDi&*t«r \o\u\t ineffe. Quam- visau* ri Epistola vis autem verum, fpecificurcf, ac genuinum P es T is Alexipharmacum, nulli mortalium exa&e cognitum, icd foliiis D E I potentixac Majeftatireiervatum iit, nihilominustamen pareft,decetq;eos,quiexprGfeiTo ftudioMe- dico ie dicarunt ac manciparunt, conhlia fua, cogitationesq;omnes eoconferre, utexNa- turx reconditis penetralibus , felectifsima qua?4;,efficaciisima,ufuquemultipliciexper- tifsimaRemediaantipeftifera, iblertimentis indaginc, eruant, erutaque ac inventa poftea non fibi fblis refervent, kd in puhlicum ea protrahant, & ex Chriftiana charitate,libera- HfsimeaHiscommunieent,quo proximus no- fterhiiceadjutus, viram ac fanitatemfuam, a tam ferocis Tyranni rabie &. infultu, fartam te&amqueconlervare, aut fi forian eumlabe diri hujus veneni infici contigerit,ejufmodi AIexiteriorumopeaCpra?fidio,tetram illam maiignitatemextemploopprimerc, penitus* queecorporeprofligareatqueejicerepoisit. Hoe & Ego mecum perpendens, jampri- dem in etim finem,nulli lahori aut opera: par > ccns,nobilifsimaaliquot,fecretifs:rarifs:ele^ _ gantits: DeDICATOFvJA, gantiis: nec non plurimisexperimcntis-feli- ciisime comprobatamedicamenta Anripell i- fera, partim propno ftudio ac diligen tiaihve : ta^acciirataa^indagineexcogitata, partim ve- roexaliorum pradtantilsimorum celebratiO fimorumq; Medicorum iaboribus de l verpta, (ollici.ce coii?gi,coiie fubjicere, & forasdare, auimumnondimunduxiftem, ied potiiis ii* iud adhucaliquamdiu iupprimerc,&inter pri- vatospariecesdetintrejdecrevidcm : Tamen ouorumdam mihi amiciisimorum homi- num, ouibus aliquando iftius mei iaboris ^uaiiicumquevidendifaciaeftcopia^uiOjUe eum ceu va/c/e' uzilcm ac neceilarium Rei- pubhMedicarprajdicarun^precesachortame* ta tantumapud me valucrunt,utiisexpugna- tus,nullumampliustcrgiverfandi locum iiv venerim,fedlibentiisime illorum petitioni ac Voto annuerim, manusq; tamdem dederim , iicq; iftbtc cotleclaneA mc*, jiivanda* corrimunis (O Patriaf fi Epistola \ Patriarergo, nunepublici jurisfeccrim. Qui- bus tamen, ne folitaria ita, &, ut fic dicam, nuda prodirent, fed comptiora nonnihil,|ho- neftioriq; quafi vefte teci:a,in publicoadpa* reccnt, Gcneralm q uemdam de Peste Difiurfum prarmittendum duxi, in quo pcrQuadftio- nes ac Refponfiones dilucidas ac perlpicuas, univerfam naturam malignar iftius Luis, ut- 5c cjufclem prarcavenda:accuranda?modumi quam brevifsime fum compiexus. Verita- tem potifsimurcrin eo fpectavi, & ob ocu# los mihi pofui, cum me non lateat, haeco'- mnia magnis Difputathnibus , & prolixis ic opero/Is Commentariis, ab aliis ad fafli* diumufq; incukata efle, Nec quoquc ali- quam lngenij laudem , hacce qualicumque mca Lucubratiuncula. ambitiose v quar/itum ivi, fed tantummodd aliorum, quibus am- plamagnaqjde Peste confcriptavolumina cvolveieac perlcgere,aut nonlibet^autnon vacat, commodisinfervire,horumq; fludia, brevifsimoquodam Compcndio, pro virili adjutumirevolui. Quia / Dedicatoki a. Quiaautem veteri moreinterlitteratoslu-| <5tenus receptum, utaliquidLucubraticnum fuarumin luccm daturi &emijTuri 1 dc maeni r nominisMecoenate,autprimaria:dignationis 5 eminerrtisquutoritatisPatrono aliquo p ma* ture cogitent ac ioiiicitiiint, cui fua nuncuft pentacdedicent,quoilliuspra:iidiomuniti,e6| alacrius confidentiusq; malitioibrum homi num rela,quibusfcpebonorumac innocen- tu capita,licenternimisacpetulanterpetunt, obtundcre,frangcrc,&eliderequeant. Idcir- co&EGdhuicconfuetudiniianenoncuJpan-J dx nec improbanda? infiftcns,inter omnes,vi* ri nobilissimi , vos potifsimum mihi Patro*. nos&Meccenates nunc eligere,veftrocj,-am-[ pliisimo Nomini,hunccemeurn Lierum in» fcribere '& dedicive volui,idqj tdmpropterin- fignemFamiliarum veftrarum,utiantiquiisi# marum,itanobiIifsirrKiru,iriCjjAuIismagnc- rumRegum acPrincipum, quaintra, quaex# traGermaniar Iimitesatq;oras, adprime fpe- <5tatarum & celebratarum, iplendorem ac de * c6rem;quam propterprxclaram &illuftre,de /prxclaro veftro inlitterasadfe<5tu,politadoo clrina,exquifttaLinguarum exoticaru peritia,; (c) z nccj i 4 Epistola I necnon hngulari Virtutum Heroicarum, ful- geritifiiHicujufdam Pyropiinftar, miraiucein voBisradiantiumpr^ftantia^ceminentiaJon- ge lateq; lpariam & diiTeminatam Famam. Sufcipiteigitur,ViRi NoBiLissiMiae Ge- nerosiss: libentiac hilari fronte, hoc tenue i &exiguum,quod vobi snuncconiecro,& in finum quaii veftrum oifero ac depono, Lit» terarium Munus, tamquam Adfeclus, Cul- tusq; mei in vos deVoti, jfidum fincerumqj pignas,ac mohumentum perpetuum. Et quamvis ilJud veftro Sp/endori atq-, cximix Dignitati lohge impat effe, optime norim , nibilominus tarnen fpero , vos, pro infito gensrofis a.nimis veftris candore ac humani* tate fingulari, id minime adfpcrnaturos , fedpotiiishuncce meumconat-um,atc]; offe- \rumntim, tafhquattiab optimo Animopro* fectum , optime quocj; interpretaturos , ili» ludcj;, fiopusfuent,a>lividorum maledico- rumq; homuncionum linguis ac dentibus vipcrinis, nec non peisirnorum Sycophan- tarum.,utpote optimaquarq; injuriofls pr«eju- dieiisdamnantium,fcaDioseq;accal:umniose[ tradu- D E D I C A T O R1A. traducentiuru ,improbis cavillis, vindicatu* ros, mihiq; fuavem Araoris acFavorisvefrxi Zephyrum, placidebenigneq;adfpiraturos, jtamdemqj fneac mea Studia quam cornmen- jdati/simafemper habituros. Id quod calide rogo, uniceq; Voveo-, ikque mc totum nunc vobis devoveo. Valete V i ri Nobjlissimi, | &fofpitcs,florentes,acfeiices longifsimavita: I temporacrahfigite. ScribebamHALL.t-SA- xon UMio.die M.Aprilis. Anno«w/m«"&«7©- Tvkiy*, M< DC. XXI, W V. V. V, Nobilitat: QbfirvMttijf; Matthias Untzerus.D. Medicus ibidem Ordina* rius. (c) •? IN < INTRACTATUM DE PESTE Pofteriorem Bx C E LL6 MTJ S.S IM I, D 0 CTI S S I M I.Sji £ ME D I C I , HA LL E N S I S Dn. M A T T H D£ UNTZE Rl .Doctori s ,■ Adn"nis,.&; Amicifui j ho.noratidi Mmbtts antidotum conflatfpcciate venenis, Et tolitt certum toxka certa gcnus. llnde ftt,unde malu; mineris,anmantibiu,herbis, (Sic opifexvoluit) difperit bofiefuo: SolaLues Pestjs medtciittnefciacertt , A/tius & p/enumnuminevirus a/it. Non tum Mercurius, non Proprietatis Elixir , Non tinciura auri, non /apis ille juvat t FaUitTberiase,fa!ltt vii Scordia,falitt Bczoar, ttt^ rectns,ftcfcbola tota vettts. llffy adeo Natura, DEInon corrigit iras, Ufj s adcbdo£iA.plu* valetartefce/us» EH tamm ante a/tas medicina probatior omnes Untca, Sipeficm qutdfttgat, iUafugat. CROLLIUS evulgatprimus,fedpauea refervans , Sive quedignoret,/ive qubd.invideat. UNTZERU S fequitut fqui tant&prodigus artis, Edocetaureblopbarmacafumma/tbro. Salve 11NTZERE, bonttmncflris communeSalinis, Salve, bfapiptscandidusannemagis f inte ln te certat enm tam celfaperitia rerum n Cum candore />ari Ttutonici^fide. Ergo tuoCANDQR E, tuo mtdicamtneSVMMO Vtamurfumma nen fine lande tui. £>uo nifijaner egtf, diean» : ME NUMINA POSCUNT, NULLA MEDELAJUFAT, (TTABEATA JUVET. Pauius Roberus D. Hal. Cone.Aulicus, Aa v, cl:. UWedicum&' Pbilofiphum Ceieitrrimuntj Dn.D.MATTHlAM UNTZERUM PoJiarrum Hatenfem , ; HENMCI ELLENBERGERIArcSittri • MAgdtb* . E P I GTR, A MMA'. N\\ sdeo invifum eft mamini, quod Paoms artcj FcUerenon voluit providzcuraDct. ThcfTala quantumvis tcIJus fit faeta vencn is, Mertalcs tamcw his,qus mcdeanturhabent, Mortifcrxcfy nepae in earfTum fuaSpiculatorqucnr, Dum fccler»tafuo corporedamnapiant. Bufoquinctiam.bufancq; pcjor Echidna_. i>i mordet propria vincitur Antidoto» • Immoharum Carne eft, VixcertioruHamcdela, Toxicafiquandodiranovercadedit. . Non ., I Itj «931»» «•&»* De Simplicibus Mineralibus Pcftem amoiientibus. Pag:i%7. De Aquis deftiliatisSimplicadLuem hancinfervientibus. Pag:io$. DeOleis deftillatis nonnulloxumSim: plicium. pagiiu. De Salibus Chymicis alcxitcriis. Pag:zi7. De Lxtractisantipcftiferis. P*ghij> DeSpiritibus Chymicis,Peftiadver- fantibus. Pag\ii7- De Tin&uris & Balfamis alexiphar- maeis. p«£;i)i: DeMagifterus StHonbusPeftcmfu- \ gantibus. Ptg-.itf. W Dequibufdam Compofitis^Gfficinis ufualibus,ut i. #"^«>Pag:i}8. 2. pMu- &> Pag:i4o. ]. Pag:a*i. 4- Con " dttu, Pag:244. 5. Conftfiu, Pag:246. 6\ 0/w,Pag:247,; j.Ediiuarm, Pag:24©> Dequibusdamaliis Compofitis,Of- ficin; mlnusufual: uc i,de EUttuariu* Pag:i52. ■ 1 1 - , 1 - (d) 2 1. de 10. 11. 12. Index- 2. de Puhertbus. P«lg 275. 2. de MorfilUtf Ratulis. Pag.256. 4. de TrocbifiUfuhlingualtbtu. Pag. 258. 5, des>r«/*r. Pag.2)/'//*/«. Pag.261.5j.De Puheriiiit adSuffiium. Pag.2^2, IO.de TrocbifU pro Fumo. Pag.2#. n. dccandelUfroFumo.P.164. 12» DcPomUodoriferU, Pag. 265. 12 de LinintentU pronaribut. Pag.i66. 14. de SacculU . odorifrU. Pag.267. l|. DeCompofitisSpagiricisAncipefti-jj feris. Et \AzAqnU StillatiTberUca/i&uj. Pag.26$. i.AcExtra8is(f Antidotit> Pag.270. 5.de Mtxturu. Pag.i72. ^.&CVariuEpntiuChjmitu. Pzg.274. Mat- " ■H I. I ^y^^faiH^^^^ MATTHI.E UNTZERI D. ANTIDOTARII PESTILENTIALIS LIBER I. In quo, tamquam inSynopfi,pcr Quxfti©nes ac Refponfiones fuccin&as, Do&rina univerfa de na tura PEsTis,breviter,perfpicue,acme- rhodice rradic«r,& iegentiob oculos ponitur la tresPartes tributus. PAU I. ContinensDcfctYptk>ncm,Differentias, dufiSfSignaqj t&m Diagnoftica quam PrognofticaPcftis. DISTINCTIO I. gfuale Gentts morbi Psstis MorborumGenera quotfunt? ^F^H Efp: Tria: /.Intcmperics^*^, primarum qua- '•fvS&k&litatHm exceffks, competenspstijlmnmpartibus ''^§^_Similaribvs. i.MorbiCompolitionisfeu con- A forma. - Vtflis huale ge- •ius morbi 1- Matthi^ Untzeri Teflm non efft iatentpe- ritra. K*- ti» I, 4> forrnationis, qui proprii fiunt Grganorumfiupartium~t difimiUrmm ^tUnitatis folutio, qus. utrif^ commu- nisesl. lAdquodGcnusigitnrreferendaPeftis? Remfipe.nftcuUtiuj exAtninaverimus, adneutrum^ genus propriz Peftem referrepoffimus. Etcumon Intemperies, cadicend*? SoUm intemperiemPefitm non cffe,aut dici debere, prohatur. i. ^uianullaintemperies^fiDeeafit fimplex ftve compofttt, celtremfubitumve generationis msdum/orti- rur,fedfinfimtantum acfuccefiivo quafimotuproccdit ac fuboritur* Peftis verbpUrum^ repenti & i£ a,7rpocroox.n)}j hominem invadit accernptt, vitef^ejmadeb enervatac proftsrnit,utfitpeante^uamfeagrotareputet,adultimum Fatilimenjllumperducat, vitag s prorJus cxuat. 2. £>uia riuUa intemperits *.&&' dujo contagiofa e xifiit. At Pefiem, contagi«fifefiemorJtum,ciitip?im'einpiuresfi diffundentem, nemonifirationumopsncgatumibit. s-^uia emnisin- temperies, quahfcum^eafit, e corpore abUtionemfuipo- ftulat taritiw per contraria adhibita. Verwm Peftis ncn^> niftalexipbarmacU quibufdam fpecificis', at^appropriatis Antidotis, nuflA quahtate wanifeftd agentibtis , aver- runcatur &profltgatur.. 4. fjfnianuUa iniemperies,tam •Oalidaaffiviratisexftitijje unqudm cdmpertaes7, utpau torum menfum,dierumvethorarumffatio, aliquot centu - rias veichihades bomihum ptffum dcderit; Pcfiem autcm ftpifitmefimefirivel trimeftri tantum (patio-,multamtUia bominum miferabiltterjugitlaffe, ac internecioni dediffe, plent Teflttn] ViQt ejfe worbum J^/wi, Antidotar: Pestil: Lib: I. 3 pleni (itnt Hifioricorum probati/ftmorum Commentarii. f, Jgjtia nulia noni»temperies,metbodo tbcrapeutu&fem- per eslfubjeBa. At Pefiiscuratto extrk metbvdum meden- diordtnariamcenfiftit,ne% ad' eam,tefie Galjlib: i.dc differ: vnovb:pr«priepertinet. Quareautem inter Organicos morbos Peftisnonrcponenda*. , mrblim , 1. J^uia vix ulliiu metnbrifigura naturalisjn bac Lue Orgmuu itavitiatur ,pervertitur atOjimmutatur,ut aBiones illius impediat, quodfanefieretfiea 3 qua re£tafunt,curvaren~ tur, velqua curVa,recla etiaderent,fed'plaruma^ eamdem~> figuram, qmmantta babuerunt, in morbo quoty retinent. 2,£htia inPtfie parttmftu memhrnm altqmd corporis, t>ixacnevixquidem adeofuprddelitum natura modums excrefctre, Vet'infra bunc fubfiftere videmus, utplaneo- I mmmfuam naturalem aftionem deperdat. j, fguia Pefiis ne% exuperantiam aliquam rerum non neceffariaru,aut to- togtnereprtttr naturam fecnw adfert: neq^ dtfeBum ali- \cujus rei natam/if i»duae. ^.Jgjtidomncspartts in bockd- feclu venenate ita fuumfttuw naturalem retinent, ut »e» minim um quidem locofito conVenientirece/ft/fceenfptci- antur. Ergd nec locum cjuocj; habee inter mor- bOsfolutaeunitatis? CMinime': NamfiPefiis unttatis folutio diccnda tffetjunciita Veicum vutnere, veicum ulcere, velcumfra \iiuraneceffario conjungerstur. Jguidta/nen fimperfieri minime Dtdetnus, i. Non enim adefl vulnus,quta boc mn~> A 2 nifi\ * ■ i m III !■» I III - ■ " «!■■■■ l h Tsfiem\ ■mn effev- litttii fo- Itthnem, S.at'10 1. ti Qj*id ftt Morbm :0tllCSfub fimtut Matthii Untzeri nifiab externa cattsa, ve/fecante, vel incidtnte velpttn - gente proficifcitur, qus. prorfus hic deficit. z. Nec ulcus infeparabiltter ijf omrit Pefle, nec in omritum bac lue cor^ reptorum corporibus reperitur^imb conftat,plures contagic fo boc mAlo taclos ex bac vttk abripi,in fuibus nec ante nec poil mortem ullum a/iquod u/ceris vefitgium adpareat, quamvis non negandum, interdum e rupturafeu apertione Bubonumfeu\Antbracum pefttlentium, in quibufdam ul cera ma/igna fuboriri poffe. 3. kfultb minus Fraiiura a- liqua buic morbo comp/icatur. quia deftituitur corpore va- ltdo,denfo durodj extrinftcus irruente. Adquodigitur Genus rrtorbiPeftis referenda- s* Admorbos totitts Su6ftanti& 7 c/ui* nonfenfim, fedd- S%qu$ ,maximavia<: celeritate infitos vita/eftfc Spiritus,i ■ pfttm^adeb aritm* proprium inftrumentum , nempe cali dum nativkm.primurn acperfe tetra. ma/igna^ lue oppti - gnat.fitigat >ac plerum% corrumpit acprofiemit. Quidvocas Morbum tQtiusSubftatuis? (JHorbus totius Subftantk is esl, qui non manifeftis fedoccu/ttsquA/itatibiu non calidum frigidum,bumidum, ftccum, fed verupt cujufg^ partis vitale principium, qusd Hippocratesjo &i^o-> sptumvenena, qux totiUi t&ftantuproprie-rat^naSiicificiuKt. Brgb necejfe efi, ui ca nonprim.u corports qualitatcs.fcdpotius totami/liusfitb', fiantiamadficiant at ■ vi< inquinamentis caufatam, unde, catio to- | tamquim a caufaprox iroa p&fiedfunefitfiimt morbi fibo. s cabttli Te- [ ' ^ A~T ~ltfiu~n~t.\^ Mqui ro> 4 Matthi-e Untzeri lefcunt. 2, Nonmmquam ftgnificat morhum a tali aerii contamiuationcnatum. 3. Fu/gus verb Carbuncu/urnA (f Buhonem,velmaculaspufiuUsd,ma/ignas, Peftem#d\ pellat;qiutamen,comitespotuu morhifunt, quam morhust ipfe. 4, AhiFebres pefiilentiales ip/am Pe/lem nuncu-\ pant. Qujd igltur tu proprie Pcftem dicis $ DISTINCTIO II. oefnhU DcfinitioPeftis PEftisefl morbus communis feu Epidemius Acutifs: contagio/us £f'pemittofus, qu£ occultk fua maligni- ,tate,ac(piritaliKeneno, velin Aere ,ohvariorum^- ao-fjbctja)v £f virofarum exbaUttonum, afupenorthus vet' fub/unAribiucxcitatarum,fufceptionem,ioncepto acper m* /pirationem poftea attratloi vil occulto Jjuodam tncogni- totfc modo in nofirts corporthusgemto, Cor a&%l»( mleadit acinficit, omneMtip/ius facultatcm , ut & reliquas totius corporis vires confeftim proftemendo, putndmemac Fe-. brem caufando ,tandem% multapcnculofii Symptomata-d •induccndo. Vel brevius: Peflis esl morhuscontagiofus,commu* ~nis ac venenatus,occu/td venenifiti qua/itatc Cor adfitgens ac infeftans, cjufq^ caloreut nativum ac Spiritus vttalci oppugnans, unde poftmodum^pUruma^ malignaputred» > febris,Syncope,omnium virium fapfus,a/ia% idgenus bor\ renda & atrocia SjmptomatAfuperveniuntquitdmdcm-j mors ipfafrequenter excipit. Quare Srevior definiiie, Antidotar: Pestil:: LiB: f. 7 - QuaredefimiiHprimoPeftem,Morbum Epidcmium feu cocnmunern ? i. £hfia non unitantumfedpluribiu ac infnitisfere t\no eodem^tempore communis exiftit > celerrime^ irtj> quoflibet adpr.opinquAntfsfe ipfam ve/ut dtffundit. Suvt cnimproprieac dicuhtur morbi communes^tUi.quicum^in- dijcriminatim in omnes cujufvis £tatii,fexus, actempera wenti bomines fkvivnt, popu/ariter^ graffantur * ve/ qui e&funt natur&pr&.diti,ut feoeyfime in a/ios diffunderrjj> , feq^quafimultiplicarepojfunt. 2. Jjhiia a communi caitfa, ilia profcifcitur ,.nimirum velabaerc, ubetiamperti-- nent Diarrhat, FebrisUngaricafrni/efq^ alii, ccrtis qui- bujdam Explicct tio parti- utn fmgu tarttm Dc* fnitioitk rt Matthi.€ Untzerj bufdam annU, nunc hanc nunc iffam regionem infefian- tes. guidam autem dicuntur *naltgni,atroces acpernitu oft, plunmos quos corripiunt,neci dantes^ inter quos Lues peftifera ,prima*jure merito tenet. Cur deinde Peftem dixiftiMorbum acutiffimum? £htia omninoferi at eumdem merem ac tenorem,qutm a/iimorbiacutiobtment,(f ttaPropriumitiorttm [utdici folet) in 4, modopofidet, Quodnam autem eft proprium mor- borumacutorum ? Vekcker & brei>i temparisfpatio curft*mfuumab> fohere,nun fine vehcmentta. (f gravitateSymptomatum^, maxima (f mn abfypcricuto, cito Ve/adfatutem vetad mortem termitiAre. Cnm igitur T>ix u Uus atius worbus, majeri eeltritate ac vehementia. bifiorium fuam abfohat, (f 4. iRa ttniverfalia morborum temporapcrcurrat, bomi- nem£ citiusjuguiet,dtrA ifti ac venenatk Lue, idcirco non immerito,ttta,boc quid^uid esi Epitbctiftbi vendicat. Obquamcaufamt ertiovocaftiPeftcm, morbum pcrnitiofum? Induttus adidtkm Ratione,tum Experimtia. Ra- tionem \. tjuodfpeclat, tripticipotifiimum modoPeftU pernitiem (f exittum corporiadfert maximum. 1, matigna feu Antidotar:Pestil: Lib: I. ftuvenenatam ^HaitMtem fuam Cordi communicando.,2. occuhofto vemno,fpirittbusvitalibus adverfando,eos dif- fipando, ac tandetn i^-JJov Br^ivuna cumhumido primi- genio corrumpendo , ac penitus tamdem exfiinguendo. 3. Agmenfe.u lernam tnuUorum periculofifs ; accidentmms inducendo. z. OemdcExpcricnti*m.efuodattinet,.ne- mo adeo rudis exfiftit ,quinon vel ex Hifloripgraphorum.1 commentariis didicerit; velamajoribus acparentibus fuis edoSttis (uerit.velpropria obferjtatione cogn overit,quan- tamfiragem cladema\ maximam, Pefttfera Luesf&penume rogenenhurAano dederit atjj.ntulerit, Et utalia,cj#£ pafttmobvia(une.hujiureiExempla prateream, ittud in- primis memorabile^uod a >jieeph .1 © lib'3.Hiftor:Eccl.' c?p: n. refertur. Vefpaftanoimperanit t Rom£tam ingen tem graffacam fttiffe Peften$,quj- ^uotidiefere ad tooeo. ho minum abfumpjertt. S?ec.jtSen/(t> inVo/fendum, quoda Leonclavic» proditum,v: iiiisTurc: No: 130. Peftcmntmr.im C^riftaHtinopoliintra^. menftsi j 0000. hominum abforp/i(fe,nec anno fequenti pauciores interiiffe. Ita Alb^ri ;.k f^Funccius in CYvron; fu,i< (cribtmt t ti>n?«re Caroii 4 I?np: 3. annorumftatio~Mona chorum tanttim Francifcanorum(nonfupputatis'aliis,alio- rum ordinum perfonk) 124434 Pefle exfttncJafuiffe. Cur tatndem inDefinit-ione vocem CoNTAGiiacididitli? Adinnuendam & declamndam Dijferantiatn fpecift- c<*m > tjud Peftis ab aliis morbis dfiinguitur, Siquidcm ap/tkdomncs Medicos in coufeffa es7.prvprium qpjfiChjtnt- ~~~~~~~~ —-—————• ————------------... ■ . ......... . _, . .C /? ttcrih 4 to MATTHli UNTZERI clertfmum Peftis exiftere C.ontagium nee unquam ob- fervatum fiffe,Pcftem altqunm ixnaturalibus caufispro- duBnm^contagionecaruijft, unde(f O. Bahhuiin Ho- iviilia fua fuper Pfalm i. ait, ab omnibustam tbitofepbis quam Medieis, boc Pefttfingulariter trtbutumeffe ,utfit c$htagiofa, & ut uno infeclo,pel/uatur (f a/ter. Et A ri- ftol: lib; i. F roblcm;fe&: j.pro»unciavit,PeftemJo/am maxime cjfe-contagiofam* ContagiumautcmhoGquomodo ► transfertur? Per Faportmftu exffirationem ca/idam t putridam-j, tenuem,ntaUgnam (f lenacem,a ctrpore infeclt tgredien ■ tem celcrrtmi, (f ve/ut in iclu ocu/i in alterius corpttsper ntamfeftavel occulta fpiraculafe ingcrentem. Scd quifit, quod falubres Baiitus /eu Vapo,- resnonpoflinrfaniratemadferremor- bofiscorporibus? /, ^uiaplurarequirunturadalicu/usrei' conftruSli- onem qudm ejufdem dtftruclienem, (5" inp/irif^ rebus na turalibus itAComparatumefje vidtmus, ut cttius bona dent locum ma/is,quammala bonis. 2. £>uia ex Gal: & >4riih do£trina,plura aiSanitatem quam admorbumjunt necef \Jarix. Ma/um enim ex quolsts defetlu: Bottum autem ex iutegrk causa, Sanitttsfolo raclu noncomparatur, quiaj. Sanitas (ceu mediccritas qutdom ) nanvincitexcefjum.j\ (fci/tcet morbum) Excefftis autem faci/e vincit mediocrtra tem. 4 PrsLtereaquiaSanitasconftfttt m quiete ,mori?(. vtr 0 Antidotar: Pestil; Lib: I. ii veroinmotu. j. Adb£cqu'taSanitnsinctncentu,wo$his Tero in dtfjidio (ffiiutionepby/ica ac matbematicA fuam babet Effentiam. 6, Adde,quodinquAvi4contagionc,fut>- (iantU alicujus corruptio fat,qua necanatura nec reme- diis comgifidfoia corruptafubftantii abiatione cmenda - ri potefi. Fapores autemfaiubres, non exturbarepoffe cor ■ rupca,extra omnem diffutationis aieam pofitumesl,cum id foims natur£ muntu (f officiumfit. 7, Denidf tantum a ■ besl,utpauci balitus naturama morbo oppreffam erigant, quin citius ipfiquod^ inficiantur, vel ctrte diffolvantur, quod facilimtfiertpotefi . DISTINCTIO III. Contagii naturaexponitur. SedquidproprieContagium eft ac dicftur ? COntagium nibii aliud eH ,quam adfec7iopr£ter na- turam,qua aiteri corpori a corporepraternaturam fimi/iter Adfeilo communicatur. Vel: Contagtum efl corfier&Jeu compofiti qu&Aam corruptiSyeiJimi/is,a quo prtmum manavit, q*£ infcffiotteivpArticH/H ccmmum - cata,exuno inatindtranftt* Eftfie ContagiuiE Morbus v.cl Symptoma_.? Contagium ne£ Symptoma dtcenduntfedcaufamor- bi, Htpote tn quo balitus quidam teter noxtuftfe Vapor ac tnaltgnus, aut aiiud ■ahquidcontagtofit Ltasfemin^ abagro in corpus fanum infiuat, M.udfyfuo afiVt participAtionc csntaminat. B 2 DE CON TAGIO. ■*\ R?*- 12 MATTHIjE Untzeri Caufa Contngii Qu.x requiruntur (eu neccffariafunt ad Contagiuna propagan- duuv- ? H&ttria; t, Ipfum agensfiiu corpus contaoiofum,ad' feBtonem tllamprtter naturam > qtu alia wficere poteU, obttnens . Etfienim aliquid morbi a/icuj tu cau(a effepof- (tt,tamenni(i(f eoipfo laberet merbo>contagtofum tffe> (f aliudcontagio inficere non dicitur, z. AdfcBto,qua com- municatur, qu&quiddampr&ter naturale eslnon tamen i- pfe morbm,quopriorinfeBus efi, qui in ahum non tranftt, fied corpus quoddam, (f femen quafiquod a/ttri adbarens (fcommunicatum, adfeBum ii/um,quo laboratis, d quo (ommtmicatur, excitxrcpoteB. j. Patiens feu corpus, quodcontagium abalio corporerecipit. Cnw autem non quod/ibetagatin quodlihet fidinproportionatum , idurcb hic quoqjjnter agens (fpatiens, debita requiriturpropor- tto. Sempertamenintercontagium(f corpttspatiens a/i- quapeculiaris dv]r7rd9&a?ieceffaria eil , (f aBio,non tam ob (imiittudinem corporis communicantis (f recipientis \fit,qudmobcontagiipeculiarem contrarictatem* Omnts enim aBtoesl inter contraria, (f omne agens cupitfibifi- vtile redderepatitns, eamdema^ipfinatumm (faBum-j tribuereso, CaufsE Contagii quaenam fu«t? t,\ Aerit corruptio&clafolo qualitatum exteffu, autd tommixtione putridorum ac Venenaterum vaporum, qui ita cum eo commifcentur, utficttti inreffiratione nudate- nu \ Antidotar: Pestil: Lib: I. 13 nus fepArAriqucuntfic uniDerfum re^irantiumgentis Ube fuam neceffArio confpurcent ac tnfitAnt. z. PutrefaSio inadquo bumore vtl materia, qtiam prxcedunt interns. obftrucliones &' pienitndims cacocbymicA. Ejufmodi igi- tur bnmorumputredoaitiscemmunicata, Contagiumpro- ducit. 3. Lentorfomitii,qma Iema,vtfcida acglutinofa-i faciie tenacitercfe adb&rent, necita cito dijstpantur aut diffolvuntur , unde per moram, labem aliquam impri- munt t 4: Adb&fitsmaterispiitrid&ina/iquacorporisju- perficiefett cutaneis hctsiut in ' i abie, Lue ventrea, Lepra £5*f; unde illiusfacilepofiea communicatio. Quotuplexverd eftContagiunW Duplcx* Alterum mmediatum dicitur: Alttrum^ verimediAtum-),' Quid vocas Contagium imrac- - uiatum.. ? f»traediatum ctntagiwm tH,iumunum corftu altt *ttm immediate contxngtt, alj% uUius alteritis corporis in terpofitione,ut cum quis accubando alteri,veleumdem c*n- t >-ee7ande,eumdem tangit nullo alio mediante corpore. Et .ib boc contagio faci/imA eslmorborum,qutex coniagio m buntur, communicatio ,' ficut id patet tt. Lepra vel Lue ? adfeeiis torporibits, qntfoio Accubttu ac c«>• u ti u ,fa num bominem inficerefimi/em^ morhutn ^tquo tpfa i«lc nnt,etdem celeritcr commuritcArtpcffunt, %m a/itet /ag, ^tdemus, pyrajjtoma, Alief^frucim m^rtetcentesAcpu- B s trefccn* "M Contttt glHTtt dl*t plex. »4 MATTHIjE Uktz-eri trefcentesfilo contaSiufuo alios ejnfdem gentrisfruclus , nibtlvitit adhucpaffos, inficere, & pntredmern ac corru ptionem citam illu> communtcare. Unde Juvenalis ; Uva etentm livorem ductt ab uva. Contagium auttm mediatum quid cft ? Ghiodmediante alio corporspropagatur» ld% Con ■ tagium rurfus dupfex efi,nempeefiiUud,quodfitper fomU tem.&z. quodfit addtjiansfeuper Aerem* Quidnomine Contagii pcrfomi- temintelligis^ Nibilafiud, quam qu$dperfimitem quemdam ab nno corpore in aiiudtranfportatur. Fomts autem idpracu pue dtcitur qmdcumq^ feminaria Contagionis infi. ipfum^ excipcre,excepta% diufovere at retinerejamdemfeper bac ipfa retenta & • onfirvata feminaria inficerepoteli, quem admodum funt i/tjtti, linteamina, firagu/a, a/ia% idge- nus.qutporofa exiftentiafacile recipiunt malam patien- tts qualitatem,inprimis Verum ea,qu£ exgofjypio aut lanh, afiave materiifimii conficiuntur. Unde Marfilius, Ar> tid;Epid: cap: i\. llt ignisCinquit) Olcum fienutrimen tum "beneni Pefiis efi lana, (f quidem ita enutrit laua boi. tenenum, ut non modhonfervet ipjum,fedtf augmenti" acfertificct. m Antidotak: Pestil: LlB: h 15 Quid vero adpellas Contagium ad ciiftans ? £)uodwn vicina JedttonnibUdifsita c*rptra, tii ac inter vmtu alteriuj, Jeris ntmirum adfisit. Nam etfio - tnnis aBw naturalisfiatper contaclum,tfeaqus.fe mutuo j noncontingunt ,agere invicem-non poffint '; tamencuni-j I centaclusfit duplex,unus corporalts, qn*ndo nimirum dao corporaproxime feconttngunt; altiis Strtualisfeu fftritua- iis,eumfefe ipfa corpora non conttngunt, dtfittum tamen-> corptts,viaiterw corportsadficitur,tdcircd merito conta- giumifiudaddtfferenttem prioris ,adpetiatiomm^ h*nc , addifians fortttur.fiqutdem ejus vencnum tantz fuocti pt> tis exiflit', ut adfui ccmmunicationem , adualem conta ffum minime retjjutrat ,verkm ptr-fpatium fatis dijuns ccmmunicaripopt,ut accidu infavAtiia PcfieMbsnttnfi, qnant Lucret i u s ita defcribtt : Hampenitus veniens &gypti e fihilui erttts. Aera permtnftts multum camptffc natantes Jncubuit umdtmpopudo Q>t% Sunt ne hzc 3. Contsgiorum genera uni> usejufdemq; a&ivitarisf CWinimt. Primum enim qued folo corporaiicon- tattu propagatur , omnium lan-guidifimum esl. /lte- rum, quod per fomitem profemmatur, gravius exipt, Tertium vero quod ad diflans cerrtpit., longepemitio- fifi: quippe in tenut & vaporos hfitbfiantik confifiit, cujtis aclfDitts infignis admodum (fveiox. -----'—~----------------------" 7n~ Contigiii imaddu' flant quid Contagi nm in Tu tredine conjijicre. Trobatur. I. '• 3- 16 MhTTHlM UNTZERI 4' 1n quo camdem coniiftit natura Contagii? Etft'alii aliterbac dereftntiant,ego tamen adferojn Putredine potijfimum omne confiftere &fundari Conta- giums. Quiidprobas? /♦ Jgttia /'» externisfolaputrefcentia videntus vicina corrumperefolttuputredmis communicatione.ut de fruSki - btu pau/b anti dicJum. Subje&um Peftisproponitur Quodnameftverum Subje&um Teftis « VErxm,princi/>a/e atgenumum Peftisfubje&u/nfeu ■srpoi]™ oskJikov , in quo iatitat acbofpttaturfkv:a bicce (fimmanis Tyra»nus,nuUum aliud efi,quam ipfitm Co R bomiuts,arx iUa vite/, ea de causafferipu- tandum^uodfierjkn loca ilta imbeciiliora exfifiant tisjc[U£ juxta Corpofita funt, unde promptiits impulfitm lfiru/entx mattriajufcipiunt ^eam^ in fe recondttnt. Qua aucem vi /aiqnaJitateVenenum Peftis Coradfick ? A&io bujus venerit pianefyiriialis eli, nec exceffua- /tquoprimarum 4..quaittatum Elementarium , fedpotius finguhm cujufdam, ahftrnf& y Qccidti. & incognits. Virtu tispotentia *cpro/>riet6te,fukfiantiam caitdi nativi nppu- gnat,iabefaciat (f attent, unde pofted repentina omni um virmm ac facultatum dejecJio (f exfo/utie fcquitur. Idquod breviter ta/i SyHogifmoprebatur, Si Elemento rum qua/ttates fummt. ea effieere neqneunt in magna fatis copia,qua Pefttferafaciunt in exigua,in futbus qttalttates fitntremifsiores: aEliones ifls. Pe/itsa/iunde, qttdm a qttm- luatibusprogrediuntur utpste tota fubftantia. Atqui quahtates E/ementontm ea nequeunt efficere, qua factunt pefiifera (f Deaenoja. Ergo (fc. C Nulls Febri- num fem per Te- fiem corni tetar. 10 MATTHIiE UnTZERI NuJIa ergo alia qualitas,pra:ter occuitam illam hic locum habct ? NuUaprorfiis. Stquidem dvo-xg&oia illa qttam Vene- numpefttlens corporiimprimit 4c inducit. neutiquamjub - je 3a esl ulliprittiarum qaalitatum , autper exs, operatio • nes fuas mirandas perficit (f exequitur, (quamvis iliis in- terdum tamquam organis obfcuro ntodo utatttr, ) (ednattt - ram earum (ongifitmefuperat at^j4ranfcendit,quiafingu- larem vim cp&afJtKtjvtyij o\s&giov fiu exitiosam poffidet , Cf tpfiCordiprincipalittr occulta tantum dvjtira&ua qtta - dam ctntrariatur. £>u£ rattone dyfcmfi* boc genus fe- parandum,nonfolum abemni manifefla, fedettam ab oc- cuftd omni alta,quxnonprincipaliter Cordifedctterorum membrorum ahcui craftopponifur, //eetfit quo^/ethdlis &'commumfitma. Luem enim Gallicant, utt nec Vebrem-» Ungartcam,nec Dyfenterias contagiofas, licet fatis perni - tiofi fint morb't,nemo tamtnreflePefies adpellalit,ut juo- rumovo-K^aaiou tUtcumdj occultst (f communes,non tamen Cordis,fedprimar'tb Epatis velinteftinorum temperatnen- ta,occu!td dvJtTnt&eia impugnarefo/ent'. EltneFebrisfemper conjundta Pefti i; Jpfapeftilens hd&eotc. , quamvisperfe Ftbris nonfit, continuotamen per Eutredtnem infignemiUi copulatam , Febritn excitatjibi^ adjungit , Pefiem enim inferens vene- num illudficut e/acpvjov ovjtt(pvjov Cordis: itanon minus et- iam ab bocipfo quodprogeneratur eTnjijivjov&ee^v obfub- ftantu ovyyevuav ubitfc (f in otnntbtts corpori* partibus, ticn Antidotar: Pestil; Lib: I. n I mninfolo corde crudeliterperfequtttir oppugnat,£?expu- gnarenititur,adcdfn: } ut'ioxQ%.o tefte lib: 6.dcfvbr: ubf; 2.2.. Juventcuidamrobuflifiimo tela araneaqu&m domas infeB&fcrinto quodamdependens,fupra manum et aadtffet, ubitepeftiferampuftulam, qua & fecunda.fi a- timdieexftHn&us eft,excitrie '. J^#s? velfblofiaUaexpe rimenta (f ratwnes deeffent\ evtdenterfatif cermtur, quaata veneni tUiftsfitpernittes, (f qttx criTrJtKydvi/apic, quod five refpirattoneper Ptttmoncs eorpusfubeat ,five ptd ftiyer cutuporos Artertarum^ffiracula attrahatur, ffve contagio quodam contrabatur, tonfeflimejus quamatti- gerit,parttcul£ calorem nativum, (ffitbftavttamlabefa- atat (f diffoivit, ei^ putredinem inducit, non quidem le - vem autfimpltcemffed exceitentem &' magnam, $u2 mox ipptm totamfangnineam maffam,omnesfcilicet 4. Lumo - resfmufimbfoUdamquo^particul&fubftantiamaduren- do quoiammodo dcfiruit ac corrumptt, omnemd* ejus vi- talemit, Adplaudit infuperdtci&ratiopi if ipfa Expe= rientiafiqntdem a tot centuriis annorum bztienusftffiper fwt obfervatum. (f etiamnuw bodie oOfert>atur,quotquot unqttampernitiofifsimum boc Ptftts Vtntf, um adfla" tt ac \ C i ■^. *■*.*. =*■ infe- 2i MATTHIiE llNTZERl infecit, eos omnes apr&greffo horrore febrilifimulcalore, ma/igno% tftu obfefiosfuiffe,quigraviter ittos txerctiit,& ttiffioria tnter morbum Ef natura^ambiguamfemperfeci/, Nulla nc igitur P eftis abfcjj Febre datur ? Ita quidcm opinor. Nam quamvis nonnuili contrariam aliegent Exptnentiam dicentes,compertum baben, Pefies quafdam tahta, vto/entid homines adortas effe,ut protinm eos emedtofuftu/erint,antequam febriliparoxyfmo quid- quamconcederttur temporiero ita adbumores ,l>el /o/idas partes ,proptereau mirum t>ideri»on debetfipaucarum borarum tntervaUo tl* li interiermt. Dtmde (? boc pro rato babendurn, mult os temporePeftisfkvitntis. etiamfi mteUtgant ac dcprehen- dant fejam rnaligne tnfeBos efje, tamenad decltnandam httjuf reifujpitionem apudconcivesJitos,ntve!opfic,ave/ a/ta negotia fua deferere velpoftponcrecegantur , idcircv pukr-fianos fefefingentes jnorbuma, calltdt dtfitmu/antei fape Antid otar: Pestil: Lib: I. 25 fape iv pubiicuw proJcHtft,temp/a foraj^ frequentarH, un- I defipofiea vctprepter nimuim cerpons ntetum aut labo- j rem.vetanimi atiquam pafimem ,aut atiam eaufam irri- tantem Feb^is , sjue.ip.itio tcnta,mitis,acmoderata ,w'jr|, \fenfibiivs eratnimium adaugeatur (f exafperttur ,fit in- terdum,ut extcmplb cf/tafifulmine tacji inpublkis Viticor' ruant,mortem^ iia oppetant. DISTINCTIO V, I _____ Differentia Pefth recenfentur, liifferen- Quaetv?nj funt Differentise Pefris,& undeex petuniur? U&Teftis t. Difierentiafumitur. 1. Ab ejus Subje&o, nimi *• | rumcerde. Hocautcwcumtriphci conftet Subfi ,ir>tih,foh- A Subjer] danimirum bumid.i, (f ffirituosa, idcirco,procul'bscveij ' ioS P" e ' il/a in calefatlo effe confiituta e$,ite etiam Febrium diver- \ '!! e . r * 1 \faprodeunt genera 1. eft tphemera peftUensjsm.'»* du- cens exSpirituumcordispemitiosa (f'ma/igxaixfectioKe Hs.c non diu ilurat/edfireviftimo tem^erufpatio, vet na tur-i morbi m*lignitate fuccumbente'bominemperimit\vet\ eademvimentt jnorbumfy fuperante, omne Venenum fttbi- tb repel/itjt>er%Judorcm, vel a : r,\ov i&.timorp magna vi tx cernit,eo% Diaria PeftzffaitHr ^uxtamen ebmagnaSpi rituumdifioiutisnemputredtnem^ afaubijam ceptam,ma- gnAtript&rumfy ctiawpofifevirium imbccillitattm.aut no-\ Synocbns vos morbosrehnquerefolet. z.£i2Synochuspiitridape-l "Peftilens^ ftilens^w* in bumoribus feu mafsa SanguinisfiabuUtur. ghtande enim ex inquinamente permixeione feu contaflul Vtnentpefiitentis,Sanguis alii^ bumores,vetin ipsaCordu fubftantia.yet'circaipfam attnventsmajoribuscontenti, putredineconcipiut ,tunc generaturb&cfebmputrida,qu£ inter re/iq uas fpeties,(fcommuntfi: (ffrequentifi: exfiftit. | 3. v»ca 41 HeSiitdpt Jiitens. t. Difer. jAMgrh ipf» 14 MATTHIiE UNTZERI A Canfn 4' . Amorbii :&njun£ii ;. vocatur He&ica peftilcns, qus indi oritur,quando ni- mirum venenum peflilens,ipfamfo[idam Cordisjubfianti- am non obftdetfolitm (f expugnatfedfummo cum imperio totam obtinet,confeftim calsrem infitum spprimcns & ex flmguensjpfitufykmfyjlx generaiionemprobibens , unde pofteaexinopmato hominempaucis borisperimit,prscipi- tify eurfu admortem ducit. Sunt ne & aliae Differentia» ? Imbfunt adbucplures.ordine nunc commenterands: Petiturergb. 2, Dijfer: ^Morboipfo ,ita,utaliaPeftis dicaturmagna, vebemens, extreme^pernitiofa,nec non-j exquifiteCerdiscrafi oppofita: Jliaverb parta, mitit , &' nonadeb fummoperenaturs noftrsinfefta: Alta tam dem modiocrts ,qus (cilicet mtdio modo tnter^, bafie feha- bet, &freqrentifsima es7, 3. A Caufis; Hmc nonnutls Peftes dicuntur Interns, qttsiam Externs* Internar fitnt.qusa (itccoram corporis pravitate, vclwfigniputredine ac corruptione bumorum originem ducunt, Extcrnaeowo qus vel ab intra cor- pus adjumptorum, n>mirum alimenterum Ditiofirum ff pernitiosa qualttate infettnrumufurpatione '■ veiab Aerii corrupti venenatify attraSiu ac infpiratione ; "Pel deni^ d Contagii commmkatiomproficifiuntur\ 4. A Morbisconjundtis,; qui interdum Peftcm co' mitcmtttr, vel ei fitpsrveniunt., interdum verb tton co- mitantur, HiautentfuntVe/intemizc/externi. inter- ni, ut Bbrenitis, Epilepfia, Lethargus, Angina,Peripneu' monia,Plemitis,Dyfenteri£,Cordks trcmor^ecoru phleg. mone,Ventricu\ifubverfiones, Colica ($'c, Ijxterni, qtti v e! w Antidotar: PestiuLib: I. 25 velin fuperficie cutit, ve/inemuncloriisfiu adenibtis ut plurimum confifiuntjitfunt Exantbtmata,Peteccbia,Pa- rotides,Bubones,Autbraces (fc, 5. Ab Objedis. Undi dup/ex genttsPefiis. Unum, quodparcens bominibus,fla bruta animantia adficit, £? i» bxc rabiem acfivitiamfuam exercet at% ejfandit, unde nonrarb compertuminquibufdamregionibg acprovinciU. Contagiumpeftiferum multas armentorum myriades ca- tervatim proftraviffeata\occidiffe, bominibus interimfa■ nis £5* ab bujus contagii labe immuntbus degentibus. Al- tetum, quodintac7is brutisfiu befiiUfolum in bumana-> graffatur corpora,iis£ btUum indicit, interdum quof/ibet, nuUa bab-.ta vel temperamenti, veUtatis autfexus ratione promiftue adoriens; interdum vero magis infenesquam juvenes,Ve/vice versa faviens, nonnumquam vero ma- res aut fotmiti&s mag f s adficiens. Datur pnterea Pefiis alia qu& temperamento calidos, atia qut, frigidos, ve/a/iA pecu/iari corporis conflitutionc pr&dttos (petiatim adfit- &et &profternat* 6, A Spatio, quodeccupat* Hinc a/iaPtfiisdicitur U niver falis, qua totumfere terrarum orbem , ve/faltent-i majorem ejus partempervadit, qualemfitb M. Antonino imp\bis graffatam fuiffe, Romani Scriptores memorant. A/ia vero Particularis, qut unam tantummodb regio- ncm velprovinciam occupat , vel unicam faltem urbcm , mb interdum uaicam tantum domum invadit t 7» ' ADurationc. A/Uenim Eeftu brevifiwto durat temptre (fpaucorum menfiumfpatiofinitur, ac confumi- 'ur t Alia Trero in multorum annorum (patium protra- D toitur. Ab Obje- clis ^i SpMtio 7« A Dxr- 12 Levif.ig , Numl A N T I D O I A R: l J £ S.T I-Li L I B: I. 17 Num:i6.&i$\ Deuter:z8.i.Sam:i4. r.Paralip:nJe= rem:i4,n.& j.9. Ezech-.f. Amos^. &c. Cuidivinede- creto fubfcripferuntquoa^Ethnici (S extraanei,nuilo iHtrt, fidei ittffiine cofluftrati,utpote3ahin procemilib/uEpid.; Plucarchus in vita Romuli, &Titus Livius libro6. Caufa autem irritans Deum adcrehram ac iteratam hujm plag£ immifsionem,(Sf&vam hominum punitioncm ,junt peccata noftraquibtufolis ceujitmentispropriis variarum muitipiicium^ adflt^ionum ac miferiarum cumuium , vel uno verbo,omntum malorum,infta r decumanerumflucT:u - umf&pe in nos irruentium,/ernam acPanegyrin'jpente no hismet ipfis accerfimus. Firmiter tamen hoc tenendum-i, Deum nenpermttttrefertfeu Peftem,feu ullum aitudma* lum,ntfinoveritboni aliquidirt.de eltcere. idedenimdicen- teGxcgonOfpremunturjuftiin Eccleftautpreftt clament, clamantes ex tudiantur, exauditi giorifcent Deum. Et \ facit fxpe Deus opus alienum, ut tamdem faciatproprn um,h e. punit,(S' cruce exercet, ut pcenttentiam agenttbus peccata remittat (f rurfus mifereatttr.Domintts enim cer . ripitnssutemendt%em:ndat,ut fervet,ftrvat, utfahos faciat, inquit Cyprhnus Epi/tV^., Quid vero ^ttrologifenriuntde caafa Peflh? Afiroiogi caufamPeftts adfcribunt Aftrorum ftu Sydcru finiftropofttuiyvelEUnetarum maltgno iufluxut, (f Tj. , maxime vere conjunftio f> (f 6 , quorum alter celligitfiumes malignosin terra vifceribus, altereos in AeremVicinum e/evat ,-prsftrtim s in aliquomaligno adtp/bsadfpc&u exiffente, ve/per Eccnpfin wfortuuata. Undt Annoi348>adeon/unclionem V-,& (f f>tn ip.gra- du £& ingens feeutafuit Peftis, ut tradidere Boccarius, (f Gu^do de Cauliaco, quemadmedum (ffimiles grajfit' talegitur Peflis Anne 1^2^ cum f> (f £ combinarentur. 2, Sunt ingentes Ecctip/es , utpete quibus Aerpravis ac malignis inquinamentis plurimum confpurcatur. E- xempla quicupit, cen/ulat Autores, qui exprtfeffe hu de rcfcripserunt* 3. Comet&i-abquorum exftinBorum ficetidum ha/i-J tum ■ Antidotar; Pestil: Lib: I. 29! tumAerita confpurcatnr, utpoftta bomines bunc attra* bentesfiacile inficiat, tur atfe tntoxicentvr. >ed quomodo Syderum poteft efTe aliquis malignusinfluxusinhaecinferiora,cum illanon in perniriem fcd falutem hominum fintcondita_,? * Verum quidem efi Dtum opf. Max: C«(um,fteHas ac Planet&s omnes,in utilitatem bontinum creaffe, iif^ certas acdefinitas leges indtdiffe ,fidita tamen, ut ipfeprzfit o- mnibus, (f quos illis indidit ordinatos motus ac -vires, eas 4Ut remoretur, aitt acceleret, aut immutet pro fuo nutu ac voluntatc, Pottsl ita^Deus ,peccatisnoftrisoffenfut, (f ob idcontcmptum fiii ac Verbi fan3i ulturus,Syder* itu tnterfe commifiere, eorumdetfj^motus ita dijponere (f ^ariare,ut inde non vifipraviis effeilus refultet. QuaetamdemfuntPcftiscaur^fecundum. Medioorumphcita ? Med/a efupiices caufasJtAiumt^Exttrntunimirum (finternas. Ad/(fasrefer/ur i. Aer 2. Contagium, Cfj. Ventficium. Ad bas veri Cacocbynjia feu infignu bu morum in corpore nofiroputrtdo,ab efiu/cntii (fpotuien - tiscorruptisortas* , J. CaufaExternaPeftis, Aer. Quomodo Aer poteft Peftem producerc ? AEr naturaliterfe babens numquam Udit aut Pejitm inducit ,frater naturalem vero conftitutionem a- afeptus, valdetfcfceundum Crafin vel fubftantiani-t r> 3 tmmu- Caufa Pe- fikSecun dum Me- dicos- r-> Caufa Externa Teflis AER 4* m Air quo tapliciter mutetur. JO Matthi^ Untzeri immutattujunc tkm Peftem, yuam alios periculofos mor-. bes excitarepotesl. Quid vocas mutationem Aeris fecundum cralin feu qualitates i J^uando nimirum Aer in qualttatibm fuis manife- (lis,puta,calore,frigore (fc talem aiterattsnem acmuta tionemfubit, utmunavel altera notabilempatiaturex ceffum. Quptuplicimodo fitejufmodimutatio? Duplici. i, A locis®ionibus/>/•««/&rftW^#- mtda ,ficca, frigida aut calidaftmt fuA natura, (fprout funtvelmento/aacalta veldepreffa,t$m vaUesporrecia. ltem : prout mariftumtnib(),ftagms ac paludibus adjacem, veiab tifdem procul difs/tafunt; ita quou£buTnidiJ?icalidagjte?n~ \pcriepr&c dtius-facifyuf^ a/rispdtredini(u?ttfu6^ jcfta. Aeriiauttmtemperiestaltiefi \tefie Arift/Iib;z.de gcner: sc corr: tf Gal.-l>b/ 1. Simpl.' ac Zoare cap: 4. j. Expertenti.itamdemteftatumfccit,Acremin terrt (pe- cnbtu,velalm in locis longo tcmporeconclufum nec diffla tuvt ommno computruiffc j cf exfcptfiilentes bahtus diffu dijfe ,utpr£t£r aiia ExemplateflaturHtfioriaillitis urm. I dmcondufd, (f amilitiimpofl dirtptum ttmpluminSe teitcia tamdcm apert£, ex qtta Acr totus venenattu acpu- tridm ert tmpcn:,borribtum excitavit Peftem,tertiamfer'e bomi Aerem putrefa re pojf-fro-i bztar X. 32 MATTHIjE Untzeri Ouomodo] i d Terra mtligni. fjpores in Aerem elerentut bominum partem abfumentem, quemadmodum Ammia- nus MzrceWinus Jcriptumre/iqvit. Ex qua caufa nafcitur ejufmodi pu- tredo Aeris? Interdttm nafcttur ex diuturnaejtu cenfiitutione^ bumidapluviosaa^ , interdum t>erb ex fujceptione putri- tarum exbalationumfeu inqutnamentorum ma/ignorum, Undeautemexcitantur Aeric^commu* nicantur tales virofe exhala- tiones ? Excitantur t>el a corporibus Aftralibus, utfunt infaufliSyderumpofitus: EcdipftsvarU : ComeU,Cbaf mata&c. dequi&as antediclum : Vel afublunanbus, qu&dupliciafunt t nimirum *«f Ekmenta , ut Terra (f Aquaj Aut Mixta, (f ea qttiakm tdm imperfe&e mixta, ttt Nehl£,PluvU,venti &c t quarnperfeSte mixta, ut va> rio'um animalium caiaverafepulturi. carentU. ATerraquomodo ma/igni vaporesin Aerem clevari poffunt $ ■ Duplici modo,id% vel Situsjel Contentorum ratione. u Slmmquodattinet^pracipue hic intclligtndus , qui es~i in *al/e,ac locis admodum depreffts; Hic enimftngula- ripr&ditus eft proprietate Aerem contaminandt, :d%ra- tione«.v}t'7nfi<&itw montitim,cum bac modo AcT a vcntis, radiifftSoUriSmoptim'epurgari,pcrftariacD^ttiUrinc> j queat. z. Contenta Terrt fmt vel Wneralia venena- ta, velSepulcbra, Cloaca, Fimiu, Sord es,Htattu, Fovet, ---------------------~ Specm Antidotar; Pestil: Lib: I. 33 Specusfubterranei,Scr- gitstjft txputredine (5' corrUpftont Aqus-fimnibus it/its Epfdemiupejorem exftfte* c, E Ouo r 4qua om Wodo cc y 4 Matthije Untzeri Quotuplicitcr auteni illa corrumpttur ? Triplicker i. Propter deficientem ejusraotum feujugemquktem. H-ncOvidim: £t vitium capiunt,ni moveanrnr Aqua?. *,Propter plantas quafdam gr&vco\cntcs 7 ve/variorum- anima/ium cadavera in iUam conjcBa.unde Auguft.//^;^. decivit',Deicap:j. Orofius iib:s.cap:8- Sabcilieus Ubp; E/wead.y, Liviu* /ib p, Futropius (f a/ii adnotarunt, aiiquando ingentem Locufiarutn muitriudinem in Jfrica, vtolento ventorum turbmem marefiiiffedejec r lam,c!Uibus pofteamertuj, cf adlittorapropulfis &ptttrefdUis, tan- tamquoifcfubfecutam fuiffe aquarum putrefatitonem, nt brevtuniverfus Xerinfefiuiftterit, q/tti tantarft Peftem in- duxit,tttmfoloMafiniffz regno Sooooo.inmaritimisvera orts 200000 : (f lltuijwcorum miutum 20000.pcrierint. 3. PropterPifcesineamortuos, #*;«• Georg: Fa- bnvin fnis Chron:refert,Annoppp, tamintenff: fuiffe £fltim,omnia flumiria exficcantem, *de« ut exaquarunt^ defetiujngens pifcium mtmerusemortuus fuerit, quorum putttdine acfoetert mfecius Aer irigcntem mportat>it PefiilentiariUi. Qjaa rationemixta corporacorrumpere polluflt Aerem? Corpora b&c veifuntiw.perfttic mixra,»/ PiuvU con* tiHtti,NebuU fmtida.cjopsva,aerem aiterantia.de quibuspaulo anted.cittm; Wperfe&e mixta, utfunt tariorutn ani- mkhum.tam aquatiiium, quam vs/at-iiium ac terrefirium cadavct*, inbuntatafupra terram lnetin aqutsre/i£ia > in^. tabum tabum diffiucntta; /tent^ & hommum, ut in ingentil TU prs.hU accidifje , multotus ccmpertumfuit , tunc enitn cx negieHa fepultura ejufmodt cadaverum,obputrides(f ^ 3 rofos^aporcs ab ilits cmanantes,(f' perAera quaqua"i)erf Hm fbarfos ac diffufosfatilime tumfebres peftiientes.tum tttii cont agtofimorbifitales ^Oipbixac diro^ctaq homines hau r t ■ unt jfubonri ac generaripofjunt; quemadnisdnitt accidiffc^s tegimttj Anno 1527,in occupationeurbis P.oms. a Cifttrea\ nus faft&,in qua occifis ad 12000 oopuircfcsntiapoficafnb dio cadavcra trimefirt fpatio>ultra teoooo. bontmumPefitJ cxfitncla memorantur, 11. ExternacaufaPeftis 3 CONTAGIUM. «.£**$ Poicflnecuam ContagiumpropagarePcftem? '»' c**f* MAxime Videmut enim ata^Experienttadocemur; P'/***< pefitstiitujnnoftris hifceons feuregionitats graf- fantes,t#ajerempartcmjim tam abAere ccrrupto, 1 (f' vencnatisitKftiinamentis obfeff^,provenire, cjuivn per \folumforc Contagiuni , atiunde tmportattm, propagari, iftfyptures dtffeminari. At quomodoCotuagium hanc Luem produch? Per contaBtttnttrporumfive idfiat mediate fivt im- tnediate. NoHtamenfolm contaBut, quatentu talts ad banc rem ftfficit ,(ed mfupcr qwefc reqttiritt*r,ut , qusfaj njutito contangunt, utYacf, tn eodem cvmmunicent morbo. Pefiis nam^fim altttm debct propagari per-Contaffu, feu c^rporalemfeu virtuatem liKtffc-bmnino eft,ut i/,oki attert tttam communicare vutt.prms tpd fit infeclus ,& ita fttm ■ naria fefiilentismalimfirct-ondua tabsat,c['*stp r fieavcl mfenfibiliterperffiracuta cutis egreffi , vetfenfitihterper eris aut narium balitu velt xp.tffi,ii ion~:emtffafontattu fno E x vicinum CQXTA. GiVM ~~— — vichum corpusprsfcrtim Adiddiffcfitum, eodempefiife- ro venao contamwarcpoffunt. Quaiitas rie vel (ubibntia rei contagiofe alteri comnTumcatur? £>HAmcjU4m pUrumcfa ex rebus contagiofs,ipfata- bifica qualit\u } nonnifi' tnfubfi'antia aticujus tenuiortpor- tioneexhalet (fdimdnei: Attamen nonfcmper, nec in o- mbusnecefieefi, ut qubpenetret contagio quatitatts ,cb quod, perveniat fubftantia vel' parsfubfiantia contagiofi corporis; quinpotiusfieripotesl ,ut rs contagiosit fublatd autprorfuj abotita,nibilominus quahtassqu&in aiiudcor- pusjam migravit,diuperduret ac dtffundatje uitra tatif ftme,quemadmodum exfiinBo in fornace tgni ,caiiditas nibilominus in -ipfa fornace (5' Hypocaufii aeredtnper. manens ,hom'mes^quamphtrimos ingredientts exca/efact re; Etputidarumetiamrcrumfcefor, ipfis ticet jamprt- dem expurgatis,diutamtn in aerchstrere ,(f' molefius ef- fepoteU, . Obquamcauiamnonomnes,cumlue pefti- ferainfe£tis converfantei/fHniii quog; Contagio infic/unrui ? jidacTionem alicujut rei producendam, non tantitm fufficitfetafortitudo ag entis,fedinjnptr quoa^ requiritur certa acpeculiaris difpofitiopatimtn.- Siigitur corpusai- terius,mimis ad'contagium ejufmodt fufeipiendnm fitdtf- pofitum,infcclioncmnulidmpatictur. id% vel ob peculia- rerobur calorisnatiyi,actemperamenti bonitatem; •velob carentiam excrementitiawm fuperfiuitatum, attdsfemi- ttstn- Nl idotar: Pestil; Lib: I. "7 ffcf inftarfeminariumPcftiferHmfacle promptc^ conct - pientinmi vel ob pr&fumpta ccrta Jnutoda, Vcneno huic ,oecuiiariterob/?fientia;"t>ei den^cb dtnegatam morams Fefiiferi inquinamenti in corpore, Queuntneetiam corpora inanima reciperein fe r^cWJtfContagii PelWentis? Corpora inanimAfunt duplicia. Alia mollia, rara> laxa,porofa,levia,ut veftes,pelles,eulcitr& ,paliia, iintea' mina,panm,lana,gofJiptum Sfc qut omnium maxime i~ doneafunt feminaria pefiifera infe nonfe/um rcapicndi > fid (f' longifiimo tempore, eadem firvandt ac rctinendh quemadmodum i*i confirm&tionem hujtts rei mnumera ad- ducipoffentbicExemplafiopusefftt.* Miave.ro dura_., denfa ac foiida,utLapides;MetafixMiverAlid,Gemm£ (fc. qm minls apta babentttr,&dejufmodi tabificorum {Ata.o-y,a.- vjuvvelrtctptionem vel confervationem. Jjhtodconfirmat MercumVlslib.• u deTeite cap: 12.. dtcens : Nea^ Fer- rum , ne% Marmor ; necfeu'i)~~fx MeiaSis , fotesl effefo' mcs,tumf>ropterdex/7tatenQjtumpropterfrigiditatem,tf quirtcufant monetastrafiare , certejfmpiiccs admodunt^ mikividentur&c, - Monet£erg6velNummisnu]Iumnepo<> tcftinhaerere Conragiumj 1 . tjhiatenusnummi velmonet&Jliis proprie & perfi ullumpotesl inbarerccontagium,propter earum filidita' tem ac duritiem ; Sedper accidens tamenfieri interdtirn^ " ~ E ~ 3 ~ JoietfJ Montts. num Con- tegtum quutfc tn haredt. Quamdu: Contjg>' itm con fervari qtteat in fomitt. 1% M potesl.utftcda qu&dam o"xi%fi$#,,fett itcquinamtnta vene- nata,iUarum fuperficiebus,ob ptnguisvtfcidx^ tlicujm ma terit,alteriujve fordttui ac impuntatis adh&fuu,, aagiut;- nentur ,quorum rationep$ftea contagionem infere alte- rife contmuntcare queunt. Idquod mcnuit quoa f i ob 3 r t Sarracenusin tradtdePefte,^»» inquitj Ejftnummt t aliafe metaUicaContagium non fufcipiant, tamenfiforte a luepsftd: inquinato, dumfudore difflutt, humentve ma- nus contreclentur, JufpeBafunt, cumfint ex eorumgene- re,qu& ex madore rubiginem contrabere poffunt ,(fprxfer- timfiimmunda kffordida ftnt } facHius tis adb&refcercs, aliqutdpotesl. Quam diu Contagium in fomitc confervaripoteft ? Diftinguendum ittter Fomitemperflatuttt (f nonper* ftatum. Fomesavtntis, aut alia yutyiam Atte optime perflnttu ,pcfi\Untem Vaporem,quem inferecepit , dtitfer. varc nequitfedneceffe csl > utisconttnua ac dtligentiiU agitJtionefenfimimm.>nu^ur,difitpetur,tamdtmg s prorfu, deleatur. Econtrd Foneime ,levcmtantitm veinuUani— prorfiuperftationem aut agitatienempaffus, vaporentte trum acpermtiofum, utpote lentoris actifciditatis cujuj damparttcipem , diutifitme, (fper pluresf&pt annos reti nere?potiseil t Cujturti memorabde adftrt Exemplum. Tvincavelta, lib: $,Confil: 17. de cbordis feufunibusqut bufdam,Jufti>topoli,tempore graffantis Peft/tentid, addc mittenda infcSitrum cadavefa tn fcrobesJubttrraneas ,. vefpi/tonibus adbib ; tis ; (f cejfante Contagioposl caplulan, quamdam fro/ectis, ibig, rcliBn ac negleSlim babttis ~mfu \ A N T 13CT AR: P Es T I Ll L I B: I. 3° Hofefunes cumpoB zo.demum annos, fervtu quidam^ protraxiffctitcrumatcfj cventilaffet ,tmtam {ftrib.it) ibi exortam fuijfe Peflcm, qu& tooooo. hominum in Ltbitinam mifcrit. PoreftiieContagiurnPeftilens aiiquandiu in corporc humanolatitare,priufquam inactum erumpat.'' Peflilens Venenum Jicetfitfun. m& aBivitatis, (fin-> °ppugnando ftremiiflime czlore nativo } mirM obtineat vh *-es abfiirdi tamcnibilbabet dicere Jllud nonnumquhn ali- quamdithpriusquam/dfionemfenfibiieminducatjncorpo- re quietum deiitcfcerepoffe, iifc more aliorum quortrmdam venenorum. Raiiojiemm cauis ven?num,[er$.5 .7 . velg annos,utvidereesl apud Amatam Lufttan; Cenf.j.in fcbol:adcurAt.41. Palmarium iniihdemorb: contag '■ Alb.-Magnum ltb;j.Hift: animal:c: z. Imb tnterdumper duodeviginttyUt admtAvit Guamerimin Tra£Ude Ve- nen: £f-fucdjidemferefuptrat,ttia.m pir 40. annos , ut tradit KXyh.z.xzbxusjjJSQrfiorcbuuiawo Utirarepcteft,an tcqukm vimfuamexferat. Stc Pencn&tta ac maiignus hu mor.exquo Cancergenemtnr ,ftpe/ongo tmporc^nefin gulariaiiqua noxa quietus lattt, antequam Car.ctr per feptica vel eorreftVA medaamenta adbibita txafftreiur velulceretur. Cur erg0 idtm de Peftis Veneno quo^ non adfirmandum ? EftnevelacadaveribusPefteexftinc.\orum, anvero aviventium infedtorum corporibus, plus contagii me.tuendum ? ~ A po An diii Contagi- f.m UtSre pofftt,pri>i wsquam in atlum prorurn- pat. A° MATTHIiE LlNTZERI An Cbar- ■.afen iUA rerai Con istgium recipere pofsint Apofterioribus major impendet metus Contagii , j tum ab conttnuam balittisienenati peros ACitarescxfpi- rAttoncm,bjam exfiinclum catoremnatiVum in it- its admodum angufii, adftriclifku centraftifint , (f tam- dtmVenenitntus tatitantM aBioterpida p/ane evaferit; idcircb minrtspericultai i£u bincformidandum. Chartae vel Utterx ex locis infectis adla- tae,poflfuotneCont3gionem aliquam pcftilentem recipere/ Charta ftcca,tenuis ac Uvigata, velperaquamgiu' linofkm tratta,incj[ } loco fiao adfervata : quemadmodurn tf litter&ficcaCceiiconfiitutioneex Pefiiferis locis adla t£, necmadorealiquo imbut&,aut fpurcitie adfeEtt ,pefii feram quaiitatem non facitifufcipere, aut fufceptam diu retinerepoffunt,id^tumpropter earumfubflan(i.im ad- modumficcam.tum ob l&vorem exqutfitum ,sb quem difft ciliorfit Contagii adhifiu. Curautem nonnumcjuaai aliquiatali' um litterarum acccptione vu\ lecfcionc, contagiohocinfecti funt? idnon Antidotaeu Pestil:Lib; I. 41 Idnon tkmipfi Cbarte. vel/ittcris, quami. ve/f/is, ligamentisac involucris, quibus littert circumdatst. fue- runt ,utpote faciltmi putredini fabjefiis. 2.vel forti ali- cui imaginationi. j, aut timoriac terrori /egentis,ex nun- tioparum /ato, repente orto. 4. vel denift yeauu,ctJoQo%u> ipfi,vo /nitio mnndtinnata^ inhtrent , ita verifimile , if Pefiis "benenum non tanttim^ bominum quibufdam, quijam Pefie agrbtant ,fed(? a/to rum nondum febricitanttum corportbm £? vefiibus,aiiisdj quibuscumfc c/andefiinis inejfe , (f illic fubfiflere pofje, (f pofled c/e corpore i& corptts tdm mutuo contaBu , quam m termedio Aeris,tran tferri, Et proin credendum, Pefiisfi minaria, in aliqtta mundi p/aga femper certis eorporibus inb&rere iffic per contagionem,Aere licetpurijf: exftften^ te,pau/atim de una regionc, proVtncia ve/urbe t in a/iam, Cf abbac ad iUam , abil/a rurfus ad atiam tranfferriac propagari,ita ut Peftispenitusexfltnc7a,aut e mtmdojub- LitA,quamvii interdum nibildeeJaudimus: vere dici ne queat,fcdfemperfitb aliqtto ccrto mundi climate vigetac couffiitejus femiharium, quoci quidem quotannisfinon^ EuropdSjamentylAfiatick atit Affricantsmcc ft bifec po* F ' pu/ts, in Mnn * im ttn> ■fuam T?e* ie c&ruit 4 i.Sxtern. Peflis Cjt*f*P£- :JEF1C1 VM 41 Matihij Untzeri. pnlU tamencerte Amerkanusvelnoviorbisincolkihetlum tndiat,eos^vexat &' adfliciat, donec tamdem Contagii (fuhdAm dtffeminatioHe > adnofiras quo^regionesperve- niat. III. Externacaufa Peftis, .Ven£f:cium Cur Veneficium quoq; inter caufas Peftis recenfcs ? QIUa Expcritntia docuit ac palam fecit .nonnumtjaam abfentihtu aliis caufis,medtantefolo Veneficio bomu nes nefariosac ma/eficos, PeftiUns contagwmprocu - raffe,&'perp/ures iftud diffeminaffe. Quibusmediisvero idperegerunt? Inventifunt nvnnuKi, qui ve( tucri autpecunit. tur- piaucupio exc(5'Spiritibus e Utiaiibus,utpoti quo- rum infignu/emper copia nulit bi nen prttfto efi ,per mixta , faci/cCor maligne acptftifere inficerepojfunt t idquodcon firmat H. Augcriius, cap: \$.\ib:dtl'cHc ficfcribtns : Non de/unt,qui exiftimant fiert nonpojfe, ut talescompoji- tienes tinguentorum Peftiferorum ejfcftum tanti ftuporis produtant,qutbus tamenfides bdc in re non danda,cum mi- hiperfuideam, fieri omninbpojfe ,ut unguent» btctants. fnalignitatUftnt, ut quaiitate pejitienti inficere pofsint, Hottfelum unam provinciam ,fed ttiam,nifi remtdium ad feratur,totum mundum. AdferqujefohujusreiExcmpIa aliquot? - DionNicaeus,^ Xiphilinus in vitaCommodiItnp: predidere,ttmport bujus Imp: Peftem Komsg™fitt/im,utia ] die 20oo.heminum interfeci{fc,qu£ inde natafuit,qmdma' ieficiqitidam &omincs,mcrceieptlle&i,atus,ccrtU quibuf- dam\venenU oblitas, in alios coxjecerint. Ita H c > e u le s SdXoniain lib:dc Plicacapizi. c^Fallopiushbde Bu- bone Peftif:cap:ij./rciviguit ,non aliundeortam ftyjft, qudmexfemite quodam contagiofo acpefltfero, quem malefici bomines cx cadaveribus Pefte exftmcjts at% elixatts concinnarutit twntfr Unguentiformd,oftiorum^cf/uiU,repagulU, m.inu briU, po/libusac limintbm iliibcnint, quorttmtotota&k poftea. alti fana corpore infcBi ac vencnati fuhe^» ____ ^ 44 _I NTZ E RI Jh Caufa Interna Teflie An httmo' res corpo- riiy Vine- nati fieri pofsint. Et Michael Saxo in adpend:fua? Chron; recenfet, An- no Cbrifti t6oo.Turini de aliquot t>eneficis.qui inuncltene ii- nimentorum venenatorum, multas . \\. CaufiPeftis, INTERNA. Quae eft CauTa Interna Peftis ? CAufa interna, dqtta Peftis />r/fia/citttr,Mlla /tti/u» esi.qudmirifignis qu&dam, tjecnliartq^ cendittone MahgnA.tum Sanguinis ,'tum aliorum bumorum m corpore bumano corruptie acputrefa£it«,dqua tetri ac vf> rulenti VaporesperArterias ad Cor dtlati, Spirittbtua^ t>i taltbus permixti, Febres poftmodum accenduntumtaiign& ac Peftiientiales, . * PoiTuntne Humores corpor?s noftri a* deo corrumpi, ut venenatam quali- tateminduant/ Hoc noninfrequenterfierifatis fupera^ teftanturnon- nttlitmorbi(f adfeiius, quorum Symptomata fimihmas funt, (f ad amttfsim re/ptndent , altorum ventnorum ex- ternorw» accidentibus ftuejfeffis ,-., utfunt, Suffocatio. nesHy- Antidotar: Pestil: Lib: I. 45 nes Hyfteric&jnfultUs Epiieptici, adfeftus Gangr&noft(S' iiiifimiles,quipls.rttmg 3 tomites babent \Syni opasgravifli >nM,Cordis tremores periculofos, difficultatem anbeittus nax imam ,Sud&resfrtgidos, pr&cordtorum angufttam in - l ignem,convulfiones horrendas, extremorumfrtgiditatem fc, adqu&f&pe nttmero,vix unitis attt aiterius borul&in- 'erjetigfpatio/epentinaptbfequttur mors. Et m ipfo qui- Jem bumano corporeper certum quemdam putredixis vel titeritts corruptionts modumfttigradumfieripoffe,ut ejufi •nodt letnenatam , natm&d^ noftr& infeftam quaiitatem^ adquirant bumores,nemofact!enegatum ibit,quicon/ide- mtacintetligit ; qftamma-ignam qualttatem interdum-* conciptant Semen ($" Sanguti- menftruus, nec non qu&libet pars corporis putrefcem,qa& etfnen eadempenitus > hant tamen abfirniiu fit ipfi Peftifer& tfitaiitati. Humores igi- tur cum muittfartam fipe aiterentttr corrumpantura ; , varias etiam ac multipikesadquirunt quaittates, (f tn- terdum qriidem eotnalignitatis detteniunt, ttt rabficam~> qttalttatef» ejttjmodi contrabant 7 qu&Cordi,t>trulentis fais vaporii/H vimt»fcr#ntfummam tftam ac Peftilentem» Undeautem dt & kcddit ejiifmodi humorumcorruptio? * J pravaviflusrationerr ^uando nimirum bomU nes,ve! extrema fame t>i£ii,xelali*fumm&ncce(sitate tm- pulji,c/,ntmtur vefct ctbu', natura npfir& minime famtlta= ribtu,jedt>el'carnibus putridu, fcctidtsac in tabum dtffiu "Htjbtu ; veipijctbus emortuis ,ac putrtiagtncm •j/enttbus; aut i ■; ■wnibttsfemiputridis,mucidis , (f a vervibus cor- " $6 MATTHIiE LlXTZERI rofis,vefalits bujufmodi infohtu ,Abfurdis\(f' covflitutiom carperis noftrifumme contrarhs efculcntii; ItemproPotu uti Cerevifinvel Aquis turbtdu ,fcecult.ntts corruptis,pu tridij aut aliptrcgrma tjualkate adfcclis. Ex borum i- gitur fimiliuma^ efcufentorum potukntorum^ ufurpatio- ne,quid aliudqudm infignis bumorum torrtiptio m corpote bumtno exfpeciand* ? P ofiuntne darihujus reiFxempla aliquot ? Imbpoffunt, (f quidemplura ft optu cfjet;fuffiaant .. tamennunc tfia. Juhus Obfequens fiHf 1 um rehquit, ad infuUm Lipar&s t marc fertefafitim plurimospifces nect de diffe,qutbus adhttiis cjeBts, cum incols. aviduts vefceren- tur,ex inttvnk corruptiom,Peftem exortam ,qu£piurim$s abfiulerit, Ita Julius Csefar hb:i, refertdeAtajsiiunfi- 6'ts, quiobfidtoitc cinSii, (ffitmma annons.penurtd prefi, cum Panico vetere £5 'Hordeo torrupto altrentur,aiiAfain- fueta comederent,omttes ingravifi: incidiffe Peftem. ttex neotericis Metteranus lib: 7,Hiftor: Belg: meminitPe- fiis cujufdam Hollandica Anno 1578. non almnde qudm ex variorum infuetorum cibornm comefiione, ob atiorum vi clualiumpenuriam apud Ltydenfes\ tunc arSiaobfidtoncjr diupreffos, exorttt, qu& mtrd femtftrefpAtium Ad 6000. bo- minum abripuerit. Poteftnc etiam Peftis ab Imaginatio- ne caufari ? Simpliciter (fperfe non poteft, Nam ft ImaginAtio Daterttpreducere in bomme Peftet».,quidni tadem (f aIios morbos, quofcum% modb vellet,in ttlo excitaret,quodta- tH*tt-> Antidotar: Pestil: Lib: I. 47 mennumqukmaceidit,quia, quiimaginaturfibiFebrim , nonobidprotinusreipsdeum febri cornpividemtu, nee qui lUerum aut Fodagram mentifuafortiter imprimtt, is (iatim iisdemadfecJibns laberat quodj* Adb&c,fiinperfc' £ld Paralyft, Imaginatio tantum praflare nequeat, ut membrttmrefolutumjaftct, moveat, velfenfum eiiargia- tur: Nec inGangrs.ni,exflin6lovetinterteptocalore»a- tivojn Venas (f drteriat, IJita/es £f Naturales Spirittis potis(itdiffundere : multbminus exifiimandum, iyfam, tdm Isnge fievum acpernitiofum morbum,qualis esl Peftu, induare aut cfficerepofje. Non tatnen negandtwrper ac- cidens, epavjaoim altqutdconferre adpefttferum morbum procreandum ,quatenusfeihctf tUa movtt aiias anm&po tenti&s, babentes vim corpm movendi Cf aherandi, feu qnatemcs mag num infert timot emqui timor movet ma/i-l gnosbomoresincorporelatitantes, bimotiPeflempofted faciunt, Comprobat boc Thomas Fienus in lib.* dc vir imag./# h&c Tgerbafcribens'- Egodicojmaginationentl) Peftemnonfactre, nijiin corporibus adeam difpofitis, «/ exeopatet, quod tempore Pefiijgraffaatis, muttsfJpein- tenfifitme, (f. cumfubfcqtiente fnaxtmo timore de ed cogi tantes ,non propterea tamen ed corripiantur, tempore vero nm graffantis,multb minus,cujm ratto esl,quodinntutru diJpofttioadPefiem adftt. PoteftneMetus leu Timor inferre Pcftem ? Timorperfifijus hoc facerenequit,Alioquin adnul lum non timornm feuformidmem ,praftrtim magnam-j . ~~(fex 7\ n ;4S Matthu Untzeri Ttftem futuram denunci antia Caleflia Signa (f eximprovifi incuffam, bominem contagio Pefiifera in- 'foi neceffe efiet. £htodautem pavidi ac meticulofitempo re bujtu Luisgrajjantis citiits aliis tam calamitof» maU exponantur,ei£ obnoxiifiant ,id accidtt propter prstconce- ptumjam antea fomitem,intus in corpore quiete latitan tem,hic tnimptr metum agitatus,tfquafi in a&umtra- duBus,propulsaejus malignitAte verfusCtr, Eefiiferum adfeSium infert. DISTINCTIO VIL Signa Futuram Peflem denunciantia Signa peftis quotnam funt? Dllplicia. A/iafutuntm denunciantPefiem: Alia pr&fcnttm indicant. Qux figna demonftrantfuturam Peftem i Ea ftmt in quatruplici differenti*>nitnirum, i, Ccelefiia 2.Acrea. j.Aquea. ^Terrea. Codeftia quamam funt? u Maligni Syderttm csnjunElioncs, eorumdema^ ad~ fpeflus infelices,inprimis vero Saturni (f Martis. 2. Co- metarum adparitioncs< 3, Ecchpfes varti. 4. llberior Cbafmatumproventm. f. Frequentes SteUarumca.dtn tium.ut & Pareliorum & Halonum adfpctlus, 6. Stclla rum ardentium in ccelo oberrantitm cmcurfiu, nannum- quam e/t/io,& in tcrmmprolapfio. 7 ^Tmjeciwnum inufita. I tarumftrabiumignitaramMairHm^ j-roxcLvffil^' gcnerq. L ' tiones Aniidotar: Pestil:Lib; I. 45> tioncs. Jgua emnia ctm deremfipe Dariis voJ}arttiam commutatio. j.Pi- , fciumfluminibus innatantium feuptfcims alteru m, repcn- tinus mAgnusfytntcritus* 4, Rubetarum (f Rtmarum multiplicatio. $-. Cancrorum, Aviumd^ a. 6. Infotcntts Aqua- rumtxcurfusftueluviones , multasfordesfecumdeVchen- tes. Tcrre*.tamcfemquafunt? u IvJolitAttrrarum(lcritittu. 2 . Satorttm,Germi- G num, Ay-ea Si gnx,- Acj ! Unce& impofiti, mane 1 centracla muciditas &corruptio. \z. Ovorummolliumacr.ecentium, fubita' nea a nociurno aerefadaputredo ac cbrruptio. Fl£c Signaprtgrejfa non s obfcure Pefiem inflantem pr&fagiujit. Qux veroSisriaPeftem pnefentem mdicant/ V.fimpr*- Peftis cum magnam multiplicemq] horrendoru*n-f fcniemin Symptomatum turham fecum crabat, idctrcb Signa indi- iicxmn. cAntiA,atiquem vere Pefiifero yenene infettum effe , nens \ [emperfunt eademfedcumpnmum hommem invadtt boc- \ ce malumjnconflantes admodum notas habet-.nam quibuf \ damcumborroreacfrigoreaccedit ,ahis cumcalore. IU\ pturimum tamenfeqruentia Sigxa , ceu Pathognamonica J Peftiferam Luemprodere ac detegen (olent idtfc tantd ma- '■ gis ,fi conftet ,plures inVicinia hoc merbi Uborare (f" adh 1. Esl (poittanea laflttudo totsus cerporis, citra omnem ; ; caufam mantfeftam ©* repentinA Vtrium omnium preftra tio. 3, Fe&risputrida, Cujns caUr fspeintns (f cxtra fefeprodit, interdumucro iKt/isfotiimmagnusesi', extrd verbmitis; nonnumqudmner tntus nec extramagnw ad- modrmpercipitur. j. tnfignudolorCapitu,adebadfli- gens, utprx ejusf&vitid dgrotantes vix rehquortim Sym- ptomatumpaj&onesfentiant. 4. Vigi/ia nimi& atquc-» intenfs., adeb nt smnem adfomnum &greto propenfionem-j tripiant ,undcum inquietudine (f anxietate maximd to- tku ctrperis. G z S.In- ft 5* MATTHIiE UNTZERI ! f. Jrtterdum tame? teco yigiliarunt quidam Lttbarg» corripiuntur ,Jeutnprofuhdum fomnum pracipitantur, 4 qu» vix excitari queunt, 6 Deitrium ingens, undi multa abjena ac ridicuU locjuunturjtec adftantes aut famili&res agnojcuut. j. Cordupalpttaito (f Sjncope ,ob quam (&pe frigidts /udtres tmittunt ,($ jam j amJt animam qnaftef~ ftartvtlltvidentur, g t Pulfus Artertarttm,inprimis car- pi, obfturus, languuius ,parvtu, tremulus ac inttrcidens. p Cardialgia, eu ctmprefiio ingens circa prtcordta, unde fe Corde dolere dicunt. \o. Vomitus crebri,unde tum ali= menta,tum medicamenta tngefta rejiciunt , nec ctntinert po[funt. li. Summa adpetitusproftratio, obquam avtr- fantur maxinte omnes cibos, nec eorum odtrtm firunt. \z. Situingens,undepropterperurenttm wternttm aftttm, potumfubtndef/agifywt ,kcc ee/atiaripojjunt. tj. Lin gu£ fcabrities (fexuftio,faucium^aridtttu maxima, ob quam dijficilior fit deglutitto. 14. jlvi f/uxus imtnede ratus,quoputrida (ffcettdijftma qutfy excernuntur. Altt ctntrdeamadJiriUavalde babent. tj.Macu/a feuFetecbu varicolores per corporis fttperfictem binc indedifperf fnajus rot>ur veldebilita-sjamdemcfeprout matcria morhi' fica adhanc ve/i//ampartem ruit,tmpetum^facit. DISTINCTIO IIX, Prognostica Signa_. PrognofticaSigna Peftis quotu' pJicia funt ? Uplicia, 1. ^uadamenimrejpiciuntipfumbomi' new , puaienus nimirum btc vel tUe Peftt fufcipen- ddLmagis xiinusvcolwoxMs ef}. 2. J^itadam ve> rbconcernunt Salutu t>e/ Mortif prifagiumintlluflwstn* fecitf&va b&c Lues, Quae igitutCorpoFacithisvel tardiiis ahis,Pefte corripmntur } /. Corpora Sjnguifiea temfieramento pridifa , citi/is recipiunt F'efiem,quam qtu pb/egmaticam• ac me/ancbo/i- cam obttnent confiitutionem. 2. NaturaBt/toft\maximefBoi£habi/esidoneig, ba- i bentur od ejufmodi contagiofam infett 'Onem, 3. Me/ancbo/ici^uamvis omnind fiiiarPeftiknticon- tagio immuniratemfponderenequeant , eos tamennoniia celcriter ac reliquos, aura Ptftift ra invadit acprofternit, 4 > Senum corpora non itaprompta funt adlabemhanc fufapiendam, at^Juvenes. Tro^no- ftica Si, gnaTejlU G 3 S-Pu- Qui citiits vel tardt' HS ALlif Tefle cor> rifiantnr 11 154- M A T TH I je U N T Z E R I /. Pttert (f adolefcentes \magis c&terk Atatibtis ,fomi- tem Venmi Pcfttferi excipiunt. if, Facde fudantes , aumm venenatam fa-:iluts attra- htint aliis.qiii non tta cito 'mfuioretnfifottr Qtio torpefcentcs.net fejr extrcentes } tue bar mati- gnk citiiispstttiitntur c&tensmoUerata e,\ ercitiajubitmti bus. 8. Carnibus aliis^cibis tt. \c fefe nimtumin- f»rcientes,ac mimmundttie degentes^nae^rediiunturpe- (li obntxu,qttam alii hantines. p. Artbrittcifeu Podagftci,modb in vi£lit r.on dtlin quant,minus aliis Pefie infeflantur. /o» Pauperes,vicltt pravo uicntes,magis (tmt expofitt Euic Lui dittoribus, n, Gr*T>idas mu/ieres./itifist/sc Contaghtminvadit ', quamutero nongerentes. \2. Pavidus t$ ultramodum triftibm&c meticttlofs , majus a Fenenata tfta Lue impendetptnculum , at^ altts qui anitno \unt ereSio, atfc bilari, i}. Firgines if mulierts citius maloPefttferotAnguH- tur,quam vtri. 14.. Fonticulos geflantibus,feu ulcera in externispar- ttbtis babenttbus,wmtis peruuli kPefttlitate exjpeBandum altis, qtti illts carent. i), Cacochymia obfifis magis mfdiaturLabeshtcper- nitiifa.quam aliis,quibus nttlia talis esl impttrttas corporis. \6. Luxurioseac intempetanter leiventes magis/unt oportumPeftifert infeBtoni, quainalit^qut Conttnenti* Jeu Temperanttx ftudeat. ij.Ee- Antidotar: Pestil; L'iB: I. 5? Trcgnof (iic&n S»> xc Morns dum inPe fit. /7. Pefte fcmel' tentnti.fecundk vice vix eodtm iempo- re ineamdem reiabuntur* xV/3 t Cum barttm jdfertionumfeu Apborifmorum ra- tionet^uivis intetiegens, & vet' levtter faltem tn Pbjficis ~berfattu factie adfeqttatarjdeirco eas bitc adponere mini~ nteoper£pretiitmiudicavimiii , ne fiudtbpro/ixitattm ad~ feBaffe vtderemar, QualisPrognofticatioSaliTtisvelMorciSj iv\P cftc corrcptis mftituenda ? Niittdterf») ■ prognofiicatiohic po tesiinfittui; (iqnidem tdm dubta (f inconftans esthtijus quzlh in- morbi condttiejtt fspe &gri cumftbt Saitttemfpondent, & \ :!:':icn- fefam ctu,ifi' cohvalurffeptttent,tacite interim,($ ex impro '/iiittfe certtde eventu cctltagiofif: huj'U Lnts Medicitspotesi pndicere, fedjHdiciitwfuuffk., tantuper fuftmere 'debet aut fufpendere, donecdeperaBk idaturs.cummordopugn'i,prs.fagitioncmfiabtiimapudi \ ; infiituereqticat. \ edpo-te :&ura c ConjeSiurare qtudem bkaiiquidiicet, eerti autern^ titbiipr^dietre Itcet. ^Sxpe evint cum.omnia reiie tn boc contagiofif?' morbofe babere videntur, Mors extnfpcr.ato j occupat. Sicjutdeminfacie Saittttm, m terge ysrojuttus i gtrere, iftiLm petqttamfoiemne tsl. Qu^ igitur funt Conjecturse periculi ac ' rnortis lrnpencfeVvtis iri boc Morbo? 1 ■ 'm C:C lLituro n ■41 t Trogm- flk* Mor tk in Te fie. i. s. 9* MATTHIiE UNT2ERI /. Si Pefte laborans , faciem oftenttt Hippotratica m, n'mirtm,nares acuttu,cottapfa t£mpora,aures frigidat , o- culosacutos ,patloremtabtorum, cutts durittem circafron- tem,colorem faciei tividum, nigrum velcadaleerofum, un gues liy>escant,at^ membra externa frigore extenuata al- geant,tunc pr&fortbiu Vt&rkem mortem adftare,intrepi- deprovuntiandum. ». Sipcftiferifebricitans,oculos babeatrubros,nicla- bundos,veicatiginofis : feuprorfus non lideat.audiataut perpetuis aurium tinmitibtu vexetur, infuperdj fit valete inquietus ,tuncffem in anguflopofitam effe profitendum. 3. St iabe Peftifera pollutusmtnttm femper habeat *~ lienatam &turbidamcum quadam balbutte t t>e! omnino obhviofus evadat ,ac continuo vigtlperfiflat, aut ectntra tn LttbargumprAcipitetHr t afuo vixexc/tartpojfit: ve/Ji\ domefticosac familiares fu-snon ampliut agnoJ-at,neem fupcreffe~,prognofii- candum* 6, Si inquinamentopefiifero adfcC~ius,wox ineuntc* morbo, ingenticxereeAturH&morrbagia, veiajumptione Aiexiteriorum ,fttdoris difficuitatem experiatur, velPe- clusfacies^frigido (udere perfuvdantur cumanimide- i/fuio: Item% ei diArrboza-ftufluxm colliquativu* alvifu- perveniat,tunc adextremumveniumcffe, mtrbum^ tri- umpbum meditari,rion indubieprtfagtendnm» 7, Si malepefitfero ta&tu, linguam vaUe exujiam , nigricantem & aridam babtat,ei% anhelitusfceteett, nec mn macuti. paucijAtfc livide, plumbet. velnigre, circape- c?us tantiim, velin dorjo occupent t infuperq. Eubmes vel Antbracesprius prsminentes, intrd eorpusfubito recur- rant, (f ita adCorpalindromenfaciant, tunc ex bisindi- tiis,tgrottpr£fens imminerevit£exitium,non Vaneau- gurandum. 8, StPefieobfeJJiu , Bubonibtu vei Carbuncttlis inft- \gniAtnrp/irri6uj, ii^femper maneant duri,nec uUis reme= diisfuppurariqueant: litm^JieiAntbrax circa fauces velpeftus effloreftat; vel ft ex Carbunculis apertis non e- rumpat Pus faniofumfedveluti qutdam ffuma, tunc dej calamttofo morbi exitu conjedarandum. Qax funr Er ognoftica Salutis in Pefte ? t. Siagtrpertotum morbidecurfum mentefemper 0- ptimccon(let,(f>veiomrimb nullis vellcvibusfaltemdeli* riis ac vigiliis tentetur : infitper^ Vigor* omnium fcnfuum probe/it inflruftus ,facile% rejpiret, ntc baittumgraveo- U ientem 6> Trogm fika Salui tii in Te Ite. ' I. t\ ?* Matthi^ Untzerx lentcmemittat, nulitsi^ttiant antmi deliquiis aut ■zraXfiu prematur, Pulfuma^ habeat fortem & aqualtm, tuncfane Salutu (pem nondubtam adfulgerejudicandutn, z Stpattens Jntidotum p*tum nontvemat,fideum rettneat , nullts infitper Fomtttbtts exagitetttr, cibumpo - tum^oblatum nona^erfetur, necfluxu ceMiquativo alvi aut dy(enterico fatigetur, tuac naturam, debtllato morbo, vtfloriamrcp9rraturam,prafumendum* $. Si lafeclo Tumeres fubito & confertim enimpant, £f poft eorumxrupttonemSjmptomata remittant,infuper^ tliimox adfilppurationem tendant : Siitemperlargum-j fudorisproflu vtum toto corporefafium, ficnenata quadtas exl>edatvr,ve/ crocta urwa funtiatur, tunc igrnm pericu- lofifimum Fitanaufragium, quod ti imminebat, tvafit* rum,pr&nunaandum. PARS. II. Continens iipocpvActPivfcu Prariervatio- nem Peftis» DISTINCTIO I. Quotuplici mocf© Pnefervatioa Pcfte ' in{tituenda_v. r*fervatut corpusaPcfte? ^^^^^^^^_ " Tbeoiogica ^oQvAaZipfua omnium efficAcifiima At% ff } l certtfitmajnhifce^.potipfnttmconfifttt. i. In dcvotk & ardenteadDELIM fusa prccatione. Hac enim-magis ,quam uiia alia re, Numinis Oivini maje • \ftus , deiiStorum atife tniqttitatum noftrarttm tittn multttu- ■dtne, ttitn -magnitttdine if atroi itste irritata exafperatafy piacari mitigari^, ejustfc indigvatio adverfiu t/os concepta prorfns aversiac reprimtpotefl. ^uodintelligeus oftaL» 4nter Oenti/es %uo% A v i c e n n a Medtcus Arabs, j . M e ta - p hyf: dtciti Iram Dei (anclis ac devettsprecibut ftiitm re ■ tenci/iari, Efitnim teflt D. Bernhardo, fia (f exfidc^ \profcBa oratio , fa/tsJrc in fimni&ifs adverfis remedium , ' clavist? apertto Paradtfi,fcutum deftnfionis, in &fiu cata- mhatnm refrigertumjn morbispbarmacum ,gladius con- tra ttiabolum , (fmurus contra infortuntttm, jtdquts prectsnosexbortaturquoqjlE.ccXzfaft.K.if.iS.v.q. ©* fa- cobus in Epift:c»p:c,v.if. Indefimnttrigiturad Chn ■ \fittm ciamemusi Ne ms Peflis edax confumat. Chrifte rogamtts, Arce tu Pefiem, Pefiis (fomne maium, Verut Altxtcacos, veretu Cbrtfie vocaris Extra te nobit omnia Peftis e ruttt. In tefednobis funt omnia plena Saiutts, Vita, Salut, Robur, te trtbutntt venit. 2. In vera fcelerumacpcccatornm a ncbisperpe* tratorumagnmone^confeujoncq,-, eorumdemfy hon-> _________________________ H i f'*ca- i. 4 6o MATTHI£ Untzeri fucAta contritioneferiad^ adDeum converftone. Ad/jant enimS S. oraculapafitm mt exbortantur,ut Jerem:$♦ Re- verterelfraelj (fnonfaciam cadere iram meam invos, quiafanSitu egofum,nec inperpetuum ira(cor,folum agno- fceiniquitattmtuam (fc. £*Joel;i«Cap; Converttmi- niadmc toto cordc veflro injejunie (f plantiu, (fficindi- teCorda,(f ntnleefttmentavefira. ItiEfaxa,]. Ego,cgo de/eo iniyuitates tuaspropterme,(f' mn recordaborpecca- torum tuorum. Reverttre admequia redemi te. Ec cap." f $■. Convertimim adme (f convertar ads>osduit Domi- nus exercituum. Ditcu item cum D. Bernhardo ; 0 Do minepcrdite vixi, remttte mibtpeccata mea ,fufficit mibi adomnemjufiitiam, te folum babere propitium, cuifoli peccavi. Item cum Regie Propbeta' Da vidc Efyz. Deli cinm meum eognitum tibtfeci, (f injuftitiam nt edm non abfcondtdi; Confittbor tibi trmfgrtfiiones meas, (f ture- mittis mibi imptetatempeccati rnei. Et cum A ugu ftin o in Soliloq: Commificgo Dn: undeme damnarepotesfed tu non ontififti, undt mefafaarcpotes. Omnisfpes, (f to* tittsfidutia certttudo mibiinteefl (fc. 3. In Vitz emeadatione, coercendo rimirum vxgas carnis noftraiMecebras, (f frenum injicieudopravuc\tpi-. ditatibus, injuper% vttando omnti gencris Vitia, (f imprtt borum bominumfocietateSfpietfe, modtfte cafte (f~ re/igiose Vitammftitucndo^omnia^bUmanitatis Qfcaritatis officia/ proximonoftro cumu/atc pr&ftando at^txbibendo , tam- dem%Sptnt(ffiduciamfirmifi: tn mifericordia actute/a BeiQmritpoUntis ponendo^ejusfy certumauxiliumprifi^ Inn-dorfuiais optimm adjutor in eportunitattbw,(fJuxtA ~~eMi ------------ . -„ ----------------- ------------------------- ! .... 11111 .1... Antidotar: Pestil.-Lib: I. 6\ esl Domintis invocantibus eum, & ex emnibus tribu/atio-- busphs liberat ac eripit, P f; 3 4. Hocfifectrimtu,tum Ab ommpeftiferaaura adfiatu, tumAliorum quofamalorum incttrfututiermus, minirne dubitantes ,feu vftamusfeu moriamur,quodin utro% cAfu Dommifimus. DISTINCTIO II. PoliticaPr*lervandiratio,inquibus confiftit? EAconfiftit. t. m amolitionc feu repurgatione o- .mnislaetidaeaccoenaf* materiap, inprimis verb fimiacftercorum Anftrum & Percorum, aliarum% ejufmodt fordtum „ qu* commumter tuminYm acplate- ^publtcts,ttmprivatis adtbus codigiAC coAcervArifo/ent. Hsl emm mfiremoveanturfedita intacta felwquantufjU. uturna morafua Aerem vartk inqmnamentisputridus & morbidu excretionibtu confpergere & mficcre,fic% caufam ge^ratton^fein u mpefttleniiumprtbtrepo(fHnt. Unde I /'almanus io lib:d C fcb:Pc(iibcap.S, refertMrdium, purgamentorum &fimorumequmor Hm , Lutetia, utpete ' ttmc temportsdurteerpertotum Autumnum obfe[f £ ,m vi- CKcoUeaorumtfAdfervAtortmtfcctorcm & gravcm ex~ $™ti°»tm,Aeremitavitiatumfuifc, utproximo rere^, maltgn* (fpefti/entes Febres exorta, Admodum gmffzri cepertnt quapoftedtota aftateCf AUtumno fubfeJenti yutto (tvtoresfAcJ* quamplurttms interfecermt. Pru- t&nstn^c dt/igens MAgiftrattu,cui cmumfubditorum- W<&°™rnSrtmcur*cordt%cft,mtdpr*cipueimumbcr*-, H 3 fum.- Tolitica ratiopr* fryandi ATefle I. H I. 6z M X ATTH!.E UNTZERI fumm^m^ operam navare dcbet, ut cum minaspefii/entes contagu aiuude tmpendere viderit per certssprsfcSiosac miniftros adtd officiipeculiariter dtputatos,omnem fordi tiemacjpurcitiem, qualis etiam iUafit,intra velextraur* b/s moenia iongefiam,qu.intocyus ret/toveri^remotam^ ad loca dijhtatranfportari fic^ vicos & plate*somnes,quan- tum quidem id pote, quam mundtfitme confcrvart curet. £)ub ttiam perttnet .publtco Senatus confulto jeverifiime prohtberi, urtnarum, aharum^ fecum . thn noBurno , quam diurno tempsre in vias pubticas ,cffufiones,utpote quU bm nonjotum ctvitas altcujtu loci mAxtmc defermaturfte- rtim etiam Aer ipfe dtfpbfitionem aptam nancifcitur ad gencrandum exfe Venenuntpefttferum ,velfemmium Con- tagujufiipiendum Atd^fo^endum. 2. In peregrmorumhorainum exlocis fufpe&is ladventantium exclufionc ;»tqj devitarione. J/htod etfinonmbilwhumamtatu aut inbofpitalitatis prsi Je ftr~ rt videatur , ingrtfiu nimtrum urbis probibere aut rete- ptum dcnegare Amicis,altts^peregrmts,adnos,animive/ negotwrum causa commeantibus : Attamen qtti probe conftderaverit pexfique habuerit , Commndumpubltcum-> Humquam nonprivato ejjeanteferendum . ntcpubltcam_j nlicujus urbts Salntcm, ob uniut aut alterius privAtiutth- tatemperic/itAripar effe aut decire, is aquior tmninobic eritinjudicando, (f nonnihil benignius, ejulmodi adve- naruntfeu extraneorttm, (fipe Sturnorum inftar exlocis infeSlis ac impurM, in alium locumfiu urbem, contagii . —.-------~~ i r pefii' Anttdotar: Plstil: Lib-. L 6] pefttferi labe nondtim ivquinatam, catervatim conftueyt- tium,) excluftonem > aut bofpitu denegationtm, interpre- tabitur; prtfertim cum experientia multoties teftatum^ fecertt ,ta/iperegrinorum hominum ex /ocisfufpelitsad- volanthtm admlfiione ac rereptione, Peftiferam Luem lon - ■gt Ute%pro-pagatam ftuijfe.tota^a^ regtonesJeu proDincLu 9-xvaaiy.uog vj\ oAi&gitisfic tnfeStoiftutjft. j. In Conventuam publicorurninterdfclione, mtiiUemrariorieorumdcm inditlione ac cekbra- rion e. Cr,n ventus atttempublici nomine hic intel/igun- tur Nuptia.: SacraLuJhica i Cbortx feu tripudta : Balnea: Tibemapotoriz : Lufusjacniatorii : ExcrcitiapaUftriea; Tbe-atnea fpeflaculai Nundins : Compotationcs tribu- liumoptficttm: Pzdagogiaptrerttforum £7'pttellarum, &\ U-gtntis a/ta, Pu ttag. Magiftratus offictum erit, ejtts modt cmventtis, pr&ferttm verb eos qui adtb necejfaritnon funt, (f inaliui temptu/onge commodius, ftnecujufpiam difpend/o a/tt/aclura a/iqud; reftci ac differri poffttnt , (e- rtbprotjfiere, (fita&dc Jha& qttocumfyidfienpoterttmo- do, Saiutt civtum fitorttm' cwifu/ere. 4. ^iTdiuminfectarumobferatione. Obeum autem ?*■£.. tpuefinem interdtclo Magtftratuspublico cto mtts eikftne it pcftilentes per certos mimfiros oecludt , ^velettam ut tn qmhusdam /octs perifelee) certaatque\ pecuiiari[.stH-idaw not.% ac cb/traSlere mfigntri debent, titm ne n/n , corpere adhuc fani , (f tn publicum-.- prode t (i v H MATTHIiE UNTZER.I Vhyfica\ Praferva, cie aPeflej pradeuntes,adill&s adpropinqncnt Jedeasftamqudm vit& periculnmminitantes fugiant ac decdnent \ tum neinfe- ftisjn bujufmodi &dibus cemmorantibus,vel' aliU,ipfis mt niftrantibus, egreffiisfeupredeambulatioinpublicum 3 ut- potequa contagiofitm boc malum latius diffunderetur,pa- teat. Hkc tamen Cbr\flian& caritatis moderatienefimul adbibitk, ne infe£ltoL$ori$n]otplane rehnquantur,fed ipfis omnia,qu& tum adviclum convenientem,titm adprofliga- tionem tanti atrocis acpericulofimorbt^Sanitatis^ amijfit recuperationem necejfaria, maxime^ expedirc Dtdebun- twfbtnig ne,alacriter ac liberaliterfubminiftrentur. DISTINCTIO III. Phyfice tamdem,quomodo pneiervari corpus a Pefte debec s 7 Hlfcequinq\modis feumediis i.Aerem pefiilentemac vitiefumvel declinandevel emendando. 2. Locaac Perfinas, contagii nominefufpeclits dcvitando. 3. Cacocbymtam corports feu pravitatem bumorum ,phar - maciscenvenientibus fubtrabendo. 4. Coracprincipa- ItaVifcera. corroborando , £f ' d Fentniad(>ulfuidoncoriim\ Antidotorum adminiftrAtione pr&muniendo. y. Rerum 6. nonnaturalwmmcdiocritatem obfervando, (? earum- dem imnsoderatum exceffumfugiende. /» hifcef.rebus uniVerfa pr&fervandi ratio ,fecundum Medicorumpr&ce- pta ac monitA cenfiftit* I. Medium,AERiseledio&cor' re&io, ~~ ~ Quomo- Antidotarj Pestil: Lib: 1. 65 Quomodo primo Aeris vitiofitas decli* nanda-ac corrigenda ? i. Siport£,feneftr* Atfa &dcs,in quibus degimus,di/i^ genter occluf£.firventur,prefertim Aere craffo,caliginofo, turbido,pluvio,Ac nehnlofe exfiflente,nec non ventis fpiran tibus Auftrinis, Circinis, velNota/ybicis. Cum enim bi Fenlinaturd bumidtf: fint, idcirce pramptifiimt quofepu> tridaacvenenata fjt,iex,^u,xjcc infcrecipiunt, cerpus^ bu. manum, adputredinis fomitem concipiendum difponunt, unde (f ab Hipp: in Aphor: pro«mnium inft/uuirrimis babentur. fjhtAmvis autem Aerfett c&lidior, btmiditr, crafter, aut alta dumtaxat qualitate manifefta adfeBus, ipfepefiiiensnondumexfiftat, nibilominus interdum fic carpiu,fjitmorcs y vcl alimenta corporu, alterare ac labefa - £larep9tefl,t/t per accidens,/uetCf' remotior,caufa tamen eflepofiit intus generati veneni,velcertiipfemet eo ipfo,ad mxjorem alicfuam libem infe recipiendam., aptior redda - tur. Sedulo ita^. quhuw% Sanitatisftudiofus efl, tempore gliscentisContagii domtcida feubabitacula faa ,abhu/tts* [ modt Aerts infa/ubrusoccur/ufeu ingrejp*, omniumporta- rum ac feneft^arum prafertim Auftrum (f Occidentem^ versus fpettantium, obftruElionefeuocclufionemunirt_s : eamtra veroeas, is prsfertimfiiavitcrolentibtis , abdita^acpecu/iari viVeneni pefliferi ma/itiam obtun- dentibm £f' infringentibus. Cnm emmlgnis omnittm agen> tium naturalium,v4lidifl: aftuofiftmusque exfflat 7 nulii parcens corpori,fed omnia qu£ tangit, ac vicina babet, de-- pafens,deflruens y ac in cineres redigens; idcirco credibt/e, peftifera quo^feminaria Aertinfperfa,ab ejus Hebementia j penitus abfumptum ac dtftipatum iri. ^uodeptmhin- teliegens,magnus iUe Hi ppocr: infamesa illa Ptfte Atbe- nienft,ignem variisin ioeis incendit, injeclisfimu/in eum- dem , berbis floribustfe edoratif: cujtts vipeftea labes diri bujut veneni in totum difcujfa, fic^civitas dcaLmitofi boc mah vindicattfuit. tepiusigitttr in dieper cmnia \ dommconclavia, flammeus ignis excitetur ,conftansex I /tgnis Jumptrinis, Cuprejtwis, ^uercinis , Fraxineis, Be- tulaceis,Fagineis ,(fc quibus injiciantur Baccs. Juniperi , vel Lauri,Abfintbtum,Ro(marin: Sa/via,Origanttm,Tbj- j mtts, Maftix, Ruta,Lavendttia, Rofi, Santa/um, tftdge* nttsalia odorata. H&cenimrationeexftccatur Aer,(f ma!i- \ gnaqualitas ,ftquaeiinh$.rct, auffertur fubfiantia^Ut j littspurfar, tf ad Sanitatis conjervationem falubrior e- i mnind commodior^ redditur. Nonmi/li quotfe bic va/de iaitd&nt tormcnti,rum beUicorttm difflefwnem, mane (f'\ ve(perifaciam,nec idfane abfferattene, cumenimbacvi j ignis ira exeufta , validiftme Aerem (faddiflans commo* i veant, (omtusq\ maximus ab iis concitetur, idcirco judii \ candum, \ Antidotar: Pestil: Lib: I. 67 i candum,eorum difpiofionemf&piiis iteratam,ad Aeris vati- dam purificationem ab omnibtu inquintmentis pravis , quam maximefacere (f conducere. Pr;rterhancigniumaccenHonem,quomo- dd ^erampliuscorrigendus? /, Si Conciavia veihabitacula, ve/Aceto, velalio li - quore apto (f covvenientijipius in die conJpergantur,iti- detn^facies aqua. aliqui odorataUrroretur ac hut/jelictur, i. F. ms^uodattinet, maxime hic exufitfitnt Af. Ange* lic&,Rut£,Lavend: Refmar: Mehffit, Maiorum Citrior. Sf Arant\ (5'c.fi'tispavimenta conjpergantnr. Acetapanter Rofar: Jttnipi Sambucl Rutac:t>el Scordij (ummopere com-- mendantur,ftmmirumcorum ,fuper tcgulam candentetn \priusfuferum Fapor, cubkuU exctptatnr, Toelper totuntj ; conciave dcrivetur. Inesi enim Acetofingufaris qns:dam \ vis ac ^roprictxijpecifica, feminariis ifiis centagvfis, fiu \ morhidis cxcretienibus ptr Aerem jparfis , refiftendi, e- . tnnetn^putredincm amohtndi. Unde (^Lemniuslib: 1 z. Occuhicspi} 6. Acetum (tnquit') venenis rcjiftit, (f iPeJitientu morfo ctntagia rtpeHtc/tc ut (oxfultimihifa- i cere videantur, quigrajjante morbopepuiari, moderatum Acetiufumfamiliaremfibireddunt, dtfipat cnim vitio- fim *erem,(ffiquidin cerptu hauftum esl, humores infici ac putufitreprebihet. 2. AherucnquedjpecJat. faciei nimtrum acnarium irrorationem, tmuiorts fertun& ho- mines,eerumdem modb ditlorumAceterum bume&atiene, l»elAf.Rof.LaT>endlMajor\Melif:conJperfiene contentiefje I poterunt. Locupfetieres verofequenti Aquafuateolenti I t faciem "mti ir 'oraiia '■ 63 IvlATTHL-E LlNTZERI Hi afm faciem J£p~ imbuant aut abluant. R, Aq:Rof- $ if? Aq: i}&ritk Lavend;an3/i//.Aq:Cinam:§//?', ln qu.bus diflolve Mofchi & Ambrae an 9/?Scyr;liq3?/Mr(ce, Egregia quoquc b/tcefl : R, Mofchi & Anibrae anaq. v. Xquae Vitae opt; y, Ligatum Mofchum & Aov bramm nodulo,hunc Vafi vitreoadapta , ita ut fiiois adligatus, &fufpenfus, fundum Vitri non attingat. Vasautemftrictiffimeocclufumin cinercsper tridu- um,lentifi>:calorecolloca, cavenuo dilfgenrer., ne_ Nodulusinaqua marcidus fiat, hoc cnim fiaecidat, ftatimismutanduseritmovusqjNoduluscum M & A fubftituendws. Jguofacloferva banc Aquam odorattf: (f/uavift. ea%tingefacicm , naresvelyianas tempore_-> graffantU Contagiu Plttraneadhuc ad Aeris corrcdioncm reqvivcunun:"? 4. Si nimirum Suffumigia excitenturfeu inftituan - ! tur ex rebus odoratisjabem^ expugnantibm,tempore qui Suffitus' i ^^brumali, calidiortbusyHtex Xy/oa/oe.Ctnamomo,Ca~ ryopbyBts Zedoaria.Corticl Arant: (f Thymiatnat: Bacc ; Laurttf Junip;Rad:Jngek lrtos,MyrrbaJ\lafiicbe,7bu- re^SuccinoyStyrnce^LadanOyRuta^SaMai Diptamno t hfa- jor- Serpillo , Orig\ (fc. Aeftate verofrtgidis actempera- tis.ut Benzoino Ladano,for:Rof; Vhl; NymphTunicar: Meltf.Borrag: Cort. Limon.Cydon:acCitr', Santalis,'tiac cis Myrtbi,PutaminibusPomorumfuat>eolentium (fc, Hh jufmodi enim Suffumigta (f odorawente plurimum t ih - { tatis in mahgni aeris emendattoneadferrej? iiniu? ir A N T I D O T A R: P E S T I L; L I B: I. _________________ ^ ____ _J9 turitl.-J.cap^j. Et Galenus quo% in lib: de Ther: ad Plfdn.* banc pr&fervAndt mtionem pcr fujfumigia com- mendat bt>s verhis curnait ; Hippocmtem nitdtis modis Imdo, qtti Lnem t/iam ex /Ethiepia Gracos tnv&dentem non a hter cttravtt, c/ttatn aeri* mittatione a/tcmtimcque ne talts amp/tus in/ptrarctur (fc, Et qtiamvis Aerei tllius -venent, Anttdotum certum nos lateat,virtfimi/e tamen efi, e t dm numerosit fragranttftmarum rerum congerte , ali- cftudrepertri ,quode dtametro tirulentis ilii eppofitum-» itt. itus antemnon tantum m&dtbusprivatis , fed (f in Curiti, Pr&torits , JEduu/is ptd/tcts, afifc Temp/ts , cjttandbcenciones habendst funt adpopulum , infiituendi. TempUemittcuik claufasfimpvr habeantfcnefiras,(f ra rbperjlentur, tdcircb teniporegitfcentts verrempefiiferi , maxtme tpus babtnt Sufumigits,ad Aetem, impumf&pe vartorum bominnm halitibus a/teratunt & incjtimatum , eorrigendum. Sufntus autem potfiimum ex Succme\, ,M)rrba & bacc/s Juntptrimillu excitandus,funt | emt» /j.tc natarx aperatio conc/avium, ' termdicj. Sunt Tuhis profuffitu Trochifci I. Candela 7° MATTHIiE UNTZERr Suntne praeter haic & alia Suffituu m gcsera? P/ura Sujfumigiaparari quo^pojfunt ex certis Pulve- ribiu, Trocbtfets (f Candtlis. I. PiiLyis proPlebejis: R. Bacc: Junip-.y.Bacc: Lauri yt/. Rad;AngA;(f Iretsan */?. Fokftcc-. Ruta, Ab- fintb: (f Serpi/. an Mjf, Thuru, Succmi an yfi. Fiat mde Pklvisgrojfus, quimjpergatur Carbenibus. Alius pro Ditioribus : R* Florum Rof: inc arnat: Caryopby/. a», %fi. Benzoin\Styr\ca/am:anv$ij. Ladaniopt.yfi.Xy/oai;Ctnam\Santaltcttr\aH.y- Mofcbi Gy.di(fo/:tn aq.Rof. Mtfiepro Pu/vtregroffo , mjj>crgendo lamin&ferrei excaltfafie. II. TxocmsC/ proPauperibus. R. Rad:A»gel: (fZedoar-.an.y^.Succini^Myrrh&^an^i^Gran.Jump.No. XX, Se*n:Rute y.Pu/v: exctpiantur fucco Rut& } (5' mdefi- ant Trocbifit pro fumo jtt/icicndi prunis. Alii pro Locupletioribus. R. Af& dulcisy/.Styr. calamxyfi. Xy/oa/.^ij. Balfami Pcruviani^t. M-ofibiopf, Gr.y. Saebatifini yfidtffol. in Julepo RofFormtntur in - de Trocbtfci parviprofuffitu. III. Candila. proegentioribus, R Bacc trinateterrimutn odorem ,naribus excipiendum effe con- tcndant. Tamtn borum omniumfenttntia prorfus im- prohandA, fiquidcm quotidiana Expertentiafatisfupertfe declarat, nuUareSpirttus vitales magisdtbi/it&ri,rcJolvi, profterm' ac d/fsipari, quam ejufmodi virojorum ac grave- o/entium, utpote natzr* xcftra extreme adverfan-tium , fcetort , multtst^exbicjolacattsi ingravemSjncopemac deliquium ammiincidiffe. Fugienda itaa\funt talia ,a- bominandofeetoreprtcdtra , &■ econtra amp/ecJenda co-*, qu& fingularifragrantia, ac odoris fitavitate pr&ditas funt, quemadmodum funt tUa, qu& modb commemorata fuert, ceu quibus Spiritm^miris medis eriguntur&tgetan rurAtreficiuntur, <" 2.Me h 7* MATTHIiE LlNTZERI Vum f u gere lice attempo rt Teflis i. Mediunv, Fuga Alterum Peftis Prophyla&icum quednam eft? IPfaFuga, ata^Isciant etiamRegionis permutat'm Htc enimomnium , tutifimA fecurifiimaa^ Pracautie cett- fetttr, Sed licitane eft ejufmodi Fuga ? Fugam effel'tckam,necperfe repugnare DEO,mu/ta ExemplaSacrarumlitttrarummantfcfie docent ac com- prsbaat. Nam Zf Abraham Gen.zo. Ifaacus Gen.26. JacQbusui in ctvitatefunt, Pefie fameg^ dcvsrabun- tur,quiVero aujfugerint ex e&fafoabuntur. Scianttamen fugientes, ad officia caritatts nibtlominusfi obftringi, ut ope & nre inopum mtferias fublevent, iisdj, quibufcumque pofitnt modts, fubveniant, infuper^ fro Salute ac incoltt• mitate concibiumfuorum, devotas fubindc preces ad D E- u M fundant, nec ut corpore , ita (f animo atfa adfeBtt , feuprecum csmmunione, ab tlti* fiparati vivant ?nane- antqui. Ergo Fugaomnibuspromifcueeftper* miflarempore Pc/ris f C^tittime. Sunt enim aliaiti , qttos afuga re-\ 'Hon o- trabit jpuialu qtttdam vocatio , utfunt Conjuges,taren- j **aibn* tesJtberi,con(ittuti item verbidiviiiiMmiftri acMedici r i-i e & ptr- tcmgf CftArurgi (f Objletricesjurat s. ,net non Magiftratus m! JJ J qutdam, & aiii , t/uorumooera Rcipuii-.fammencceffaria ' eft; Ht enim quam visfugerjcnt,Peftis tyrannidem,manus tamcn DEI Qmmpotentis non effugcrent (edttlasultrices j ac vindices, ob ipforurn fummam perfidiam ergaproxi- mum,magnofuo malo.tamdtnt experturitffent. Quomodoautem FugadebetefTe comparataf £>ui m Fuga Salutis fpem coliocant, y quilus libet & licct , /, Mtf\xre(fm0xfugafeproripiant,prM(fuam aimffum Acris Wium corports Spirtttts (fbuntores infe; K ttrit, Lon^e Tstrie 74 MATTHIiE UNTZERI cerit, Cordify (e altiits injinuarit, Ex iis cnim quifirius lo- cum }nutant,atq\ fugam arnpinnt, nonpauu Pifies fomi- temjatnconteptumintus gtjlant, quivires adquirtt eun- dv, eosq s breVi m AereJerenif: & Jaluberrimo Isco incau ■ tospertmtt, j\ Longe feabducant,(f addtfttatoca>, a Pefttlenti cent agio piane immunia Je reetptant ac conft- rant NamquiinvtcmU tantitm conjedtrit ,adbunc,vtn- ti, balitm pejiiientes, AtrUa^ inquinamentA putrida ac contagioft , ntillo negotio transftrre ac pr»peltcre auettnt, 3. Et Tarde tamdem,Jednonprtits redeant aut domttm^ rtmigrtut, qttamomne CvntagiumJ*pitum,exfiincium^i, Aitt jublatumfit. Periculofus ejtim e locojaiubn ingra- Vtm (f infttubrem tranfttus est, conjulttits^ t; factunt, quinon alio ttiigrant,quam quiaieittit, tfattus quamAe- \ ris malignitas prorfus deviila futrit , inpatriam regre- 1 diunti tnr. Quid vero faciendum iis, quibus fuge# renonlicettf 1. Sperent eptime, fciant^feomnibtu in viitfuis, ac Vocatione/ui, Angeiorum cuflodia non dcfiitut,qui in^» manibmJuUpmahttnt eos, (ffi tutos omninbfub umbra^* J E H-ov,£verfari ac confiftcre. z. Deinde\adexctttien- dam mcm+riamPefiisJkvientU,caveant frequentarc ccn- t iviaBaccbica,*c crapulU gravitri,vtttripudia inflituere, Htpoteauibtts D R u S.maximeirritatur , atq^ofienditur, fed'potiiispiarn caftam &temperantemvttam inflituant, frtquententfiptits templa , acfacris diiigenter optrentur. j. Dent^,qttantum conjcicntu rtUtgio, (f munertsratio permit* ipermititt&tentbeminuminfecTforxm confortmm, at% cjc iis confanguineorum inprimts confuetudinem,acconverja* tionem,nam tcftittU Experientia, cttius Mclabe tmbm ac corripitosftnter quos ^amfimilttudo, OT natura n ; anatto intercedit, quln ubinuiia talisfyntimorta,fangw* [nis&propimuitas locumbabet. Aut fomnmocumpcfh- \ ftrefebricitantibHsconverfandumitttsftt,uttdfi*t orc* aii^antum averfi, & ventofecundo, non Vero adverfo, „etceUoquiumfitlongumJedbrevtfitmum,cite%abrum- patur. 3. Medium, Cacochymi^ Subtra&io. Quinam eftcertius Pr^fervandi Modus ? I AD tertium Prafervandi modum pertinet apta& j conVenienscorports afuperfluu noxiis^Hummbus expurgatie , inprimis prtfente atiqua cacocbymU, I \quttamcmkmfomes ,T>irns contagiofr Labts ad etrahtt I rapita,. Ejufmodt autem vacuatto , non nifi pbarmacts \bemgnis, tfnaturafamtlianbus , w«i& corpejnon nu ' wioperi exfilvcntdus aitt dejictentibm, molnnda atfrtn fiitutnda,cnjufmodtfunt Sena, RbaMarum, Agartcru, Aloe, velborum Extrafla. $u*pertintnt ettam Cry- ftalli Tartari ,p»ndcrc ^ijvelyipn brodtofeu/ufculo alt- quo exbibtti. It : Extr: Panchymag. Croi!ij,ata twr■: I Diacarthami, addij vttlfoeUnformkBott, velPtt iularum , porreBum. Natura robufiiores, Extr: quo- t aue Hcllebmigri 9*. velScz mman-Grio.auti i -.Itemfr y ~---------------- ——— ----g~ Gummi Samnon: ex;r.tli fcrrgim: CryWt Txrtm fxir.Vnnt cbym:Crol 'hj, Dh \artb.He leb:n\> um , g iares $ Ejfcnth Atoes Votium uitt pur. uns cum G j. Lap: Pruneh inpiHuias re dacl: d(g!ut:repojfunt t Velhcrum io:o, fi Hqttidis magis dticctaretur^fumerelnfufioKcmvei Croci mctallorum, aut .Vlcrc.i.-ij vira?. Dciicationbus autcmofferenda^io- rtim noftrorfl Mcrcuriff** Anat: 5 Spagir.Jtb:2,dcfiri- pttrum) Gj . vcij. eum Conf: Rof: velBorrag: veibAox~ fulor:iaxat:5/f:/f«Diacydon:luc:lax.-4«/Confedio- nis Rhabarb: yj, piusminusve t pro rationeatatis,viri- um^robote. Qommuniter tamen Eifentia Aloes cum~> iucch, juxta defcripttonem £)uczcetani, ^fvei^ijponde= re,boraj' tantiim ante paftutnfumpta, bis veiter tn menfe, plurimum m ententi babet adquofois humores noxlos extur- bandos, (fputredinem reprimendam , quetnadmodnm tf fequensPotiuncula,muhum conducit adexonerandttm cor pusafabtirravitiofortimfuccertm. R. Rad: Hclen:& Pimpinian 5iij.Rad.*Valer:& Angcl: anj^T* Her:Car- dutb;Vcron;Scabioi/an: Mj.Flor:PcrCici Cencaurii min:& GeniYt:an;P j. Bacc:junip: 51?). Senv. Ckri, A- nif/an^i. FoV.Senx Alc.x.'5'u}, Rhabarb: & Agaj : troch.-an^j^ Cinam: S/Tvlacisgi. Spicae tnd: 3/f In- fund;pernoc>em inf. q. AquarCarduib : Mancfadta cbullit/cxprtfort/&coI: Colat:hu;us. R.^tfi.Fxtr: Diacarth.^i. Vel 5/?, Syr:de Cich :cumRhab.'5iij,Cre- ImorisTartari^i.Aq^Cinam.^i.SpiriVitrioliG S> Mif- ce pro potiuncula, qu& totaexhauriatur mane ,jeju~ nando dcfuper perj, horas. Si vero- cui tnagis placuerit Claretum aiiquod Uxattvum, vei vinumpurgans, *> ab Ordinario Medico iiiudpetat t Inprimis tamen tamqttam fpecificumpurgans in Pefte commcndatur bcc QkumftigA- titi, i i;d o t a r: P£sTi£;LJ b: I. 77 litium: R. Alofis opt :ft ; //fRhobarb:{Bi Jiij. #ga>: opt.*|'4, Turpethigvi, Folyp0d-.5x.Bacc: Jun/pr^ij, Rad.Oenthn. - Elenii.Zedoaria?,Impcrator,an:5i. B*c: Lauri gyfCinam: Macis.,Santalmibrian: 5'ii. Myrrh*£ 3 v Iattichis,0]ib3nian;9 atg exfurgatur, UKdefubtraSio tfio yuafi. fQmite.bomo^minus Pefiiferx: faio6nt>x:tts reddttur, fuod confirmansquo^ TuhPalmar.-Iib: t.de Febr:Pefhcap: j 5. itafcribtt: Inttr medtcamenta prdetpua ■ e/u£ ab immkicn - te Pefiemultos Ymtbtttffc. tav&erimus; jurenumerantur Ulccra tn tiiiis attt fcmortbtts artc fa Ba , tiis enim cerpo* rutchor es tferofatfe ex crunenta e icurrunt ac rt^. n: git,;: ar. fictfcauferturPefttsprstpara "v &'c ■; Et ' bi.cmsCentur: 4.Qbf ■ 'hc --: o..'l f>L> ~ K3 A/f I Oiflillai: Cttuteri* ac Fonti- culi mnl- tum ccn ferunt m praferva tton e. & 1* __________________ Pejie Laufanenfi,beneficiofonticu(orum inpopHte dextro, & bracbiofiniftr»,confer^atum fuiffe,imb obfervaffh,per- paucos ,quifonticulos geftkrunt , Peflt correptosfmffe^. Idem etiant caicuUfuo comprobant Antonius ?ortus lib: 2, dt Pefte,cap$6< ?zx&usltb:dePefle. GeorgtGarne- v\x$inlih:de Peft:cap:$. b\cx;Mzfizv'n/ib:2.de Pefte, ln- grafliasjNicol: Maffajoan: Arculanus,GcrardusCo- lumba (falii. 4. Medium,ALEXiTERioRtUiurpatio. QuartaaPefte pradervandiratio, in quo confiftit ? T N Cordis alioruma^ vifierum principalium corroberatio- ne , eorumdema^ per certa acptcultaria autdam Anti ■■ L dota, aputrida bac labe.pr&munitione. Antidota sutem tlh quotuplicia funtr' I Duplhi*\ InttrnafS Externa. Adiilareferun- tur Jfua deftiUifeu Tberiacales ; Mixtiir* : Syrupi \ Ele- Btiaria: Condi,ta\ Puheres.Trocbifci: Morfuttac RotuU \Aa b^c vero, Saccculi: Balfamafeu Linimenta: Olea: PtU odoratJt ifc a de quibus omnibusffujiusfequenti Libro tra~ [ffabitur. ^_ /. iNTERNd AL&XITERIA. Alexiten* [feu Anti- Quomodo primum perinternaAIe- \dotainttr> xiteriacorpuspraefervandum? dapropr*\f}UiA Venenate. Anre. adfiatufe tuericupit ^isfubm, IV^-J,; ere mafiicet Rad\Angeh vei Zedea riaut O lfnity feu Antidotar: Pestil: LlB: I. 79 feu Diptam : Elenii, Imperator : Pimpinel: velCtrt: Citri dc Limontaut Baccas Junip'.rec:nec unquam fine waftica- tione horum inpubiicum prodeat. \ Magnum etiam mo- menti habet, interdum manepauxil/um \Confervt. Rof: Berrag ;vc/Meltffaqutbus^L Sa/ts Abfintb'. Scordiivtl A/tge/.tv/Gutr.y.S.veip. Spir:Vttrioiipermixt£fuerint: Item Tberiac& veteris t Mithridaf.aut Eleft\de Ovo ^ftvel per fe.vt/cu m Flor',SulpbSfideg/utire. Tinclura etiam, Rubmtts feu Balfamus Sulpburis, ter vei fuater infeptit wana , ad6 irius ex- ptriif, Eleftuar excelleus ir^ferra tor. EleB: ds Nucibm Troctsift fuiingnu les. Cinam;& Rof: F.ConfedYio in Rotblis, quxrum \.vel 4, mAfie deg/utiantur. Nec minori Virtute tf efficAcia abt- gendifcittcet ontne venenum Pefitlens ,corpusg. . ivIyrrhae.eledt'5i,Crooi9i. Sachari finiadlubitnm. Mifce fiatPulvis. Dofis,z. velj. cujpides cuitri mane fiomacbojejun$. m Smg uiis etiam aut aiternis diebtis pro prafervatio - neufurpeturbac kitSiuarium,-quodfanemagnarum viru ftm esl in olfifiendo Veneno Pefiifero l R. ConfervaeRoi: & B iglof;an.5t.Cort:Citri condit.^/f.Theriacx Andr. veK& Elc&tdc ovo an 31'i. £xtr:Gran:Iuuip:3^?. Elo- rumSu\ph:5u i> u\\<: Rad;,Zcdoar : & AngeV. an/^ii, Myrrhse^i. fioliArnv&Corall.praep/air.syf. G f.Rad: Pimpin. - Fofieut3eficc:an:9i. Offis dccordeCervi, CrocianB/?. CumSyr/de Acerof/Citri q.f. & Spir: Vitr:Y]ifce,.F.E]ec"ruar : Cujus dofif,mignitudo Cafta- ne& mani, fupcr btbendo immedtate .cocbiear unum Aqu& Cardutb: vel Acetoft. PauperescontentieffepoffuntbocEk&% quodaNu cihus cognomen adeptumesl ; ft, Wucum Jugl.-rec/ CXC0*t:No:7./?icuumNo:4.foi;/iut fic:5 • Scord: yfi ifid:Angel;& D\pv.zn$\\.Z.^io; t r-5fi. 1 henacaE: vulg: 311. Myrrhaerubrjc.^/f Ganfervae icerof §i.Mifccan turuna. Siquis veromaltt uti Trocbifcpsfitb/tngua/t bus, ta/es itt ufum vcniant : R. Ther. vef. &. Mithrid : opt : opt:an5^*Extr;Angcl:G.'XV.Extr:Dipc:&Tormcnt: an^/T, 01:Succ;&Zcdoar:anGi. l>uIv;rad;ircos,Ci- nam:Rad.-?imp in;Myrrhae ,Boli Armcn.Caryophyl; a«n:9yf. Cum Mucil:Tragac;cxtr:cumAq;Angcl;F. m a fta, ex qua Trocbifit parviformtntur, f «* fub Ungtta teneantur. Qu perti Medicijudicio relinquendum. 4. Ne lnftntihus aut Gravidis, Antidota impense ca- lidaficca^exbtbeantur , fedpotius temperata, (f adait-. quem frtgtditatis gradum tnchnantta. Cautiones jlitfftat t>. ufurpatiot ne Alexi teriornni. t- J* ' intidata cre- ndx i/i 1'tfitl J.etn; llexiph .. >.m pcjih ? v— "~ /. Ne nni tantum A/c xipbarmacofidamtts, ant inb&- reamus, (edmo-do bujus, mouo alteriusfumptione nospr& tmmaottu. Suntne Alexiteria crebro mutanck in Pefto? Crehrb illa ntutandaejjefuadct h&cratio. 1. quod euvt ipfttis renent in pr&fenttarum graffantts tdiobvytfsLoiav exaci ac perftiie cognttaf» exphratama^ non babeamus, idcirsb quale Antidotum certum ac tnfallibile propri? et onponeredebeamus,tgvcremus, mutandaigttar ncceffartb ejufmodiremedia. 2. Hucaccedit Expericntia multijw gajam confiare,Antidotnm quamdam unamp/tuin bac, qttam alu Peftiknttaprtftitiffe, nec omnes femper unius tantum remedu, licet cxperti,ufurpatione, d quavis Peftc fniffc velprxftrlpatos ve/curatos. 3. Deni^, dnbitatur adbuc,an tale aliquodgenerA/irslfexipffarmacum arte pr&- pararipop7u quod ommtjusvenems oblucletur. Far3E.us' fane idncgarcuidetur.adfcrens ciera non datur. Nampropriamalicujus ventni j Antidotum inz>cnturus,ante omxtapropriam quocj s atffe- 1 cificaml A n r i d o x a ii: P £ s t i l: L i b: I. 85 1 ■ nandum itaq^ ,fpc6ficum ac gtntrale Pefits alextpbamia- \ ■ cum nec dum wvtnttim efje d quoquam rmrtaiium , ficdti- Uudadbttc in tbefiauris naturz abfcpndttum ctthtijctrtj, \folia\j DEO fapienti (f' tmmense i$ne,cognitum ejje a r per^ fpetlum. Cujus fententts. quoa\esl Gefpfrus lib: 1. E- pi{\:64..itafcrtbens : RemedtaadversusJ>eftemnoscerte mtlia babemus , forte ettam nonpiaret Qeo, ut contrdfl.a gctiurm,peccatismftrisdebitum } tifiumcertumpr&fidum babeamus. Et Crato in lib: dcPefte: Ego ait) exi- fttmo,Verum Peftis aiexipbarmacumfioltus Q E I Majtftap ti.efie cognitttm , ti^fiiteffe refirvaittm, nobfs.v^roin^ cognitum-». L 1 JLEX- l —— 84 MATTHIiE llNTZERI .cctlns dortf : fJnimen- iapro m- ribits Vomum.' II. EXTERNA ALEXITERIA QuomodoperexternaAlexitenacorpus aPcftc praefervancium i "f" T Ic prafervationis modus confftit in adbibitiene ex- | terius vc/ !?**?"? & M l,r,a » 3^Camph: 5 /r ctiRof:tfei;, &/ .'ta DeTdil 5 r Concifa P ri ^ ^ f ^ • ^ccti Rol- iSij, & «a per dies al lquot m infuf . relin Hoc J'~, Tnbuendan^ti.imaliquavisArruictis ex Arfcmco parath ad arccndum F ea ^isconragium? ^^^h^^^h» ^^ZlaZZ^' ejH t d : Antuieta *"***< >«*™ Jffl^ l /-------- '~^2Lt±^^ojttOAre_ cnduntur, i#p 9 f t $s 1 * fmijp: \ Amuleta tx ^Arfe- 1 fWMM» MATTHiS UN\T2ERI ^ ■0«J ______,*:. --------------------------- \^>e]u[mUiAmuleorun , Eucgfjt °^TT^nl rt jLktorum +fi**?V ^ejufm.d^enenatoru # damnarunt; Jationem fWWWl-^Ulh-.Zrrtotn mdtfiutatx qii em*d»od»m vtder ^%" 7 . G crard:Colun,b: \fiUi HyPP ollU,m ^-l^ -Hcrculcm S«oniam« ■I rumnaivtt«ui»M*» mj I JWAr^W *■««& JexRemm non natunlmm obftrvattone conffit. ^^^^^^^^^" VMHWW __ v/ l. Aer Qux autem funt illx fexres non naturales ts . Jgjtamvis autempn ttatus ^uts^tiniverfaicm Aeris confittuttenem c9rrtgere ne^ue- atquthbct tamcn m&dtbus (ttis factat-, fju&poterit, fctfi forte Aer bumiiitaiepecetfvertfi, tgne /ttcido tuttfitmc ex- (iccabitur : Si vtrb cahd/or jufte fucrit,omnirationeis- refrigerandtts, ttf ad mediocritatem revocandus,vei' aqu& friaid£fon£an£, velRofates. , attt fimtitum .Acett-Ojad- \fpcrfiom, veivaitorum Orientahum ac Septentnonai:um | agitatioHCs. QuaKs Cibnc afq:, Porm cligendiii.' i z, Ahmmtaqtis. adlummuntur, fint boni fucci,con- [*; Lli> ** ' xt r /■ / « / &Totuy 1 coctu facuta, nsnprowjn pHtrtjcentta, Csntagtt mah-- I gnitatireftfientia,Ci\i[j,imJ.ingnincni attenuantia, m j tunwtiiifius tpertos retmentta ,.& ad cujustf. l.empc> ' mencttm,£tatem cotifuetaaiKemtfc accommodata Tattis igittir ex optimtfrttmcnto.rrec Detu(late,jyderatiene, ru- bc,corro(ione a teredintbus,putredme, marcorc^ ct rupto i;;'upercf ab omm lolw atltgcnter repurgato , pat , .'.'.'/*. A C 2 rh c j reKvrniunt non ntmts vetuu , kumid& (£ \ Camcs pwgties . und. in.probanturporitn&.ovin£, anfertn^ ac ■. I jtmdes cf.tx muitum txcrementttii bumoris gignunt^ \ I. LeporinsL , Cervtnte , aluque fertnst carnes Mvderat» 1. Cih u i' fum '•38 l i HI /L Ll N T Z E. Vifccs, Lxc lutyrnm Frntlus Gien At rierbs funtufurpAndt. Ex vohtilium geacrc Turdt, Altudt, GAUtgaUinACChGaUtni IndiCt,Perdices (fc.mAXtmeUu- dnntur. Carnes etUm tfft eltxisfuntprtfcrendt >cum_, \ minus (cAteantbumidttate excrementitta. 3» P»cium 1 genera,*«i<* valde bumeclant, (ffAcile corrumpuntur, nonfrequentcrmmts tnctbumveniant. gutumcnmt- diocriter condittfunt,Honpmttusfunt improbAndt.OmntA tntm mut Sa/c condtufuut ccrpora ixficcAnt , & ?utredtm adverfantur. SicbomAC Uudabtlu quo% fucctjudicun- turSa/moncs, Luctt,Perct, Fundu/i,Truitt (f Halcccs. Mizaldus/rj^«AHtonioLudovicO,L4«^«,/r«; porcPefltsfrequenter tomcftts mnAta vt contra tdm dt- rsm/ucm efficAces buutri. 4* Lac (f omniAcxlacTepA- rAta, pmrutA ttem, frixA , oleum At% clcofic, ut (f du/au nim* .vtfcofa accrafavUanda, qusapArtmputredtm , partmitaruclicHttut VarttscAufamprtbcnt. Butyrum tamcnrecens nunimprobutur^ninittud mAtuttnotempc- re cumpanc (f momento Salis, comeftum , maltgmtAtt AerumagnamfacttrefiftentUm. J. Ex Frutbbus"»- ducunt Ma/a CitriA,ArAnttA:Ltmones,GrAHAtA,Berberts, Rtbes,Cydon,a,Pjr*,Capparcs, Nucesjuglandcs recences jOitvt.Cerafa acida (fc. Profurttettam aUia, Ctpe,Su napt,Rapbanm marmus, V tt non almenttfcdcondtmen- Ctlocouttlitcrufurpantur. 6. /,*rOlcra&Hcrb*«r ufufuntL*clucAJ»tjbumX>cboreum,Portu/acA,Endtvta, M*»gi, AcetofA , SctrcfcUnwn , Borr«go,Bug!ofta (ft cum Succo Limon. vel Cttrtor: vcl Aceto, Sale , (3 Oleo olt - varum rec iprtparata. ln Gcmre tAtnen conjtrt cibu* ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^B fimpli Antidotar: Pestil:Lib: I. g5> Totn*. {implicior,confuetus ,fuavior, ttfi dctcrior paulo, nifictn ■ fttetudo nimit m*Ufit,que,fenfimmutttnda. Pro Potu uuotidiano eligatur Ccrevtfiaprobe exco- B.i; Uutioris quifuntfortuna, utantur Vmo Kbenano, Franco,Neccarino,Alfatico,[fc^uibusfemperaliquidde_9 fucco Cttrivel Limonumpermifccant. Summopcre fuo^ profunt Fitta Abfintb\EnuUtum^Carduibened;Mdif Zc- doar: Rofmar: Salviat:& Juniperinum moderatepottL*. Dutcia vero exottca, ut/unt Crctica , Hijpanica, Italha, GstUtca Unganca, non nifirarifiime in ufum veniant^par- cifitme^fkltejnguflsntur. SpirttmFini ,velaquttVitt. t . tcmporcpefiilentfs confttttitionis prorfus noxiahabetur , praftarct^pubhco Mttgifimtus interdicto , ilitus ufumpe- nittisproittrert cttm Epar mc fanguincm imtndat,bumores exurat, (fomnts generispericuiofasvifccrum oppilatio- nts, unde febres, melmcboiia, Hydrops, l£icrus &c.put- ulant,inferat. Quomodo motus feu exercitium cotv poris debct cffe comparatum"? j. Motus moderatus qtterrjadmodumSanitati adpri- r i)tfte, meconfert ,te/fe AvicenDa^primi, Doftr;n, cap. i, ex adverftjimites mediocrhatuexcedens \magnum adfrrt corpori nocumtntum. Ex tmmodtmto tnim cxcrcitio pra- firttm inAert (f loeo impuro inftttuto* i, aperiuntur fyiracuta corporis, undipoftea vencnopefiiferofacitiorad interiora/Wa feu ing*e(fus (lcmitur. 2. per ntotum vebe* mcntiorem quotfrR-ffriratio intenditur magis feu incita tur,cujut ratione Aer tmpurior avidiis attrabitur, celeri- M 9 o Matthle Untzeri f Somnws oiij^ad Corrapirur. j t adhsc nimk tnetu humores emnes a:Spiritus Agttanturvaid^,obquodpoftea cttius quo^pw tridiiha c labe mficiuntur, Mot us itaa,fitt exercitinm cor- poris. i. in ejufmodi ioco-inftituatur r cfuifitpitnf.procuJ^ diftt t ab omnigrxwolcntia, %ecpraVa altciuk cjualitatt Aiftjtius aut xonraminatas. z, non ftattm a prandio vei cceva,fidantepafium-fufiipiatur\., ftcenintmeitusvaletUs diniconfuiitur, Unde GaJ:lib:de fucbonit-xap^.ybv'- bit fe exercitio amte cibum inftttuto, profferam •vsfetndi- neminpitmmos annos (ffibi (f alits c«nfervaffe, tdem tevipusquo% adfrobat Onbafius /ib: 6. Coli:CAp\ \z. kt 11b:i. lyv\op:vap;2 . It: yEgineta Itb:v.eap:i6. Aetius//'- br*i Serm:ucap:2 t (f Ce\fuiltb.i,cap:i. 3. tamdemco tis^producAtur T donec totius corporis moderata caiefaffio, citraomnemfatigationem,at:iudorij, pau/6 tamcnpbsl detergendi, profufio aiiquafequatur. Uoc tmimpa&ojne- Atus Cutis £qualiter Aptriunlur ,jitperftua humtdttasex- r.ernitnr,partes omnes robuftioresfiuntjotumdj corpus ri? te exficcatur. Qualis debetefTe Somnus & VigiJ/a ? Sint b&cpro cujtisfy natttra mediocriafufto^ tempo- recaptata. Sommts enim imsnoderatus corpus variisex- crementis onerat, Caputadgravat, Capbarros gtnerat, excrcmenternmprovcntHm auget, Senfits^ omnes,ut (f reHquaspartes corptris ad confueta munia okeunda ,plane terpidas reddit, Plas igttur hic "Digtiandum,quam dornn- endum, quiaVigUi* multas fpperftuitatesabfumum' /(? ; Fapores difcutiunt. Inprimis vcrbfugiendus Somntts me= ( ridianus ffiu mox a cibofacius^uia is cencocJionemJwpe, ~ - — jff Antidotar: Pestil: Lib: I. clfiob aliquodforfam impedimen- tum, Sanguinem mittere ntinus hceat, in eo cafu Cucun vituU cum fcarificationt, pblebotomu vicem fupp/eant. j Eurgath verb infiituenda in Cacocbymii, quandb (ctli- cet corptts variis excrementitik fttccis (f icboribus fcatet *t% refertum efl. Hoc tamen o/ifervandum circapur- gantiumekclionem, ne nimis validis dejeclorhs pbar- *nacis corpus turbemus ac moVeamus, utpote qtttbus wter- norum vifierum virtm, tefie Gal: coram: z. de vid: a- cuf.TcX' n. ita enervaturac dtjfblvitur, ut pofiea quas- Uiietfitperflnitates Irferius adtmttat; fedpetttis t^iandit, \ mittbp, benignis ac naturxfamiliariiiis vaiuatknem mo- liamur ,-qus.autemtu'afint ant effeddeant ,fupra 'indi tatumfuit. Animi tamdemadfe&us qnomodo " > T. Eeple- tio & ln. riido. regendi 6. Animlpat hemataquod attinet,abfiinendt<.m /ibo' tnnibtugrttvionbp curis &'foihcitudinibus (f'co.gitationes wtent&.pr&firtiii de ipsa Pcfie. abtgend*. ne mnhgnt Ac- A/ i risim- t Anifu' r- MaT"iiiia Untzeri ris mpre/?ioxtemfarteinferaat. Maerorac n-.tftitia, cxm Cor, e/usgL calorem infttumac Spbitum opprtmant , idctr- co long i , f S rerr.oltenda.ac ijotiitsjucundis rebtn , utj: s cum amicis cortfabulatiombus, Mnficti^ inftrumentts «pera danda; ttem Scripturx/acr£,(f chfto- rUrum awere la- xandt ficjuidem ea bumores ac (pirit is txcatefaciens, agi- tans (f conturbans, adfeminartum Peftis eecitius fufctpi- endum illespr¶t ac diftonit. Econtra vtrb modera tegaudendum,e/uia Utitia,mediocrttatk limttes non exctc dens, Spirttus emnes vcgctat,at% exeitat, catoremnati- vuminftaurat, ac fulginojoi Cerdts vaperes difttpat. lln ^ThaletcmCretcnfcm excitata Utttia /er fuavem~> Mujtctt Barmoniat», a corpori6us Peftem fugare fotttum^ futfte , Paufanias &Plutarchus nec non Lecmhaidus Vairus^ib.i.dciafciapcapai.wcworw/r»^^^»^^ 1tt Vtna undtt ihwfe iis \itio i. ^tttiva PARS- III Cqntinens ©^«^-««k (euCurationem ' Peftis., DISTINCTIO L ElmcPeftiferaLueinfecVisVenafecardar' Intnte , idg ob fequentes Rationes gravtfttmas. i, J$uia Venenum Pefttlens,non nifir enudiu !?e- zoardtcu oppugnandum,(f e cetporc cjiciendum > inter M Antidotar: Pestil; Lib: I. $$ inter qeta pblebotomiapUne nutlumtocum babet. 2. qtitA nec aimumVenenorum curatio tndicat aktpoftuUt kene feBianem. 3. quta dtfficife , tmo impcpbt/e, Vemnumpe- ftdens , tamqudm Jjtrale acfpirituale,circaC*rbtrtns, perfeffam Venam e corporis centro, ad wfpQsotctv evoca-- re, zf ita quafifords trabere* 4. quia tjufmodtfdngu nis profufione,quAntumvisparcd ,fimulVit»les Spi*itus egre- diuntttr, (tc% V/res fummopere debilttantur,ut morbo tdm atroctfuflmendo.tmpofterumparcs effenequeant. j. quia fepleju/modiventtincifione /jpontanet acfalutares mottts natur£,venemtmifiud velperfudertm.vetvomitum, vel a/tas vtaa excuure conantis prspediuntur ac difturbantur 6. quta eum commonone & agttationc Sangumis, a/to* r 1 m% bumoruntper V&tk feci dnemfacld, ftmulquotfc Ve- ncnumpeftJcns, anttd quietequafttn corpore delitejcens, agitAtur^tUusdj ad Cor rapitur^Spirttibus^ Ttita/tbusper, mifcetur, 7. ACuatt Sanguints protinus yenenum ipfuvt attrabitur in ■ enas vacuas. g. quia Pu- fiuU, Bubones & Carbnnculi PefttlentiaUs ptrpalmdro? menVendfeftd^dmteriorarevocantur. g.^uia txpetitn^ tia quAmplurtes tefiatumfecit, p/*rof% omnes, qudujfe- 8a fuerit Vena, morti mancipatosfuiffe, cut quidtm qui fidem babert renutt,is cum rattone tnfanit. Unde Gu in th: Andci nacus hb:de ?c&cfcribit,J enafetttonemfuo tem- pore Parifiv,dum Peftts grafftretur, magnum damnum-* dedtfc,exflinclisits omnibusquteam adbtbuhe. Et Fa- ra«uscap;i4.iib:de Pcftc,teftatur,fest»»o Cbnfti isfy. fedu'eoi(ervaffe,omncrPeftec$rreptorqutbu* tancu:sde traSlusfuerat^deteriusindebabuiffe, tz*f.dc>?>& wtcrafje. P ; !5>4 MATTHIJ LlKTZER-I Vurgati» num %on- vemat m Pejie, , {{ationes tegantes Et ^oWo^i^adnotavit emnes, quibus AnnsCbrifli \j2^. tf tjjo. l tn&ftBiontm admiferunt, mortem oppetiiffe_s. /teGuliel/F,ibrit:Iib:4.Qb[erv:_.£. tradit,inPefte Lau- fanenfi, omnesfere quibus feSta fuerit Vena tntreritfje_s, fguodidem quodj cenfirmant Petrus Salius cap\z\. defeb: Peftil: Roder: Jcon(ccz deSantt: tuend.i cap\ 2. Palmar; lib dePefit cap\2j, Foreftus,/*^ 6. Obf 9, Saluftius Salvianu«//i t.var: LecJ: Andreas Chioccus, wqtt£/t: defebr tnalign cap j. Cardanus hb 2. contrad.txedk • tra£f:4. ConvenitnePurgatio inPcfte. fOuemadmedum Ven&fe6ito,ita F J' Purgatio inuti- literpiane in Morbt bujtuprtncipio aut ejusfiatu tnfittut ■ t(tr,(Jfpromcumplits nex£ 4c detrtmtKti, qydm emelu~ menti *ut juvamenttind^ ex/pe&andumfit, idarcb tlltu» nteritoimproliAndavidituri Cur autem pliisdamni indeexfpe? sftandum? t. ^uia caufa pectanspefttfer*,in malignh qualkate conftfitt , Cordi&caloriinfito , tota fubftantiainfenfiLt, qu&propricmnpnrgantibtts , fed pottus Alexipbarmacis aVerraacandafiomanda at^ evincenda. 2. quiaPurgan- tiaob ca/idtratempWf.-t , qpjpr&ditd-funt , fmgtsaugcnt, intendant atg^exafptrnHt feb*i(t incendium^Pefli conjun cium: 3 qutapurgantia j)eft\lcraefti petmtu,h Cordtac Sptritihtisinfirtam , tliwctftitiXorpom afnbitnm, natur& ■ ________ __j __________ _____,_________ • ■■■■ \ ___u^_- tfftpe- Antidotar: Pestil: LlF: f. p) vimpetu contendtntcme:-;agitant■,confundunt i, df adpr£- l cordta, maximo uatur£ damno rel>ocant ac revelltmt, 4 quiafumma vtrium imbecilittas m hoc morbo neuttquam cv.acuatignerA per tleciivepurgantia inftitutamperfert ., r. cjhIt Pefie corrtpits ,ntplarimumJpQnta- nc.idtarfb&a .tericitsaivifiuxiisfuperventt, qiri purganiium 'ex+)mtiifri magfs incrudefceret , omnesd^ Pt- rcsrepente exfoiveret. 6. qnia piurima catbartica ,mn moda Fenenis non ohluttantur, fed e-tiam "venenata ac malejTca vlpr&ditafunt ', qtti corports vim ac rebur p.ir tiitm diffolvuni; y. cjuia Expertcntiafip? comprtiiavit, tnfeiiciter'admodum cejsijfe ujutn pbarmacerum purgan- ttu?/2inPefte, uttsftantHr Joh: ^arraccnu» lib dc Pefte. A.nbroi'. Puneu? tap.24.de Peffe, Foreft. iib 6 defebrib. 'aunar. C4p.2j. j'. quiamuin'exeeUemtpf;Me chci, ejufmodt,purgiMiones ceufumrnenpxiies ac pcrr.it :o fasdarrmant ac.rtjktttnt, ut fttnt Petrus Salius ioco cit. cAp VaUsriolzcap.i-ixadpend, Loc.com. MafTiria^ t!J.±,dePcf£e. Grcgonas llorftiusdecadeie.Probiem.i. Carcjan. iib. z.ccmtrad. ira/i'f. cemrad^. Pi sap. 2.3. j oha 1 .; 1 us. 1 pariefut Rcgmipis PjtJ cap.p,. AndrcasLaguerus Rar.te i.ftiPromptttar,.. fius MundeJJa , Epifi. medic. 16. Marc- Panfa^/ir- tePrad, cap. 54, Pctrus <&e .Stilla in manuali Cbirurg. cap.Tmci. Part.z. Johanncs V\Ymk^ itbrst.caf. )o. Martinus Mollcrus mtraclatufw,dtfim3;^ "Pecrus: Forcitus,/^ 6ifi* Mifce fi?t Ctyftcr. AhofttbduBx ', ntcfebrili inccndio nimiopcre flagrantt£vcftigio adftdorU eltcium, ElixirisBeftil: ^Antidotar; Pestil; Lib: I. 97 FhresAr.' timonii ditpbor Be^oard, Crolii, ( cttitudefcriptionemftq: Librodabimus) $ivel $ijpro £tatis ratione,cum ^j?AcetlRofAc.s.grotantidentur, £)uam admirandtcs enim operationes ,medicamentum iftud perfiuat ,in edomanda exfttnguend^g hujus veneni mali - gnitate, pr£fertimfi mox ab mitio , quo£gerfeinfeEluntJ eftefu(f>ieetur,propinetur, nos femei at^iterumobferva- vimtts. VelfiEUxirifludad manum nonfit,ejus loco, ad ciendumfudorem,vfferantur Gr: 12, tr. velp/ura Floru m-> alborum fixsrum AnximoxiivVel G .j ,j .(fc. Bczoardi- ci Mineralis $HiertetAni,cum ConfirtdRofi. Borrag: vtl Acetofie. Egregie etiamSudorem nonfolumprolictt, fed' cumM.ne &efficacifiimi omnem Veneni Pefiiferi pernitiofam qua- rale litatem obtunditCf proflignt ^putredinidjintern&refiftit, fequettsAcetum Bezoardicum, cnjus ^ifivet %ij exbiben- tur: R. Aceti Vmiopt-.t&i/f, lluic infandc RadrTor- mentrAngel:Zsdoar:Gentian:$corzoner:& Valer:a© 3/.J?oV.ucc;Scovdii&Ruta:&nMi.MeHf<;:FJ:Rof:an?i. CortjCitrificc.^vi.BaccjJunip.^i.Cinam^ii. Croci gi. Camph;3i. StentitaVurocUufoiquotidieidagi- randojramdeznexprefsamateriainfusa, Acetumpcr chartam optime filtrerur, ufurq.prad/cTo refervetur. Expertifiimus etiam esl in Ptftefequeus Spiritus Theria- ealis, yftvetyjdoft'cumbauftulo Aq:Carduib:ve/ Aceto- fkpropinatus, peftifere febricitantibus, admiraeu/um e*' Lelannitempore varianda funt ejufmodi Judorifera medicamenta. 1« Nefudorpro un& vice,u/tn» i.teij* horttsprotrabA- tur,obmetum ViriumcoUabentium. j. Nepatiens arbitretur, fifeme/tantnm vel bhfuda Verit,fe jamomae evaftffe ^ericulum.m^portunAviga- re^totkdjVeneni maltgnitate jamd Cordtrepuisb, nunc pcffum tvijfe; fedneceffe effe ,- utprimU dtebtts morbi,admi nimum bis nel ter in die adfudandumfe compo nat, ntft vi i ts. naufragiummcurrerevelit, \ 4. Nefforfanabinitio{utinterdumfer't,Jolet)Anti- dota perl omitum rejiciat, tlltcb defperet, /edfecnnda & tertid,fiepusfuerit ,vice , eorumdem fumptionem repc- tat, f. Ne xger ab abfumpto Sudoriftro ,/latmfimno in- ■ dulgeat ,fedbunc fiforteobrepat, ceufummi noxium ac ''pernitiofunt ,omnimgenio afe excutiat; verendum enim nt fontni dukcdtne delinitus , inletbalem Joporem tnci- \dat. I tf. Nefudortj4merumpente,rete&o!eelo,c0rpiunu- j dum Aeri frigido , d quo pericufum regreffiis venent adtn- i teriora tbjictat ,Jed/inteisfccis ,fudorem mmantem un- ■ dtcfa benc abjlergat. 7. Ne,fab epoto Antideto, fiatim cerpus Judore ma- defcere non vidertt, animum defpondeat, fediUum, for- J tioris aitcujus diapboreticiufurpathne ,aut ahoritm ex- \ ttmorum auxifiorum adminftrattone promovire ftus deat. 2. f- 6. N z Quid Afuioi 100 MATTHI.€ Untzeri Q^id aperactoSudoicagcndum? uoties &ger Sudoriftrenuam dederit cpcmm, tunc V.res ajudore nottnibif coUapfk ac debtlitats, ce/eriter ite~ rumjunt reftauranda, quo pares efje qtieant, morbo tam^ graDiac periculofio perferendo, quia, ut modbdtcJutn, Ve* neni Peftiferi pernitiofa qualtt&s, unitis tantum fudoris m profeulatione minime profitgatur. Convenit igititr , ut f(h mt an$ ^g^ofemel atfy iterum, hoc Julapium reftaurans, fiiave r Hare admodum(f guftuivald&gratumpropinetur : R. Aq; Carduib: ScabioO Acetof: Borrag^ana^iiij. In quibus ebulliantunica velalteraebullit/Contcrv^RofiConf: flor;Tunicse,Acetofe &Scordii ana 5V1. Decoctum fenfimrefrigefcat,pofteacoletur &clarificetur. Cui adde Aq:Capon.'deftill.'3>» Aq;R oftfragtrantifcffiAq: Cinamjvi. Extr: Gran:Junip; jrjj. Extr: SantAli^ij. Extr/Croci 9*1. Syr.-acetouCiu\,Syr.'' de ftoriTunic: & Syr.Granar.an: 511» Syr:deBorrag: §i. M3gifterii Per= lar:& Coralltan 9ii»Spiritus Vitrioii q. f.ad fuavem a- ciditatcnu Mixta denuo colentur per chartam, do- necfiat julapium limpiciifs : quod fervandum ufui, , Velloco Julapii, patiens curetfibipr&ptrari banc Jquam ? A ar -i Cardiacam, excellentem admodum ac mirs. Virtutis in re- .ficiendis Viribtis: R. Aquae Flot:Otri,Aq:Rof;Borrag: j BuglofcCarduib.-& Acetofian^iii. Aceti Rofcpercola- jti^ii. ViniGranat:autCydon: 5V1. Syr.AcetofiCitri §ii. JulapiiRofac':^^. Spiritus Melitfse &Carduibe- ned:an $fi. Confed: Alcherm: 5!. Extr: Croci Cr: xv. Salis Perlarum^ii» Mifcc. Do//scoc&/eariaj.pro vke» Hafat laca ex> •:cUens> Antidotar: Pestil/Lib: I. 10* Habet etiaminftgnem facultattm infiaurandi vires pro- ftratasfequens Conditttm,de qu$per intervaSa, adnucis jugUndis magnitudinem eger capiat ,Jubtnde hanftulum 4q:Cardmb:fuperbibendo\ R. Con{:Rof:%'u Acctof:8c Borrag:an:5Vi. ComCirricondifgi. Ribiumcondif 57£Confedr:AJcherm:5i. Pulv:Cord.-officin:5/. Magi- itsr:Peri/& Corall.*an. 3$Magifterii Cornu Ceri^ii. SpetDiamarg: frig:& Diamofchi dulc:an:9i.Lap'Be- zoar.'Ver:G:xv.Ambrs S/£Syr:de Acetof:Cirri,&Spir.- Vitrioliq.f. M.ifce,Fiat Conditum. ElegansquoOjtf rarumbocesl, quo locupletiores > advirium reflaimti»- nem.totomorbi dicurfii,frequeKterutipoffunt t R Tra- gacanthi albifs:^iiii. lniundeingxu. Aq:Rof:fra- granti/i; Coq.-lcmter fuperprunas, quoufqi infpifie- tur,in[tarGelatina?;rnfTne Jeca&ionisaddc Conic&: Alcherm:9iiii. MagifteriiFerlar: &Cora!lior:an: 3i. 01vCtnam;G.^.01-ftilJ:Cort.-Citr: G.^.Ambrae gryf:Gr.-6i Mofchj G.t. Spir.* Rofar: odoratifsrsi. Mi- fce,coaguJenturinviceminftarGelat'jnae. Detwin^, ; itropeSucido. DeSac Ge/alinapaitXiBum sgrotanti pr,Item Aurum potabile qttodadmiraculum Vires inftaurandi,facultatepollet:. Nihilneampliushicmolicndum ? Imoprxterjam dlB'a, externis qttog, auxiliis Cordi fuhveniendum, ei^rekur *^f!andum,*c Spirittu .fudore nonwbillanguidioret f, & t poft/tmiHfd/ei oc, mdt. ■tm. ftanrandi. In quemfinem ,primo max\ M ~ y - £ g re ' Condttum rejianravs vins efji tax valde GtUtina rejiaurat: excclicns Ojjfentia^ "Pcrlar Aurumpe tabile Ixttrna correbo rantta. jOl "MatthijE Untzeri { Sicsulm Cordiat : Epitbma tgrotantiIneduUamPanis Triticci rec.Vino MAtvatMnttn-- clam,velac}ua *ut Sptritn Rofar imbutam, naribus ado* NodniM dorandum obftcerc ,-vtlloco ejm hunc Noduium: R. Cort; 'Crtr-.ricc.s^.Cinam-.Caryophjan.s» fior;rof:9ii. Ma- cis ? Zedoar:an 3/Majoran;fic.-Styr.caI:an.9i.€amph; Gr.'4, Contufa minutim ligentur innodulo exSyn- doncqui vel vino gcncrofo.vcl accto rof: aut aq: rof: & Cinam:imbutus ? fubinde naribus adplicetur. Dein- defequtnsSaceultu,Vinogenerofoprius bumettatus,posl expreffusjepide% Cordnregioniadmottu y iUtuscatorem^ naturalemadmodumrtfociUat. R. Hcrb.-MdifFS.iof: I Borrag:&Tunie:an5ii. Ocymi,Major:an yf. Flor: Anth:Cinam:Macisan3i.Rad:Angcl:9ii. Corr.-Cun 9ii. Sant:citr:5/CYoci9i.Camph- 9/.Spctier: Diam- braj&Diamofchian.9i.IncifaminutimomniamcJu- c r ^«— 1 danturSaccuJoraro/ Nefolequo%,Epitbemaboc. R,t\ q: CorduU 1 R 0 f : *,iclif.Borrag.-an.-3iii. Viai gerxrof\,.feu Malvat: \ SucV\Urao\v.an-.5'u. Aceti Rof.5^. Ex/nCroci diflo- iuti^i. Camph0i. Lap:F»runel:5/. Mifcc. Huic Aqut tnfundeftf.nodutum, R, Cort:C»tri 3/7/TOcymi &Ma- joran:ficc:an: 3//. Flor:Anthos,MeJjf; Lavend: an 31. ,Cinam:Caryoph:Macisan9ii.Rad:Angcl:ComaT:Ru. taean.3/Spicxlndicx9/T. Exhistufisvel incifis fiat noduius , qniperh. 8 velio.macerattu w fupradiclu a> quts,cxprtmaturfortittr Hec itquoreJintcum moUeduptt- catum imbuaturtf teviter expreffum ,CerJifeme(at% ite- rum tepide admoveatur. ! ei Qordis regio,item% nares (f pulfm artcriarum,inunganL:ir talt Balfamofcu Linimento R. £xtr;Gran: Junip:3<. Extr: Ruta? & Angel:an3/ Confeft: Alch: ^i.OK- Nnc: mofch; pcr cxprefsri. 1 -—-------- ~— -------- ~\ ---------------" " fttll- ftn^ Lim nmum AN I I D \OJ> ftiU Citr:B/OIfi : i!l. : Ocymi G.j.01:pinam;G,^. Mo fchi& AmbrsearvGr.i.Mifcepro Linimentsmolli. DISTINCTIO IV, Quojnocio xgct cibandus ? CUM vires m boc morbo fimptr /angtttant, acprs' \ouetnodo ftratdjaceantjdctrib adeas ittrum trigtndiis mn \*& c r fi-j tantiimfnfficit mtdicammtornmquarumdaht cum oantim, foris, ttim inttls adhibitorum ufus; "bcrttm ttians bonA vi- fftts ratio infuper adbtc rtquiritttr, Pro confervatione i- ra & & augmento viriumindic anttir bic r« 7ro\b"^o^>a^dj ■*i qHaiia fmt txpttSomm gadtnarum, cap'Attagtnarttm/5 fimiiittmcarnibtis, jufcufa,VeipotiusfucciexbiJce carnibus csntufis (f t/iquA- tistxprefit v;idtftt'iati,exiiffepantt*Gelati»*. Tnterc£- teraautem ReftaurativA,primtu meritbfibivcndtcarevi^ \% c 'fl aiir * deturbocfequens, R. Caponem bene nutr.itum,&'j" yw . we ' vifccribus,pingu\dine,pedibns,collo,&extremisalis sr ' m * "poliatum, Item Carnis Perdicum§iui. Carnls \?itu-- .Wfrtwu Scindein m/nuraspartes,-& CucorVvtxVi- trcx impone cum expref/7j fuccis Limow fiarrag. Melif:ScabioC' &Ca!end':an giii.iddendo fumii'Ci- nam:& Macisan5?/P: Flor, Tunicart&Borrag.anji. Claufo Vitro,inB.M.per6.vel8.diesrctinc, Poftea cola&pet Jinteumexprime, aildendo Gelatinae Cy- don.tranipar, Gclatin* Citr. an §ii- Gelatinae Pomor. redol.3ji.Syr. Vio\,$ifi. Syr.Acetof.Citri$/.Acj.Cinarn, 5^Spir.Rofar.9iiti.Mifce.Z>f quopatientt, 1.2.3, &c,ct>' cb/tariapro mione tctatts -,fubinde txbibe-fiugulis vicibm ___ admif- (i io4 IVi ATT Hl/E t J\.. admifceudo Magifterti Per/ariGr.a-t.ve/ g, Porro f&- piufcu/e in die abus &gropr&bendus , quia vi veneni Sptri> tuum copia valde atteritur,parce tamen, ut nimirum vi- res tllius inftaurentur acconferventur, mn veri nimia a- /imentorum multitudine obruantur. Itaa^ cibis femper a/iquidBe&oardicipermifcendum, utfitnt Succi Citr : Li- mon.Granat'. Arant: Acetttmrofac: ve/fer:TunicBacca Junip: CoraU. pr&p: Boliu Armen:CornuCervi ttftum.* , Pimpinel: Sem, Citri (f idgenus a/ia. A Paftu quo^fu - binde Agrottis nonnihilCarnium Cydon condit.velCeraf: acid t cond. aut Ribium condtt -.gttftet, quia b&c nonfoliim.* adpetentiam acuunt, fttim, ca/oremtfc pr&ternatura/em exftinguunt, Cedtf intern&putredini valde refiftunt, ac malignam qualitatem opprimunt* Potum quodatti- net,primis diebus, ob Febris f/taligrtapra/entiam, * ri«o atftirteafttinfefti, fo/dd^ Cerevtftkfint contenti, velejus loco bibant Aquam Hordet,cui Ctrafa acida, vel Tamarin-- di,aut Acetofa, Eerberis (fc.eum Cort: Citri, ac Pajfulis incoffiafuertnt, addendo infinc fua"»iorit gufttts gratta a- /iquidju/efi Rof. ve/ Succi Granat* aut Sjr. Acetof Cf tri. Egregiarumquo^Ftrium esl bicpotusfrequenter battftus : R, Cornu Cervi ufti 311. Coq;h\ Aq-.Aceto- fae&Carduib» anTtBiW Dcco&um coletur, Cuiadde SucciLirnon: depurt^iii. Spk.Vitrioli "hft. Mifce. Do- fts,cyatbus unus. Si verb SitU Agrum nimis urgeat,de boc Julepo refrigerante (f bumeBante, hauftulumper inter- vattafumat. R. Aqu£fontanaeclar£f£im.Syr;Y T ioi. 5«/£$yr,kcetof.Citri|ii. Spir.Vitrioli 5 ; .. Tranfvafan- dohincinde, F. Julapium. Suavet.il ,(f ttatura/em ntidotar:Pestil:Lib: I. 105 MuSi, feuPinirecentis, ca/orem & fAporem zmulatur. fnftante verb imbeciSitate majori, veletiamadparentibus Conco&ionis fignis,tunc Vimm odoratim,contemperatum tamen velSucco Citriorum, velAqua Borrag: aut Acetofi exbibendum-i. DISTINCTIO V. Bubones in Pefte erumpentes quomo- do curandi ? PRimb erumpentibus vetcirca iguina, velaliis in locii Bubonibus, eorum curatio aufpicanda a moUientibtis (f reiaxantibus. In quemfinem eompetunt t>et fo^ tus exdecoEt: altb.lil:Chamom:Melitifcat>iof.Sem:lini& foenugr (fc. Hanm enimperenni evaporatione,Spiri- tus Penenatus /i(/crius efflniti Item Linimenta expingue- dine galiina,anatis,anferis,muci/;Sem:/ini, a/th: ma/va, foenugr: (f Ol.tit:Pio(:amjgd:dulcadbibita. Cuteficfa - tii emollita. ac dilatata admajorem reneni attraUioncm imponendum ^0/?*iCataplafma« Cepis acTberiaca in- vicemtufts mixtis£; Teele x fermento ffol . Rut 4/ AliifumuntVitelium ovi,Sal,(S'parum Croci acpuh:ScA- biof, (f mixta b&c invicem irxponunt,renovandofingulis bsrisSunt ettam, c/uiEmpl'■ dtMilihvei Diacbylum impo- nunt,verumquia bdc "bifciditate (uaporos elflruendo, ve- nenats exbaUtionis egreffum rcmortntur, tdcircoborum ufusnon Admddumtutus videtur. Barthoi/Carrichte- rus tradit, Etnpiaflrumex Ftcubus (f FrucJibus Alkeken- gi unk contufis, impofitnm Carbunculo omnem ejus rnali- gnitateut,M a g n etUa vi eVocare, attrtbere , (f infe abfor- bere. Aperiofeu rupto Antbrace,/uppurator'um boc »«-' guentumadpiicetur. R. ViteUovorjiNfaii.Tercbnuh: I SpTButyr: rec: Ol: Hypencun 5iii.BalfamiSulplnuis 9u. Agjtcnturinvicca%,& rcducanrur in fbrmam_> Unguenti. lllcus "i>ero Emplafiro Baftltconis edneegen- ■ dum. Partibus vero tinumjacenttbus(non vtrisip-t An> ,tbraci)illinaturboc defenfivum : R- Miniij/f. Aceti iSambncihi3«/f. InfundemB. M.perhoras6. , p/urimumva/et. p. Lzngiushb; 1. Epilh2/. Interfim- plicia, qu£ qualitate aut tota fttbftmtia exitiali Peftis venemrepugnantieslradix Angelic*. 10. AlexrBened: in obferv; dePeftc. Tnter reltquar, qux nos.a\Peft'epr£> fervant,funt rac/ices Angc/.quarum pu/vts a 5jfad^i ma- »e fumiturfyeme cuntvinoodorato, tftate cum Syr: Ace~ tof:£itri,aut GranatoK n. PetrusDroettus in lib; de P eftc. Quibus incumbit Pefte corrcptos inviferejisdj tne- I db-hpritu^mfe AeriPefti/enticommittant, mafticent \ Ange/icam. 12. Taberngmontanilib.i. fefi:?. c ap/12, \ 0 3 Radix Uo Matthijs Untzeri Radix Angel: infigne prstjerloativum accurativum Peftis exfiftit- ij. TarquiniusSehnellenbergns,intrad: iio herbis antipcft: cap:r. Si quisinfcffiusfit Pejle , Jumat ~ifrad:Angel:cum y. Tberiacg., (fj. cocb/ean Aq: Angei: md^le&um fecemponat acjudet,^' ftcproculdubw fanabU tur, 14. A/.ch.vMeander 1. Parte phyij Angthc&radix Peftemarcet baufta , frequentertfecommanfa, Idempra- Jiat (f e/us deceffum. tf. Fuchlius in Hiit; Stirprcap/ 4J. AngdicauniceadverfitHrtienenk,ac Peftispopula- timj&vientts, arcet contagta , torporadj ab bac Lue vindi cat^fitantuminorettneatur. 16. CaitorDurandesin HortoSanit: Aigehcs. radt* m;ram bal/et vim Peftis venenorefiflmdt. //. Alfonfus M irefcotrus de Simpl: mcdic: Pefre correptis, Angelu s. rad:moxprapi»e/nr, y inYim,byeme,in£j9aU.fufevsc.vmaf./iofar: 18. Rcno- dxus in difpenf:lib:t. Sedt: \. Angelica Venents \advcrj&tur t &cpejltlentibusmt>rbis convenit. ip. Caip: Schvvenckf: lib: z. Catal: Stirp . Angeitcaadverfisve- nenx mire poliet., febres peftcientes curat,(f manja a Pefte pr&fervat. to. L nisdePeife. Pracateru Alexiteriif inprimis d \fed.cs cowmendaturKadix Angel: que. nonjolitm inpr&fervatione: Jeci (f curatione ipfusPe» ftuJmguiarenihhios Peftis /amintiafcrit ,rad:b:tjus trit£ ifaut tyi.aliispulve' ribus Antidot ESTIL: LlB: 11 III ribus Cardiacis per mifceant ,bauriant^ cum %iii Af: Cay' duibiCffy.Syr.deLmon: 22. Vidus Vidiuslib:6. de_j febr: cap: ?♦ Pulvis rad:Angei. intus datur infebribuspe- fiiUntilm. 23. Joh. 5okelius,cap.i7. Part. i.magni fuiRegim. Tnter amnes radices , qu& Pefti refiflercs dicuntur,omniumpr£fiantifi: habetur Angeiica, velodo- rata velmafiicata. Succus ejus e* recentiradice expreffus, £? 5H deficum Aq'. Carduib : infe£lis\eb(aUu,magnum, .idfertauxitixm. 24. Horat.. 4ugeniuslibj.de Pefte a p. t o. Angtlka reverapianta efifi Deo immortaJi con - cefja, utplunmum T>it& noftrs. adjumenti adferaf: Tanttt efficacUeU contra Peftem ,ut remedmm fortaffe nonfit intcr omniafimpliciamajortf Virtutis. 2$. Chri/rcph. Hornitisde /*uro Aftdico. AngeitcacRhofit>putrcdi- nisacPeftis 26. Joh. Dan: A/y\i\islib.6. Bafcl.Chym, cap 6. Angelica Pefiikntt&us mer&ii cotivsnit,inTheria ■- ctt inopia.ejus ^ifumipoterit. Advcrfuspeftilentem Ae- rem,rAdix Acetoimbuta,nAribus^admota , aut quando^ pota,va/et plurimum. itf,. Thurnhciferuslib.i. Hift: Planr.capy. Radix Angei:contraPeftem,ficitmfrtgore tnvadit in vino: fin x>eresttnt £ftu, in aceto propinatur, 1 bid. Acetum in yvo rad Angei. macer/ttaftterit,tempo- re Peftis,odorAtum.ab Aere contagiofo vindicare fangui? mmcjj ab infettitne afferere traditur. II. SCORDIUM. 1. Crato in Trv de Pefte. Inter herlas adPefum^ c6mmtrtdatur,Sc9rdiutn.2 Mzmx&iSccrdiuw ab antiquis adPe- 112 \ i A HI. U ERI adPeftemcclebratumeFlremedium. j. Tabernamont lib.-z. Sethto. cap'~#i» Experientiacognitum,bancber- bam mirificapollere Virtute csntra Peftem. Unde bodier- no ttmpore inter pr&cipua quo^ recenfetur ntedicamenta, Pefticontrarientia. 4. MMidercrusinlib:depeftecap/ if. Magn£fani£ & comtnendationUScordium, proutin putredine qukvU interna , fic in Pefie depellenda , meritb encomio decorandum. r. Renodseusin difpenflib: 1. SccT-.^.cap 47. Scordium conferyatkputredine,reftftit venenU \Pefticurand* cenvenit,acmorbU contagiofisptu- ribus, 6, Horniusindiabde Automed: Scordiumpu- trcdinima\ign£ ac venenire/iftit, 7. Caft or D urandes in Horco San; Succmfol. Scordiifumpttu,potenter Pefti reftftit. «?» Schevvenckfeld in Catal: Stirp : lib» 1» Scordiumcontra Peftiientesfiebres,bibitur. p. Palmarius cap: 18' de Pcfbfebr: ScordiutB**ntrApeftiientU Aeris cont*gii,antideti4 inferitur, etinforma_, tulv. Vetin deco&o fumptum, ftngulare esl prafcrvatu vumcontraPeftam. n. Augcniuslib:;«dei'eftccap«io. Succus Scordti &pulvis ipfttts cum Sacb rofi'& y>ino, plu- rimum commendatur in Pcfte'. 12. Ioubertuscap: 19. libri dePefte, Omnium prafiantifl.Alexitcrium Scordi- uminPefte. \J. Gal.v-Antid.cap :/2. tradit, Scordium tamam Vim contrk putrcdinemobtinuiffe, ut c&forum irt-> pra/io cadavcra, qu&cumfyfupra Scordiumfiortefiortuna ceciderant, acper multosdies inbumatajccerant, multb minmaliU vifiafuerint computruiftejeapr£jertim/uipar- te,quijam^tc^Am berbamattigerant. Antidotar:Pestil:Lib: II. u* III. PETASITES. i. PetrusDroettuslib:dcEcfte. MediciGermat ni& Radicem Petafit : dera/am acetopcr noStem, aut am- j p/ius infiundunt,ejus^ radicisfirufiulum Sacbaro confber^ fum adpracautionem mane exbibent. Nos eamdem radi= cem Vino albo aut Abfinihite maceramus,boc mane addito Sacbaro,bibitur,2. Lonicerus part;z,Herbar;cap:$oo. Radixpuh: £? cum Vinofitmpta, Pefti/entiius febribus mirtftSc eonfert,fudoremcfeciet. j. Guakherus Bruel in F rax: Petafites ,fudore ftlicitefdifcutit Venenum Peflis* 4. Traguslibii.HifhpIanr; Experientiacomprobatum, radicem banc egregie confierrepeflifcrisfiebribtts,quod{u- dorcm molfeat, Jipulverijata fcilitct cum vinofumatur. ;. Paimarrcap.-iS. dcfcbrl?e(l.- PctafitesfoliU tfradice, Pefti obfiflit , ficcat infigniter,(f odorearomatico Cor ex■ bilarat, fudorem^ movet ,fi ^i.mane cum Vino detur. 6. CratoinTracltrde^cfte. Radix PetafiinVinocoqua- tur&ofiferatur. 7. ]odoC*.Hirchiu - ; -Sudonbtistf- fert,eefi/fcramtotocorporefiimptaLuem. g. Foreftus Iib:6.de febr; PauperiiiudaiammPeftcpufvz RadiPe- tafiatmmagnojuDamine. p. FuchfiusdeStirp.-cap.iji. Experiwnto comprobatum es7, radicem banc mirifice con- ferre pefiiicntibuifebribtu. 10. Tabernjemontanus lib: i^Seclt; 9. cap: 27. Radix Petafi valde cfificax efi contrA Peftem, Sienim bujutpulv: $ij cum Fine Deterifuman- ttiv,i'enenumomneperfuAoremtxpeliit. 11. Morefcot- tas defiTiphmcdic: Petafttespnhterifi:'in% Vinofumpta, favtwum efi adPefiem remsdium,quia fudorem provocat; P " Ifdij «H Matthm U.ntzeri \(f dtfcutitaCordeomne venenum. 12. Schvvcnckfel-' dius in Catal:Stirp;lib:i. Pttafites Febrihus peftiienti- I btts,matignis^ publice graffantibtts plurimumctnductt. I ij» Joh: Heumiusiniib.-de Pcfte capuo. Radix Pe- tafipuiv. muttum valet in curatione Pefiis intrbfumpta-» \ cumaqud Cardu/b: ia\. Kentmsnus de Pcftis praeferv: Petafttetm Fino cocia ,vtl putverifata exceliens esl anti- dotuscontrapernitiofambanc Luem, (f atiaFcnena. 15. fohtBokelius infuoRegim: Si^i bujtisrad-.puherx cutn hauflu Vimfumaturjndcfyfudor m teclo exjpefletur, tmneVcntnum Pcfttsd corde depeUencrcdttur> IV. LAURUS. 1. Ehilippus Beroaldusde Pcftil: ScribitPlinitts, Laurifdlia otfadJu valere,adverftts Ptftis contjtgia, tan* tb% magis , fietiam urantur. Hrttc ehm Ceixmodtu Imp f R«m: cumiugensPefltsuniverfdm Italiam occupafietjn% Romanam civitattm vebcmentius graffarttur , Laurcn- tumfeccffiffttraditur ,ubi permulta Laureta vtfibantur, Siquidemperiti Medicina adjtrebant, plurimum pollcrt* tdores Laurorum, adpropu/fandam Aeris ctntagionentj, 2. Oafp.-Keglerus de Pefte. LauriBacca 2. vetj.jeju- ne comcfia,optimJdpefteprxfervant. 5. H. Mcrcurial: lib:dc Pcfte. Valtnt plurimum ad evtt&mdam aem ccn- tagiontm, tum edores Laurorum, tum ipfarum umbrarum amcenitas, 4. Alex: Pedemontanus lib: r. deSecret J remed: SumitopulvcrisBacxLauri cocblearunum,cunt-i acete & aqua tepida , maximi ftfcbrisfitardens t deinde dormiat,fodet% cf fanabitur, Htc remedtmt adPeftem-» tptimumesl. y, TarquiniusOcyorusoaprio.deherb.- anti- Anttdotar:Pestjl:Lib: II. 1/5 antipcflv foiia Lauri cxficcAta ac CArbenibm injcfta tem= 1 percPcflis corrigunt atrem. 6. Kunradus in z- partc-' Medul:dc!till: Tempere-Peflis ,infignefr£fef\Ativu»La fitnt Bacc£ Laun, (iin pubitcunequts prodtturus, ilixs ma~ (licet,quiawgreffiim Penenat£ Aur£ per »s prebibent. y. Joh:Sig.(Atfi:/;#?r in fuu regim.Peft: BACCALattrivaldt profunt tempcrePeftis. g Palrna.r.-lib:de Pefbfebncap,* icnit , tmnfmannis vcrb prodtsl. 3. Pararus in lib: de Pefts. £ape AiliorumiTnAgnttttdinc nucit,P.ut£, CfCSe- /tdon: majosx an:fok Mo: 20. Ttrantnr omnia cum Vino dfajtfpjucaAt?ua vtt* , Exprtffum detur bibtndum. 4 (Brudus Ltiiuan,*lib.>dcrar; Vi&;in Febr:cap/zo, lon- gaminfiituit de Aliiodifputationtm^' tAmdemStfciver- bts concludit: judico ig>tur Ailium tn omn:bus cdtiiiis-pjUA PefitferAfebrc laborantibus ejferuntur,cemmede ntifieri: epinord, nonfolum fore tnnox iu.fed ex eo quawplurimafe* fui commoda,ad'nativi calorts rebur , (f graffanti* Pefti- lentis centagitin6ibition:,(f adcerrupti humeris ex omni parte,cutimVerfusexpuifionem.^i,liol\eTnisUb:icl y cCic. A&iCaput domo egriffitreprdmanditur,vini odort modicu i P z ad\ t VI- *6 Matthi* Untzeri ad "^yfiperbibitur, At% inde os coUnitur (fc. /. Palmar: cap;i?.Ioco faepiuscit: Alliumpropr&ferVatione Pefiis fofforibns (fAliis,qui laboribusadfutverttnt,utilifiw3um>. nam pr&terquam quodoccuttaproprictaPc venenat& Aeris i contagioni obffiere credttttr ,forti etiam Fapore ac Spiri- I tu corpus replet, quo Peftilentem pernitiem velrepeliit vel exftinguitacfttperat. Idcmeap.rg. Ejusfrtifiutaz.cum Saiefumpta,AeremPeftit.repeUuntacdtfcutiunt. 6. h\\- ton:Schnebsrgcrus de Pefte. Atiiumopttmum Anti- dotum , non folum comeftum tempore Pefiispro praferva- tione,fedetiam utex eo conficiatur Emplaftrum ad Bubo - | nes. Propr&ferleatione devorant quidam manejejunofio- macbo,nucleum unum autafterumAttii, Vini generoftfu- ptrbibendo baufiitm. 7. PetrusCrefcentiushb:6,cap.-}. Ailium virttttepolietcou/umemdt ', difft/vendi ac petlendi qxod/ifotFenenum, pr&ctpue vere Peftis,fi manducetur. \g. Ga\;Vvb:ir.metb*.cap:3. Ipft Alitum,agreftiumTbe. \riacam adpetlo. $. Gefnerus: Pefte correptis noninu- ' tititer cocbtearia duo fiquorisex Aliti Rut&q J fucco,cunt_s i Tberiaca, Aceto (f aqua Vit& , adfudorem cxbtSentur. j ie. Forcftus hb:de Febr:Obf;ij - . RufiiciAliio utuntur ^temporePeftis,(f idebTberiacarufiicorum dicitur. 11. Ge* jrardus Bergenfis in trac~t:de Vtftc*Sdpe (fAfliactmpa- i ne (f Butyro, utititer quoq^ ftrigulit diebtis mane eduntur contra Peftent, prxfertim ab iis, qui adfuetifunt, maxim* in Hyeme (fc. iu Joach.-Schillcrus in lib:dePefte Bri- tan: Intercateracavendumefi,ne qnisadeattocafu(pe= 5ia, nift Allioprius commanducato,epotoa] Vino meraciuf- cuto, 13. Manardus, Afiium^quidquidafii dicant,egoin Ptftt. *■*"-*- — Antidotar:Pestil/Lib: II. tt} L Peftepropr£fervatione,inparva quantitate non vitupero. H. QuercctanusinDi£tet/Sea.-;.c.p :i . AUtarufti- cis in Vafconia funt inftar Tberiacx contra Ee(iem, (f aerempravisvaporibtainfeclum. Idem mlib.de Pefte. hb/z,cap: f. pluribus Herbis laudes AUiiperflringit in re- ftftendiivenenis,(fabigcndaipsk Pefte. i_r, roh.-Miuthx* us/n Tradbde feb^cft: Conftat Al/iiufumcontraFcne- nain llngaria &Ita/iauftatiftmum effe (fc, \6 t Rudol- phusGocleniusinLoimograph:^r«^CW««f.£»= plaftrum ex• Alliis inftgnem baberc vim ruptoriam & at- traS/orUm.experimento nonfaUaci compertumesl ,nam ipfemet w Ailio, magnum pra/idium adver/um Peftilentem luemdeprebendi. /7. C*fp:Strub"msinfuoRegim : Al-- [tutHmAnhemeftxnpnfirsfervatione Peftis, admtdum qutdem confert iis,c/ui comociionem Vaiidam baSent, 9 ui* bm verb tUa. imbeciUis, iismn confert, quta diutini mora '»ve*trkulo,putrcdiwmcaufat t « PhuooUuo, Carduihened: (enitn,pondere ^fsomni dit (u- meri, ex Syr; Aeetof ve/de R.tbes > Hti/ift'. efi in Pefte. 6. Tragus,\ib:i.Pfift: plant. Fohorumpulvis,mtnfura nu - cisjuglandis corticis cum vinopotus advcrfus Peftem, ne noceat.prsfenttft': est" rtmedmm. idemprtftant Fo/tain \vinodeeoEta (fp*ta. 6, Craroin TracV.de Pefte./«/?r jberbas adverfus Peftem commendatur (f Carduuibenedf. fttis. 7. Gualtherus Bruel in Praxi. Succus Carduib: ntilifsmefHwiturAbinftclu, S. Fumancilus, lib; dc Pefte,cap.-j. CArduumbencdillum , aui cum cibo &potu adfumfferit,negantContagiaqusidjtxperiri. p. Ferne lius lib. j, meth. meii. cap; n. Ctrduttsbened'. adverfus pefttlentesaliosa\vcncnatosaffeBusinprimiseffttax. w. ~Iolv An T 1 D U X A k; 1 j £$t ll: LlB: II. jiq joh.Dan. Mylimhb.^. Bafil.Chym. cap.i^. Carduud\ Sudorem movct, venenisrtftftit, tf Ptftilentibus nsorbis cenfert. w. Palmariu^cap.iS. Longoufucomperitum^ qui conftitittione Peftiienti aliquet fotia ipfius Carduibe- ned. cruda mane comederit,y>tlfola, ve/cum Sale modtco - ActtoifOteo, Acetarii (petit' ~X>elmjurc co&a\ telfucct foP.vsrid: p,cumpari, Viniatbi menfura baufirit, tutum eo die fore k Peftilentis Aeris maleficio. idtmprtftatfolio- rumpuivts ,5/ penderefutnptus. 12. Heur-niushb:de Pc- tlc & inPmxi (ua: CarduusbcnediSias.pcftiferis febribus dicatzu efl: 13. Andevnacus. Herbaipfa.tamrecens,enientifumptus,omnepcUit VenenumPeftis,fiin- defudor fequatur. VII. RUTA. /. GerardusBcrgenfis inlib.de Pcfte. Rutalicct conveniat in omni tempore, adprssfervAtionew Peftierfusomnia VenenA, Ruta niAximlcommendatur,quamobrem folemus GermA■ nifolia Ruti, Gran: Junip. Nuccm (f Fictu,£quaiipon- derc fimul' contundtre, ae deinde infufb Rofaceo, vel alio quocumd^ Vmiacetopercelare iUumfuccum, eo%pro Axtie doto contra Venena uti. Efl 6*c pecuiiaris ac pretiofk-* Tberiaca adverfus fenenum bauftumtf infeBum Aerem tempore Pe/iu ,fiquotidie mane, unitts cocb/earis menfura jejunoftomAcbo ufurpetur. }. Lemniuslib. 4, Occult. eap. \2. Graffknte Peffefkpe olfcrvavi, eos, qui RutAm u demtidem nAribus Admoviffent, puftula4,i*nafo,ac labiis contraxiffe. 4, Fuchfiuscap:i3.deStirp: Rutamodora- ri,mirifici aure.Pefiilenti Adverfatur. j. Palmariusdo ^eftil. febr. cap.i $. Rutn vera eflR.ufticorumTberiaca, qua qui mAne,antequam domum eprediatur - ufusfue? it, tutus eodieaPeftiscontugtonefuturtu cil. Stmen ypon- dert cum Vinopotum ,foitis multo cfficacius traduur. 6. Loniceruspartei Herbarxap i*/, Ruttfoliacumficu- bus comefta (f nucejuglande, Peftirefiftunt, nuUumque j meiius datur prxJerTtativum ifte,contrk Lttem banc,fima- nenom Antidotar:Pestil:Lib: U. m ne nonmbildi eo capiatur. 7. Parscus libtdc PcftcSV/w; Ruu contrit: y, cumpauxilio Tberiaca diffehunt in Vino Mahat\&' ebtbunt etntraPefiew\ S. Anton:Schnc- bcrgerus de Peftc. Ruufohaaliquotmaneeomeftaex Aceto, tptime tuentur a Pefie, f. Mizaldusia Horto M cd: Ruufo/ia,cibos antecedentia, aut cum aridificu Ac Juglandibus (ltmpta,additoSalis momento,Fenenorttm vi res btbctant,U?Pefii/enti aenre/tftunt. 10. Drocttus dc Pefte. Rufiici nofiratesolfaciunt Rutam,:prafervationit gratiaaSefte. //. TarquiniasOcyaruscap*.i8. J dcher' bis Peftil,- Rutaviridumamgeftata &' odorata.prdfer- Ttat a Pejie. Itemfifucci Ruu 5* cum Aceto ftnicbibatur, (? indefudetur,curativum egregium Pefiis erit, /1. Ca ftor Durandss in HorroSanjr: ■DecoBumFoLtJ'Serm»: Ruu,Pefliobfiflit. rj. vlorefcottusdeSifispi. medic".' Folta Rttt£ in ciba adjumpts, tfil cum 'Nuciius/ugfand- aut Ficubusficcisj valent adPefiisprtfervationem. /4. D j .vid Herl vat,Fo/ta item Ruuviridiamandncata, mirabilis virtu ■ tis 'ffecredttntur. i6. Garncrus in lib:de Peftc cap/i,?» Frcfervandus d Pefie fumat pu/verem Seml Rute. ad$i, cum Succi Ruu %ijf infiar bauflm ca/ide\ 17. Kei~ mundusMinderer,lib:de Pcftecap:y. Semen,Succus, (ffa/ia Ruts., infignem adPefiUcontagiumpeUendunui , 4f" ~~faeu7- t m Matthi^' UntzerI facultattm babent ,(fodore grata ,Cordisvirts reficiunt, & AcrispefiitentU vitia ma-xime corrtgunt. i#, Chri- ftoph:Horniusin Dialogo de Auro Medico t.Rtita Ve- nskii AcP*ftiv4tderefiftit. 19. PetrusCrefcentiuslib: &T(&piwjt'i Ruta Vtntnisvmnibmnitrabititerrefiftit, (?. itaPtfii^ttoa^adverfatur comefta. 20. Tabern.xmon- tanuslib: 1. SecT::^.. cap: 31 valde quodjiommendat Ru- tatn, unde etiam ibidem varias remedtovumformu las, con. tra Peflitentem aerem , ex Ritta tmdit . u. Gebclcove- rus parte^.Jatrii Wirttenberg: Sume Rutam "piridem , contundeeam, fuccum^exprime, adde parum Aceti (f TheriacA^ prs.be cccbCear, contrA Pefiem. I!X. VEROXICA. t. 'Matthlohiscomnv.inVw.^.Dia^cx^MS- Vero- nicam,mn dtfunt ,qui fummis laudibas efferunt adpefitfet raifebres, (f Pefiilentia adfefios,auibtispropinarepr&ci- piunt,ficca pu/v: 3// pondere,und cttm Tberiacg. 3* ex Vi* nomeraco,cum h&c tamen,ut iUtcofadenttnfttJi. 2. Au? j gsnius ltbty.-de Peftecapcio, Verowca cttem niagts . mirabiiem vim babet, inprxfervatiene (f curatione Peftis. j 3. Schnclle.nbergiuscap:7. Pefte correpto, deturpfl j pitlinris Veronic£ cumyfinjufdtmAqust,ctrporeadfudo r j rrmconteBo; ,4, Tragus libu.de Stirpjt Veronieaberba inV\nodecoBa^ (fpcta,adqH4sy>is Pefiiimtesfcbresfa- cit. j\ HieronrRrunfvicus in Pharmac: Puivis i'f ron : exVino "selCerevifiApotus, certtfi. Alextpharmactim peftisefi. 6.\!uchCn\sin Hiftcjr/Stjrp.xap:}.*.' Recentio- \ res , i eroniceufum unke cormncpdant in FebrtbusPeftz-. lenti. lentibus. 7» GosleBinsinTrachdePefte. ieronicain- fignem habetvim /Uenenum PeftU a Corde depeUendi, (f neadipfum adrepit,arcendi. 8. Herlicius in (uo dePeftc Regim; Veronica in Vinoce&a ,(fpota; vtlpulvis ejus fumptuscumVmo , egregiarumviriumesltontraPcftem. Et/i herba macereturper dies alifuat,m vino,Fmum^O', fteaptr deftitl:ahftraflum exhibtatur,,certift:remtdmmx esl,contra emnesfebresPeftilentes. p. Caftpr Du randes.j RadixVeron\pulveri(ata , &pondere 5* cum vino albo\ fitmpta, AdjeSia Theriaca ,fudorcm m&t>e,t,acPefti reftftit. ie. Horniusde AuroMedico/ Vtronicaputredmim*- lign& Peftis adverfatur. IX. TORMENTILLA. i. Palmarius J \ib:defebrtPcftil-.c.^p.v ( f. Rad:Tor- mcntiUxpuivis, ^tpondere cum Vino albofumptusumpen dentem Peftemarcet,(?'ptxfentemproftigat. 2. Lqnr* cerus,i,parte Heib'.cap:i7^. Radkis Dirid/s Torment (f foliorum fuccus potus.contra Pefttmprodesl,noxieshu moresperfudorem educendo. £hiedftviridis radix habe- rinequeat,arida,pult>is y,doftm Vino funtatur \ velradi- cts acfoliorum manipuiets , in Pino cpffius, calide ehibatur. j. M>auhiolusmDiof:comm.' Tormentid&ufiis tantiim apudnonnuilo inlnaluit, Hl ex ejus radicibus tnedickmenta componantadverfMPeftem>4«Tab'cxnxiviontinus\\hii. Se&:^.C: 21» Succiirad:(ffel.Termeni-expfefii,(?ppn dere^iij fumpti omnt vcnenu pcr fudoremexigit, ut (fPe- ftem ipfam. In defecdudutem viridis rad:ac fohficcorum 3/ cit Vinofumatur. Et pauTo xsoii.Radix Tormenf.longoufu «g_ z contr*\ 1! I\. contra Peftem, ejus^contagionem venenttam adeb com- perta esl, ut bodic vix ulla exfitt formula remediorum A Medicis pr&{criptorumqiM banc radicem non recipiat ,fi- quidem nonfslum venenum Peftis expeUit ,fedinjuper ec- culta virtutepr&dita esl Corconfortandi,(Saputrtdims labs confervandi. ;,. Horniusin Diabde Auro Med: TormentiUa,ventnisacPefti inimica es7, f. Savano- rola in Praxi. Apaucifannis,venit in ufum TormentiUaj cft%_ft>ccies PentapbyUi, (fin canibus videtur b&c expt- rientia, (f ideo a quibusdam nominata es7 berba Feneno - rum. 7. Valefcus de Taranta* Pu!vi*Torment\datur cum A-uidam Conditum exrad: Termene:pantnt, clAf.Acttof:fumpta, egre- gii a Peftitenti lue bominem preftrvat. Et multis Medi- citReguU quaftloco es7,ut omnibtu Antidotis Ptfiilcntia- Ubiu,TormentiUam quo% addant* cumittaadmiracutum venenaexpeUati 10. Gueinerius de PcftedifFer: 1, Tradbz.cap. - ;?- Ttrmentittdradicitademproprietas,qua (fAcetofi, imomajor attribuitun$utjam annisplurimis, proftcr indubitatam cxperiemiamapudvulgru ,famofif- \fima txfftat, dtbet enim tadixiUdiin umbra ftccari, (f /'» •pulveremredigi,Cujus dofis esl m$fiadycum vino,Afua Acetofi,vtlR.ofiaut Aceto,m4ximii>»coklerk is. u. SyU vius Antidotar:Pestil;Lib: II. n}\ viusdcmedic/SirnpL TormentiUam noftram ventnis acPeftireftflere-.experientiA multa efi notifttmum. 12. Crato in traft: de Pefte. Adverfus\Peftilentiam, ma= gnam babet Totm Tormentiffa; Ad curationem detur 5/, rad:contuficumSyr:Carduib>. y. U Iftadiusinlib:dc_^ Epidem; Puivisprafervativtts. R, Rad.Torment-exfic: (fpuiv. 5/, exhiieaturjejttnoftomacbo in fint iympbato cumaauaRoftxe/Acetofi. 14. Joh:EokcliusinRegim: peftil:parte i.cap.*j7. Hacradix,tjuamvis ferefttinodo- ra (f uTroto^, tamenfingnlarem dicitur babere t>im reftficn- di vtuenis inprimts ,fideco£ium ejus cum aiiis berbis Ale- xiteriis bibatur. /r, Alex.genedicl/de Peftc^ Miram babet vim adverftis Pefiem Tormentilia, ypondere ex Ki' nopota. i£ t . TarquiniusOcyoruscap: 13. SuccusTor' mcntifl* tpotus cumftntyomttt toUtt Penenum, nec non^» ipfa?nPeftem,fudorempeUendo. /7. Ca/lorDurandes in Horto San t Succtiscfoi. (f rad: Tormenf. potus ad- •verfaturomniPeftiferemfectioni. 18. Rcnodaeuslib.i» Dilpcnf. Scft:-f:cap. 1 j. Radix Torment -putredim mi- ram inmodumreluciatur, fudores movet,Pefii & morbis fenenatisefjfcaciterjuccurrit. ip. Augcnluslibtj.dc Peftecap:io. TormentiUatenuiumefipartium, leenenis refifittat%Pefii. 2». Ferncliuslib.f.metb»cap. xi, TormenttUa Venenis adverpttur at•• Pefti. 2/. Vidus Vidius lib;£ defebr:cap;r.\ Eufaisradicis Torment:iw tro dandus infebre PefHlentialu 22: Morefcortus de SimpUmed. Foliorum &rad: Tormentil. decoBio in~» ymetvei/ttseiuspotumi\ Itemradixexftccat*tfpotju, valit cen trd Pcftem^ Zf.% Cafp. SchvvenckfeldJib. t. l;o 'CatahStirp: TormentillaaPefieprfnvat pucris:&'gm- vidtsm ctbofumpta. 24, Chrift aph: Roniius dc Aurp iYlcd: Tormmtilla Vtnenis Peftilennaltku tntmica esl, »j. JobiKentmaninfuodePefteRegim; RadiTor- mentd.yctm 'iww/4?«<* Acctofafitmfta, mutfudor inde exJhe8etur,mir*bUipellet Virtute exfugmndi PeftU Venenumtfa multis pro experto habetur remedto. 26. Cafpar Keglerus in Rcgim: Peftil: Budicu Tormentil: l/cumAqu.i Acetof* vciScabiofajejtwefumpta, egregie \pr*Jervat ab bae Lue, X. HELENIUM* u Joan: Renodsuslib/1. Difpenf: Sect: 4.c»pi7- DecoBum RadiHeleniipotum , Pefiiacftrpentum morfut tnedetur. 2. Cratoin Trafode Pcftc. Habetvtmma- anamadverf^PefemElenmm. 3. Johan; Vochs do Coldhia,Traa:\.dc Pcftc 0^.14. B»W» y»if^«»- jurvifitarcinfirmos ,teneant in *re radtcemEnul*, quo- niam Cordtatts esl,(f pr*firT>*tetiamipfaradtxfumptas, 3 . Hdllcrius in lib:dc Pefte. Vuigus Enut* radtce t/L* \acetopriiis macerata, deivdettnteoiotinvo/uta, f*p*%m- Utrata nartbus, retle utitur. " 4. Schnellcnbcrgcrus cap15.de herb;antipcft: Jamdtu mos moleDit apudHel- vetios,Suevos ac Bavaros.ut ntanejejmlfru/iutumRad; Heieniiinoreteneant ad arcendumPeftu centagtum. j. Schvvenckfeldlibri. Catal: Stirp: EnulaCordt fami- lUrii esl , Venenis refifiit ,/acit ad Epidcmios morbos. Adver.fiu Pefltlentis Aeris mxam vaiet piurimum, 7. Paratusin Iib/de Peftc. Fcterumpcrmu/timagnopere eommendant Sca- iiofam ad Eeftis Carbuncu/os , inter duosfiihcet lapides contritamttnixtnmdj cum axungia veteri, vitel/is ovomm, tfpauco Sale, adpiu movendumin Carbuncnlo. g, PaJ- R marius IJO MATTHIyE UNTZERI mariuscapu8 defcb:pefi\" ScAhiofa,e&sdtm,qu£,Succifa adverfiu PeftilentU malipernitiem, vires habet ,(edfon- gtkseam,a Cordeprope//tt,(f in fuperfictem disjicit, quam Sttccifa. p. Guainerius diff:^, cap.-j.de Pcite. Scabio- fa contrita, (f emplaflrata, ftatim Anthracem aboltt, io t Hollerius de Pefte. Scabiofa contrita, (fj. horisfuper Anthracem retenta, tum curat. u. Manardus m Lpift .* med l Laudantur ab omnibus periti-s Medicis, adimpa- nendum Carbttncu/is t j ift& Planta t Scabiofa, Succifa (f Conjolida. Jt. Femelius Hb:j.meth: cipcau Scabtofa pcftiientium morbotum VimaCordeforas extrabereerc- dttur, (f eorum Bubones Carbunsulosa, dtfcutere. tj, E- vangelifta Quatramusin Tradbde Feitecap.£ SiJn- tbraxproruwpjt, Siaiiofi recens cum Theriac* contusa imponatur. Ea emm rnatumndivim obtinet, (ffimu/pe- culiari efuoc/ne projrie:ate Venenis adverfatur /4. Tarquinius Ocyorus de herbis p eftii;eap;u. Scabi&- fa contufa ctm Aceto Vini, fitccmt^ ejus exprcffuspottts , cumpauxiUo Tbcriacstjta ttt Pefte wfe£i;;s adfudgrem fts componAtJiberabitur. /j. Fuchnus inHiP.;Stirpjcap: /7/. EasdeWVtrcsbabetScabiofa,< ~tfa 3 rcfiftendi nimintmpefttfero Veneno. 16. b'enodc€us hbn. Di- fpenuSect^j.cap;:.}. ScAbioft ettam Pefttlentibus mcr- bisconfert, 1). Schvvenokfeldiuslib: i.Catal: Sca- biofitdecoBa cumThcriacAfeuMitbndatio uttliter in Pe- fit/tntibtisfebribiu btbitur, (f ad Carhncuioseff ax ^s. Augenius lib:^. dc Pcfte cap:. 10. Scabiofa ai. internosrmnpit, ita'(f Peftiientinm n,->rb<>ri!K ( c Corde forks extritdit, (f eorum Bubones at . s NTIDOTA! difcutif. \$ Geo^-gins AgricohdcPeftclib:i. cjuo% inter afexiteria Peflts recenfet fuccum Scakiofit ,pondere_> *iii bikteum. 2» r/flk^Tabcrnsmontanutn libvi.j Seu;r.c «b- Jtrttffiones Epatu ap'rit ,puttedmes in Ventrteuloprtbi- j &/', (J' cfficacifi r.uin Peftts prxfervativunt esl. imo fi '■ quU lUud cx urina prspria biberet, ntimquam Peftilew, \ iJirustxptriretur. ^schneUenbergius in libel: doj • hcrbisantipeftil:cap:i_0. Jbfinthium viridecttmSa-\ ! le mandttur, tsmpere Peftu, aut aqtta ejusproprstfcrva-\ j tione bibitur. j t McmardusinEpift-.iVlcdic: Vinttnu» j Abfmtbites Peftegraffautepotum,valdepr4dtfi. 4. T&» \ bemxmontanus hb:i. Scdtr. cap:i. A&fintbiitm no-\ Yile ac pr&flans eft ptafervativum Peftis ,geftatum vel idoratumfrequenttr. Et debent ii, qui vtrfantur turrts infeclisffcmptr aliquid Abftnthiimafticare,(fdecomis ejus noxnihilnaribus indere. Multi tnim tentpore Peftis, prstfidio bicfe tutos coxfcrvatunt. Idempraftat (f Vinum Abfmtbttes potum. s- Sibyllenus in libide Pefto. slbfinthii ywpropriaurinafumptaifirmum esl ruftico- ramprafirVativum inPefte. 6. B:rholomaensHnb- nCL'uslib:5.Dixtet;c2pz8. Pulvts & Vinutn Abfintb; tcmpore gmffantis cantagii Peftilentis, eli utilis niedi tina. 7.Palm3riuscap:i8«dc Peftilentibusfebribus Abfintbtum abftergit, obftrucitoms toHit,(fputredinettt ,\ R 1 q tl£ ^w^ Peftem exciperefoiet, remeratur. Ejus etiam Finnm adPeftcmv.iJerecredititr. g. Keglerusde Pefte, ^- finthiumcum Salejejuns devoratum, bonum tUpr&fcrva- tiMmPauperum. XIV. ARTEMISIA. /. 'ParaEuslibiii.ChfirtfusGap: 2/. Artemifiaad Peftem quibtudam vatde commendatur. Capiunt Arte ■ mifiafafiiculum unum, ex£ ejtts combufti cinere lixivium conficittnt ,cum aqusL^&iiij ,id mox in Fafefiguiino Fernice eblito ignibus fitkjiciuHt, ut butiiat ad liquoru confuntpt l fubfidente terrena fs.ce , Saiis inftar, ex qua finguntur Trscbtfci, povdert 3/. Ejusmodi Trocbtfcorum untts , vel duo,pro rsbore &gri diffofountur in $iti Ftni Maivat ; (f bibuntur. A potione obambulat tger femibor&fpatiojn- de icfiotraditurfudatibiz.vctj h<>rM,Fom!tusfuperT>eni- unt,alvus quocfe laxaturtamju.imfiimpta Antimonio. Sic fere ornnes■ /ifera&antur , qui mature pr&fertim idyeme- dium antequkm Virtts adCor pery>emf[et,fitmpferant,quem- admodum f$Egofeli:ifucctffuLutetuinaltquot stgris.Pe- fieobfefiis,(umexperttts. 2. Tabernaemontanus Scctti. lib: 1 .cap/7. Artemifia quotidtt in cibo potu% fumptg->, fingutaripotlet Firtute amolitndi Peftis venenum; idcirco berba btc tempore Pefits meritopre fingulari ejus prafer- vativo&ftimanda. 3. CafparSchvvenckfeldt lib:i. Ca- tal.Stirp; Artemfiavenenis-refiflit,€f Aertmpefitlentem emendfit. 4. MizaldusCentuni. diftincl;; 10. Sunt, qui certam £f conftantem fidem mibifecerint, invigilta Jnban:8apt:ad' nadices Artemifi& Carboneminvemri, qui deferentes k Pefie immunes rtddat. ~~ "xvTabW Antidotar.-Pestil/Lib: II. m XV. ABROTANUM. t. Mizaldusin Horto Med: Semen Abrotanitisd^ad 5/, cumfoltis a/iejttot in Fino alb» tritttm, addita Nttctju- giande,(fBo/o Armenty deindeperco/atum (f bthttum-s, mirandurn in modumeBefficax adverfus Fenena (f iutm PeftiferAm, n*ftro (f a/iorum quamplurimorunt feltci (f optatoexperimento. 2. Tabernarmontanus caprn.lib; i. Sec~t:i» Abrotaniftmcn, flores acfo/ia, "Stpondertcon' tuft,ac permixta Nttc: Jugland;ac 3? Terra Sigill: Poflea curnf.cj, FimveterUdiluta,txprejja (er iinteum; (fepota tamdem, ^raftAntifitmum cenfitur remedium c ontra Pe- ftem, 3. Palmariuslib.de febnpefrif cap/18. Abrota- num ex Fino fumptum , adPeJiem, (f exitiaha VenentUt, prjefentiffimo A/g. efftc/tciftfimp auxi/io eftefertar* XVI,. MORSUS DIABOLL /. Fuchfius deHift:Stirp,\cap.'i7^. Prtfentaneo remedio ad maturandos atcj, adtb fanandos Carbuncu/os adbibetur, fiHtrba viridU trita imponatur, aut dtcoBio ejttsinyiito&ifatur. 2. A4orefcortusde medjc;fimpl; Herb&Suceifs/dccociio cum radicein-Finopota^reJiftitPefti, 3. Wcinrichiusin Homil:/. fupcr^i.Pf; RadixSucciJi utiliorePeflispota,contra Aeris intemperiem utilit. 7. SchneI]eobergius,cap.i/. de Hefbisantipcftif. Valeriam radix refiflit omnibus virutentis odoribus ,&Aeri infedo, tdeirco communis ejut ufus e£? tempore Peftis, gcftxta tnim in manibm frequen terefrodoratA,prafervat bominem ab Atrepcftilenti. g. Tabcrnsmontanus lib: 1, SccT./.cap. 16, RadixVaier. vaht contra Peftem , at% in compofttisnem Tberiaa rc ct pitur. 9. Petrus Sibyllcnus in hb.de P eftc» Radi>: 1'a/erianxfuper Pettore geft*ta,Cor^ ut experientia tefta- tur jjpeeiftckfua Virtute contra Veneni Peftiferi impetat» tueturac defendit t 1». Cafpar Schvvenckfeld lib. 2. Catal.Siirp, Valeriana mifcetur Antidotistfuodvencna- tis\bcfiiis ac P/ftireftftant, n, Mcrcurialis: Vaterian£ radix tsohile pr&fervativHm babe,tur, adPeftis malignita- temprofligmdant->. ~y XX.CHE* ttf Matthije Unizeri XX. CHELIDONIUM. /. Tabcrnaemontanuslib;i.Sccl:i.cap:i. Cbed' dontt inftgnes ttiresfunt, rtfiftenii veneno Peftifero. z. Pdrarus hb: dc Pcfte. Sunt q$ti Cbelidonri majoru (f Malvarum Jutcum, cum Aceti^itj expreffum, (f%iOlci Nucum bibunt ,moxenim dmultddeambulationt t>enter furjumacdeorfum/axatur,(fftc liberantur. 3. Palma- rius cap: ig.de Pcfi:febr: Succus rad:Cbelidon'ri majoru ex Vino atbo,(f Aceti Rofar. momento txprtffus, nonnul- lisprafentaneum auxiliuminPtfttattulit, (fvirus fndore fordsexpulit. 4. Lonicerus partei. Hcrbtcapnoi» M.tnipultu Cbeltdoniimajorispurgatus, inRofaceo Aceto juftd tjuantttatt decoilm (fcolatus ,additd yJfTberia- \ c* ,contrd Ptftevtefficaajs/mufaef/, ac multernm expe- ritttidcernprotstumremedium* j. Cratoa(£ O T A R: pBSTlllLl B; ([, ^p \coBa,adverftu Peflem bibttur, p. Anonymus in lib: ' m fc.* Cbe/tdonti mafortt M ij cum berba & radice coque in Aceti opt : Vbnitfifuperprunas in ol/a vitreata cum°oper • cn/o , cufmorsfint munttt /utoper fesfuiboram. Dtinde so/atum Acetum inpbialavitrea repone Cujus cocb/cariaj- p/enadabts Pefie corrcpto, &firtvomucrif,iternm da, (fi fitdorempractpcj>- XXI. C^EPA. t. MichaelMercatusinbbtdePcfte. CAptSucei Cape p, MeQis pj Aceti Vini yi/ftat Mixtura, fua detur tgro bene coperto ut/udet , exptUtt ttr omnt Venenum, 2. Gaeineri.s dc Peftc diff-i.cap-j. Capa cum laBefhe JBHtyrocemtfia,mira6i/iter ctnfertinPefte. y. Parxus V.b;n. Licet cm/fioremCapam excavatam, Tberiaca^ $fi{f Actto impletamjub cineribttf coquere, dein expri-\ mere txprtffum%fuccum cum atfua Oxa/tdu,Carduib. aut alta fH*vu afua Cardiack , Vinocfue generofo di/uerej J (fagrt proptntrt *d Sudorem in Pefltprohcundum, (f\ Vtnenum debe/tandum. 4. Mar/jiius in Epidem.. cap : p. Succum Caparum albarum quidam cum Actto contraPtftemtxbibent. j. Ulftadiusin TradbdcEpi dem .• Tradit Aviccnna, quod fi quis Ctepe crudunzj ex laSle comedat tempore matutino jejune , eum tota die ab Epidemii , certifime prafervari, Sunt qui ajfata £.ve/j. Cspe & excorticata in Acetum ponunt , & ita jejuno ftomacbo comedunt. 6, Tragus lib: z. S t I ■* dsPlant; 140 Matihi-<£ Untzeri dePIant, £hii opera exercent, nttineC&pam crudam^ cum Sale (f Pane, Tbertaca loco efitare joUnt adverfius Aerem infe£}um,perfiuadentesfibi, eo die tutosaPeftileH' ti Luefore, qui hoc remedto uffuerint,nec illos fpesfallit, fiqttidem experientik conJtat,advcrJus intemperient deris, utnibt/vu/gatitts;itanecefficacius quidquam hac Tberia- tareperiri. 7, Lonicerus partei. Herbar. cap ',243. Operarii (f' laboribusadJueti,manecum Sale (f pane ,ad* "Derfius Aereminfeclum,non exiguo remtdto,ut experientia idipjutnoftendit c&pisvejcuntur. g. RofceJlusin fecretv ArcanumPefitis habetur;SuccumC&parum expreffium exhi- bere inpotu, reliquam vero Cep4rum pulpam Tumoribus Pejtifierts imponere. p* Mcx: Pedemontan: in lib:Se- c ret. Sumito Cepam unam, qu&cumper ntedium ittcifa, ex cavata, (f opttma Ther: imp/etafuerit, coquatur fub cilteri6us,/inteo madefaclo, deinde auferatur, (f Succus exprimatur,de quo fumat &gcr, cocb/eareunum, (fjtatim ptrjanabitur,magmaverb Buboniadponatur. 10, Mizal- dusinCentur: Aperitur(f excavaturCapa a/ba, ea parte, quaraiices (pargit,pr£ftanti% Theri*c*,fiucco Ci- triJubattkjnfArcitur, (f occluftforaminis ojtiolojpfamst partictt/a,quederafiafuit,p4pyro ,velcbarta Pergame na invo/vitur (f de/igatur, tum detnumjub calidis cineri- bus tantijper coquenda fepelitur,donecprobeemollitafHe- rit, ufcremor ab exprefione ftittAns excipipefiit , fane cjuhw uti/u bis qui Pejte /aborant , fedilikb-eos ftidare portet. 11. AndreasLibaviusTomor, Syntagm. Ar can.Alch.lib.g.cap S. C&peaffanturfitb cineribuivelin Sartagine, dewdejucrus exprejftts, Peflc correptts daturX /i.Taber-| Antidotar:Pestil:Lib: II. 141 u. Tabernaemont.Iib.j.Se^-/.cap.^7. Succus C*pa rum inprimis prodeslus, qui Pefiiferk lue infc&i fitnt. 13. Matthiolus quofiipfitmCeparumfuccumexpreffum.,, Pefttlaborantibtts propinareminimeveretur. 14, Crato lib. de Peftc. Ctpam codlam tnfunde Aceto vel vino Gr*n*r.(fSyr.Acetof.atrian.lift } exprimAturfi t ccmtf cumaqua Tormenti/. deturpro eiictcndo Sudore in\Pefie, materiaverbfeufubftantia ipfuis C*pe,empUftrimodb,ca- iedaadponaturBuboni, ij. Andcrnacus&Rofccl. Ck- p* cxcavatatf Tberiacaimpltta, Tumerem extrabit Pe- fi^ntem.pnfirttmftAcetipauUumaddatur. 16. Evan- gchfta Quatrambus ia Tract:dc Peftc cap.£ Jiiifucco C&parum manb & ^en circa emunttoriafe iUinunt, ut acontagto Peftifero immunes dcgant. 17. Hippol.Gua- rmontus Parte u de praecaur-Pe Ris, quzit. feuprobl r 14- Scias,inttromnia Topka qu* ttfitrpantttt admatura- tionem Bubmumpejteferorum, vixulium prttfiantius rt> pennCspaafatA. 18. Paraeuslib-.de Pefte. Ctparn^ magnamexcava,impieTbcriacdcumfoliU Ruttjtindt^ etfuefui cmeriSus ca/tdtspoftea contunde cumpaucofer* mento & axungU fuiUa, &emponatur caltdum Jbfcefi fut, mutetur &fubftituatur atiudnovtmfingulu er/um futf/e vtdt* , fmt ptacipue Cbamdton (f Angelica. 2. Loniccrus parte 2.. Herbar/cap:ij. Radix CbamaUontU irita , (f ■§ipondere cttm Vino pota , Pefti/a/utiftram mtduamen- tumcxpjfit. t. Traguslib:i.Hift:l ; Iantar: Cbama- leontit a/bi r&itx inpu/tA rcda fta , at y. pondere ex vtno funpta AntidotariPesiil; LlB: II. 14} fumpta, Pefti adverfatur, quo nomine pecori , potifsimum auttm Sutbut nonmilli hanc radtcem exhibtnt, perfua- dcrttes fibi boc paBo fumenta (f Suesdftd^ac Pcflilenti bxc /tteconfervaripofjs. 4. Andernacus : Cbamt/eon' tis , vulgo Carlint radix , in Pefle , magnam fert epemj. r, Thurmsji/rdanus, Tract;/. detcfhs phaenonu .• Radix Cbamah in puherem trita ,vtlCordialt6us afuis decoda (f banfia, fectnss d Pefle reddit. 6. ^matus Lufitanus comtn: in Diofc.' Cbama/eon albtu , Ita/ts Cariina , tjuodvu/gus credat, berbam banc olirr. Can/o Regt rxagno ad fttgandamexercitus fui Pcfiem,ab Jnge lo demonftrat*m fuiffe, tamquam Antidttum on.mum^t praflattttjStmum. £>uo argumtnto frctivulgares ,quam ptttrini ad' arcendam Pefiem, bujiis Planta radices, mi- ritlatdtbuscomviendant. 7. Mafthiolus ccmm: iru lib:j;. Diofc: Cbnmileontu a/bi radicem vulg'U ma- gnifacitadverfiis Peftis contagia , fiquotidie ypropine- tur. g. Caftor Durandes 111 Herb: Radicis~Car/ina ycum Vinofkftipta, valet contrk Peftem. 9. Morc» , 't-ortus de SimpJ; medicy Radtx Carhn£ pulv: (f 5/ fwnpt* ,refi/fitPejfi. fertur Caro/t Magni exercitum itberatumfuifft hac radice, d Pejltfero contagio. 10. F u ch- h s Ckp.j^o. d:Stirp : Rectntiorcs Rad: Cbamx/e- lontis pondere 3/ in Vmo fumptam ,contrd Pejiis conta- giiprodeffetradiwt, u. Cafparus Schvvenckfcidius ub:'i. Catah Stirp: Cbamaleon IJenenis ommbm refi fiit, ($" Pefttfera contagia arcet. 12. Fu rr a n e i 1 u s q 1 c c/ i b; dc Pefte cap ;j t banc radittm inttr Anttdota Peftis repontt. - __ XXIM. i 4 4 MATTHIiE UNTZERI XXIII. ARON. /. lohan. BruerynusDipnofcphiaclib.^.cap. 6. Dicunt ,Ariefumfalutaremefie m cibis temfore Eefiis. i. TarquiaiusOcyorus,cap.j.deHerb.amipe(V^?'e& \ propter infignes virtutes, tjuas habct contra Pcfiem,mira; culum natura adpeUat. j. Fumanellus lilvdc Pefto cap/iy. Ari radtx in Peftefalutarisefl, in ctbofumpta->. 4, Plinius lib,2^ c \6. trjtdit,Radicem Aritn cibis ufur- patamfempore glifcentts contagii admodum effe faiutAre. f.Loniccrus parte z.Herbar.cap.^.iW/^r/ virtdia, fiuSumaliudadulceraPeftisfanandafunt efficactfitma. 4. Traguslib.r.deStirp, RadixAri,maximemacttlata babentisfo/ia ,fivepcca ,five recens tufa , ac ypondere_s fumpta ,rcmedium eslpraftafttijT: acmimme fa/lax ad- verfns Pefiis Fenenum. 7. Fuchfiuscap. 22. YUft.Sttrp. CxPlinio. DictiHtti' Arumfalutareeffe.incibis* g. Ge- org.Agricolalib.de Pcftc. Aron inPeflefalutareeffe, in cibisfumptum, a/iquos dixijfe, Plinius litterisprodidit. f. I0h.Kcntmanuspartc2.fui Regim.de Pefte. Radix (ffolia Aronis contufa imponantur Buboni Peftilenti, (f attrabent Venenum,Apofiema^ rumpent. XXIV. ARISTOLOCHIA. t. Bernh:Crone'burgiusdePc{lc. InterPefiis A= \ lexip/tarmacanumtratur qttog, Arifiohretunda, 2 - Joan: Vochs Trad: 1. dc Peftc cap: 14. Pulveris Arifioh rot: robuflo^ii ve/$i. Pttero 5/ ex Cerevifta calidapropinato , purgat apr&cordtis, & refifiit Putredtniftcut Myrrba. $. Petrus Apponeafis cap.-^.dc remed:Vencnor:/2x*#» locum Antidotar:Pestil:Lib: II. 145 locum tribuit Anfto/ocbia interpriucipAles berbas, contrk VentaatxcellentervaUntes. 4. Traguslib.t/dcPlant: Ariftol: vufg radicem inpuh: redaSiam, adverfus Vene- \ mm ae Peftdentiam ex Vino bibendam exhibent. f. Tar- qviin /oruscap/n. deherbisantipcftif: Radh: Anftokco&a in Vmo, & de boc manej, au-t 4, cocbkaria fuwpta,pr&fervat dputrid* Aere ac Venenosd infeSHohe. ,intra v&s Jriflok umus% mixtus cumfucco Acettfipurificato, perqudm uti/iserit m Pefie. g. Palmarius in \ib: do Psftil;febr:cap.v^. Artfioiocbia mdix incidit €? atte- nuat,PtfttUntibus febribta accommodatifimaesl. p. Pe- crus Sibyllenus de Sefte. Ariftelochm radieii ypro a- duttis fumpta,kpruord\is & (piritaiibus membrupurgat, r cfi(litf>utredmi,tf contra PcftU vcntnumpr&Jens efi me<- dkino-i. XXV. IMPER.ATORIA. /. Cunradus Kunrad z. parte Medul: deftill: Trad/12» Radix Imper&torU adverfturinfeclioni ae- ris, & eur.it luem Peftilentem. 1. Matthiolus commv in ftb:/.uioTc:cap;*j'. RadixImperat: Epidemiismor- huopemprsftat. 3. Cratoin tradt-dc Pefre. Oftrutium feuimperatwalet adprefervanduma Pefte. 4. Thurn- hcifcruslib.-i.Hiftor:t , Iant:cjp:-.. gitidamScriptorum T recen »4iuReg\m;dePel\e, lmperat\ radix mane cum Sale comefi a,optimum esl Pefttsprsfer^a' ii7>um,c»nfortat quo^ftomacbum naturafrigidiorem. XXVI. BETONUCA. 1. AlexanderBenedrin Pradb A/ii Betonicam fttm- misUudibm efferunt adPeftemex Vino, ve/ftccte pu/ve- rem,viokntiam enimmorbi &d exteriorapel/tt. 2, Hen* ricus Dobbin de Pefte. Betonica va/et contrA Peftem (f omnia VenenA* , Siquis tempore Pefli* ptt/veremfo/; Beton: ex vino ftcpim adfmpferie, Pcfti/ens virtu, per urinamexpurgahit. j t Cafcpar Keglerus in tradat4 d e P e (l z.. Folia Beton : pulv -.facharoqtte admixta, (f 5/ Trage&\ ™*lttc*te>™*xMefir*Jerv* n t atejlc. 4 . Tarquinius Ocyoruscar^dcherb^ntiPcft.f, s% u «[TZZ ^J^pu^remBet^ eUM Fi»*,JJ A , : j ^^P/^fm^ru, &> ^enojlun refifiu. L^fVr^'' ^^JfuntfollLe- f T.'Cr ?"W* '""/'> «W. / Geurgius A- fe. A0ft mvlTiLft T'~ tp ° tUi> etlAmfi Ae Ped f u * Jt J l *> Me ™> i*. Palmanus cap: ig O '•MnPcPcmnwptrumUudu oitwent, XXVII. CALENDULA. STL^ **»»mfucc«m 6erk, fU * mC *- m M A T 1 H 1 M U «jg, adyiij, moxSLgrum ctoftriuntjtt (kdet; deinde labo- rantemrefictunt, adfirunt^, boc medicamme curaripoffe Pefiem. 2. More(cottus rurfit* j^exficcata , adftx velj. mane dcglutiantur ,.arcent i nim omntm malignam aertsqua/itatetn. i'4. Sehvvj tk ki Jdiuil.b;/. Carai: St! rp: Bacc£ b* contrafehesPt/rif-. efftcacifime bibttn. tur. Ltgnrtmqttod^ ijus a:ccr jn-n fuAvifiuncolet -,aerrm purgat,Bcftis tempore,if Serpentesfugat. 17. Palma- rius cap.' 1 g. dc fcb .- Peftil : Bacc£ Juniperi occulta proprietate , adverfts omnta venena pr&ftantes baben tur jpr^ftrtim verb advcrfus Pefiis injuriam. Ea tta- quegraffante , b& £f intro fitmi ctm Aqua Cardtitb : vel vino albo , (f ad Suffttus ufurpari foltnt, Cf altis Jntidotts mifceri. \g. Mizaldus in adpend : Ccnru- riar : £hiidam Pejte laborans , E/etJuario e Granis Juniperittberatttseft . xp. Eufebius \V/iideck fn Rc* ginv.fuo. Baccijuniperiif. veht, manedet>oraf£,0pti- mek Befteprtfcrvant. Antidotar:Pestil: LlB: Jf. 1.51 XXIX. GENTIANA. i. Fracaftor: in lib: de Contag : Genfiant radix inorc"\>erfitttr,quo Aer, qui infpiratur ,fyncerior ingre- diatur. 1. Palmariusc.ipug.iocoante cir: NosGen- tian£ radicem, advtrftis> Pefiilentium febrium contagia, utilijfmam expieravtmus, fumma enim amaritudinepu- tredwem coercet, (f noxtos icbores ficcando abjorbet, j. Loniccms parte 2. Herbar : cap. ijo. Radix Gentianx ufurpatur contra Peflem aliacfue venena^,. 4 CntodePefte. Inter Alexipbarmaca Pefit* numc- raturejud%Gentiana t f. Traguslib 1. Hiftor; Piantar/ Genttana, Tberiaca Germanornm esl, 1$ funt nonnulli, qni eam adjun&f* LaunBacc0, (f ahts quibttjdam ra* dicibus, melie conditam ,proTheriaca vendunt, (fpro edntiliterufurpAnt. 0. Henricus Dobbin de Pefte. Jgjia mugnis laudtbtts effemnturradices Gentians. con- tra Pefitm, mafticari (f in ote contintri debint, 7. Schncllcnbcrgius cap: 8» de herb: antipciti£/ Rtdtx G> nliana ptflverif. tf 51 pendere cuvf foi 1 . Ruta (f Zingib : in Vino fumpta , prebatum esl retnedinm^i contrd Peftenj. Item : R.adix Gentian \ per noclem^, aceta macerata, (f manefruftulum ejus mafiicAlum-, , prtfervat d ma/igna Aeris infeiiione. 8. Taberns'- unuslibro 2. Sectno. capdi. Succta Gentia- ,nx 'brs.fians medicina cenfitur contra Pefiem (f ye- nenaalia, g. idemtefiatur etiam Matthiolus,con:ir,.- ■n iib : 5. Diofc: cap :j. Et Caftor Durand.• in Her~< karu /0. Schvvcnckfeldins Jib:i. Catai: Stirn : '■- - ------------■— * ___________________________!— . Contra 'lCl MATTKliE UnTZERI Contra Peftk eontagia, Gtntima Antidotk additur. n. GeorgtGarnerusinEpit.libri dePeftecap. 18. Pra- fcrvanrfusA Pefte , fumat Succi Gentian* depurati "5* cum pauxilloVinitS ebibatcalide. \z, Cafpar Kcglerus in Regimifuo de Pefte. Gentianx pulv: ^icumpauxillo £ingiberis (ffot; Rut&ftc\ manein vino cahdofumpta^j , probatunt alexipharmacum babetur centra Peftem. ij, Chriftoph:Horniusin Dial.-de AuroMed: Gentiana rnaltgns. Peflisputredini reftftit. XXX. SCORZONERA. t. Raimundus Mindereruslib:de Ecftecap: it. Inter aliaftmpUcia, PeftileKtureftftenti*, Scorzoneran* qutfy recenfet,cu)ns ^iex > i»o ve/*ceto , aut alio liquortj) convenienti potata,Veneni vim disijcit t frangit ,acperfut dorcmcjicit . 2. Mdttrnoiuscomir./inlib z.Dlofcxap: jj 7. Sccrzoners. foitorum aut radicis Sttccus, prxfenta - neo rernedto datur potandtu adquofcumcfe Peftiferos mor- bos. Ite m: Radix divorata quotidii PeftilentialiacontA' giaarcct. 3. Michael Mercacus inlib:dcPeftem/FgKi- tcr qtteg, h.mcRadtcem commendat adverftts Pefti/entiam. 4. Caftor Durandcs: Succtu exfoliis €? radiextra&tts infignem habet vim k Pefte prfferVandi intro fumptus. S- Tabernxmonr.libu. fect:>f.cap: ult; Scorzonerare- fiftit emniVeneno ac Pefti. 6. Schvve»:ckfeldiuslib:i. CatahStirp: Succusfol-tS' rat, Scorzonem potandus da* turpr&fentaneo remedio ad quofmma, morbos Pefttientes. 7. JolvBokcliusin Reghn:luoPeftil: p?.rteucap. 17. Succus Scorzon : e radice (f herba ejcpreftus, £? cnmpAU- ~~ xiUo Antidotar: ■C» O I 1 L, Lib: U. i »/ xil/o vin/, Tte/Aqu/e, Carduibl fumptus' ,per fudorem Vene* n/im Pejtiltns e corpore exigit, S- Lonicerus parte.?. Hcrbar: cap:^/. Rad/x Scorzonera ctndita prtfervat hominem ab omnima/igna infediioneAeris, XXXI. GALEGA. /. EuftachiusRudiusjlib^.Pradhfuaecapyfl. Suc- cusGa/egafeuRuta Caprark ,fi pondere f/f 'cum a/iquJi portioneSucci Citripropinetur ,vtirificeprodesl infebrcs Peft/lenti, 2, LoniceruspartC2,Hcrbar;cap/f7. Ga- lega mn immeritb interherbas antipeftiferas recenfetur, cum f/ngulari po/leatv/rtute, Veneno Peflilentia// reft- ftend/, y, Petrus Salius in lib: de Febr. Peftii. cap. ij. Succus Ga/ega depuratus in boc caftivalde prodejfe potefi, (fmirumprod/tejfec^um, 4. Matthiolus comm:in_> Hb.4. Diofcor. cap. ijtf. Ga/egam nonnuff/ magn/fa- ciunt adverfus Peftem (f lethalia medicamenta , verum etiam contraferarum omnium , qua dentibus aut aculeo Fenenum em/ttunt, tum morfiu,tum icius, in qutm ufum, fuccum i/ujus berba b/bendumpr&bent. ? Henricusa Braa. Anno/f~6 cumper tetamfermeLombardiam-j , Pefiis feviflime graffaretur ,mu/tipaf/m bac /utcorrepti con"\iA/uiJJe dicuntur, fucco Galegs. cum Aceto (f Aqm Cardu/b : & modico Theriaca haufto, aut ejus decoBo ex Vmo cal/defutnpto, cerporeg s pofiea adfudoreut contecio, 6. GocleniusmLoimographia. Fallopi/uadfirmat,Suc•> cum Galeg&mAteriamvenenatam adg/andulas truderes, Cf nullum eo pojfe certius ,aptius ac pr&fentius remedium offsrri,cumNaturatbdem venenum tranfmittere cspitt Y~ 2. F u-;\ [ )4 /lATTHIiE Untzeri 7. Fumanellus lib/dePefle cap;/. Adfertmt Galegtt Juccumjejuni potum,vele)us rad; decpBum, ve/herbafn^ cemeftam, vel liejuoremftMat; fumentes, dPeftiientife- bre arcere, (f talt febre ddfeftos fan.fr c. g. Tabern.1 - monc:lib:t.$eft;4.cap:$4. GalegAunassl pr&flantifiu marum medicinarum contra Venena, inprimis vero con- trd Peftem, quia multi temporegraffantis hujm contagii, ufuillius berbx d maligndtnfecT/ione-feifttos prstftitere^, incibe &potutam fumtntts, p. ^ugenius lib.-5.de Pe- fte c&p:/i. Galegamagnam vimcontrd Pefiemhaltre_s crcditur ,quamulttpr£jervati funt : Ahi eam quotidie in Acetario comedunt^alu cibis incoquunt ^ejusqtj decoElum bibunt, aliifuccum e/iciunt, (fcum "pmo bibunt ; , exhiben- tesejmyij. 10. Caftor Durandcsin Hcrbar: Gatega brdio carnU incoSta , (? indies u/urpata, Peftirefiftfti idempr^ftatSuccuseju-scum Finopolin. u. Mmdere- rusdePefte cap./J. Kut&CaprariaJeuGalega.quoquo* modu exhibita Pefti condueit. Hujus emmfucco cum Ace> to, Aquk Carduib: £f modico Theriaca baufio, aut dcco- Bo ejuspoto, torpore abhinc adjudorem rompofito, com- plures tn Lombardicd Ptfte mortem evafi[fe tmJnntur t 12 Q^iercetanus lib.-z.de Peftccap. - j. RatamCapra- nam,a pauck *nnis,ftectp7cd quadamproprtetate Pcfti ad- ver/aripercepimm* 13. Libavius libu» BatrachJor: in fchuhad cap: ip. Galega Afpidum, Pcftisa)pun£iicuU- ris virulentiam txpugnat. 14.. Comwendacur (f hu berb* ab h vangelifta Quairambo in Tract: de Pefte_- cap*£ adcuram Pcftis, xxxn. An tidui ak:PesTil; Lie: II. »5*1 XXXII. CITRILIM i. Joh:Daniel Mylius ia BafiU Cbytf^jlib: £ cap:^7. Succus Citri PcflilentisL contagia arcet, (f c-h- j jttslibefbeneniprxfentif.esl remedtum, i. AugeniusJ lib/ j. dc Pefte cap.y. Cortex Citri Coraiiasd^principes^ partes muniens, putredini 4C Fenenii refiftit, i ci e m cap.ii. Shccus malt Citrii adverfus internas ac Pefii- lentesputridines, venena, &partiumprindpum, inpri mis verb Cordis mbecillttAtem utilts esl. 3. Lcmnius lib.\f: Ocoult: cap: »7. Ego,cumgraffante Pefte, ntfi qudm non intrepide fuccurrenda piebis ac civium ftudio \ meconferrem, tUispnfidw , acpotifiimum Ma/i Citrii ,\ attrits dentifius fi/ccu/ento putamine retens diffeBo ,J me munirefoleo , ac conjeQJ- in D. O. M. fiducid , Pefli- feros halitusdifcutere, nibil enim bujus pomi Corticcs, fucco acfemine magis efficax acprcfientaneum quod Vir- g 11 i u s etiam nonfiu bticuit 2. Gcsrg : Mediafert trifles fuccosjardumfyfaporem feikis mali, quo nonprsflantiusuttum Pocu/afiquando ftve mfecfre novercst, Auxtliumdabit,(5'membrisaget atra Venena. Flos adprime tenax: animas (f olentia Medi OrafoventiUo,acfenibtu medicantur anbelis, 4. MzrRl: Ficinusin Epidem: cap: 6. Citri Cor-\ tkes (f fiemina, cum Jceto (fAqtuRof prcfirvant a Pefte. $, MontanusCnm: /j.febr: Curumremedi- umoptimuminfebribtts Peftitentibtts, 6. Baptifta Fiera_, V _ in Tract: 4\ i$S Matthi.« Untzeri in Trachde Pefte. Semina,flos ,folium, (f cortex, fri gentia mulcent corpora, (f depurant Aera Pefttferum-i 7. Crato inlib/de Eefte. Adpr&fervationemtnprtmts \ utileefi in ore tenere Cortices Citri exfucatos, 8. Mat thioluscommrin lib:i.Biofc:gap.7£i. Semen Citripo tumVenenis ady>erfatur, (ffuccurrit Pefiilentthitsfebri bits. p, Alcxand/Bened.de Pefte. Citriamalautilia fttnt ,quia Aeris Pefiilentis nexiam abigunt, ft quotidte manducantur, 10. GualtherusBruel m Praxi. Succus, Semen (f Cortex Mali Cttrii, utilifiimefumuntttr k Pefti- feraLueinfetiis. 1/. Mindererus dePcftecap./r. Ex fimplicibtts medicamentis in Pefte exflirpandafingularit ter cerrvenientibus,eximiam (audem meretur Citriumpo ■ mum,femtne ,pu(pa (f Cortue u/f/itti/f: 6/4/tntur, SemiA nisdif circiterex Fino ,autaqu/t Acetof\ad inttrn/imar», cendam putredinem. Succtts fudoremprolicit,ac quan'\ \ dhfaper bunc edttcitPuftulas. Cortex oris commendans halttum, vitales Spirittu reficit, (f Peftiientts Aerisno- xiamemendat. 12. Joh.-Bekelius parte/.Regimjeap: 12, Adprefervationem Peftis fecundum Deum,*iuUum esl prttftantiits ac efficacius remedium Succo Citri ac Ltrno- num,fiveperfe fumpto, five a(Hs cibispermixto. /j.Baith.* Montagnana: Semen Citricontrariaturommx/enenoat Pejti f dando ejtts $i cum Vino.arematico. 14 Fum ancl lus de Pefte cap/r. Semina Citriimah (f totumpomum, venentsfitmmecentrariafunt,ipfum enim Venenumex- ftmguit cum vino datum, (fm Peftilenti febre, nen tan- tumSemen, fed (ffhcctts\ac Cortex valde commendait- tur, if. [oan.-Poppius in Enchirid: (uoexperimen- tor: Antidotar:Pestil/Lib: II. \$y tor: Succu4 Citriorum infigne esl Cardiacum ,peUtt ve- nena,(f' totifubftantiaPefit conirariatur.^ 16. Joan^: Brucrymisde rccibar:lib:ii.cap. - ji. Succtis Citricum S&charodeco£lus ,fcrvatttr adfebres ardentes, (f Pcfti- kntUcentagia. 17» Manard,*in Epifbmedic: Adpr&- fervationem a Peftilentisaeriscontagio, Semen Citrtinu. ore teneatur/f posi mafiicationemdeglutiatur. ii,(f'fidis amicis rttci-s feiicifii fttc- ceffuftpeexpertatf comprobata. 20. Caftor Durandes in HortoSanit: Semenif Succtts Citritrumpr&fervant JtPefte* 21. Ferneltus lib:?.meth:cap. , ii. SuccusMali Cttrtiadverfrcjirtternas tf Peflilctttesputredines, vene- natfoinfrimisutiasesl- zz, V'alIeriola,jn adpciid/Ioc: com:cap:i* CttriSemen Avicennaz. Can: cap-.juo. valde commendat, ut quod Venenis omnibus adverfari pro comperto baberi veitt. JPttin (f Citri odorem, Aeris corruptelam (f omnem Peftem repetlere, idem adftrmat, quod (f iongo ttfu (f experitntta comprebatum esl a mui- tis. 2j. Schvvenckfeidius,lib.-z.Catal: Stirp; Caro Citri, Pefiu contagia arcct Semen ejus Venenis advtrfa- tur,mfebrtbuspefiti:mag»iufiis. 24. Alphonfus Vlo. refcocrusdeSiai[«l:rnedic: Succus.Citriorumpettisfd- I r 3 pi&s f ri 1^3 M a i t a i & U n i z i ^/w, f«r*£ ac pr&fervat a Pefte. if. Libavms 1 on . /. Syntagm: ltb : 2. cap: 20. Succus Citri (f Limon^ ; infebribus fefitlcntibm optimum babct iocum, XXXIIJ. LIMONES. t. Ebenbitar ArabsdeLimon:cap: 8- SuccusLi- monumconftrt Pefttlentibusfebribus, refiftendo Putredi- fii., 2. Va l efc u s d c Ta ra n ta i n L> ra&; Confere Sem. Li- mon ysfumere omnidie cum Syr \ Acetef;vside Ribes. 3, Foreitus lib: 6 de Fcbr: TemporePeftis pro pr&ferva tione eon^enit Umonis fitbftantia, Sacbaro condita, quk egofumufm. 4. Marfil:Ficin:lib.-de Epidem: Limo- numfemin-a (f cortiees, cum vtnovelAcetorofacfuman- tttrinPefte. j. Mizaldm ia Cenrur: SiinSuccum Li- \monum mittatur numifma puti Zf ebryzi Auri .velejus I locofolia Auri {$ exaeiodienjturaliilitnceximatur f ac 1 Peftt Uborantifuccus illepropinetur cum tantilio vini aibi, j flT 'puh: rad: Angei. mirum dieJu, quantumpr&ftdii adfe- ratetiamdepioratiszS'' comiamatis. 6. Joubertus itb: de Pefi: e cap: 1 ]. Limsnum (f Citriorumfrnftum excor ■ ticaturfrigidd maceratur,(f'Sacbaro injperjo comedttur. (JWirifca fane esl tftorum Visad fropulfandam Aeris J*= nenati contagiottem, tf bumorum fervorem compefcen- dum. 7. Tabetn«montaous lib: j, Secl-: 2. cap: y. Succus Limonnm inprimk Pefle correftu prodesl , refiftit enirn vcncno, coercet putredinem, ac Cer confortat, S- Augenim Iiby.de Peftc capji^- Aeftate indtes n jejuno btbantur $if Sueci Limon\ vel Aranf. actdor ; vel ■crfatur, (S cerpora ab bac Itte vmdicat , fi tantum in ore tenea-l tur. g. Tarqulmus Ocyorus cap:j. de herbis an-j r ;peftif: Radix Bimpinel: geftxta , tuttur bominttfu* : r a Pfis Matthi^e Untzeri a Peftis infeBione , & aura vencnata,, confortat Cer (S Pulmonem. 9. Tabernasmont.- libro 1. Se&:3. cap z; Radix Pimpin.tempore Peftisgraftantis in ommbtu cibis, ut &" potu ufurparidebet, quia non foiitm reftftitpotcnter omnibus venenis, fed Of hormnem a PeflU contagione'pr£s fervat,& Cor mirifici robsrat, 10. Renodxusin Di- fpenf/lib; t, Sect:^. cap-.j^. RadixPimpincU&febribtu malignis ac Pefticonducit. u. David Herlitius in Re* gimjPeftii: Fcrtur,PimpineUam, temporemagn£ cujus- dam Peftiient/jcab Angeioin aere monfiratam yuibttfdam fuiffe, quifo e~ ufifiuerint ,fervatos fuiffti Si matutino tempore rnafiicetur , omnem maligni Jcrts ingreffum per esprobibet. Ia Fino macerata,&' de eo bibita,egregium esl pr&fiervativnm. Effodienda autem radix dccrefcen* teLuna, i\ t Joh:BokeJius cap.-i/. fuiRcgim:dcPcfte. Hxc radix fijejuKoore mj/licetur, ve/ejus portiuncula de- glutiatur ,admodum wfeffiioni Pefldcnti ohhtBatur, 13, FumaneWusVibtde Veftecap:/'. PimpineUa adverfiis Peflemvaiet. 14. CafparKeglerus dc Pcfte. Pimpi- neUajcjunoftomacbo manducata pr£fert>at bominemab infeBione Peftiienti,pr£firti?n brumalitempore, (f con- fortat Corac Puimones. /j, Turnheiferus captu.Lib: 1. H1 fi: Pi a n t: ghttdam Medicorum radicem Pimpin : in^> Pcftepopulatimgmjjantis,contagiofis vtnenis unice ad- verfzri,& corpora a lue Vindicare,fi tantitm in ore teneA- tur ,tradunt. \6. Kentmannus in Tradt/ de Peftc_>. Pimpinefft radtxpuivjejunefiiwpta, Cer confortat,£fper fudortm virtis Pefttientiale, emnesg. malignos icbores ex- peUit,fimguinemg,purificat (fc, ' r XXXV. Antidotaiu Pestil:Lib: II. i<5i XXXV. NUCES jUGLAN- D E S. /. Galeaus lib:i.de Alim: itcm Ijb: de cibis bdni & mal i fucci defiribit Antidotum utiltp ex Nucibtts con- trkPeftem. 2. Oroettus dePefts. Jguantum Nuxju- glans valeat adPeftem, exfequenti hijioriapatet. Per~ dttijftmt Nebu/ones, qttos Magiftratus Lugdunenfts nior- temu/c?ai>it ^bpropagatam Peftcm ifafttfunt, cumad, Juppltciumducerentur, fe mtilo alto remedio fe defendijje, k Pefte, qukmNucejuglande, quamad ignemparumperi adurebant,priufquamcomederent. 3 Mizaldus.' FemA nati Aeris contagia difcutiuntjuglandcs.qttod vtrum effe^ indicat fyntbef/s il/aMitbridaticA, qua Diatejfaron dici, potesl : Accipit enim Nttces 6inas,Ficus totidtm, Rutafoli 20. (f Salts momentum. Htcfi quis jejunusjumpfirtt, k Venenis (f contagiofts morbis eodicfuturus esl immunis. 4. Tabernannont/Sc(3t:2.1ib.i.capi(7. Nuces Jug/att- des utiliflitfsafitnt tempore pefiilentU• conflitutionis. f. Caftor Duran des in Cuo Herb; Nuces Juglandes ante"] (fpoflpaftum,cum Ficubiif fo/iis Ruta comefta',tumtur fttmentem k Pefie, 6. Augcniushb,.?. dePeftecap.i®. Nux mirabilem vim babhe crediturinjUvando (fpnfer' vandokPefteJfifumaturcumCaricis (f Ruta. 7. Pal* \ mariuslib.de febr.Peftihcap.iS. Sunt ,qui Jug/andem txuruntydeinde ex aceto Rojac: cmerem ebtbunt,utfe k ve- nenis , (f aura Peftilentis cerrupte/a vindicent. $> Schvvendkfeldiushb..?, Catal.Srirp. CumFicuRttta (f Grutno Salis, contra Venena (f Peflem manefumpta-> X commen i6i Matthi^ Untziri commendanturjuglandes. $. Joh:Sigifm:G6rlitzc- rus quo^. £?* Ach.iiesGaflarus, Chuftoph: Meurc-j ru«,Kegtcrus,Rulandus-, Lwh.oxorcwntf aliiin/uisdc\ Peftis Regim : valde Eleftuarium ejufmodi ex Nuctbus j (f ficubm ac Kuta contra omnem Pefits infedionem , ! pradtcant, XXXVI. DIPTAMNUS. j. Ferneliuslih.y. Meth.-mcd:cap-.n. Diptamni ■ radices (f folia adtclus (f morfus venenaios exbibentur I nec non ad Pefttlentium febrtum maltgnitatems. 2> Chrift:Hornius de Auro Mcd t Diptamnns Creticus (f vulgaru y venenis acPeftiadverfatur. j. FumAnellus dc Pcfte cap:/. Dtpta*xnum Crefex/e, coxtra Pefteffi-* /upremum e//eremrdium putatur , 4. Valmariuslib; dc PeftiUtcbr: capt i$, Diptamm radices EjLfolia tontra Febrium feftitentium (f Venenorum mattgnitattm va~ lere,(ongoufu comprobatum efl, r. Augenius lib/j. dc Pefte capno. Radix (f folia Dipt: tenuiumfuntpar- tium , ad morftis (f iclus Venenatos exhibentur , (f ad Peftilentiumfebrtummalignitatem. 6. Matthiolus, commiirilib:/.Diofc: capjj, , Diptamttialbtradicem~> tradnnt fuapte vi pollere adverfu lethalta venena, at omnium ventnojorum antmalium morfttm, iBum^, ntc minusadverftis Pcftem quotfe fttmitur, 7. Gc»rg: A- gricola hb.i de Peftc. Felia Diptamni Cretici remedio funt contra Peftem. . if>, JohvKentman«s infuoRegitii.Peftil, RadixDi- ptamnijejunh ore detenta ac mafticata, infignem pofidet fAcultatem Veneno cuihbet refiftendi, XXXVII. ZEDOARIA. 1. PetrusBayrusin Tratt.de Pefte. SideZedoa- ria tenes fruftam in ore, valet multum tempore PeftU. ^ ^ 1. Dro- i^4 MatthijE Untzeri 2. Drocttus dePefte. Adpr&fcrvationcmPeftisprode- rit orecontinere Zcdoariam. j. Ruelliuslib.- i. cap; 2$. zedoarik noftra tttatis Medici,contra Pefltlentis c&li con- tagiautuntur. 4, Gerardus Bergcnfislib: dc Peftc_> 'Jklaxime adpr&fervatione?n a Pefte, laudaturradix ze' doarie, NoVi enim quemdam Sacerdotem, quiper annos totos+o. vifitaverit Pefte infetlos, (f babtta bac radtce inorenumquamPeftefuit correpttts, r. Ulftadius lib/ de Epidem: SitemporePeftisin bominum ccctum vadis, ubiquidde difcrimine metuendum, poteru Zedoartam in ore tenhe, fednon omni tempore,propter eonfervationem dentiumtfgingivarunii 6. Apollinaris lib: i.Expe- rim:cap:y. Rttdix Zedoarl in oredetentaabeo quipro' dttinpublicum,pr£ferDat amaligna wfcfttone. 7. Mar- tin/Rulandus dc Febre Ungar:cap:f, Nofinet Zcdoa- ria deMefjpws mafticatai Deigratii.,altquot centenos , lue maligna PannonicA affliBis,vi/itantes,curantes^,ba- cienns ab ejttfdem malignitate immunes perftittmus. Idern cap/tf'. Fuere,quifotitts Zedoaria in Aquis Cardta- cis exbibitione , vtft (itnt plurimos ab hac iue Janajf^. $. CaftorDurandes in HortoSanit * Radix zedoar: ufitrpata,contagia Pefiis arcet. p. Joh:Bokclius in ma- gno fuo Pcftis Reginv capu/. Hs.cradtxparem 1>ir- tutemferlbabet cum Angelica., nifiquod amarior (fpo- tentioraliquantumfit,^' ob bmcamaritiem omniputre* diniinternacorporis.vebctmenterreftftit, 10. G, Agrico- lalib;i.dePefte quo% inter'alias radices,quas inPeftes ftlutares ejfe diat, banc recenfet (f magnifacit, Vetput- vertfatamvelin Etcfluariofttmptam, 11 - Bartholom_ ; Hubne- Antidotar:Pestil: Lib: II. itfc Hubncruslibc^.Diaetetxap 12. Zedoariainorecontcn^ ta,utilis esi contra Pefitm & Venena alia> tj, Jouber- tus, in Trad. dc Pefte cap: 1$. Omnium radicum Pefii adverfantiumipr&cfpua cenferi debet ,vtl doSiiorum com- muaijuffragio,Zedoaria. 14. ValJeriola in adpendico 1 locrcom: cap:t, ZedoariamproprtfervationePeflis 0- ' mnes /audant,quam velore retentam, venenates batiius pellerefiribunt, i/.Petrusde Stilla inmanualiChi- I rurg:Parte-2.-Tra&.'i:cap:j. Radix zedoar,sremafii- catapeculiaripoRet virtute, maligni. attrz refiftendi. XXXIIX. LEVISTTCUM. z.. Tarquinius Ocyorus,cap.'i, dcherbisantipe- ftif/ Levifiici radice & femine , perinde at^ Angelici , contra omne Fenenigenus, pr^fertim verb Peflem utipof fumus , femper tamen Tbertaca admifld. Semen Levifiz mane in ore commanfum , defendit a Peftilentis Aeris in- juriajdcmfacit &putvts radtcis,Tberiac£ admixtusat^ 1 tx acetopotut,per fudorem namd^ Pencnum expettit. x, ■ Tabernajmonranus lib.-r.-.Seclrj.cap/j. Lct>ifttciradix, quocumq, mtdo ufitrpata refifi/t «mni Fenene,, & cenfert Aeripeftilentiputridoaccontagiofo ,nec non prafervat ab ejus infi&ionefumentemt fguienim manefrufiuhim^j 'bujas rad.de glutierit,pertotum tllumdiemimmuniserit aPeftiienticontagio.; Idem 1 Si^firadiLevifi-.cumpau- 1 xillo Tberiacx diffol\ in Aceta cal: fumatur, prs.fiantif?i- \ mum /ilexipjparmacum erit iis, ques Peftis coripttit\,fiper 2 . horas fudent, ita emm omne venenum e corpore expetti' • fur. 3. Caftor Durandesin HortoSanit: RadiLevifi: j $i,cu>m rino,Ptftilenti sontagio injeiiis confert. X 3 XXXIX. \lS6 MATTHIiE UNTZERI XXXIX. VINCETOXICUM. ;, Cafp:Schvvenckfeldius } lib:i.Catal:Stirp: Vince- toxici radix adverftu PefiU f&vitiam ex Vino bihitut. 2. Fuchfnis dchiftor/ Stirp; cap: 4;. Recentiores ad^ firmant,radicem Vincetox: venenUpotenterrefiftere,undk etiamkauttemereviBrix toxici ab itidemadpellataett. 3. Matthioluscomm:inlib:j.Diofc:cap.^«». Radices exvwopott,Pcftiadverfantur. 4. Calior Durandes in Hort: Radtx FincetoxlpuluXf 3/ cum Aq\ Carduib; pota,ad Pefttiprofligationom multumfacit, r. Palma- riuscap: 18. defebrjPefbl: Vtncetoxitttmadyerfuso* mnia Venena efficax traditur. Unde eommode additur tnjufculti & acetariti,peftilentict»tftitut/*ae. f, Radius in Pra&:lib:}.cap:!0. yincetoxicoquo^prtmaA tribuit inter eaPeftilentibtuFebribus adver/antur, 7. Agri- colakemlib.^.de Pefte. inter aliat radtces, quasfaluta- res admodum in Ptfte cfft dictt, recenfet etiam Rad; Vtn- cetoxici. $. MichaelRobianus, deSimpl; lib .2. Vincetoxici Ttires celehres funt in refifteudo omni Ve- neno. XL. PLANTAGO. 1. Joan: Agricola lib: 1. de Herbaria Mcdic .• Plantaginti vim egregiam pUri^funt experti in Luz_*, Peftiftra,in quAftpe tam infigne de fi hotfimplexffie cimen pr&buit, qutbufcumquam admtniftretur modU , tjuantumnon ahudullum. 2. Petrus Monavius in_> Epiftil Antldotar:Pestil:Lib: II. 167 I Epift: mcdicl a Scholtzio editis : Retu/it mibi nuper ' Charurgui auU C&farea jam fenior , in mu/tts Pe- ftilenttbtu conftitutiontbus , fe & fua manu infeftos plurimos tra&afe,femper tamen d contagiont immu- nem permanftjfe , quod ftcum geftaverit radicenu* P/antaginu majoris, Sacculo inclufam, & cum filo re- gioni Cordis adaptatam, ut res celetur ,, Puheris La- venduU aliquid admifcere Ji/et, & binc inde diftrt- buere^ { N ota; Juftum tempmautem coUigendihanc radicem , conira Peftem, tU ij. dies Auguftt , ante {-) cxortum , quando 0 -verfatur inVirgine ) $. Julius iPalvnarius, litr.de Febr /Peftilicap: 18. U[m comperi, 1 Plantaginis folia, adverfus eanis rabidi, (f aiiarums ferarum virio plurimum valere, idcirco Pejiilentiife- bris Antidtttsmifceri poterit. 4. Lonrcerus parte z. J Herbvc.ap.M4p. Plantaginis /iquor ftittatititu confert Pefttlenttbiufebribiu. j. Cafpar Keglerus in Re- gim/iuo. Interalia Amuleta,qu&coliojufpenfaadPe\ 'fttspr&cautionemgeftantur,maxime quo^ Uudatur m dix P/antag: majorij. XLI. VETONICA. 1. Adamus. Lonicerus in Herbar: fuo: "Veto- nia fucctis, Pcftis contagia arcet, (f bauftus , ftjam morbus invaferit ,/tberat. 2. Fuchfius cap: i?j(. dc Stirp : Radtcem Vetonice a/ti/ts, centmPtftts contegia \ t utiiem ii<>8 Matthije Untzeri utilem ejf: tradunt; Hanc ob catiftm exjloribiu etiam e- jn/detn conficmnt Confervam,qu£ adettmdem ufum exbi- betur. £. FerneHuslib;f,meth:rned.*cap:i.i. Sttcctu Vetomcs. Pefiis arcet contagia , (f vomitiones cobtbct* 4. Palmariuslib:defebr: Peftil:oap;jg. F/oresVcto- nictc coronaru, Sacbaro conditi, Cvr & Spiritus mire ex- bilarant, idcircd omni Peftilentis aeris veneno eccurrunt, (f fijam invaferit, liberare creduntur, /, Matth iol u s commrin Diofc : Vetonicarumpurpur: F/oresdantur adverftu Peftis eontagia; Valentiits tamen idfacit Succus expreffus ex uniTtersap/anta, nam% is battftrts yiijponde- re, ubi morbus invaferit, Itberat. XLII. MYRRHIS i. Joubertus in TracT:de Pefte cap-tf. EflMyr- rbis berbd,cfUjimexMH»fa6e*tesd Pefte i0.tfi mariere cre- dttntur. i. TabeVn3emontan:\\b/.SecV._j.capyff. Ra- dixMyrrbidis peculiaripr&ditaeJi proprietate, ttteri ho- minemacontagionePeftifera, j, Fumanelluscap:;. de Pefte. Myrrbis, ut fertur , pota; in Peftefalutaris es7. 4 CamiiliisTornafusincommenr:demed:Febr: In febre Peftilenti, ut vcnenofa perfudorem e corpore ex- trudantur,conducit quotidie mane ac ve/peri ante ceenam adminiftrari^vj Deco&iMyrrbidis ex Vino albo, rtbur prs.fi at Cordi,: &bumores vitiofis ad cutcm devtbit. f.df\or Durandes iri Hortulo Ssnit: Radix Myrrbidis yuotidie bis tervecum fino psta pr&fervat 4 Pefte. 6, Plinius,- Ajunt radicem Myrrbidtspotamin Pefte ,/a/u- taremeffe. j. FuchfiusdeHift;Stirp.*cap'2oo,exDiofc.' Ferunt AntidotabjPestil; Lib: II. itfp Fertmt radicem Mjrrbidup4tam tx Fino, in Pejii/entibtes con(tittttiomlus,amerbefirvareineo/umes, /. Alphon- fusMorcfcottus deSimphmedic: DecoBaUyrrbis, (f tempore Peft* pota % pr£ftrvat a Pejfiientia* ^.Gcorg; Agricola Itbrz.de Pefre. ^ui^r^ptrtesdant radicis Mjrrbtdii nonnklii, cam enim cum Pc/h/cttes covftitutio- nesfuerint, 2 autj. hi die potam, bomwibusJic prodeffc, utJnmorbum ninwcidant, atiaui narnqunt, 10. Se- b; frianu<= Poterus in TracTdc Peite» Uyrrbidemmul- ticommcndant tempore graffantis Contagit Venenati, XLIU. ANTITORA. 1. AnttGueincriusjdc PeftedirTenz.cap'/. Radi- cemJntorx tamfuam egregium Antidotum commeadat, cttjtu experienttam ipfe-videric ,Jiwpotudetur^iponde re,cttm rfcetovetajua Refar: 2, Schvvenckfekiius Jib: i. CatahStir.p: Antora mtgrts. efficacii esl contraPe- >(icm. 1. Augeniuslib/j?. dePcfte cap:io. Jntort radixmirifice adverfatur Pefli, intcrnis doloribus fS Fe bribus Pejii/cntihaopemfert. 4. Matthiolus cotnm: in lib'4 Diofcicap: 72. Jntoraradices vti/iter dantu> adverfus Peflem, prsftart dtcunturiisfebribus Peftiien tibtts, cum quibtts Exantbemata itntiumfigura exorittn tur. f. Meminitetiamlujus Radicts Fumanellus in. lib:dePeftecap:y. £^f,enibercus Dodenaeus lib; 4. de Herbis&Pnrgantibus, XLIV, MILLEFOLIUM. 7. PetrusDroetcushbrdcPcfte. llt adcmunffo* riumforasVmenum trabatur , radix (f f otia Mjjfjeiu cum Sa - i r 170 Matthi.e Untzeri I cum Sa/eeommuni CataplafmAtii inftar Adbibita.eruptio nem Btibonum vebementer adjuvat qucmadmoeLum nei/it lones quidam, eb propagAtam Ptftem, mortemultatide- monftrarunt: Interrogati emm a Pratore, tjuomodo fer- "toarentur bi,f,quos nelentes infecerant y refponderutfe boc ] folo remediofolttos vecareferas Venenum, qttodPrincipcs partes obpdebat yfic^fervabant, ques perire difp/iccbat* 2. Crato in Tradi: dc Peftc. Mt//efo/mm contufum, Cariuncutis etUm adponttur. 3. Cafpar Schvvcnckfcl- diushb: 1. Catal: Stirp - - MiUefolium medetur Contagie Peftifero. 4. Cafpar Kcglerusin fuo de Peftercgim. F/erts MiUefo/t/ edorati Admodumad Peftem pr&cavcn- dam conducunt, XLV.PULSATILl.A. 1, MatthicAm comnv. mYib 3 .Xj\oteor:Ptt//Ati/fanf miris laudibus efferttnt quidam contra Peflem & bauftf VenenA , ttem% contra omnium Venenatorum icJus ac morfus,.j.Matthioluscomm:inlib.^. Diofctcap^./W/Vw Cruciats. a recentioribus magnu /audibusejfcmntur cen- tra. Peftem. ^.Fuchfius dc Hiftor/ Stirp: cap: \do. Re- centiores, Cntciatt, magnum contr» Peftilentia Fenena ufumeffttradunt j. AiphonfuSiViorefcottus: Cruciata in-Vmtfimpta^d omnes morbos Pcfiilentes valtt. XLVII. CARYOPHYLLI. 1. Gcrardus Bergenfis, lib: cfe Pcflc prxCcrvnt: Tempore Peftts.fi propter tccupationes ttecefftrias foras tundumerit , in ore teneantttr (fmofticcntur Caryophyl /i. 2. Droetus dc Pefte. Aly ntaceratos in Aceto Caryo- phyltosjcmpore Ptfiit AdprafervAtiontrri fumunt mnnc 3. Marthiolus commrin DioCc CAryepbytti tam fuffiti quamdevorati-.prsiflAntcontrA Pefiem. 4. Caftor Du randes in Hcrbar: Pu/vis Caryophyliorum tomtfiusa Pe- fieprjefervAt.s- Jul:Palmar/hb:i;de FcbnPeftih cap. ij. Omnibus ctnvenit,dum adeunt locafuffrecla, nennihii CaryophyHorum erecontinere Hoc enitnjucundo vapert Cor cxbilarat ,& (piritm recriat , Aerifque vitiumvel emtndatvtlregerit. Idem, capv/JP. CaryophyUi futnpti aut adfuffitu»tparati,Pcftiferii cAufts tgregiertfiftunt, Corconfirmant,Ac Spiritm infiaurant. ____________ 17% Matthi.€ Untzeri XLVIH. MYRRHA. /. HenningusReyfinginldeaLoimodc: Myrrba cum lenifttma adftriftiont txjiccet, (f corpora tum mor- j ttta, titm viva aputrtdirttprtfervtt; idcircertmed/is Pc, fliferisadnumeratur, 2. Matthiol_scomm:in Drofc: MyrrbaponituriH Antidotis mu* adverfiu Peflemparan- tur. j. FumanellnsdePcltecap:/. Myrrbabister- vebibira,pr*(trvat a Ptftt. 4. A ndreas Starckius in_> fuo ds Pclte rcgim: Myrrba ort dtttnta, ftquis inpu* blicurn prodit, arctt maiignum atrem temport Peftu, '. Nic: Guibertus in Tracl: dc Vafis Murrhin ; cap.y. Myrrbtfacultas eslreftftere Pefti/entia (f Vtntnis,ob in- ynttmtxftccandtvim. 4. Panfa librfcu parte^t Pracl; ca.p:f4quo% Myrrbam va/de commeadat pra praftr~ I vatione Peftis. 7, Perrus Sibyllenusinlib: dc Pev\e_> Inpublicum maneprodeuntes,proprttfir-fAtiont in ortte~ ntant ac mafticentportiunculam Myrr&£* XLIX. CAMPHORA. 1» Joan/ Crato dePefte: PlurimumpoteflCtm* pbora cumpauca Tberiacii velMitbridatio , fed nt uitra^* Grana j t ejus dentur. Idem ibid: Cantpboracurativum\ (ingu/are esl in Pefts,jitemptftive adhtisatur. Idem in r. p 1 tbio3. apitdScbo/tzium: Cdmpvoram exccUere iris Pefte,omnia remtdiacomptri. Jd<*m in Epift; 244. In Peftt Bubonik ve/cum Carbunculis , mbi/me/itu ufu Cam- phortc. i. .Zvvingerus in EpiRv_^4, aScholtzioedi- tis : Campboram cnm Spiriru vini Jo/utam quidam in Pe~ ftcma- Antidotar,'Pestil:Lib; II. 173 fte maximi facitmt. /. Goclcniusin Loimograph : Campboram inpHtredinc omni arcenda, (f venenofts ha- litibnsprofttgandis, nonpoftremum obtinere /ocum,obcx- Jiccandi^irtutem'veri(ihtilc esl, Idem ibid/ Conflat ■ (fexp/oratum esl, Campboram abintimaputredine cor- ptts tmmnne conjervare, Aeris^ ambitntis contagium,po- tenter difattcre. 4. FerneJiusJib: j. meth.-cap;2i. Campbora ma/ignos vaporesprajertim calidos exftingttit. f. MindcrcrusdePeirecap: i/, Neftrt*■/audibw in-- fignittr mertto ce/ebranda venit Camphora, non mirabi/e modo,fed (fferte (f' tfficax Peftis Alexiterium,ftquidem bstt aii/umpta,intemo noftro ca/ore mexignita, (fin cor- pori* quaftmeditullto flagrans ,coinquinatos Spriritus , eos% tetro miafmattjpoflntBsaut inJJ-tratos.ac circttmprt- cordta btrentes ,exurit, (fftccop/aneigneo % ca/ore per- vadenspartimdfttpat actxpel/tt, partim combufttone_$ abfttmit, partim vero corrtgit (f cmendat, Proinde Campboraw tnterfertifiima PtftU Alcxiteria non immc- rttortpofuerim, 6.. MjrtinusPania m$ Confihanti- p c ir 1 f: q u a? ft: z!. CampBsrapropter odorem acutUMpra- jervat aputredine,quofcetorem corporu intemum quaft extraha ac deptUit., fguapropter qui/ibet Medicus Cam- pboram tnfix Antidotis cont-ra Pcftem /ibenter utidebet. 7 Augemu ,iib:j..dePeftecap. , S. Camphora/icc&j* (f. mflammabi/u) ma/ignos vaporcs exftinguit, (f Spiri* ttuexfoitttos reparat t 8. Fumancllus Jibde Pefto. . Ca mpborapota in Pefte, fa/utaris efl, (f fiqtm quotidie bn eam iiherit, refftit, ne quis Pefte adfiiUtur. )?, /oli.Poppiuslib: dcuiumedicjChymicor; C*m- ^^^^^^^ T j pbora,ii n\ Matthije Untzeri pharAm diftolvein Aceto, bujtis^ cocble*r unumfume,ex= ffinguetur indi Arderfeu tfttts tnternui m»Hgnui,k Pefti* Veneno caufattu (f excttattu, L. ACETUM. t. Lcmnius lib:t. Occult:cap:j6. Acetum Venenis refiftit, &PeftiferimerbicontAgiarepellit ftc ut conful- tttm mibifAcerevideAHtur , qttigrAfftntebacLue Mode' rAtum Aceti ufum fibtfamiliarem reddunt , difiipat enim ac difcutit vitiojnm Aertm t tfputrtdinem bumorttmpro- hibet. 2, Gerardus Ecrgenfis- in libv de Peftis praelerv: £htoniam femper compofitiones niAJorts ad ntAnumnen bAbentur pUcet qutdamjimp/icia rcsewsere > qtt£ VAlerit centrAPeftem } inter qtttesl Acetum j. Joh:D/n:MyHvs \\b;6.$Afi};Ghym:cap.}. Jcettvueslin Pefttferis m«r- bii,kcontAgio utentes conftrvanditf liberandt. 4, Pai- minus cap:i3.dcfebr^cft: Acetttmbumorum putredi- ni rcftf/itfed (f ma/ignjtn (f Pefti/enteni tWtfem /:'em.^ infringit, r. Joh;Poppius in Enchirid: Expriment: Acetumfemporc Peftis,uti/itcr,tumiHtra tuntextra cor- ptuufurpAtur.6. .Augcniuslibr^ dc Petle cap.11.6Vw- ntunis Medicorum anfenfiis e.sl, Acetum, (f mgencre o- mneAcetofum', cffe remedium cfficAtif. centra Pcftems, 7. Vallcfiusin tncl^de Epidcnr.cap.' p. ConfertSpcn- giamveilintettm Aceto intinMum fapiits naribtu adrno' vere (Sodoraritempore Peftit. $. Barth: Hubnerus in Diartet/lib.to: capr^. Jcetum •reffiit vencnis , arcetque contAgiofam luem PeftiSjidcir.cheh graffantefm frequetiti ufuefte debet. 9 Hcnneman: Reyfmg. in Idea Peftif; Inttr Antidotar:Pestil:Lib: II. 175 Interrefrigcrantia,qu£totavetu/ras , reJpeSiu putredi- \ numcomprobat.primastenet Acetum Fini: w. Hcurnius \ lib: de Pefte cap.'J. Acctum ettampro prafirvationt Pe- J y?£r/>^^.//,Anton:Schnebergeru6 dc Pefte. Prtdesl 1 emnibus cibis aliqnidAceti admifcere,veicarnes aliquam- , diuinacetomaceraretemportPeftis. iz.l&cob: Horitius j inopufcuio dc Vitc,Nu: 450. Acetumnaribus Admo- j tism,(f pavintentoxdium adffcrfumjontrA Peftisconta- \ giumvalet. i$. Marfil.' Ficinus etiam in Epidem; cap. ! it. Andernaciis,Egidius Bruxellcnfis, & Quercetan: in Diartec.feer,^. cap/S. Aeetum in Pejle cemmendaut. DI5TINCTIO II. SIMPLICIA ANIMALIA PESTI advcrfantiA t I. UNICORNU. A NdreasBaccim inlib:dcMonooerote,parte it 1. f~\ FrAgmentunt llnicornubatehat CardinalisTri- dentin^ts^utprgfentibtu aiiquot dominis, Arfe- nieunt,dnabus columbu txkibericuravit, acujus obiatio= ne, untex bis, Rafur* Unicornu tantttm propinarijufitt, qttancum groffus cAperet,qu£perpefiis aitqust Symptowa- tis ad ft redift (f revixtt, AiterAveroz.boris a/umtione Yenenicxfpiravit ^uodpofieaf&pius illis exbtbutt,qutfe- bribus Pefltlentibus iaborarunt,profpero ut pimimum cii fuceefiit, Idem Autor: Notinultt prsfltntifstmt Viri , 1 m 176 MATTHI.fi UNTZERI tfui nofiris tem^oribus de msttria Simpiicitm e.\prdfeffo fcrip[erunt,concedunt, Unkornu Venenorum vim obtun- dere,(f' Peftilentium morborumptrnitiem tehire, 2 t Cun- radus Gefneruslib.-dequadti.pedibii-: Msneftrotu j Cornu bodie utuntttr divites contra adfeftus Pefitlcntes (fyenenofos. j, Hcnricus Pobbin ; 'eiie. Cor- nu Monocerstts contra quodvts venenum cfficax dntido- tum, ideo infebrtbtts Pefttienitbus datur.quU Fenenttm-j a Cordeperfudorem exlrudit, (f Cor roborat. 4. fa I- m ar iu s \ ib: de F eb r: ? e fti I :. C«r unt ,ut cs.teris nsn modb ftmplicibus, hujufce facttltatis medicamentU, fciipfi etiam Tbcriacdprsferrenon t?ere- antur.16. Joh. Daniel Myliuslib. 4. Bafil. Chym.cap. 30. feu ult. Adverfm Peflem (f emnia Venena dic-itur prodeffe Vnicornu ut fcriptores tradunt. Idem lib.^Mn- tidotar, Mcdico Chym.cap-i.ExtraeinmUnkornutue- turCor,(f omnem Deneni vim ^foundit ac Peftilentibus morbisconfert.ij . Quercecanus deSpagir.med.prarp. ca,4.Comu SbnocerotU tuetur Cor,if Peftilcntibut mor bisconducit. i#. Francifc.-Ulmijslib.^. de cccult. pro- prier.cap.tf. Cornu Monocerotis AHanus multum tri- buit lib j. in Fenenis ac Peflc. II. LAPIS BEZOAR. 1. AnfbelmusBoetiusaBootcap.i93,lib.2.deLa- p i d: & G em: Lapis Bezoarforis adligatus fmiftri lateris j bracbio,utnudamcutimattingAt,perbibeturVenenis re ftftere, (f Cor tueri ,ne k Veneno, acreve Peftilenti (f con- tagiofo Udatur. sipertis ctiam Carbunculis Pefiileatibus fiinfptrgitur,venenumomneexfugere creditur z. jnan» £ Frago- 178 MATTHI.fi UNTZERI Fragofuslib;de Aromat.Tndiciscap: 10. Valct bic La- pis contrafcbres Peftilentes, in Aftta Acetofi fumptus. j Euftach: Rudiuslib:^,Pra&: cap.^o. Pu/vts Lapidu Bezoar ab omnibus maxime extotlitur in Febrtbtu Pefti- lentibus. 4. Thomas Jordanus Tracl. y, de Peftis phae- nomeni-s. Pretiofi bujus Lapidis ufus tfl in morbis Pe» ftilentibus,venenis adfumptis , (ftoxito ftauciatis mem- brts. y. Mcx: MalTaria lib: 2 de Pefte. Lapidi Bezoar iantas yires pUri% ecntra Peftem ac Fencna attribuunt, utTberiacjtqtto^idumpraferant. 6. Libavius Ub:z.Ba- trachior/in lcho\: ad cap/ ijs». Bezoar in coelumtoQunt altj \adtb ut nibit'veneni atrocifitmi efjeputent,NapeBi vi* delicet ,Pefti, Viper&, Scorpij(fc, quodnontppugnet, 7. Chriftoph: Horniusin DiaUdc Auro Mcd; LapisBe-\ zoar Peftis (f venenis cunclis obfiftit. g. A agenius hb: j t de Pcfte cap: zf. Lapis Bezoarftiiper Cor geftatm , (f adligattu hacbio, (f*fi«re etiam fumatur , pr&ferloat (f fanat in Ptfte, 9. Mizaldus Ccntur. i» diftincT. 70. Tradunt, Lapidem Bezoar,Peftecsrreptis efficacieer dari cumvinimomtnto. Namtantus Ulitu vi(f'prafidio cie- tur Sudor, ut pene totum csrpus etiquari credas, qttoum Pefttlensvirusfsrastruditur. 10. Mart. Rulandusdo Morbo Ungar/ cap: $. Qusft; tS. Lapis Bezoar na- tttramjuvando , venenum facultate ftta tberiacali ex- nrmtnat, Illi enim tantum Sulpburis, quod patet Ana, tomi* fpagiriehwesl, vatura ftta (f per/e fudorem cicn- di,adfe$i , quantum terra SigiOatx, qn& non alta ra= tione Alextpbarmacum esl, (f fudorem ciet, quam Sul- pburet A N T I D O T AIU P £ 3 T I L: L I B: II. d-y pbttre. it. Nic.MonardusinTracl:deLap: Bezoar: In malignii (f Epidemicts fehribtts, admirabtles funt hu- j><* Upidu vires, quia ma/tgnitatem tollit, (f veneni qua- h i atem cxfting uit, Pfariyue Peftis tempore hujus lapi ■ dtsfragmentumin ore gcftarefolcnt l lltiiis quoque esl aijua , in qua Bezoar maceratus eil, ijs, qui Pcfiilentefe- brecorreptijunt. Idem Autor in Hiftor: fimplic: me-- dicam: cap:^. In Pefti/entibus Febribns, (inquit) fkpi- usexbibui Bezoar, (ffanctarum virus extinxit. /^.Idem Jib.i. Hiftor: Ind:Occid: Nohilisquidam famulos ba- buit, omntsftbrimaligna correptos , qui cum exaqtta, tn quaLapis bit maceratus fuijjet ,bibifent ,fanitati mox reftitutifunt t /j, Ioach: Schifterus de Peftc Britan: fcft: 2. Lapis Be^oarperfudortm,om»e venenum deponit 14. Leonhard; Rauvvolfius in Itinerar; f«o fcribit, Puhcrem bujus Lapidis adverfits qttevis letbalia Venena aPerfistxhtheri. ij. Lonicerus, ult: parte Hcrbar: oap;uJr: Centra PeQentnuttum ctrtitu acprtfentius reme dium pttlvere Lap: Bezoar, intro lumpto,quia1)enenum per fudortm pottnter (f magna virtutt ecerpore expeliit. 16, Andreas Lacuna , comm: in lib: 6. Dioieor. Bezoar admirabile remedium advcrfus omnis generis ve nena, viru/enttrum animahum morfits, (f Epidemicod ac malignasftbrts.\y. Sanctius Ardonius inlib-.de Vc= v\cv\.valdetommendatbunclapidem, omnibufq^mtdica- menti* Vtncno refiflenttbus prtfert //. Robianuslib 3. fimpl: Bezoar non par"Pas babet vires rtfiflend, cuivis Venenorum gtneri, 19. Valekus de 7a ranra quoque lib.- 7: Praxcos , Rezoar Admodtm Z 2 pr£ 1 - ] i I i8Q Matthi^ Untzeri pr^dicat contra omnUyenena. ip t Guido Pancirolus Tirj.de novisrepertisj Be&oarfacit contraPefttm & \ febres Pefttlentiales. III. CORNU CERVI. i. Crato in libel.de Pcftc.JihtUdt Belo tfTerrafigiU lata rcsfufpcfta esl, placet ejus (oco Cornu cervi ttftttm. InfeEti Pefte , rafuram Cornucervi inpetia addant ,(f inde bibant,namutexptrtuifunt, (f adprsftrvationem plurimum facit. Idem: Pr&fervatd Peftt pulvis Cornu Cervifipe adfttmpttiSt Potus continuus, in qttoftt Cornu cervi, fltts auxilti in Pefte,qudm tmnia alia medicamenta j adfert. 2. Palmariusdcfebr.Pcft.cap.i^./VywCcr»»! cerviniparttis,venenis ac Peftino» vtwrtt, tecerotisoljifterccreduntur.qu6fit,ut ei reBe[ubftilu- I antur. Grandivrit Cervi cornujlli quidem cedit, inferiuf- I que esl ,minime t amen,ubiillim penuria esl, fpernendum, ^♦Fumancllus lib.de PcReMtunturqttida ramentis Cor» nucervini (f Offe de Corde Ctrvi inPefte , utqtt£tttus fiibflantUftmilitudintCorroborarevaleant, (fdcorru~ ptioneac Feneno tueri. 4. Anderiiacus; Cornu cervi,non mitsus , qudm Vhicornu Pefttlentts. refiftere creditur. y.IobusFinceliusintrad.d-: Pelle Cornu Cervipr&pari I infantibuscum Aq.Carduib: ve/Syr;dt ScabioJ. Pcftein- \feftii utiliterexbtbetur. 6 t Grcgorius Horftius Deca= dc 1. Exercitat; probl: 4. Inmalignisadfe&ibus ( inter quos Peftisprimas tenet) magno fucceffu & audaSier Cor~ nu cervi uftum prs.betur,idque propterea, quod illudipfttm rationecopiofifuiSalisatefa interni Ba/fdmi putridis (f mahg nts Antidotar:Pestil.-Lib:II. igi mntignU humoribusreftftat ,& verum Naturt Ba/famum omnis operationis vita/is autorem confortet, ut bofiifuo >epugnare t ($" maligmtatem eo citius fuperare queat, 7 Kulandus in quadam Epift: ad E. H. Cemucerviu' flumcu Jf. Carduib:aut Acetoft,temporePtftepueris ex' \bibentCMediciltali. . Hercules Saxonia in libro de Plica cap: sp. Cornu cervinum ntn minus efft- cax exiftims qua/n quodvi*aliud,propter infignem, quam babct,vim fudoriferam. IV. OS de CORDE CERVI. l. Matthfofus commenr.-in lib. 2- Diofc: cap, jr Os,quedin Corde Cervireperitur ,omnibus Cordu adfe- clibusconfert. £>uin (f contra emnia Fenena mirifice praflat, Antidetif^admtftetur, qut Pefti adverfantur. z. LucasPolhoinTra&.deFebremal. OsdeCerde Cervi aen infimum tenet /ocum,inter catera /ikxiteria; ft zfi. ejus &gretanticumaqu?- convenientidetur. /.Georg: Agricolalib:x.de Pcfte.OsinCerdtCervirepertuefficax eflinPefie. 4.. Andernacus:0.r Cordis Cervi,contra Ve-- nenaac Peflemvalet. f. Jul: Palmar :cap: i8«de Febr/ Peftil: Osde CordeCervi in emnibiu Cerdit adftclibus, contra Venena (f Peftem Tfa/ere, maximam^ babcre vim dicitur. /. V. LIRINA PLIERI. KondcletiQsinPrax:^*/?/^^ mu/iercuk uri- Z 3 nam i$i Matthi.£ Untzeri 1 \nampuerartmfanis (ftgris dant bihendamadPtflisprz- j cautionem. z. H. Knnzovius inlib. de San. tuend/ i Deficientibus alti-s remedtis, nulkyi contra Peftemprafen- timeBi qudm fipucri altctijtts adhuc impuberts ac jejuni, ve/etiampropria reeens emiffd Urina mane femper btba' tur,idque nenfo/um Diofc: \Vcckerus ; & Saluftius Sal- vianus ftatuunt, fed (f Gal: lik: lO-deSimpJ: facult: fcrtbit, quodmu/ti,cii t itn Syriaptfitferk £gretantes,llri- n**n putrerum fintttl ($ Virernm hauferant, fefe binc fa- natos effecredidermt. Et in bellvs ac expedtttontbus ,nttper i»Galliamfufceptii,nofiri,quiiflii interfuerunt , lontrd centagiefos merbos propriam urinam magne cum frutlu febtbtffe,at^itafervatoseffe,adfrmarunt. j, AJJZ^ldus Ccntur: 6. diftincl- S4- Dum PeJ?ugraffarctur inSyria , msi/tttpotdpacriurtnd liberatifihi vifijnnt. VI. RANl. ?. Fareftuslib/^.Obf. ffi Gradtts refert Hforiam ruftici,qai fite tempert dum Peftisgraffaretur , Rantuvi- rentes fciffds,(S' nonfetfftu', Fentnefis Apeftemtttltis ap- plicabat,(f iUiceRana mortcbantur, (f Jpoftenata.fo- rds educebantur,(f ita extraSio r eneno,emnes liberaban- tw,q'4edaudtvi (inquit Gradtu) dfidedtgnis,verum ef fe z. CratoaCraftheim: Ranatncd/idaaqua/ota,Car buncule adligctnr■, quamqudm efficaciorcsl Buffe ftcca tus.j. Getnerusde Aquatil; & Init Sttper Tuworespe- fttlentes alicfni recenttores Rantts /igant , (f mortuitre centesfubftitutrepergunt,donec nulia awplius merUtur. ^,Fu, Antidotar:Pestil:Lib: II. 183 4. Fumancllus in lib: dc Pcfte.Ram vivafeptusmuta- ta Peftiientes Bubones retrabunt. $. LllftadiusdeEpi- dcm: Rana viva iigeturfuper Apoftemataiidj^totiesfar cies,donecmalerta Vensnofa ab Apeftematejit extracla. d. Viizaldus Centur. f. diftincT^H- Aiij Ranam vivam Buboni Pe/iifero adpo/uerunt , (fftmteribat, aiiamfup- pofuerunt,i gnatur: rer: intern." RanainPefitutiiiter ab extra tm- ponitur.fiqutdem venenttmattrabit S> Libavius libsj. Satrach;cap. n. Alif Ranam paiufirem vivam, Buboni Pefidenti imponunt, (f cittn mortua esl, fubmittunt aii- am, mutantcs eas, donec alic/ua remaneat viva , quodesl (ignum extracii veneni. hicm csk'p:i6- Ran Michael Papa in fuofib. Alexic Vcnen: Eufo ex(iccatus,tS' per nofiem , vei admimmumper 6 bor&s in Aceto maceratus,quo intumefcat,pefiea% Buboni Pcfltfe- roadiigatus-miraculose totum venenuminfe trabit , bo= mtnemqneliberat 9. Weekerus infecrer. Puivis Rtt bcts. artds. : Buhoni impofttus , vencnum mire attrabit. /o.Pa= Ais: t i d u t a a; r E s'H l: L l B: II. ifa !o.ParaccluisinTr;dePefteadStertzing.5/^#,tf;vy r 4- clusimponatur,($attracioVeneno mox intumefcet, qui removendus,(? alnts imponendus quoufque omnt virus ad fetraxerit. u. Gebelco-jerusin latno luo parte y.Bufo exftccatus in Sole, (fattigatusfitper Bubtnem Pe/h/mtem, tHAgnumjuvAmentumprsftat^rumpitur enim indefiattm ApoftematMoc multotiesprobatumcU, 12, Gulielmus Fabritius Cent/uEpift:^, Integer Bufo^Sole (f aeres exficcatus,fi Buboni Peftifero adphcattufuerit, venenum Pefiis mirum in modum adfe trAhere,experientiA docet.Itt exficcatione autem Bufonum diligenter ebfervandum, ne leentcr eorum,UdAtur,hoc enim Ufi,non amplius fensnum Peftisad fe trahunt.ij.Idem remedmm quoque miris lau- dibusccleirai, Ca/par Keglerus in Regim.a~uo.-de Pelte WX. GALLIN/E DISSECTVE. 1. Crato in Tra&.dc Pefte. Egofuadeo, ttbiBubones aut Antbraces adparsntjit viva Aalplicetur Gattina,cujus podex deplumatus ftt (fapertusjdft fipiusfiat .ftneceftt- tai poflulat,modo (imulAgroto aliquid centra t enenttm^, intra corptuprtbeAtur. i. Anton: Chalmetheus inlib: Cheir: Tumori Pefiilenti gaUinA efl adplicanda , qttst SphiacJercfui ani trabitfatisfine vehemcnti dolore, aut bitmorum^agitatione. j. Petrus de Tufignano .' Si Bube ortttsftt in Pefte,gatttu deplumetur circA Anum, (f adpot natur locoper borant , poftea a/ter adponatur, cf ftcftat per totum diem : Et hk ratione Venenum attrabitur a Corde, (f Gattus /ubito moritur, debet AUtem Itcus priitt A a feari- ■^■■nl ntiWm •$6 Matthije Untzeri ^trificari. 4. AnromSchnebcrgerus de Pefle. G#i~ lintt diffecl* (f adhuc calentes adpofit£ Tumon fcarfica- to, Pcnenum opttme txtrahunt, (edcrcbro alins fuffitere oportet Attrahunt enim b*c a,imalta CuntrbttarHrrL* inftar Venenum mfe, yuo mox enecantur, cfuamebrerru fempcr alt£ viv£ /ubftituend^ gaUtnx, qmw% totumvi- ruspenttus abfumatur, j. Alex'Bened:!H • : Bh bonibus Pefttferts aljj birudmer adponunt aiij Pulios gal= hnaceos v/Ves, itnplumes ctrca anum, (f dirnidt&'htr& fpati» ibidem relmquunt, Venenatam enim vtm attra- bunt ,poftea almm recentem puUum 'tmponunt (fc. 6, Henncui Smetiusin Vtjfcc!Uiv:lib.'/capt*/; Suntaui vivtntium GaUmarum podtcem Bnbombus Pefttferis ad- rnovent, utfic Venenum extrahant. IX. SERPENTUU PULVIS. /. Quercetanusm Alexicilib.*^. cap f. llnictis Strpentis Pulvis pr&ftanttf?'. efl Alexttertum ,fiveres fit agenda cum cjitibusvis Venenoruim geneiibus' adjUMptu five cnm Peftibus ,ut abtU'tndicemur autprjjerve tnur. Idc^n in Fhariiijcop: fua: Pulvts Scrpentum^ fiiperat ejustvis alia A/exipharmaea,fii>e eo utaru adcom pofitionemTbertaca , five exbibe&s contra omntsgeneris \Venena 2 Cr< llius iri Bafi!:^hym; AkobotSerpen tnm tntus prgfumptum , venenum omne adCuttm proptl- lit. 3 Angelus Baldwsin Jib: dc Viperis: lUudmt- rumex IJiperg Serpentis ntce (f e/us carne ab omntbiu gravionbus morbts (f Penenis nos curart,(ftuprtflinum f-eftitui, 4 Kunradus in^.parte Medul dertill/Fr.v/ Pu/l>AS Antidoiar:Pestil;Lib: If. 187 Pulvii Serpentinus, uniDerftle quoddam Antidetum es~t, tontr* omnis generis tenena tam prtfrvatwnis, qttam curattonis loco, contra Peftem, hec non aliorum quoa^ T9 xtcorum infettionem. - j. Frnelhis Burggravius ifLj L*mpa8e Vuafac rnorris ; Ptt/ve-e Serpenttneft quis utatur, extrk omnem Venenorum , ctt/uscttmg^ iliafit?t,ec Peflt/entii duphoreticApraditum,4cproptcrc*s tnPefti/enttbtumorbisp/urtfnumauxtliari fcw. 2. Lo nicerus parte ult/Herbai:(ui/ Su/phur Vtvum cum^ Vitello oVi fumptttm expedtt virus f efttlcnttaies j 3. lobus finc cliusdecura Pcfte. Pauperes SuL\ phuris citrini pulverem ad caftane£ tnagmtudincms Aa 2 fumant i88 Matthle Untzeri fumant ctim cerevifia, Pefte infecH,&' adfudandum fLs inleSiocompsnant. 4. Mizaldusinadpend: Centor: Sulpbur crudum,inftar avellans. cumvite/lo ovifumptunt, liberata Pefle,quod mu/toties experientia d milttibus com- prtbatumesi. y. Jatrion Wutittibcrgic: Detur Su/ph\ citrini 3/ in ot>o/orbi/i,&'fudor indepro/iciatur, curai Pe= Jfi/entemLuem. tf.R.MindercrusdePcftecap. ij\ SuU pbur putredinem abfumere,cgrpora ficcare,ven&spermea* re, ae mtt/tis a/its dotibus adberfus Pefti/entia malapoUe- re,JAmdudumnot>imus. 7. Balduinus Ronfcus Eptft: medic zg.Floribus Su/pburu adpropulfandam, curan- dam% Epidenticam contagem,mnfineoptimo fucceffu u- timur 8. Erneftus Reuchlinus in Tr:de Pcite Sutpbur etiamprobat in Pefie, II. ARGENTL7M VIVLIM. j 1, Ioam BeguinusmTyroc'uvCYvym:Vib.z. cap: i i}. Dignum admiratione esl ,qttod quamvtsin viciniaHy- dru ComitaTmGoritienfis,ubireperitttrcopiose $ fmgu- lis fere annU Lues Pefiiferagraffari, ilia tamen ftmper immunis ab bacmanereJo/eat td^ viri prove$i£ atattjje obfervaffe,&dMAJoribtu JuUactepiffe mthi fandie cen> firmirunt. Htncpatet Argtntum vivum effe Jummumo- mnU putredin:* ($"corruptionU Alexipbarmacum. 2. Mi- chael MajerusinLufude \l.Argentumvivum eslplu- j rimorum merberum Alexipbarmacum,(fut ttftantttr qui - j dam ipfita Pefiis ( eumeo/oci, ubi effodttur g (f tra£ia- \tur, numqudm aut rariftme b 0 c Contagiumgraffctur) dummtdo mAneat in prs pria fu * natura (fc. 3. Gocleni- us in rYNTI stil:Lib:II. i8p us iii Tract; de Peftc. Hoc Amttletwn maxime ab Auto - ributprobari contra Peftern invenio, (inimirum ex Avel- lank perforata Nucieus interior extrabatur, deinde Ar- gento invo repleatur^coUoa^fuffiendatur, tntrum mim in~j modtim,bbc,ipfos tutoJ reddt a iPefte-, adferunt qttidams. \4. Droettus mConfil. dePefte eap: S bujut quofore* I medij meminitjeflaturcfe fe id accepiffe a Medico Prmctpi* Cbaban£i,cjui tn Metenfiobfidione, nullo alio remedtofij, defendtt d Pefte,qtt£ tuncmaximef&viebat',ned f ftifoium- modifed 0* Cbirurgum,qui alios Pefieinfeifos invi/ebat. f.hlentionem itidem ejufdem Antidoti facit Tabem«e montanusin fuodePefteregim:»/^ MarfihFicinus dc Pefte. 4. Iordanus de Peftis pharnom: trad;_j. cap/ p. Hydrargyrum qtiidam ad PefidentU csntagia miris | /audtbusextulerunt. 7. !oh Dan:Myliuslib:i. Antido. I tari fui,cap:tf. UMercurius Viviu gep^atus d merbis Pefti- lentibus tuetur. $. Parasus lib^i.de Pcftecap, tj.Mat-\ tbio/ut in trjFl\ de Lue Venerek fcribit,pulverem $ cunt-* f-tcco Card.nb. aut E/eiiuar. de Gemmis exbibttum, Pe- ftem,priuf^udm fe tn corpore obfirmaverit, abigere, vomi- tu,fudoreacdejefftone preVocatts* ^.loubertusin Tradl: dc Pefte cap,i8' iUudmirandum, Hydrargyrum Pedori adpenfum,gemtno ac latente odio,Peftem, c&teraa^ vcne nafugare,tf protn ab omnibm,Cbr hbcrare, 10 iehari: Poppi js in Enchirid: Expeiimentor: ata,(f rep/eta Argente Dilfe, ebturatati(f in ollo fufpenfa tufe ad Cordisfeufternaclat regionem, Amu- eium pr&ftanseHin pnfervationePtftis, 12 !ul-:Bic= ,crus in HermetrRediv: (e&t]. czp-./a. Hydrargjrtu ive/lantt "mclufus, (f cotie adpenfus , ncn fo/um Pefltrn ex Znte.VcncniffedetiamomntntmaHttamd Larmu crtam abigit. \\. TimotheusBrigthus Parre-z deSanir:iu = ; n d H Hydrargyrus aveUant tefta inclufus ,& coUoad- ?enfutpro magno Amuletogeftatur contra Peftem. III. S A L. 1. BfudusLufiranuslib^.dc VicT:rat:infebr.-cap: p.$C2o phmbtis decet ,tnfebribus Peftt/entibns, Sa/cm ctbti mifcendtim effc tncjuicns : Salomntum efl effitAtifit- mum adverfus omnem cotuptc/amj maxtme^ bumre,de£liores Aledtcoruttt fentiuntj (f regni Melts inc oltu , Salu modu um m auuas dtffelutum, ciuotidiepr&fentaneo remedto contra Ptfi m adfumere.adfirmarit. j, JMizaldus Centur: $. diftincl:: $j.ex VtUanovmo : Sa/cum fermento . Mc/le ,Butyro , sjuofcuma^ Tumores etiam graffantePtfte obortos.pottn- terapent ac rumpit. 4 Fidejuftus Reinecceruslib: ^.Thefauri Chy.n : Sa/ commune tn aqua bauftums, prxfervataPefie. f. Joh; Wuiichus iri tlalilugia.: IHH IncoU ■ -r-.- ■..-.- - ANTlDGTARrPfsTlL.-LlBTfT »5, f IV. VITRIOLUM. ^wff ^ *"'"'#'"/>< ***** *<**, u, tionem Pcftispropinavi. « a />r£jcrva. v - SAPPHIRUS, Ge",: .S^^^7-- ^ob cap: 7 . Ii b; d ^ gtftandoutiUieR iJ *"&?""""»*«> *» ™rbu cutis lc JaJZ ' J T AKtl > r * t "*P*it*, non alneretm confert I ipl M ATTH-I.fi Untzeri confertmaxime\ ^.Albertus^agnus de Virtuf.herb; & Jap: Si teneas Sapbirum Orientalem infuperficiebui vel j circumferentiu Apoftematis Pefti f entis,ali^uandiuip/am circumquod^ ducendo,ZJ>per heram integram velampltus fuper Anthrace tenendo ,flatim mterimit ac mortificat i~ pfumul:us,cujtureivtdiexpirientiam. f. Crolluisde i\gv\zlurixcx: Autbracisfeu Carbuncultfignatura efl in Sappbiro, inquo eft peeultarts Vtrtus, Antbrac?mfinz_s correfione fUendi,& in ejcbaram premovendi. 6. Au» geniushb.-$.dcPeftccap;/. Sapbtrtupofus,Corabo- nsni Vencni labe tuetur. "7. Mizaldus Cent. 4. diftinct: 4?.Moltorum expenmento compertumefl, Sapbirume regioneCordis gefiatum ,a Pefifera contagione & ve* netiistutumredderegeftantem. f.Idem Ccnrur; r. di- j fhnib//. Sapbirus Antbraces fugat , Cf loco dimevet. 9. DanielSennettus Yvb.j.Epvtome:Phyf.- cap:.^, Sa- pbirtu Venenu refiflit & Correborat. Geflata Antbraces Pefttferos nafeiprobtbet, & fuper Antbracem pofita } eHtit exftinguitytS' nevenenati balitus ab eeadCorfcrantur, impedit.io. AnfclmusE0etiushb.-2.de Gemmis csp.' ^.Pefii.omnt^Venemfebribufid^ malignU emnmb Sa- pbirusadverfatur. Etpau/epcfl: Tota natura cjusputa- ..turvenenU refiftere,(f Cormirifice recreare. u. lohan: Fragofuslib:de Arom:Ind:cap:7. Totumgenus Sappbi- | rorum habeturpro Cerdiali,(fmifcetur etiam in EleBu- ariis,qu& confichmtur adverftu Peftem,(f omnis generis venena. /i. Holleriusinlibel;de Peftc. CentraPeftem profunl geftata Sapbirus, Rubinus(fc. \j. Erncftus Burggraviusin Achiilercdivivo: Safpbirus poffet ad' ferfiu L r - i m Antidotar:Pestil:Lib: II. »P? verftis AnthrActm (f Scorpienum iilus. 14. Smollius eap^^libiPrincip/Phib&Mcdic: OleumSapphyriift' gtns eslift AntbrActm Pefiilentem remedium. VI. SMARAGDUS. 1. Evangclifta Qnatrammis in Tracl de Pefte_>! Cap:^. Smaragdo &TopafiofinguUris($(pecificatribui-\ tur Virtusinfebribus Peflilentibus. 2. Fragotus cap.*z.j 1 ibri de Aromat: £>uiimitantttr dofirin am Aralum-», \laudant maxime Smaragdum contra febres ma/ignas, j. Alexand;Bcned:de Pefte. Ex Gencmis adverfus Pe- fitm Smaragdus tsi. Antidoti* quodj tmponttur. 4. Cra- to in tr:de Pefte, Qmnesprtpi Medicipoil Tberiacams (f Mithridati4Ht,StMaragdum Uudant,datur adGrJ.cum LMithridato. ./. Ancfernacus.* E^acuatienefadaper VtnamJt£iam,"t>e(ttiam anti banc \exhtbeto Sach Rof zj cum Smaragdi triti 060/0 ,exvini*/bi edorati cyatLts dtto but, 6. Ge©rg:Agric:lib:x.dePeftc. SmaragdumAra- fos non mode in venenisfed & \n ipsa Ptfie magnam Xnrn baberedicunt,€fusfco6si*dGr:S-exv!nodatHr. 7. Sen- ncrtuslibif.EpifcPbyf.-cap.^.. Sm^ragdus exhibetttr ad Venena , (f venenatorum animaltum morfus ac Pefttleu - tes febres. (f curattonem Pcftthntis febris, prifirttm, ftfeiia Juri et addantur. 9. FumanellusdePeftecap;£ Smaragdus in Utificttndo Cordeceteritpeu , et,(frvenenumanima/tum 9 i ipfamdjPeftem artet. w. Anfelmus Boctiuslib:.*. de! Bh Gem/! M A T T H I JE U N T Z E R I *M ____ Geni/ ScL3.p\d.-an:ss- S*ttaraagdus venenAtit morff-. b;ts antmalium punffiuns ,'Pcftt item acfebnbus Pcfiile&- tibus adverfatur. iu Aloyfms Mundella Epiftn.me- dic: Sma.mgdum.effe a/exipbarmacpmpalidifpab omni- bus pr.dttumesl: u. Marlil: Ficinus Lib; ?, de vita csc iitus . ;cap; ri, Smaragdus, Sappbirus, Hyacin- tbus,Topaftu,Rubtnus (fc. occuitts gratiarum proprieta tibuspr&ditafitnt, Etidcirco non fbluw tntus adfitmta, fedett4t»fi carnem tangant, tbi% calefaftultirtutemfu- ampropnant ,%'iminde calefietn Spintibu. inferunt,qua fe contra Peflern ac Yenena tusntur. ij. Timothcus Brigthus Pai te z. de Sanit:tuer.da: Smaragdut, Sap- pbirus , Hyacintbuj geftati, adverfus Pefiem valeut. 14. PetrusSibyUenusinlibrodcPefte. Magnatescf I mlfiles trMrcnt Gemms-spretun/as,/>ro e*,rumfpcc tficd (£ \ rnte,annttlis ir.cfuftu.,vtl pecloriadpLicataA. , \ cxBi.uyntbo ,Smar agdv S.nppbiro(fc.gu£ Veneno (f aeri | corrupto aproprtetAteocculta rcfftui.reclegefiartfolent . ! VIL HYACINTHUS. 1, Lmucerusin ul : Hyacmtbusgel\ fi.it ;n 4 Pejtis contagio adferit. guJ de causii- Amuleti vtee a co/ii finiflra parte (nfpenditur. 1. Csrdanus lib: de Sub111: Eadem igittsr ratisnt ,ut qmdamf; expertos \ tffe retuierunt, ft cjuid aliud Cor conftrmat, Pefiem quog \ arcet, qm maximi eentingit ob metum (f Cvrdis imieciL • iiFatem , Hyacynthusbsci.aboltt, ntitltumigiturjuvabit * arcendoPcftem. j.Rueus I1b2.de Ge-uYciu. Apopula- timfstvientePefte,cummanifefiaftt uuahtate , tumre condttk quadam froprietate•, geftantem a ijercre crcditttr Hyacintbus ; 4. Maaardus,Ub:^Epift;j»Medicin . Sfittdam A N T I D O T A Kl P' £ S tix: Li b: II. 105; j J^uadamfuntrfU* geftAta utitta effe creduntur contm Pc 1 ftem,ut Hyactnthtu colio adpenfus,veidigttogefiattu. s> : Gerard.-BergenfIslib:dePciTC. lntermtdicamenta,qu* j ivenenojitati Peflilenti refi/funt,prtmolocofeft ttobis effert '< HyacwthusitMvabditf.r eccu/taproprittate Peftt rtff/ens, ■quicontini- « Pefte pr&fervan cttpicntes gefiandusesl\utextrinfecus Cordisregisnemattmgat. 6. j AnfhefrnusBoei irdcGerr^c.ji Pracipttus Hya' \ cintbi ufus csl ad Peftem ar-enda. fipro Amu/eto. coUo ad penfusyiHtMnnuloinc/ttfutgefhiur. 7. Am t HorriSa- ;n\t:mti (id:c<$y. VolctHyactnthus ccmtraPefti fertu infeBtones £f omnetoxtcu (f.liollerju^ jn libc):dc Pc&cGcftata ctttttaPefiem proftnt', Hyacintfms, Rubinp, Saphtrus&c. j.Galpl.SchvvencUftin lsb:,'.Caral:t'oflil. I Hyacifithns imbect/Iitatem peUerefertur , £f ccntra Pefti* letttu contagioni* noxtzs tvagnMpere commendatnr. \o.) o «TV.Honoddibtz. Difpen(:Se£l:2.c.£ ByactntbusCor ro-. iorst,(S'4Peftilenti contagio tuetur. i/..Augenuisbb:$. dcPelre c S Hyacynthurvtru/tntarum beftiarumtBihtts. acmalignis •venenattsa t medetur aAfelhbus . /2..C raro m tr.de Peite: Hyacintbusnonfohim intra corpus,fedetiam fioru geftatus.Peftirefiftit. y.Daniel Scnnerr.iit;j-. c.a.. Epic; Phy r :Hy.t cinthm adPeflem ctmneam annulo tnciu- fus, aut de colio fufpcnfus conmendatttr. /4 Rudiusinfine C.jo 1 i b.j. PraS: ATJtcenna sdmtraiiiem proprietatem Hy? acintbo, Cordis regitmt diuttus cdpofiio,ve/tn ore dttcnto, contra Pefti/entesfebres tribuereVtdetur. tf> J^h:Dan/ Myliuslib^.BafihChymicacap /. Pro ionfianticredu tur.Hyjcinthttm bomtnem tutt/m rcdderc afulminibm (f Pefte , &'nitoremomnem amittcre ,fiquis Pefie /abtret. Bb \ l£lob; i$6 Matthije Untzeri i6- Ioh:Fragofusc&p:4.1ib:dcAonv&Exou Hyacin- tbivirtus es~l Ctrdialii, quemadmodum adparetexconfe- Elionc iUa de Hjacintbis,contra Peftem ac Febres malignas valens. /7, Marrinus Panfa,lib.Y.Prac"r.:cap:/ cinthtu & Cbryfolitm gtmms., digito annttlari geftatx , Pefii reftftunt. T E R R A R Ll M aliquot Gcnera, & M A K I N A. I. AMBRA. 1. CrutoinConfii:medic'. F.gocertifiiffio Experi- tnento didici infundere (upra Ambram opt Vmum (JWal- vaticum deftill.in vttrum.Cf d./tgenter obturare (f ma- nt aticjuiyt gutttu cum Panefumere, efie excedentifi: reme- diumpr£jert>ativuminPcfie: Idem: Ambravaletptn- rtmutn tn adfcflduiPufmonum^tf in FebribttsPefti/enti- btts,prafentifttmum remcdium efl. 2. MaTvn-.FicAnus m lib: dc Epidem; cap: io« ^uidam tempore Pefiis, Ambramcumvimcxbibent, 3. BernrrCroncburgiu& i n 11 b e 1: d e P e ft e. Ambra tempore conftitutienis pefti - fer&, magnatn vim obtinetin roborando Cordeac Spiritt- busmftaurandu. 4. Georg;Agricolalib:2. de Pefte. Ambra, Suaino cognata, non minorem iUo vim habet in-> Ptftcan II. SUCCINUM. 1. CunradusKunrad parte i.Medul/deftilkTract^ Succinummtrodatum,adver/ari dtciturPefii/entiVene^ no cfuemadwiodum (ffuffittucumcoper conclavia domtu fafitis, purgat Atrsm abemnibuspravu inqu inamentts, i.Heur- \ Antidotar:Pestil: Lib: II. ip/ _. Heurniuslib:dePeftecap: < f. Germani Succini albi zjpropinant tncuratione Peflis. j. Anfhelmus Boerius 110:2 dc lap:.-:cgem:cap:i^. Succinum Cordiinprimis a mtcum ef/, cfproptcreft Syncopent,Pa!pttationem (f Pe fiem-curat., morbosa^ contagiofis abtgit,€f Corcentrao- mniavemnatuetur. Erpaulopoft/ Fumus Suceinicu- biculis exceptus, Atrisputrtdinem corrigtt, Peftttfy uidcr- ■u-i}a.cenfitmit>eortimg l nocumenta emendat, 4. Georg: \ g r:ctde Pcftc 1 ib:_. Succini inpuherem contritipon - dnsdemru'fumiturex VmocontraPeflemi f. Cratodei Pelle. Saccmum album Cordi maxims esl amicurn, (f contraVenenavimbabet, 6. Cardanuslib/r.de /ubtiJ: Succinumcandidum,pretio(ifi. guftu dulce (f optime 0- /ens,adeo utfuffitum,in conclay>ibus contra Peftilentiam, adj.usdfdiemconc/aVeieneo/hefaciat, manifeftum efi, igiturjaoc medicamentis reliquts conmixtum p/urimunt-i eonferre. 7» Bernh:Croneburgins dePefte. Egtin- ter Amuleta ad Peftentbabeo Sucanum a/buwi pulv: cum aq.Rofiaut Scahiof exbibitum,ex qnoprsterea maneSuf- fitumintranares (fosexeipio, 8. Georg: Agric:lib.\^. dcnaturaFofsiLcap:.^.' CumramenttsSuccini, Peflis tausafoltmis conclavia longius ae prolixius fuffire•, odor i/tt pefti/entis Aertsputredinem debi/itat. 9. Andreas Aurifaber inlib:«leSuccino,eap:ii. Succinumfuffitum non mcdo aereni corruptum emendat verum etiam omnia Venenata anima/ia abigit: te. Schvvenckfeldiuslib:}. Catal*. Succinum, Peftem & emnia l>cnenoram genera-j. I arcet. u. Libavius Fartej.Singukr: de Succinolib J/.c_p._7. Succinum Peflem arcereprokibere^ traditur Bb x Idem _ k>8 Matthi* -Untzeri fdem irv fchol: ejufdcm Cap: VumusSuccini cerrigtt tdtfictA Pefle infecJa,nec admittit Contagium,quepU~ ! rum^propagaUtrLues. Cardanus caufamconjtctt infua- \ veolentiam ifficcttatem. Sedneutra vera cFt,multa enim \ funtjucunda^doreacficca, qtii tamen Ptftcm nenaver* tunt, u. Idcm Autorcsp:.?,? ibid: Succmumtdmfa- ntiliare adjtumentum Cordicrtdttur, ut etiamperhibeatur exbtlarare, Spirttus turbidosretreare y Pefte?n ac fcncna depettere,nccadmittere* ij. Auger.ius l.i efre_j cap:tf. SuccinumCoriS Stemathuwfirtnat, ttndt Car- dtacu (f QordUpalpttationt accommodatum. III. BOLUS ARMENUS. i. .Matthioluscomm inUb:j.Dic{c.-cap:7;. Bo/us Armtnut, omniumprehtifi: Mediceram ce>xfeKfut3e>n/a- /limadverfatttrVenents ffed (f Peftilentibus qutbiisqtte nterbts. 2. Am:V_\et\us m fchoV, idVib:HcUcri j dc Feftc. InBolo Armeno (f Terra LitnuiaJantumvirium repofuere viteres ad arcendam Peftcm.ttt nemo utiqudm-t ftt vtftu,Peftemteriijfe,quibUanttdotu fu ufus- 3, VA- leriola m adpend: loc:commun.'c_p;_. JnterSimp/i- eia, tetk fua fubftauth enirvanda contagiont Peftu cen- gruentifiima.primaspartes tenet Beius Armenus (f Tir- ra Lemma,non tdm, auodftccando profint ,qudm quot /#- t\fubftanti t xvenemf£^tialitati adverfintur. 4. Fuma= nellus lib: de Peiteeap:j. Bettu Armenrn prstftans babetur Pefiilenttbtu febrtbus medtcamentum, utGale- nustradtdit. f. Joubertustra&tdePeitecarvult: Be- lits Armentu prepu/fdnda Peftt -maximam vim obtinet , necmo A n t . i d o t A r; P e s t i l: L i B: II. l 99 nec rnodo pr&fervandi facultate pollet ,fedetiam certo cu* randi, 6, Gal«nuslib.> Sirnp)/ InmagnaPefttlentia, I quotejuot hoc medicimerdjibere, celeritcr curattfunt, at qnibusnonprofuit, omnes interiere, ftUicet cumnecalto ' qttovisjuvarentur-.unde colligitur, quodtisdumtaxat non futrtt auxilio, quiplane trant incttrahtles. 7. Perrus yrus dc Pefte. Bolus Armtntts conducit adverfks Pe- :m]?■$(?aut ^ij cjtucum pf Aq'.Rofar,(f^/fVinidentur 4 ^ Johan. DanielMyliuslib.^. Bafil.Chym: Cap.uk. ShUu Armenactm Aqua Acetoft pota, advtrfus contagta P^flisoffcrtur. 9. Banh.MontagnanainConf. Bolus Armenus conDenit Pefti, dando ex eo 3/ omni dte cum vi- \no. Cwfert valde ita datus fehribm Pcfliltnttbus: (f qui | adfuefat ejuspotuittmpore Peftis^prxfirvaturab^jiisno- \cumento. 10. Bcrnhard-.CroneburgiusiBTndePefte. j Prx omnthus rnaxime, ctufacrum quodddm Antidotums ^ probatur Bolus Arntenus eximiaprttrogativa adverfus o= mnempefttferamcentagionenp. //.Ferneliuslibn.meth: med: cap' 2 \. Botus Armena Peftilentifebri opitulatur, eifrrefijtit ,putredinem^cobilet. 12. Loniccrns parre 11 1 1: Hcibar; cap: antcpenult'. Bolus ArmtnaFebrihus Ptftilentijthhus eft falutaris', cum %qtta Acetof* -adven \jtcs centagta Peftispotus prodesl. 13. Cardanuslib.-y. ! Subtit: Terra Armena egregie/iccat,ohidPefttftmmor- hisfalutarisesT. 14. Aloyfius MundcllaFp ! it::.medic.' , Terra Armtna fubftanttatum aerea (f x levi,tamphtrima \ exfccandifacu/tateprtcdtta efi,nec non «/'Avicenna*/'/ I 4.Fen, r.lib: z-.s-bont esl odoru.quetfngula admorbu Pe- \ (tilentem arcendutf curandum conferre eontptrtum efi. ifJoach/ 100 Matthi.e Untzeri l if. Jaach:SchilIerusdePeftc Britan: Fixaliua'pr&* fervativum mirabi/tus eH Bolo Armeno adverfus Pejient, I dcbet autem minutim tontufum. in campcfirium Rofarum aqna mcrgi,ut liqmrem combibat . &fmjponte exficcetur, cjuefacio centeraturdcnub, quaterjam totum (f exficca- tum ufui repene : Hujus manc 9/ aut $if rmdo cum vine, modb tum Limtnumfucco cxhilentur. 16. Keno. jeusin Difpenfat:lib;z,Sechi.cap:z. P/urimumva/ct contra-> Peftcm,Bo/us Armenvs. 17* Palroariusltb:deFckr.Pe- ftiUcapji8. Bolus Armena Pefiiscontagia arcct jHffam contracis vim obtundtt ac hebetat. 18 Holicrius iu ;i- bel.dcPefte. Boli Armeni 5/ inIJinoalboftnui(faqtta Zugfof vei Aceloftpropinetur inPcfie. ip. Curradus Geinerus lib:i, fc'pift.£7. ,Boius ^rme»us acTerraSi- vi/Iatajunioritwscalirfit (f htmidii feu Sangwneis fr^ci* oue conveniunt inPefte, aliiinonitem. 20. Augcnius Ub^.dePefte cap'. liquanti opituUtur,ei^ refifiit.putredinem cohtbetacfan» guinuexfputttonem. Idem cap:io.ibid: Bolns Armena «btinet miraculofam & excelientcm vtrttttcm ad Pefientj emm utilem cffe 7 mn ipfiut terrt trilmtum cft fcd ut Ar - mena,(f fyocticonceffum esl tamquamfpecialc mttntu , if quaf/firivi/cgium.pra c&teri< ,<* benignitate ceelt, (fpecu- 'urificUarum amicarum influxu ,_qii£,facttlt&s mtrabt/is -ngnita a. nobis mn efi per rationemfedpcr expericntiam, u. NUndereruslibldcPcftecapi/f. Ego Bolum Arme* num totkftibfiantia,(f ab Jntrinfecafttiforma,morbo Pe- fiilentiadlerfariexifiimo. zi. IornBokeliusPartc ?,.Rc= gi m: ca p: n. Boltis Armenus tf Terra Sigill: maxime in ~Pcft e A n t i d o ta r: P e s t i l: L f b: II. 201 Pejieutiiiafunt. 2\, Pradicaturctiaminetdem Lue a Ioh:Philip:ingrafsia iib.dePefte , Daniele Scnnerro ■\iib:y.Epit:Pbyfcap:i. AchiJIe GafTaro in Tracl:dePe> ; [fte. Petro de Stllla ,?Tracl:2 cap: 2, maHudiisfui Cb^- j rurgi&t Johan.-oahceto dePejle , Gentili Fisigiraate^, Baptiila Fiara, Cardano initb:deSubtiiit: Keglero m fuo RegimtPeJiif: Petro Sibylicno inlib:de Pejie (f' altts ^uampiurimis. .IV. TERRA SIGILLATA. ''/'; Vidus Vidiusiib:^.deFebr;c3p-r. Intus detur TerraLemnU,qua vcteres medebantur pcbribus Pejiden' tibus,utpatetexjibjp. Sitr.pl; Gx'em, 2. Aivgenius 1 1b: / j.de Pcfic cap:f. Terra lemnia norjus Serpcntum, 0 ! mniumtfe repttlium [anat, mortiferas ae venenataspotio- nes nocereprohihei,(S' Btbri Pefltlenti,cumAlviftuxucoi- hquattvorefiftit 3. Renodajusiib;;, Difpenf;Sect:i cap:i. ■ TerraLemnia vtnibabet Antidoti contraPefiem, &' mortioscontagiofos, acmaiigna 'quaiitatuparitcipis 4. Goclcniu m i.oinibgraph/aqurril:,'. TerramSt- gillatam cum cdnventcnti iiqudrepropinatam, inftgniter multisprofuiJfe,PeJits mftrs. <74arpurgenfs decurfii.ani- madvtrtt. •/♦ Jobus Fincclius de cnra Pcftis. Adul- tisPeJle infeclis datur 5/ TerraSigiliuumacp. Carduib: velScabhja.junhribusautemdeturif. 6, Crato.7» Pefte maxime iaudaturTerra Sigtliata, f vtra baberipojfet. 7. AntorwValetius in fchoi;ad iib;u:n Boller; de Pe* fie>. in Terra Lemnia (f nolo Jrmeno repofture veferes tantttm virium adarcendam Pefem, ue nemo unquamfit Cc 'vifus lOl Matthi^ Untzeri wfiu , Pefteinteriijfe,quibijceft ufm. $.. Manliusia- lib/Med; Terra Lemnia esloptimum ac prjtftAHtifi, re- mtdinntinPefte± 9. Matthioluscoamr.in Ubj- Oiolc: capiyj. landat ettam vaide banc i^erram adprofltgan- dam Luem Ptfttitntem. «.Petrus Bayrus in Ub:deP*llc. Lemntd Terra utimur adverfus Pefiem,fi^/iUi ~$u dtffol* \vantur cum Aq.RoJ^ij ($ V'm\fi. u* Fimanellus m Ub:de Petle,c;/, Terra Lemnia^ul (f Sigidatadicitur r inPcftepr&fentaneHmeHremed.um. u. Schvvenckfei- diuslib-j Catahfofsib. Terra-SigillAtaStrigonienJis,ad- mirandafacultate crudehfiimo & borrendo Ptftts conta- gioreffttt ,nen foliim ab boc prafervando tutos reddens eos,quibacutuntur ..Jc„\jammfe&os (3 femtmortttos ab Qrciftucibus,(3' pr&Jcnte rtortt .mirAtuhsa celeritate re- vocande. 13. QporgiusAgricohlih-.* dePefto» Interl Peftis Alexiteria, qusLterna inlrk fe gignifi, V-ultor Dur.w2es in Horro Snnitat : C c 2 -Aqua I 2Q4 M ATTHfyE Li M TZE R l Aqita Angehc£pnferVat aPcfte. 6, Eaichafar Mul Jerus in tra#:de 1^7. Aquis dcftill: AqttaAnge/icjire-- fftit Peftt/entii. 7. Joh.Dan.vMyTiuslibtf^fibChym: cap 6. Aqua rad: Ange/i mire confert Peftis contagto. 2. Aqua Carduibene.di&i-. /.Kemaclus Lymv burgenfis in R\R.:zc\mr: Carduibenediffkaqua ftngulare tsl Antidotum contrd Pefiem. 2 Caftor Durandcs : ' Aqua fti/iat; Carduib: contra Peflem acvetienafumitnr, \ j. Tabern-Xinontanu!.Se(ft:ioJib;^.cap.x. AquaCar-\ duibenedicli utilis ett in omnibtis febrtbta Peftiltntihus \ 4. ]oh:Ddn'.MyUuscap::^ Iib:£BafiI:Chynv Aqua\ veldccoSiumbutus berli, Venena omnia pelltt, cujusret \ exemplum Hteron: Tragusadducit. FwffeenimpueUam\ quamdam ,qus infcia ctm Pomo dono dato, Venenum ede- rit ,m/)X(£ eo rpus ejus, inflatum, nec uffu Jfttia/o/rj Tumo - \ rem fedaripotuiffeSdmt/em vereAqttiftiUat ; bujm Her- \ bsdaiatTumoremfubfediffc^At^u k Venenimalo &peri~ j 'itlo/ibtrata*nfu.>'(fe. Ident exaliorefert, Puero incampc \ dormienti, Strpentempsrosbians ifepftfte ac berbtt bujus » aquiporrecia .ptr inferiora moxSerpentcmfecefitffe, nec ' quidquampericuliptieroindeobtigiffe. y. PaJmarius de | FebnPeftihcap:/,*?. Aqua fttU{Carduib:remediumbaug \ contc&inendum Febrium ma/ignarum ac Pefti*. 3. AqLaMoriusDiaboJi. /.Hieron-Brunfuic: Aqua bicpondcre ZjpotA,* Pefle tptimepr&firvat. 2.PaI- m iriuscap/i,!?. .'ib-de Febr:Peltif: Aqua Morftts Diabo-' /iPefliadvcrfatiir,qN(ictim%modoufurpetur. j, Caftorj £)urandes in Heib: Aquabujusberb&maneadpi/pota,\ pr&fervataPefte. 4. Jguod idemtefiatur.Tzbcmx-l mont:lib; , . l Secl':cap:/r. ________ / ____ 4. Aqua Antidotar:P£stil:Lib: H. 205I 4. AquaAcetOiCr. //.CratoinConfi]: Benede- ftiUata aqaa AcetofecumfuccoLimonum velaceto, pro Pueris (fgravidis, Pefle^tfeclistantumvaletadcuran- dum,quantumfertenuUaaliaoperofa compofttio 2..L0- aiccrusPartcz.Herbar.cap.^. AquaAcetoficumTbc- racimixta, cenfertPeft/lenti ma/ignitati: j. Valeiius in Tract.de Epidem/cap.^. Aqua Acetof&.valetcontra Peftem,quia confortat Cor. 4. KemaclusLymburg. in Hi(tor:aquar, Aqua Acetef^cum Theriaca tempera ta, adverfus Peftempnfentaneum eft' remedium, ~ j, Ca- (torDurandes/ AquaAeetofautilisesltempore Peftif. 6. Renodaeusin CUfpcnf: lib.7.Sed:5.cap.*«. AquaA- cetofift6ri&/if_centiMHrs(3'Pefticonfert. 7. Wecke^ ru«, Antid;fpet:lib:z.Sect'/. AqttaAceteficum Tberia* ca bibita } medeturFeftt. S: Jul/Palmar/cap.l/.dc Pe* ftiJ/febr: Sunt quiAquamAcetefk adPcftis pr&cautio- nem (f curationem cenferre creduni. /• AquaRuCZi-I-anicer.us2.PartcHcrblc.n3. AquaRut* potentertrefiftit Peftis malignitati. ■?. Re- maclus Lymburg:; Ruta aqua adverfus omniavenena, \ prdffntaneum cenfetnr Anttdotum, quarettmpore Peftis ufus bufts slqua fummopere commendatur. 3. Cailor Durandesin HortoSanit/ AquaftiUat: Ruttcontra- riaturPeftif 4. Tabernaemontdib./. Sed:^. cap.j?/. Aqtia Rutx conduckemnibtu Toenenis, pnfertim autem^, tempore Eeftts, (£ aeris infeclioniprodesl, ftmane ejus %i/ ebibantur,- <$. BalthafarMulJer jn rra#:deAquisde-' ftiJ. idem confirmat. . ^- Aqua Veronicar. ?> Tragushb:/. dcPlant Vero; ron:EranUic>n r nkm ,t, ,p„MtL':m C "'" 2.T^**«^ ><*- HortoSamt. fl'^ 7 ; % 'jVoerna-n^uf hb:x. j u 1 u C l u n * t aa*auMrd.'er VAttVHM. burg: ae AquiUtftnl- i#f m ] rttdam , 2. Au^ ftmnonnHlltH'» 1 *^^ ommbu> *• , Tib«rnarmom.-lib.u ScCt., tasH Antidotar:Pestil;Lib: II. 207 . traPeftem, Et fHntkdiffoluta fuerit Tberiacttt>el Mi' j tbridatij nonnibil,egregiam potionem fudortferam concin- 1 nabis ad expettendt-.m Venenum Pefttferum e corpore_j>. I 3. Wcckerus in Antidot;f[3er.lib:2.i>ect.7 Aqua Sca- ' frtofte valtt contra Peft^-n, 4, PalmariusdeFcbr.Pe- 1 ftil:cap:/J\ AquaScabiofi magnas'adverfus Peftiferi malipernitiem vires bsbet, (f longe eam aCorde propettit, y. Reineccei us in Thjf: Chym: banc aquam quo^pro ! prxfervatione Peftts inter alia Alexiteria commendat, o. AquaFoh&Florum Arbuti. /.Carolus Cj u i\ us t Ex A?but:fohis (f floribm aquamtltci vitreif organis (tribit AmAtmLnfttanm^eamdj fervarttamquam jecretifmum , achtrfw Peftem at IJenena anttdotumj, trhioius comm/in Diofcor:S»»f qmcredant,Ar- bitium oprmmaximavtpr^fiare adverfus Pcfterh ,quam-- ehremAquam qu& exfoliisextratJa ftt,admixto Offe Cor- 1 dis Ccrvtftatm uhimorlm imtajit ,magnojuvamente£- | grotantibtuexbtbent. o, AquaValerhnx. /. Taberntrmontam Sed:j. 1 iib:/, cap.ttf". Hujus Aqu£§ifvelif mane jtjuno ftomacbo fumpt£ , bentinem e* die , nt * Pefie tnfictatur, prjtfetvant. z. Btunfvicenfis: yj mane de ifta Aqua~> potxoptimeprjtfervant. 3. RemaclusLymburgtJrLj iiiih.Aquar: Va/ertan* aqua ad aerem Pefti/en-tew reftii ficanctumrtiultumefjicaxtenfetnr. 4. Caftoi Dursn- desin Herbar; H&c aquapota,utthsesl cont** Pefcem. ii. AquaNucumJuglandium: /.Gocienius in Lo,mog:raph;^«rf Nucumviridium,maximarum efi virm w Ptfte tum tnrefrigerando tum venenorefftmdo. pr&jer ■ zg8 MatthijE Untzeri pr&fertim aliis commixta, 2. Fclix Platerus de cura Fe b riu m P e ft! i ♦ Aqua Nitcum viridiumfitmmopere tau- daturincuraPefiis, j. Palmarius cap./j^de f ebr.Pc- / fril. Aqua ex immaturis Jugtandtbus elicita (fpota-», venenatrritafacit,(f ad Pefits arcendacontagiamiri- fice commendatur. 4. Lcvmus, Lemnius de Herbis BlbL.cap.^. Eticitur de Nucibtu virenttbu* aqua ,ad muitosufus efficax , nempc ad Pefiis conragia. /. Ku- landus de Febre Ungar cap>. Aqua Nucttm viridium magnarumeilviriumm bac Lue. , 8, Fumanelluslib.de Pefte. Liqucrisfiillat: Nucums t/iridium^vt.fudoremevocantinPefte. p, AlexiusPe- demont.liba. Secret. 'Medtcamentumprobatifi. adver- fus Pefiem ita paratur : Cape Nuces immaturas quantum fufficit,qu& cum maceratafuerint in Aceto per sdics.exi- mantur , (f contundantur, demum deflilientur.donec 0- mnts Aqtta exicrit. Dofis bujtu aqutt, %iiif fumens, in leclo bene coopsrttu maneat. Nam bec Aqua Virus eiacnat velper fueffum,veiper vcmitum. 10. Lonicerusc^p.i^. fui Herb: Aqua defiiU: e corticibus viridibtt/ Nttcum,bi> bitur adverfus Pefiemjum tertiaparte Ateti, ft cum ca- ioreinvaferit, 11. Taberna^mont. Se&.Alib.j. c&p.j. Antidotar:Pestil:Lib: II. ioo | Aqua Nueumjuglandium utilis esl tempore Peftis, (ibati. \ ftulus ejutpotetur,rt/iftit enim Feneno Peftts aert^ infe- | Bo,longi autem effca-ius optrabitur,finonmbtl Theriaca : iniiladiffofatumfutrit* 12. Weckerus »n Antidotar: I Spet;)i3:z.Scdt:i, AquaNucumjugiandiumrefrigtrat, acPefiimedetur. 13. Petrus Sibylknus in lib/dcPe- fte. Sunt, qui mirifice Aquam Nucttm jugiandidcfttU; commendantper prxfervattone mane ebtbitam. 12. AquaFraxini. u Euonymos .• /. Parte Tbefauri. E Fraxini eortice interiore,deftillati liquoris yy cumtotidemuncits Vinialbi,iontra Piflembtbuntur, (f idempotus,posl horas 3. repetttur. Sic voUnte Deo,intra i+.b ttberabiturager. 2. Cr.!toc ] c Pefts. AquadeftiU: exCertice teneremterWra v.*'ejus%Surcti&t teneris , nfi funt Gedanenfes adverftu Ptflem Anno 1564. i}. AcinaCirriorum malorurn. 1. Petru< j Drocrtus i* Cgrifih dc Pcfte. Accipe Citria Ma/a, /K_- \ partesmttltas dvifa^No x. SHtftmtt.Borrag', Tvlj.Vinial biodorati%iif. Defltlia Fafevtireo. Hujusaqu£Jejunus %if t Peftk temporeftmat. 2. Heurnius in Prax_: feu mc:h:mcd: In ftaltafragrantift Aquaexftt/Jatut eflo> ribus Citriorum, qtt£pr£ter (uavcm edorem quemfpirat, Fenetto Pefti/evti quog reftftit. j. Quc*cetanus in^ DiaetetiSecly.circahnem cap:^, Aqua exSuccoCitri dtfttiiata , Cor attas%partes roboratcontra Peflcm ac ma- | lignws febres, 4. Mrndcrerusde t eftecap i/. Aquai Ctrticibus Citri aut integro Pemodeftillata , Pefti maxi- merefifiit. r. Joh: Bokelius irffuo Rcgim : Aquas ~~~D~d~ Piorl 210 MAiTliJJi U^iZKRl' Ffor:(5'Gorti Citri cum Accto dtftili: praftans Aiexite- ritmesl tempore Peftts. 6, RulandusdeFebre fcuMor- bo Uogar-.cap.£, Aqua Citrirecie deftiUata,inditis ali- quotGuifi Spiritus Vitrtoh, mu/tumrohris adfcrt Cer- diiinde.reti4.Sti maitgnttate Feiru. 14, Acjua Diptamni. '. Caftor Durandes in Horto San : Aqua Diptamni frcqucnterfuwpta,pr&- ftrvatdmalignainflclioneaeru. z. H.Erunfvicenfis rn fua Pharmac.donv Aqua Dipt'. ^ftquantttate bibita, optimcdPefteprtfirvat . j, Lonicerus,cap./«j. Parte z.fu i Herbar; \ftbujtisAqux. mane (f vefperipotajbiuiia - tur Pefiifers. /abi t 15. AquaPimpinell*. '■ Tabernacmont j Sedjj. Jib.j. cap.z;> Hujuj aquafymane quotidtefum- pta,eadem die hominem tutunt reddit a Pefte.sonfortando Cor,vAlde cenfultum (f ttttle tsl, qtiemhht tempore Pe- ftisjuxtd ufum aliorum Antidotorum, ftngulo eiitduofe- \ mef mane ,ve! dmeridte, ^tifbujtu aquaebtktrctf i.ide tn 1 iecfum Adfttdorety/ fe compenere, omve enimvencnum per /udorem & itrinamexpcliit, ncc finit aiitjucm factie Pefte infict. 2. Lonicerus panez Herbar ; cip. u. Aqu&s fhjTpT^sliapota,prtftrvat apeftifera infecltone 3. Tu m- ! hciferus hb:i. Hiitor: Ptant.- cap.jej. Aqua Ptmpwel: \ cv-ttTa aerem ncxiufn (f^corttagtum.Pefttlens commen- datur. \6. -AquaGalegae. 1. Tabernzmont- : Sc&:4 lib: 1,0.34,. Aqua Galega prsftantift: medicamsntu efl,ad pelit ndas maculas Peftiferas, tdm itt adultis,qudmpueris, fubindemancac vcffieriad%ij vel iif fumpta , ut fud orem eltctat. Antidotar:Pestil:Lib: II. eltciat : Utilis qusd, esl pr&fhvativi loco , /tzxaneef cocblearta bina capiantttr. 2. Fumanellushb/dePc j ftecap.y. LtquorftiBat: G*(eg£/umentem ,i Ptftt/enti ftbre arcet,ant ed adfe Humfanat. 17. AquaMalorum Aranriorum. . Mat-| 1 thioluslibn cap.yf, Hxcaqua cptime factt adfebres j j Ptfti/entes^daturpotanda^vipondere^magnof^niauxt- j j /io, ubidccntro adcircumferentias bumores tnfeBos tra- j bereftt opm, ftquidem "batenterfttdoremprot>ocat,ac Cor- dijubvenit. 2. Heurniusin meth.med: Aquafhrttm Arantiorum valde confert Pcftfem ma/ts, prtferttm-> nbi Petecbucjflorefcunt. 3, Caitor Durandes in Hor* toSm: Aqua Arantiorumutilutr tn Ptfte.acpeftt/entt- busfe&ribuspropiaatur. \% AquaCrucia*:af. /.Tragusiri Hid-.Stir^: & in lib.de Pcfte. Aquk Cruciati adv^Jus Pefiem utun* turnonnuUi. 2 Louiccruspartei.Herbar; cap.i<*7< Aqua CruciataveHenis adverfatur, unde mn immcrito tontraPeflemquoa,adbt&erip0tefl. j. MarnMullerus de Pcftc. Aqua Cructatst in Pefti/entibusfebrtbttsfro - desl. DISTINCTIO II. 0 L E A STILLATITIA. OLcumJunipcri. '. AdolphusOcco de Pefte. Oleojunipctino utuntur quidam ] ctt/o Pef/i/enti, cffiraci awultto,naribta (f i temporibusesinuncHts. 2, Heurniuslib:i.Mcth:nied: 1 Dd 2 O/eum 1. fzil MATTHii UnTZERI •Wteum Juniperi feedam vimaeris intrb jumptum,arcet. W. Henricus a Bra in Catal: Simpl: cx flemico de_- Turri/ Prtfervativum infignead Peftem, qu» ufm tsl \N9bilis quidam ViennsLinfkvift. P< Qe,& hber manftt eum tetafamilta , cum ceter circumfcraturloco Pom&mbr&,tempore Peftts. /. Weck= crusia ^nrkl fpet: lib.i. 0l\ Junifiericorpusabemni Feneno (f Pcfliienti aerctuttur. 6. Palma/v csp: //. de br;Pe/b lloaGu;.i9/:Jxffif.'*/it*a/extp6armacismix- \ta,fttdorcscoftcfos movet, (3 Ptftis ptrnititm obtundit. j7 [uh;!*.orjpiu*i'tb:r.dc ulurem;Chynr»ic: Qleumboc \ inftgnearcanum eVccontra Pefiem.ftqmdemabwfeffio 0- \mne venenum per judorem expeffa miriftc e. §.. K u n ra- diis i"n P«rt:!.Medul.\JeftiU.T.racl;:.?0. Ohjunipertinft-.] gne Pcftisprxfervaii-vum (f curativumesifpensnoenimf\ ipotentijsime, ri(tflit,& a CordeiUudperfudorem expeUit, J idctrcbcamquam ftngu/are Antidotum csntra banc tuem\ ntiignifaciendi.mjnfeclus G.iz.lpeti^.hujus Oteifnmatbu\ indiecwnpa/ixiUoTberiacsifc. p. B.kcliusin fuoRe \ gim : idtm O/cum vaide in Pefte abigenda deprzdicat, lo. Remecceru:-, iib;, [ Alexiterium esl. 4- Quercetanus in Diaeret ;fect:$- ' c»p. 12. Ex Cortice Citriarum Qieum CArdtacum &' fu~ doriferitm, adPeftem > altosa^ adfetlus venenatos extra~ bitur. j. J.4h. Bokclius parte i.Rcgimr fui c^p:i7. Oleum Curi tgrtgiumeslprxfervattVum, (i tempore Pe- i fttsnares, tempora tfpulfus eo tnungantur. 6. Ioae : : HcnnenKReyfingm JdeaLeimode: Oleutn Cort: Ci- tri adG'j. quotidiefumptumcumSjr; Acetef: Citri Pejli- : lenttbus infcBitnibus rtftfttt.; 7. Hoilerius in lib: dc_> Pefte. O/eum CttriinprafervationePeftts(audatur,'fi G:}.cx decafto Berierer.Aut Syr.de Limon.denfur. , \tumaliis Admixtum pr &ft at tnPefie. ,6. Gabcikovcrus | in fchohad cap.*^» AnduBauj de Gemniis; OhSuccim \ Gut-.z. velj. in Botnbace t>e/ Pomambrg. gefiats ae odo rat£, infeSiurn aerem arcent; idempr&ftant Tabttls., cum una ve/alteraguttn. hujus O/ei commixta, J^jta ratione kecQleum tttilittr in tjufaodi' 4crijccrrttptiuncpro vcro [ FMrapto Ba/famo ufitrpari potcft. Now folum autem a Peftt pr&fir.v4t, (ed eadem cerreptosfeltciter etiam curat, ft G.y>0/ei cum 5/? 'Salis Abftnth: in Aq". Carduib; velAce- tefi fumantur,(? £ger adfudorem fe componat. ^.Turnl heiferus in fuo Pharrnaotinerar.* idemo/eum intera- /'■acjuofecontm Peftemcommendat, 8, Libav'\nsl\b:j, de Suecino in fchobad cap:.?/. exNeandro', OleumSuc- cin: .tdvcrfusPeflem propinatur, cum ConfervaScordij (f Aaita Carduib'.pottsl &dtAphoretictiin Pefteadmiferi, c ; . ideu; in cap^j.ibid: OitSttce-.habetvariumttfumad arcendamAeris malignitatem, ftnariu aU intus eoperun ■ gantur. 19. Weckeruscx Andcrnacolib.z. Antidof. fpct: Ab omni Feneno (f Aerepeftilentipr&Jervat Oleum St>ccini,naribits iUitum,vela/iis medicamentk admixtum. //. Da= A-NT I D 'O T A r: P E S T I L: L I B: I J. n j a. David Ilerlifius in regim:fuo dc Pcfte. intcra/ia prs.fi anttfiipr&ftdia contraPeflemyoleum Succini uon infi- mum locum obttnet ,fH^kres eo inungantur, arcet enim o- mncmvcncnatum aerem, ne pernares adCor trabatur, I u- CuhradusKunrad parte i.Medul:deftill: Trac~t:<$\ i Olt;*m Succini magnarum fane esl ririuw inamo/ienda [PeftiferatnfeBtone, /;, MichaeJ Doringitis in Dia= tribsde Qpobali>Sc$::/.cap.}. AdAerts contagia(f Peftem dec/inandam, ve/narestpfoso/eo Succiniperungc re;l?eignttu/jsa/iqmtgofstpioexceptas naribus olfacten' [dtgratiaadmovereexpedit, 14, Anfhelrmis BoeHiius / Jib.z.deGemmis,cap 160. OleiSucaniufiutilad' atrus \ contagiaac Pei?ewpra6i£>CK€Jam. Ejus autem Gutttej, \ cumSah Abfintb:(f Aqua Scabkfvet' AcetoffumpUquot \tidie prxfervant 4 Peftt,accurant,G.y.cumAa: Cardutb: \ (fSateArtemifbibita,fuiafHdorempotentermovtnt, ac virtuomneexpetiunt. ir. Kunradus Partc !. Medul.' dettili; Tracl/p. lnPeffaOfenm Succini ,fiKgulart tfl prsfervativum ac Balfamumjum acjtta Scabtof fumptum jejunofiomacbo, Veltn tabellas reda€ium addtto Saehara, Cumttvum etiam efl tgregium jfiguttuU ejus aiiauot ab infeiio cum Aqua Cardutbl ve/Fumar: captantur, indea\ fudori epera detur. 16. Commendatur auoa^ boc olt* um ad Peftem A Begtuno in Tyrocinio Ghymico cap 0. Itema Fuchfio&aliis. 4, Oleura Angelicae. /.TabernsmontjSccl^, iib. 1 .i.ap.12. dentur Guttt y Oitum-Angei, cum Vino C advtr- ll(y MaTTHIJ; UnTZERI adverftts Peflem. 2. Joan/Poppiuslib-.i.dedeufu mc- dicjfpagir: Tcmpore Peftis Qleum Angel: maximum efi Arcanum, ficumSacharo mixturnrtdigatur in Tabellm, haruma s una velaltera mane degwfiatur.refifiit enim ve<= neno t nccfinit ma/tgnaminfeclionemfubirecerpus. Si quU autem bac lue infeBusfuerit, 0/: hujus Guttas 6.vel g.cum Aqua Carduib. famatac(iidetper / boras. Etin* de maxtmum commodum percipiet. 5/ QlcurnZedoariae. i. Poppiuslocojamci= tato. Ol.Zedoaria ad0 f.ve/6exhibttum am\Aceto fctl- Utico,efficAciterpr£fervatdPeftiferaLue; Ab tnfetlo ve- r§ virusper fudorem expellit. qttia confortat Cor, ncc finit "ocnenum adi/ludpenetrare. ftGutt* g.cum ThertACA mixteii2, Salis Ab- E e ______ fintbit J I, w MATTIII/E Untzeri fintbiiin Vimalbo,ae}uk Buglofdduto exbibentinPefte^.\ S> ioh BapuChodronchius inhbehdeSale Abfinth/ Sxl Abfinth-.babet peculiarem Tfim rtfift-endi putredini ; ac J abea bommes immuaes rcddendt ide^incuftodU (fcura- 1 iione Ptfjtsplurimnm vaict, q ilapr&terquam qttodomne \ aretat putredinem, ex qua tmnisfere Pejnr oritur, robur ' quojj Cordiconfert ipfum^muntt adverfus PeftHtntium morborum in/urias, idtfcftd/ veiy tn vine getiero/o,Pe/fe adfeciis dctur,pannisq s caiidisfudtr pro^ocetnrfic eriim~3 illi ab omniPefiifcro adfeclu immunts reddentur, 6. J oh: Poppius lib.ude med:Chyni/ SalAbfintbijmomritbus fere morbis ufurp&tur, inprtmis tamen valde utiiu efi ?«_» Pefte. 7.- joh: Wittuhiusin fuaHahgraph: SaiAb- ftnthii admodum PcftiJentil/us.,f?)oi:fc conftrt, S- Jo- h:in:Matthzei.;s in difcurfu de Febre PefttV. Aii&r:itn-a ceiebriorum Medicorum tejiimorito propr:^o\ obfer^lionc didici ,pr&clarumin Sale Abfintbii auxilmmefije {fcJicet in Peftc. ) Gefnerusfcriptum reliquitiTbeephrajhtm .Salii Abfintbit Grana cum vino &grts cxbibutffe, Ego vero m• terdunt \Ctum Aduib:interdum ium Extr: An- gelicanon (ine magnauttlitate exb'tbui,qutaputredintm-i potenttrinhtbet, p, JKunradusPartei.McduhDcftill: Tracl:• g , Sal Abfintbiifingttlarepr&fervatffumac cura^ tivum Pefiis esl. \o, Evangehfta Quatrammus iru> Trac\:de Peftc cap.tf, Salis Abfinthti 3/ Pefteinfecli ca \ piant cum bauflu vtrit opf-&inteclo benecooperttper 2. \ vei^.bora fudtnt, xi. Gervafius Marftallerus Parte z. ' TradbdcPeftc, guibnseslSalAhfmtbii, isfiPeftefo infeBumfentiat., illtus 5* eumpauxiUo Thertacx in Aceto vini Antidotar:Pestil:Lib: H. uo| t>inidi.(fol\potn exbauriat (f fiidet. - 12. Dfoettusia_> Confikde 1'efte. Interc&tera^ui in Pcftecisndofudori f.ctmmodatifiimafunt , SaJ ex Abfintb. Rom : primas te- net , ut jut non modo 7. >tnta dofiexbibitus, copiofifitmefu- doremx-sncitet 7 verirm etiam huic mAlignttatipotentifiime refiftit* Dantur Gr:io ex vttio ail«,)>el Conferva Rofi.au t Aqua Citri. Hoc um rentedio complures funt firVati k Pefte Annotftj. i_>\ Chrifloph,'Whiungus etiam-. j cemmendat in Pefte bune Salem^ dscens ettm ab illius infe - iiione maxime fervare hominem , Pradt; fuse parte 6. cap.! j.diftinctnz. 14, lohKenunanus. Sal Abfm- tbitprobatur inFebribus ac Pefte. if- Tabcrnoeniouta» nuslib.i.Se&.-i.C_p.i. Sal AbftntbiicontrdPeflem ufur* patttr. i/. Heurnius etiamhb.de Peftecap.to« Sa/em Al)(tntb:cum Aqua Garduii-anbdcfuepropinat. 17. P. c- trus MmVdVius m Epift-.n^edtCijj'. Salem Jbfinthiii pfe etiam Crato commendat ,magnambant dubie vim ba- bet adomni* gtnerU putredinem ac eerruptit ntm. I d c m in Epift/i^i. D HermattnsinPefie plnrimum defertSa- li Abfinthii cum TherJacapermix/o.fuodptUrcdwtpoten- terreftft-at , (fnaturalcsfaasfacultatesadjlrtttione ro foret , 0* tamen infigmterpenetret , acfudores moveat, \g. Goclcniusy«o^inruaLoimogrsph i arf«'«tf*'*m-' buncSaJemcommendat. ip, Penottusde mcdic_m_.: Chym: SalAbfinthiiinommbmfitremorbis utiltttrex- kibetur t pr£fertimauteminPefie. le LubcrtusEfthius, defarmulismedicamennfeNfhi.cap g. Salis Aefintbii dfidetur exVino atbo, aquk Bugioffs. dtluto in Pefitj. I Ee 2 2U lo- 120 MATTHI/E Untzerx / 2/. Iohan.WitcichiusinHaliIogiafua\ Sa/Ahfintbii pr&terita Pefte in Saxonia, ^uamp/urimos JfxDa bac Lue przfervavit (f edem infe&os cttravit, 22. PetrusSi- byllenus m 1 ib.-dc Peftc. Sa/is,4bfintbii $j cum Vim aut aquaScabiofa infeclodetur , ut fudetper 2,borai, & Vtnenum omneper ungues as cutim exfptrttbit. 2. SalAngeiiae. 1. TabernasmoRtanusSecV i-libi.. cap.i^. SalAngelu&pondere $f adultioribtu citm propria Aq-ftiUat. ve/ Carduib:DelScotzontndatur, ad fudorem ciendum.contra Peftem, alia% t>enena,remedium eflprtftantifii 2. Kunradusinz.partemedul.de- ttill.Tract.7. Sa(Angelic& ,prxc/arumel/mtdicamtn- tum ad' expef/cndumVenenum(f Pefti/entiam Dofisejus d* ve/$fipro ratione atatis, ex Aqua Ruta, Carduii,: vel 1 Auge/ic&.j. loh.Thuldcnius(cd4 Hal igraphiaefuae, ■ SaiAngelics confert Lui Peftitenti, fi ejus ^ftcum Aceto \ Rtitaceo yel Succo Granjunip: exprefjo fumatur, j ?. Sal?impinellar. 1. Thurnheiferus l:b.r. HiftorPlantar.cap.12. Sa/PmpineBa, ce-rpora ab Ae- ris Pefttfericontagioefficacittr prafervat. 1. Tholdi us Sesfrt^.Haligraph. Sal Pimpinellt intro fumptumad- verfatttr Ptftilenti infeftioni, 3. Tabernaemontanus lib.i.Sed \. cap.2j. ValdebicSalprodesl Pefteinfeffu, j fiafumptione eiusfudor promoy>eatur. 4. Penottusde remed.*Chym. Sa/PimpintUs. Pe(lemexpellit,ve/Peftis temporefudorent movet. f. Kunradusz. parre medul: deftil: Tradt.7. Sal' PimpineUxtemporePeftti, doft ^ffex liquore cenbenitnti datus fudorem peUtt, & 'venenata j j quali- J____ a ntJdotar:Pestil:Lib: 'II. 221 1 fua/itatereftfiit. 6. lob.Dan.Myl^Tnbro^Antidot. j cap.u. EPmpmeHapSaiadHydropetnacPeflem, I 4- SalZcdo-rix. u Tholdenius in Hali» | g r aph.fed.4. Sa/is zedoatGr.t.fnmptacum JcetoRu- j ^^prxfervationtsgratiarefiftk omni ventn»,ae Pefti. j UHUSur^Ktinttrufmrfdteu» ahhu qm Ventrtculo frigi- ^onfuntprtditi. i. Kunradusz. Parr.Medul.deftfll. | ract ? SalZedoaru rejiftit 'oenenis.confortat Cor, & Pr^rvAUvumopttmum txfifttt tempore Pe/iis. j. Hcur-, n.usiniib d e: Fcflc cap./,. Sal Zcdoart* ve»cn,Pe-\ fiilenti vaUerefragatur, > , 5- Sallraperatorix. .. Tabernaemontanusi ' •' i • Scft.j. cap.t]. • Sa/u ImperatorU 3* caw ,,»«<, »ro-' XPWel^mfumptxis.confcrtPefttferovcxeKe,. z . Kun- j raaus parte imedul: deftilh Tr. 7 . Sal Impcratorix \ ^potcnterfudoretnmo^t, idcirco tempore PeftUuti- ^^^^^^rfewproprtaAciua dtffeiutum vei ^ertacapermtxtumoferatur. j. Penottus dcChym. rneoic: SalImperatori&valctcontraPe(?em> movet /i,J aorem (fc, , ' 6. Sa!Scabiofe. i„ Goclenius in Loimo- graph. Primupartesquidamtribttunt (fciiicetin Pefte) SaltScabi»f £) R uU tf Abfimhti. z. Tabern^montan. Sca.ij.hb.i.in fine cap.r^. lltiiiterSalScabiofi in Pe- Iftedatur.cumeiuspropnaaqua. 3 Thomas Iordanus I Tradlj.dc Peltis phxmon. Cbymic* periti Saitm ex Scatiqfaparantcontra Peftem. Ee ? 7-Sal w Im Matthi.e Unt^eIi 7. SalRutac. *■ IaliusPalmariushb:deFebr:Peft cap.i&. Sali Ruttt magna ineil efficacia, Ptfitietttiiws hhoriitusperfudwemcliciendki&abforbcndis. 2, loh: 1'oppiuslib.i.dcufu mcdic.Chym,. Tempore Pefiis 31 hujtts SaiU data cum AquaRuti , per fudorem exigit omne venenum, 3. Goclcnius in Loimograplra_. Ex Ruta(f altU confictuntur Sa.lia, qua Sudori evocan- de , Bubonumeruptioni promovend*., Pefiilenttsptttredt* nU femmxriUptr angufta CutU Ipiracula educendts , i)i- \ rus%, quedprtncipem pArtew obfedit foras etocando ,ac- commodattfitmafunt. 8. SalLeviftici. '• Ioh.Poppiusloc.cn. SalLeviftici, temperc coxfiitutienij Peftrfi-ra Admod&m condtteit ,qwia cenceptum Venenum ,vcl infpiratione at- tratlum,abigit. 1. lvuma&usu\?arteMedul.Trsct.7. Hoc Salomne i'enemtm peiiit, inprimU autem tempore^, Peftis ttfurpatum ,quam m&xime conducit. 2. Turn- heiferushb.i. HiLlor.Piant.cap.j. ■SalLeVtfiieirefifle- retrcditur Peftiientt&.inirbfumptum, 4.. Pcnottus de rneditfarh. Chynvic. SalLe"\nfiicim Pefie non inutilU eflioenenurn enim acccptum arcet. $• fidcjuftusRci- acccerus m Thef. Chy m. hb.tf". Saiem Levifticiinter xlu ad PeftUprvfirvationem quot^ceiebrat t 9. Sal Artemiliac. 1. Cafpar Schwenck- fcldt in Catak Stirp: libu. Sai Artemifufudores eiictt, adverfm Peftem efficactfitmum rmtdmm-. muite fa£i* experimento. z. Kunradus Partc z. Traftat. 7. Antidotar:Pestil: Lib: II. 223 ! Medul: dcflill! SatArtemifi&expelitt 'Menemm adftim- 'ptttm, cximiefa commendatur contra iuem Ptfttferams. Debet autem infedus itltco bujusSalis capere ^icuvi Aqua Vtt£, velvino odorift/o, (ffudare. ,'. ^mbreuus Pa= ! rceusinlibideFcvte. Sal Arttmi&inftgne tstremtdium ■ contraPeftem^, quoego multos curavi. 4. Joh.Wit- I tichius in fua Haiigraph. Sal Artemtfit mirabilifacul> tateprxd/tum eft' prafervandtbomtnes a Pefte, (f abea- \ dtm qwqftttos curandi, ft $i cum Aq\Carduib\ mfecte \ pr^beatur. 10. SalValerianar. '• Tabernaemonta-nus lllB.r. Se£t.f/mfineCap.i<*V SalValerians. contra Pe- ' ' jtsm (f vmnia Fcnena valet. 2. Kunradus T1 a<9U7« i Mcduhdeftt//. S*i'FaieriattsomKeVtnenumintrh[tw- \ ptumexpeliit,ideirco (fconfert Peftt,prifirtitnfimixtum \ cunt Rad: Angel\ manefumatur. Sudorem Valde pellit, \j. Michael Kobianus, denat,Simpl.lib«2. SattxVa- | ierianttrad: & SertaparatMm, utiUter contra Ptftife- ' ram infettiontmfumitur. H, SalFraxini. /.GoclfcninsinLoimograph.» I ex Droetto : Gbur*rgus quidam in Anglia Gr.to aut u. 1 Salis ex Fraxino dabat,Pefte corrept{s,e conferva Borrag: ' Rofar:autAqua Cardutb.vetScabiojd (fftatimtotums corptts fudoredifiuebat, aut «mnino eviBa morbi nia litta, autforas tn emtffarhtm Atla , quemadmodum nobu f$ nmuts bonafide cenfirmaV/t. z. lul. FaTmarius c.i 8- dcFebr.Fcftil. Sat'Fraxintefficaciter criditurelicere & aoforbtrt ichores,in quibnsPeJitleni pcrmtiesfcdem babet. 3.Heur- 224 MATTHIvE Untzeri j. Hcurniusinlib.de Pefle cap.io. SalFraxinima I gnam Vfmpro/ecJandiSudorts habet, &" veneno^eftilenti \ refragatur. , 4. Penottus de rncdicChym. Sa/Fra xini cumpropria aquajumptum,riftftit Pejtilenti venem, d^jadyj, f. Michael Neander i.parte Phyf.de Ser- pent, Sale Fraxino utiliter propinatur Pefte coreptts. 6. LubertusEfthius.fedt.f. demedicam.cap /. Sa/tt Fraxini Gr.ij,in Pefte exbtbe cum conjerva Borrag. attt aqttd Carduib.ve/ Scabiofsfudoreenim dcfluente, tnali gnitsumorbi exbauritur una, aut m emuntloriadetru- dttur. 12. Sal,Gryftalli,feu Lapilii Carduibene-1 dicli. 1. AndreasLibavias Tsmo 2, Syntagm • !ib. Alchym.Pharmacczz, • CardMbened/thntagxa quan» titas contufaia mertarie /igneo vel/apideo , c09 uatur (h_j magnovafe aqui multdadmcdiaA. DecoBum txprimt^ fortiter. Colaturamcoqut adJpiftttitdwemMellis /tquidi* Huncfuccumin Vajevttreo, /ocofrigido ftarefneperali- quotdtes: FiuntLapiUtinftarSalrsGcmmsL. Effufo li- quore lapilliproprii aqukdbluuntur (f ftccantur. HiLa- piihex(piritu Cardutbenedtcl/danturadPeJtem, 2, Pai- mariiis cap. iS.de feb.peft. Sa/i Carduilenedtcli wfi-\ gnis %nesl efficacia refiftendo Peftifero contagio* j. I oh. Dan.Mylitis hb.^.^ntidotar.cap.zi, SalCarduib.efl pnftantifi'. remedium in Pefte ,/ieiiu Grana altquot tn^ l Spirttu Carduib: exbibeantur ,fuderes abundeprot>$cat, 4. Kunradusi.ParrcMedul.deftill. Contra Pefienus ^SalCarduibened.lnfigneefl exptrimentum, ^Jf pondero tnpropriaaqua. Velalioliquoredatum. 5. loh.Begninus cap./7. A "n i i D o T a R; P fe & f i l; f_ ? g; Jf, cap; 17. Tyroeinij C hym: S.t/ Cardmk;fi»f ctkhia- tionefaclum, pnftant/f: remedium cH in Pcftc, fiejus Gr.-a/iqmt cumSpiritu Carduifodjferantur; fudorem cnim aiundeprovocmt. DISTINCTIO IV. EXTR ACT A, EXtractum Angelicc. 1. Taberna?* montanus lifa:i. Secl:?. cap 12. Extracl. Angthcs. 3) c nm AmApropria vafet in Pefie. if contmeamdatnr. 2. Qjjercetmus in Pharrhacop: cap.2f. Extra^iu n Argei':fingulare (f'potentif;mn'*t-j j Sadoriferum Bszoardtcum ,'&pstifimum infigne eU ad- virfus Peflem (fomnisgeneris dd[ict;u contaghfos cum maligna ac venenata f&j/irate crfhs Vcnena mirepolict, curatfebrcspefttlen- tes,if a Pcfteprafervat longt efficatius, quam cruda ra- dix. 4, Joft:Bokelius Partc i.Cap.i7.fuiTra&;de_!> Peftc, Ex Radice Angclicsparatur ExtraSium,cujusfin gularss effica 'ia esl in rcfiflendo feneao Pzfltknti tfitem* pore brumait ejuspauxillum cum vmo,£flatc vero cum A> qna Carduib: velAcetefifumatur ¥ j. j oh: Dan: Mylias hb:^.Antidotar:fui cap:y. Extraclum Ange/iett retne- diumpottntift; efl advtrfus Peftcm, (f contra omnts ge- neris affettm contagiofs. " ff "171*. u «6 Matthi^e Untzeri i\- Extra6tumZedoanar. y Thomas ino datui,Venenum Ptfttsper fudoremexpeilitfipAticns prius adfudorem in tetiofe compofuerit* 3. Extra<5tum Anftoiochia?. 1. Joh:Dan; Myjjus lib^.Antidotar.-capy. Extra&um Artfto/ocbiA itsdem mtentiambus,qtubus Extr;Angeti:st inferlttt. Ef- ficaciter euim omnts ctrruptiones.tf putredtnes corports Auffert (f corrtgit* 4. Extra&um Granorum Juniperi. /. Quereetanus in i'harmacop: c:uU/ Debee ExtraZio exhibe^jttel^ij cum Af. pro/na drJl/M: tf iairhs fttm- tnitmftitiorjferuw Bczoardicum *oiittA onmts Peftes & Venena. Idera eamdem efficaciam cjuoj^eidem ExtraEio tnbiiit in Alcxicaco Peftts hb i.c-.f. 1, Weckerus in Antidotifper.hb:*. ex Andemacuc,. E.u0nymo. Ex- traclhtn Jun'peri contra omne Venenum cS At rem Piflt- lentem. (mgutarttcr-efficax eli , ttt Hoaimmerito Germa- norum Tbertaca dtet pofist. 3. David Herlitujs in_ Tradhdr Pefte. hitcr Pefiisakxtpharnuica,>tenpoftre- mum locum obtinet Extraclum Granoruw Jr*n ptrt, quod potenter omm veneno reftfiit, adeottt merite Gtrmano- ritm Theriaca attdtat, llfnrpatur autent mAg m cttmfru clufinprimis jHtumnah ac Brumalt tempore, 4. \ 1 Datv; .■■yV.us iiP'4. Antidota. ij cap:$, ExisacJumJi. nipen exie/ieSs efi Bezoardicum, adverjus Pfiemfteju. 3/ vel$ij exbtbeantur* Antidotar:Pestil:Lib: II. 227 5". Fxtr?.£tumCarduibeneci(5ti. u Qner= cetanasinFhssmacoptreftit.'cap:ulr:& Myliuslib:^. Antidot:Medico-Chyni:capy. ExtraBttm Carduibe. neditltef}fudoriferum . (ffingulareremediumadverftts Pefitm. 2 t Wcckerus lib;.?. Antidorar: fpctial :ex C raton e. Extraclnm Carduik prttftantifttmum tsl re - mediitmprttfervaeivum in Fefie, 6, Extra&umRuta*, & Petafkidis. z? <*-» priori, Tabecnxrnontanus Se&^.iib^wearpy/. Extra* Elum Rut£ utittterfimitttrac ufi.rpatur inPefit. Depo- fieriori,i»tie eumdem SeClr^. hbr^.csp.^;. 7. Extra&um Tormcntillar,It:Extr:Mumiar. Z)f^*f Johan:Daiv.MyVms, hb:.*, Antidotar: Mcdico Chyrnrcap.y. Tirmentitid Extra&umskdem intentto- nibus mtdentiinfirVit quibstsExtrdiiumJngeltcd. Idem ibid: Extracium Mumis., ficum Thtriaci ptrmtfieatur, in Ptfitprdftantif?: tsl rtmedium, quodjMts lauttari ncn pottft A corruptione entmtorpora tuttur. DISTINCTJO V. SPI R ITllS. SPiritUsVitrioli. '• MindererusdePe- fte Z3~p:i?.pr£ctare mPtfliltntibus Ftbribus auxtltdntttr Qltum fcu Sptritut Vttrtoti, lis tnimpottnsqn&dam Virtus putrtdtntm etfiendar.dt, oi- Jirucliones rtjerandi , fudores (f urinas movtndi , venasque ptrvadendi. i. Johann': Mollerus in Traftat: de Peftc cap.f, Stmt qui Oiti Vitriati 1 Ff 2 Chymi- u8 Matthle Untzeri Cbymitkartepamti C'j.vc/f.piiu minusvepro stgrtcon- dtttonc inAqua Ferbensnon fme fruciupropinant.^.^Wit- iungus^.partePrad:ca;?:«.dirrincl:70, OleumVitrio- lirefifitt omni putredini inprttnts vero ejus ufttsfingularis csl,temporcPeftis. 4. Thom.i-5 Jordanus Tract:j.dc f e t i s p h x n o ta : Olei Fitriolt ufum convementij?imum-i in Peftejudtco, quia acore fuo coercet putredints graffa- \tionem,^ frigore fuofervaremtxftiHguit. f. Joh.Pop.l I pi/us in Enchirid:expcrim : Sptrttus Fitrieli frequen- ter nfurpztM tcmporc Peftis admodum proficuus eii , (f pro wfigniPnfervativohabetur. 6 Duncanus Bor- nettus in Jatrochyrvufua. SptritusFitrioli esl diapbo- reticum prsflantifliomne enim >enenuma Cordeadexte- riores partesexpetftt. 7. Angeius Sala in Anatorru; j Vxir: Spiritus VitriolifPefie!nfecio,Gu/?£4U$H9ttufft\ I 3/ dyM Fit£ opt'. ad /uderem provocandum, b*s loelter ,. / proacnecefiitM requirit,dentur. S» EvangelifiraQata-' i tratnmlisirvTra3;de Peftccap/4. Spirittu Fitriottva- \ Udifimepenetrat.tcidus eH, frigidus ac fii cus, (f tdctrco redini oppofitus in Febribtis Peftihntibus. p, Fviat / thiolus coav.ri.in life.-f, Diofc.xap.7^. OleumFitrtoti nuUofaneincommodeinPlfiedatur.. 10. Amatus Luii-- tan:camrjuin Diofc." OleiFitrioliunaveidlteragutta in aq us Cordiatibus merfa,multum contraJ^efJlentesfe- bres val/t. n. IderhCenrur^.Curar:/*. cxbifrtttlleA um Witriofiex Jc/tta Ro/. velacett in curalione maligna- runfeuptflilentiumfebrium. 12, Gefherus lnbpift; 1. S4 c d 1 c; Oleum 'Oitriolifumitur Pefta tempore in cere- vilia,vin9,aquk , aut carnis brodio mant, fic enimpr&fer- t>at ab, --------________________-----—-----------__—- \ Antidotar:Pestil:Lib: II. 12p vatab Jurivenenatk 13. Funnymusin Partc z-fui Thefauri: Fitriolt liquor uti/is eB in Pefie tum aqua Ace- tofk-adfecla$ffpetierum Diamarg.frtg: 14. Heurnius li b 1 : i ,roetk uried: , Oleum Vttrioli a/tis convenientibus liquoribw permimpof:medicC3p:jf. Oleum Vitrio/iin Pefte fngu- /ariterprodesl. Sumitur autem quantitas modtca , ut G, lo.p/us-minusve. ientrtculum roborat, ■ orpu^ aP emt. i corrupttone ItberatUnfanttbus cxbtbeKt: rG.2.vcij t adut- ttertOtutero k G. } .ad$J?cuSjr JeCitro ln tetvptUff. calidts adbtbeo aiG.g.Incorperibp bwntdts bts,i»fept;K-a.' na datur borts 4.vcij.anteprandiu»$.AuJtm tgtitn aucrc. adFcbremPefttferamfanandam, Sptrttum buncjeu lile- urn/jjcniedicinam,qit£non habeat parcm. 2$. An, Stirckius in Regin,: dePeilc. SPiruru Parie/i wtre fitjfiptiu,nett cettremnendum auxiiium cum pro prxjirva- tione ytiitn curatione Pefit* adfsrt, 26. Dan.eiSen- nertus in fine eap.2.1ib.7.Eprtom: Pby i; Spiritiu Vi trioli infignem ftcca,ndi,if putredinem ftftendivm babet, unde adfcbresputrtdas ac Pcfltlemesjtti/tter adbibctur, 27. Quercetanushb:^. Alexk;cap:$. .Nuiiumaliud promtttts aut prijentkts eslremedium adardortsfebrit internosexftinguendos ,-.(fomniaVencna ae corruptioncs etiAm in Pefte exterminandas prorftts, Spiritu Vttrioli. zg. AntoniusPortuslib.^. dePefte cap.-^>", Oieas , cjU&mirifUe. in Peftc probantur, funt Oieum VitrtoH (f Sulpburis. 30. johan: Neander m fuo regim. Peftil, Spiritus Vitrioltinftgniterconfert Peftilentibtu ftbubtts. $;. y. Mizaldus inadpend. Centur: Gteum/eu ! Spir. Su ipbutis ad Ptftem tsl remediumprsfentift. Nam \ji ejus Jumantur G j.vetj, cum aqua Nucum autTor I menttl. (f tger operiatur, ut fuaare pojfit,'attero die ! vts iPeneAii abfumftxa erit, (f ilie- itberabttur, 6. f o- ,han. Poppius in JEnchirid: Experim : Spirsttts Sut- pbtiris actdus Peftitentiluipotenterrejijfit. 7, idcm, hbro 1. de tifu mcdicamcntor: Chymicor: Sptri*\ ttfs Sulpburis GuttuU 8. cum Aqua Urticx Jum^tx ; 1__________ __________________.______________________________________ I " Virta K. ■ Vji Matthle UN 1 Z ER I Pirus Peftiferum per fuderem expeUttnt, & maligntt aeris infeSiimiadverfmtur. g. muv>nius Portuslib.z»dc Peftecap.^f. Oiea^usimirificeprobanturinPefiefimt Oi;Suiph'(fc. p. Penottusdemtdicam.-Chym. Oi: feu Spiritm Suiphuruproficue i» Pejle u/urpatur cumAq: Carduib: 3. SpiritusTartari. i.CrolliusinBafil.Chym: FcetorilleSpiritus Tartari, ab eo io totumnoncBaUffe; rendus nec formidandus, ctm babeat SignaturAmfoeto- rum quando videlicct in Pefle, Vei altts morbu venenatts exkibitus mag no juvamine profiuentes facttdos fudores e ctrporecopwseexpeliit. 2. Joh.Poppsuslib.i.dc prar pir cv:ufuremcd/Chym: SpiritmTartaricuratPeftem (f Antbracem,rejifienr omitifHtt.mtittifetmefc cxpe&ejts. 4. Spiritus Tcr«:xSig\Uat3c. i.Pc>pp\iwYri&.a Idc praep;med\c:Gh.ym: Spiritmbicpnflantifi medf- \ CAmentum e$J,adverfus venena qu£Vu ,fibujm 5^ pro do* j ffumantur ; llfurpari ettam peteB contra Pefiiferam^ iuem. Idemlib.i.deufu medic:Chym/ SpiritusTer- r£ SigiU; 3* cum Aqua Carduib.dattts, confert Pefti- /enti£ t DISTINCTIO VI. TfiV CTlLil M .. ET B A LS A M A /. Tlnctura feu EflentiaAuri, Hxcenim commendatttr a Quereetano contrA Pe fiet» tefie Libavio y irt Parte i.Apocal.Hcr- mer,c./p. . 2. Siheunemanus inParacelfiaPcftisc:^ Nebt/tus NobUiut prdftrvAtivum PeJlit.Auri^ffmtik nis rrptnrt jtecdAripetefl. 3, Iobus Fincelius dc curatiPcftis. i Extra controverftam,Tinfturam>durimPeflejmniumj, febrium Ptftilcntiumcuri,priwa4 tenerg. guibancba- j bet, 64 utAtur, /umendo G.i. quotidie bu vcltercum A- qttaBugloffc. 2. Tin&uraMumia?. '. Ioh:Dan:Mylius lib:/. Bafil: Chynv cap,j. TinclurA MumU in Peftc» praftanti/?:eftmedUAmentum^uodJatkUudari nctjuit. z. Quercctanus Partc-?. de praeparat: mcdicaro: bpa- gyr: cap.i. EffentU fiuTmCiur* MumU, Jummopere iCendncit adcurationem omnium venenorum perfi; autft I cum Thcri*cdperwfest»r,i>t Peftepraftanttfi: eil rtme dium. 1. Crollius* So/a Mitmm/aremediumpraftan- tif-,A,dfert contrA omnUgentrwvtnenA. 3> Tin&ura,Ballamus,fcu Rubinus Sul- phuris. i> Libzvius Tomo 2. Syntagm; Alchym: Pharniaceutxap.if. RuiinutSulpburit, utijifi-.mtdi- CAmentumesl, prajertim in Pefte. 2. Andreas Starc- kius in Regim: fuo dc Pcftc. Baifamui feu Tinfiur*-, Sulpburit tutile tft praJervAtivum (f Curativum PeftU, fivelintro Gutta ejut Aliquot cu.m Fino velSyr-.Jcetof.Cu I trifumantur; velBubonts Peftiferi c* extra tiltnantur. |j. Ioh:Poppiuslib.udeufumcdicam:Chymic: BaI- \ /ami Sulpburis Sfcumjqu* TberUcal: |/ exbibetur pro curkftftu. 4. Ioh:Dan:MyIiuslib.j.Bafil:Chym.c«3. EtLib *,Antidotar:Medico Chym:cap.3.r*-Z)w/ttvi»* B omettt: Tin SJHra, Balfantumjeu 0/tum Sulpburiscu- — ______ Gg ratPe* 1 Matthi.s Untzeri «M^ __ ________ r _________ rat Pefiern aefehrem Pefitlentem cum aqua Pimpine/; Item cum ftno Rapbani dec§cli,cui admixtum/itparum^ ThtnaciAtttMit-brtdAtif. j. Weckerus liby. de Se- crct/ TabelUs ex Tinftura SulphurU cum Sacb*r§ w a$: Tberi.ua/tdifol: quamplurimosaPefiefirvafie cognovi. 6. BruxiusinHbelideBalCdiftinclij. BaijSulpbrmt- xtum cum Balfamo Campb:datur intro contra Pefiem. 4. BaiiamusAngelic*. '. Kunradusi.par* tc Medul-dcftm.-Tract;:,?. B*l{*mtsA»gtltc*fingu- lari virtutepradttus esl expel/endi vtnenum PefttUns,id- x circb epu ufus tH,cum inprafirVattontJum curattone bw UuspernttoifkLuU. 2. Foppius hb.-i. dc ufu-mcdic: Chyni: Baffamus Angehtcmpore Peftn odoratus > con-- tagem Pefidentcm mrf/kt smtovr, Vtr r*»t»*m adCor / penetrarepermittit. < BalfamusCkn. t.Kunraompartez.Mc- dukdefthhTradt:^. Hi< Balfamus confortat Cor 0V mnes ntalcs Spmtm^ bemintm egregtt aPefttfera in - f t m*eprifirv*t. 2. hoppi iS hD:i.derncd ! c.->pg: ^o^Ba/famtuCttriAeruptfifc^mfe^omrefifitt. 6 BalfamusSuccini. 1. foppmsiococu/ Balfamm Succim admoditm bommem * Pefiuentt mft- SaLeprafervM. ..Penottus. Balfamm Succm^ 1 nhustlh^PefhefficacUerrefifitt. 6 Kurifj* i «£*#. I McdnUdeft: Admodum btr Balfamusco^ot tem P on\ ' Pcihs,pr4trttm ftttaddaturBa/famusCarjo, «M, | 7 . BaliamusRut*. Bruxms m U»o»a EalLh S ,c aP ,^^^^^^^^ // ------ l. ------------------------- j. ftal' Antidgtar:Pestil:Lib: II. 135 g. BalfamusZedoari tentiftimc obiuflatur pejldenti aura , Cor roborando , Cf ab omni corruptime partes tnternas confervando, 2, Libavusin Akhyniijt rhariviacop : Ex• Ctrnu Cervino , MagifteriummnnuUtparant efficactftmum, rtftftendi Peftilenti ctntagio , & Cor ab tjus infulttt wunitnd*. M *'eio- ij6 MatthijE Untzeri 4. FlorcsSulphuris. '• BcguinusinTyro- cin: Chy nvcap. 18. FloresSulpburisvalderefifiuntpu- tredini, (fpropterea in Pefte, tdmprtfervationis qttknu» curationis gratia, velin Aqua Carduib"; aut Me/ifti ad 5/ utiltter ufurpantur* 2. B3lduirius Ronfeus in Epift ; m c d i c/i S. F/oribus Sulpburis adpr epulfandam curan- davtfy Epidemicam Luem,nonfineoptimofucceffuutimur. 3. Poppiuslib.i.dcpneparr&ufumedieam: Chyra: PloresSu/pburisin Pefte adbibentur tam prt/ervationu), tjuam curationis gratid non fint infigni juvamento. 4. Crolliusin BafibChymt FloresSulpb:fummum^ funt curativum ac prafervativum in Pefte.refiftunt enim imprefiioni, (f prafervant dputredine. Cum Extraclo EnuU campana ad miraculumoperantur temporesnfe- i clionis. Dofis *>) in JquaCArduifc vc/ T&eriacd. •/, /dentl te/lantur !<>h:Dan; Afyliuslib.j. Bajti. Cbym\Cap.$, £5** Libivius in Syntagllikj,cap\}2. \V.lib\4.cap\24, 6. Se- vcri n11 s in I d ca oa p. 1/. Flores Sulpb \ impurttates Fe^ briIes,acPcftiletttes tu/o ac fubito aufferrcpcffunt .7 \Cem- mendat etiam ufum FlorumSulpburis inPefte Johan_>: khenanus infuo Antidotar* Peftilent. 5, FloresAlbi Antimonijfixi. /. Ioh«L>: fthenanusin fuo Antidotar.-Peftil.iJgfl ftores Antimonij fixosAiapbzrcttcosexcelleniesfempermvcnt in protocan- do fuiore apud eos, etut Lue Peftiferd- tnfecli fuerunt. z. Qucrcetanus in Tetradccap.ji. Antmenium Dia- pboreticumexbibituiH, Peftilentibutomnibuf adftEttbta fummoperecendueit. j„ Libavius Tomo f. Syntagm lib. v( Antidotar:Pestil:Lib: JJ. W I i ' lib./.cap.il. adfuiandum, borumFlorum Gr. to ve/12. prabet ,f U9 s dicit in Pefiemultumpredefe, 4. Jdera. Tomoz.Parr.i.Apoc«]ypnHcrmet.cap.ij. UfusFh* rum Antimon.dtaphertt.tsl in Febribtu intermittentt- bus t C4tbexia,ac Pe/!e.j.loh.?oppius Jib.de ufu rcmcd: Chyrwic Antimon '.fixumeftmedicamentumegregittm contra >e»en*, idctrce & tn Ptfie ujw tjm ta/de utttts , fi Gnu. 4entur cum Aqua Carduib. & mde Judori opera^, deturrvirm enim Pefittetttia/eprof/igat at% expe/lit , (f Cor-mvnitabtjut tnvaftone. 4. Goclenius m Loi.no* graph-.circa/fnem. Jjhtidamcontra Pcfiiferam Luern^ tnfecretts habent Anttmonium dtapboreticum, & recle am-hm&c. 7. CroHiusinBafiltChym: DanturF/o* re* ejujmediAntimtn Miapherttici aiGf.g. cumcon-ve- nttntt/ttjmre, i»P f fi PrarcipitatusAuriDiapnoreticus. loh- f Dan.Myliuslib./. Bafil.Chym.- Ric PracipttattuinPt- fie datur tum Acete rojaceo dofiGranorum 6. Judorems mot/et. G g 3 8.Mer- H M'ATTHI.E UNTZE R I g. Mercurius Veneris Diaphoreticus. /. BeguinusinTyrocin.-lib.i.cap.i}. Eflpr&ftantifi; remedium diaphoretkum contraPtftem,fitnttai2.herAs ■a venenohauftofuwatur,*mortfprs.ftrvat idcfiGa. cttm Tberiac*. 2. Ldem confirmant etiam Libavtus Toir.o 1. Arcan»Chymic- (f icheuncmanus in Paracelfiado Peftej4f Myliuslib:j.Bafil.Chym.partC3=cap,4. SECTI O III. lixhibens CoMPOSiTA quardamGalenica, Officinis ufuaiia-. i. I. S Y R II P I. SFrupus Acetoiita.usCim. «• Mt\a» tusCufitanus Cent^.Cur.74. Syr, Acetof. Citriinter Syrupos ad Pefttm pr&rogattvAm hahet. 2. Aieockjs Pcdemontanus. Succus Acetof: Cttri>remed/umts7 eam adpr&jcr"t>andum , cjuaw adPe- ftem depe&tndam- $. loh-Agric de Pcjtc. Syr: Acttof: Cttrt valet admorbos Peftt/entes , (f eos , qut ventnifa- pixtitnaturam. 4. Wetkcruslib.2. Antid. cx Me- 1 ;e. Syr: Acetofi Citri ad omnvs valti egritndincs bi- liofas zf Pcftiientes. j. V&lei. Coic.us 111 Dilpeni. H:c Syruptts tftnm & frvorem febrium ardentium m Pcftilentiutn mitigatac putredint reftftit. 6. Gualthe- rus Ryffit$ parte \. Pharmacop.fuar. Syr Citriptcu- liari inftruBui esl facultate ,refftcndtommbusi>trunts, qUfiprQ' A n T i D.o t a r: P e s t i l: L i b: II, 239 I quapropeer ejus quog s uftufmgularis esl in Peftereftftit e* ; nimpotenter Venents ac putredtni, Stomacbuma^ confor- tat. 7. Georg.MelichiusinDifpenf; Syr.AcetefiCi- i tri Febrium Peftilentiulk ardorcmflammeum exftlnguit. ; 8. HoUcnus^Kc^de^eftc bujus Syrupi ufumpropra- fervatione eommendat. 2. Syrupusde Limonibus. /. Mizaldusin I Horto M ed, Ex Succo Limsn: Syrupus cenficitur adPe- (Identes Febrcs > tf eas, qf.& coniagioneferpunt mtre effi- \eax. 2. RenodaEushh.uSe&.t.cap.ij. Syr.Lmetwm, Febrtbunontinux , Peftiientilttsac contagiofts conftrt. \y. Eerne\:Ub.7.KKth:.ned: Syr.Limon.ardenttum Fe- 1 briumputrcelincm pcftiltntiumcjj vtalignitatem tobtbet. i 4. iVTciiciaius in Dilpetif. Syr.deLtmonibuspotenterex* \ gutt tflutn bilis, febriurffffrPefti/entiuw ac eoKtagio/arxm, facultateqnapo\lct,refrigandi. 5. Pifanelluslib.do eicui.facuk. Syrupus efuccoLimonum,febresPtfiiicn- ' tiatesjaaat, 9. Syrupurdcftrcco-Acetofx. »• Joh.Din: Myhus lib.rf'.Bafil.Chyili. eap.3. Syrupus Acetofus refi- ftit putredini torrigit bamorum maltttam, idcircb in Fe- \bribus Ptfltientibusjuvat. 2. Renodaem lib.i. Scdt.u ' j c;» p. ip. cx M cfac. Syr. exjucco Acetcji ftbrd-us Pefti- lentibus fahther e$l, Cordis ac Ventriculi caloremflam- me-um exftinguit. j, Gualth.Ryffparre 3, fusePhar- fnac, Syr:Acctofus,preeximiob&beturrtmedioadPefti- lentesfebres, exftingmt enim calorem pnternAturalem^t j Epatkaltorum^ vifterum. 4. Cordus in Difp: idcm te- [jtatur, i_______ ____ 4. Syru» t& ufO Matthu LiNTZERf 4. 4 SyrupusdeSuccoScordij. Quereetanus in Pharmacop/&Myliuslib:^. Anridotcap.^. Syr:e Scordto eUCordtalH, (ffucurrit Pcfttlcntibus adftclibus, dpotbjmiis, Z? omnis generis venents, 5. SyrupuseScabiofa. Tabcrnjemomaaus Scit:/. lib/t. cap.i^. HicSjrupus,temporePeftisuttlitcr ufitrpatur,pr*Jtrvat tttam ab «mni tnternapittredtne, II. PILLUL,£. PilluURuffiieuPeftilentialcs. '. Iou= bcrtus cap:/7. lib/ dc Peile. PtUuiarum Ruffi ufus frt* fitentior commendaturumcc ab omnibut inprefervatio- ne Peftis ,quodfenJim corpus d/u/>erf/uis exe/verejit, & * pairediae tut/M reddjnt. 1, CoTdusu\D\fpet\tat: H* PtfluUuttlesfunt , advtrftu Peftilentis Luis tontagiapo- pularitcrgrajfantta, bumores enim ventriculo infarcios educunt. 3. Palmariuslib/de Febr:Pclt/cap:n. Pil- luli. Rnfftn Pefte eximie conferunt, qnibus corpus crudis bumortbusrcfertum ettrfuoquo modoufurpcntur. 4.Val< lcrjola in adpcnd/locxomm: cap.A Ego conftclio* nem banc PtHitUrum Ruffi, atcris cunclis,in praftrvan- dts a itte Pcfidenti, corporibus, praferri debert judico, f, Rcnodaeuslib.Antid-SccT.^.cap.^. Piliulabadicun- tur Pe(tt(enti.aies,eo quod Pefii conveniant, fedpotim ar- ' tend£ atprtcavenda , qudm euranda, 4. Wirfungus Pradt.luar parte 6. cap.i/.diftinir./^- lnter omnespra» fertiatorias medicinaa, Palma meritb bifce Piliulis danda, dequibus multi praciari Mtdici tradunt , neminem qu\ btjei Antidotar:Pestil.- Lib:II. 24*{ 1 ► ^^^^^^^^^^^_ _ __ ■ I ! bifie red c uftts fiterit ,Pe$e correptum effi,. 7, A vgeriius j liby.de Pefie cap./f PilluU Rufficrebro tifit coitiitnem juvAnt,cibos corrumpi n$nfimtnt>corpus a pntrcdtne vin- ; dicanttSfadverfttsP fiifer&Lnis c&ntagia mirificeprofunt, \g. Ferncliuslib:7,meth:nned: PiUuhRufficorpus&S \hnmeres aputredine vindicant, qua rationeddtierfis Pc- \ftifer* Luiscontagiamirificepreftt*t. 9. Paraus liir.de Peftc capu;. Pii/uURuffiuti/iter.inPefiepre evacua- (ionedanturimbeciSieribuSi \o. Pctrus de Stillein_. manualiCh«rurg:Partet. Tractu. cap.r, PduU b* (ttigu/arem (f occuttam vim babent, przfervandi omnes bomints a Pefierfuemadmodum expertentU idcognttunt-i babeo.pAuces nimirum temporePt/its infieclosfuifie } fui bis P///u/tjnsAtureufifiuerint. 1/. A r> d r c as L a gn c r u s i r_j Promptuar/ PidttU 6*amntfrus 1 o»a/ucuKt,fiixefuvenes I (int fivefines, nec mortum esl Pefie aliquts , quiiu dec. terufiufuertt. 12. PetrusSihyilenusin lib.de Pefte, PiJ/itU Ruffii cerpora ab infejStone Pefitfera certo prte- ■firvant, \\l ACP. TA» !. AcetumRiiraceurn; /. Tabcrnsmont: Se_b4 libn.cap ji- Acetum Rutac\ tempore Peflis uti- liter in cibisfiumitnr, quiapr^/erVat bominem A Pefftfera infeELenc. Eo etiam iabra } narcs,ac ctmpora bttmeden - tur. 2, joh: Poppius ih;;. vk ulu rcmed: Chvmic: 4,cctuinR.'Jtac: infperfum Utertcandenti^ itaut ft-Mitm cxcitet ,prodtE tontra omnem wkhgnam infeftioncm^ ^eristempore^Fcfii/enti. 3. 1 de min Enchi r:E x perim : yllb Acetttm 144 Matthi^e U^tzeri Acetum Rutac:prz czteris magnarum virium esl,reftfl*»' di Peftiienti veneno,mane & vefperipotum. 2. Acetum Galegae. »• Tabcrnarmont/cap-. j^.lib./.Scct'4. Tempore graffantis Peftiientu Aceti Galege. maximiu efl ufus in ctbU, tam pro(anis , quam agrtsparandis. Pnfervat igitur a Pefte,eam^ abigit* j. Acetum Fiorum Tunicarurm Augc- riius Iib:y. de Peftecap.io. ExFloribturubrisTttnica- rum fit Acetum przfiantifi: per in/u/ionem ad Soiem, quo fimane ante exitum e domo, manus, puifus, nares, iaven-- tur, (f frequenter naribus ad ddorandum admoveatu*,- bomwemfattumtemptre Ptftts. confervat. IV, CQNDITA. i. RadtPim-pmeV. concUr. '• Wirfungus PratV.parte f.cap.^.difi:/. R.adix Pimpinei: condita^, in ore detenta (f mafticata,prs.fervat ab aerts tnfechene. z. Tabcrnxmont/lib.i.Secl;^.cap.i3- Radtcisbnjus Condit: %ftfumpta,potenter refifiit AerimfeBo, ($' prss.. (crvathominemaPeftiicnticontagwne. $. Ryffiuspar- tc i. Pharma c: Portiorad.Bimpm; cond: manemafti- cata .(f deglutita, omne contagtnm mahgnum^arcet. 4. joh:Kentmanusin fuode Peftis Regnn." Radix Pimpincondl confortat Cor ,expe(iit per fudorem omnes maltgnos icbores ac viruspefiiferum, inftaurat calorem^ infttum fpurificatfitnguinem , tf pr&fetvat bomimm ab j omnibus Febrtbusputridist Antidotar:Pestil/Lib:II. :M5 2. Radix Angelicx condit: /. Tabernar- montanusSedt:^. iib.T. cap.iz. Hujus radicis'cend '< fi ■f>auxiifum yuotidicmanefumatur , egregie hominemcu- ftod/taPeffe, 2. Myiitis cap./^Iib;^.Antidotar: Ra. dix Angeh condtta adPeftem exceilensprtfervativum eH t £ . RadixEnulxcond: '■ Augeniuslib.y. dePe /te c. ^. Jiadtx Hefcnij condttx lona es7 antepran - \dium tempare P\(iif, fifuperidew ~j Jcetimuffi, 2. Rc- 'nodacus Antidjlibj/.Sedt./.cap.i^. RadtxSUnifcon- dttaadverfwvenenaprodefl, (f morbos Peftiientes ve- nenatosf jy j. Paimanus-hb: de Febr: Peltil: cap://. Ridix HeteniiSacharo eondirifolet.qua alifutuntur Pe- jfttienti conflitutiont *d arcenda venem grajjantu tonta \gt*,fe/tcifucce]fu. 4- Corc:Cicri & Limonicondit: '• Anto^ nius Porruslib:i.dcPeftecap.4^. Suntnonnutta Con dita.cfu&prater id, quddgufiui gratifitma funt, non modi- cumpro Pracautione a Pefte prodcffe poffunt, inttr qns. I Cortejc Citri * Ltmonum & \drantiorum mirifice cotmmen- * dantur. i.Georgius Mclichius m Difpcir.-diftineT:7. Limones conditi Cordifunt amici ,&"tempore Peftiftnti d contagiu (f infeSiionepnfervant. 5. RibesacBerbencond: '• Johan.-Boke< lius lib:dc Pefte. ConditumRibtumeilftngularis effica- ct£,~ut (f BerberumrefiaumndiCor(f Spiritusvttates , nec non temporePefttleniii conftttutionis pr&fervandid I tetrocontaqto. 2. Palrmrius eap.v.f.de FebnPefl: Ri- / iiumconditum, Febrium Peftilentium ardores mirede- mu/cet reftinguit, exhttarat Cor,ac ad^crfatur putredini, 0 I \\ i+6 MATTHI/E Untzeri V. GONSERV^£. i. ConfervaScordij. '. JohamBekeliusi. Partc Regim: fui cap:i7. Singult ris Virtus Conferl>£ Scorditinesl refiftendt Veneno Pefiilenti. 2, GuaLthe- rus Ryffius, partc z. Pharmaeop/ Conf. Scordiituetur coraPefie. 2. Conferva Anthos. '. Ryffiuslococft.- Conferva Florum Afstbos , arcet a Corde omnevenmum^ neeinoceAt. 2. MatthinU-sconim:iR Diofc: Conferva Antbos,valet ad areendaPeftis contagia. 3. Paimarius !ib:defebr:i eft:cap.i8. FloresRofmar: conditi,Aur& v:ncnat& ac peftt/entts injariam a CorderepeHunt. 3. Conkrva. Rut£ Caprarix. '> Takcmz- mom:Se£t,4. cap.\;4..1'.b.\. H&c CenfervaeTt nohtltj pr&fervativum centra Peflilentem contagienem. Potesl ettAtn dari infantibus j quianon es~l ahminandi gufitts. 3. Sebalduiin Tradit.de Peilc parte 2. Cottferva Ru- t& CaprarU mfignejuvamtntum adfert in pr&fervando corpore a Peftt. 4. ConfervaAcetofie. 1. Johnn.Bokelius partc ?. cap.17. fui magni Regim : Prjt.alits emntbus ccnfirvis Pefti reftfientibus, Uudera meretur ftngutarem Conferva e trifel: Acetoftut (f Conf:foL:Acetofn.,ficjUoti' dte mane ahtjuid de ea, ad magnitudtnem Caftane&fU- matur, 2. Heurniusinmeth.meil. ConfervaAce- tofA,alexiteriavipraditaesl,Cormunie!tdt a contagiosa Ptftis infetltone. ___________________ /,Con* Antidotar:Pestil:Lib: II. 247 ?. ConiervaLeviftici. Tabcrnaenaontanus Sc&.-j.cap.j. lib.u Conferva LtvifiicicontraPeftemdc fenena fttmpta vakt. f. ConfervaBbrragCacBuglotfar. »• Bo- kelius cap.J7,part:«.Regira:dc Pcfte. H&dtu Confer- va eenfcrtant Cor fingulariter tempdre feDientis Luis , ac rrfrigerant. 2 . Wirfungus Pracl;fu£ parrc S-cy. diftin£t. e(lilemilti.sfebribui,c6nfortAndo Cor>Sptritus% Yttales, & omntb vs Denenis rcfifiendo. VI. OLEA. OieuniScorpionum. ?• AlcxfMaffarialib: 1 i.dc Fefte. guidam mirum tnmodumcelebrant Oh ex , Scorptontbtu,quo immttis pul/antiotis temporum, ma- 1 nuum,acpedum Arterih, inprmis verbrtgione Cordis , | nannsodoPcfle adfeBos juvari, (ed&fanos prtfirvari ia/tmt. z. Palmar;cap.//. Ol:ScorpionumArteriuiI~ \ Uti ff > &vicino Buboni kcoinuniium,pr£fentem opent^ ' adferretradttur. j. RulandusdemorboUngar:c:8: c[uxi\:ji. OhSeorp.-iUttumregiemCordis tf carp9~tt- ?na f , pracavere corpus ab ingruente Pefie esl certif: *lv R / ^ j U S Hb ''' Prad;C2 P■■?•« Inter e *> 9 M extrinficns adbtbentur inftiiribics Pe(iH:prdcipuum'kcimttnet in- uniho cum Ol: Scorp. cujus ufus w ejufmodt FebribuspUe rimum valetfipraapue CorcCis (5' Arttriarum exteriores lottinmgmtur. f . CordusinDifpenf: Comtntnda- ^fff^dMaHArd ohocQkuminco ntagwntPefitfera, &in^ ______^^ Hh $ ~~ilUr, t *48 Matthi m ' li N T< Z E R I iHU^ui Venena biberunt. tf. Petrus Salius in lib; de_j Febr:Peft: cap:2$. oi.Scorp: (f in Veneno adfumpto (f in Peftiientibtts tdfcdlibiis admirabiles edit cjfeBt44,femi- mortttospatientes revWtfcerefaitensfieofeie Cordtsre- gio,(? Arteriarum-lotiiHungantur. 7, Bcrnh.Crone» burgiusdePcftc fgutdam traduntOhScotp: tempo- ribus'*c naribus ittttumjn Pefieprejervare. /. Droet- tus in Confil: dc Pcftc. Neotertciexperimcntum.Otei Scorp\ adPeftcm tamfcticifucceffu tmnftulerunt , utfota inttncitone iUtm, Pefttferiaeris mattgnitatem anteJ>erte~ rint, 9. Mznzrdas.referente Libavioin alhcym:.fh a rIer*?um baiee, Okum bot ptr mefaffum, Cordidumtaxat,(Spulfanttbiu ttmporum, Artertts ,ut & manuum ac pedum illitum ,ab omnibus ttberarevencnis* Praftat item maximehoc OJeum cum in homines Peftilen- tia ftVu , quippe" qusd nonmoda Pefte infeSiosjuvat, fed (ffanat. 11. Gocleuius inLoimograph; camdemef- ficaciam huic Oieo adfcrtbit. 12. Vidus Vidms lib:tf. deFjbrcap:?. Inter ea , qu&praVtta ti Putredinis tota fubftantia,mfebribiisPeftit^ re(ifiunt,valet Oieum Scerp; /j. Heurniusdc Peftccapuo. lnPefie.OieoScorp;iUt- n^nturpuifus &' regio Cerd-is. 14. Amatus Lu/uxom: in Diofc.lib.-i. Oteum Scorpwalet, inun&d Cordtsre^ gione (f pulfantibus Arteriis in Pefte. tf. Adolpbus I O cco i n T ra&: d c P e ftc. Ot;Scorp: Pefti adeb refflit , utejut fileufuqucmdam cumfamuioa Pefiuinfedion ^p ferva. __Ant ipqtar:Pe stil:Lib: II. 249 \ftrvatum,Man*rdusfcribit. \6. Paraeus libtdc Pefie_ cap- 25. Sunt^utinPefte.OleiScorp.parvamquantka temcum Vtnoalboexhtbent^advomttuexbaurtendum Tte- nenum, fuo eodem (f Cordis regionem ac tempora, pui- fus%illmunt. 17. HcleriusinlibjdcPefte. lnOieo Scorp: magna vis etf ad prsjervandam Pejlem, nam fi q»it Arteriaspulfantes eoitiinat, magnum auxtliumfen- tiet, j/. Syivius infcho'.-.-}ntidotar;Mefuc. Paratur nuncOt-.Scorp'. mirandarum viritm comrk Venena o- \ mntA, & Peftcmtf.tL. Vll. ELECTUARIA. 1, Thcriaca, »• Ejtts Virtutes contra Vehena ac Peftem,cehbrant G^Ichus > hb;deThcr:ad Pifoncm_. czp:iukmu gnispurificansjpfbs quidem,qnifamadbuc cam bi&erint, nonpirmttttt , ut Peft-e captantur, illes autem gjui /,iw &- grotant,fanarcpoteff. 4. JordanusTrad^. de feitis pharnom. Reginaemnium«BTberiaca & Mitbndat. | His tamvenenatis ejttam Pefttlenttbusmorbts nibil&qui- parandum , imb xutitaspenjihabenda-rettqua cmn>a-> mfi-bifcecommixta^elroborata. j. Saliusde Feb.Peit : \ cap. 2]. Tleriacam emntbus anttdota pr&pono, lu, jttjqtic infcbribus Peftilentiius maxtmum habeo ac feu. 'f?, uftt m &c< 6. Qeatrarr»rnns de Pcfte c . r. ct. l*jO MatthYje Untzeri . Pro viro adfiruimus -, Tbcriacam ac M, -r.t tf (pe~ t-tfica morborurn Ptfiicntium efije rcmcd:.- . 7, fv. a f f j ;ia hb„?,de Pefte. PUri%pr* pr&(crvat; &' curationePefi^ atimutrihutrat Tbertacs £f' Mitbrtdatio, qust dno tisquc adeipr&ftant,tf atiafitperAnt Jxt fiola prtfenti tt/a ificerepofs vidcantur {fc. S, Vallcnolc. in acip: :ec: comrcap.i. OmniurnAntidotorumprimjsinpri>trva tione a Pefte tenent Tbcriaca & Mithridatium; bt* emm (iifuU rcfte utitur-a labe Pefiiferafervari immunu< pote - r>t. 9. Augcniuslib,?,dePettec./i. lnttrEic£iuaria,> Tben (f Mttbridifemper omititt wjudtci- inprs.jerloatione (f curatione Pcftisprimns obtinuerunt, nec ullus fitit Me- diaurfutaufusfuiteaimprobarc. 10. Rulandus de Fe- bre Llngar:cap. prkcBfe adSaiutefacere. tf longifeiiaus^xJrx */**i &"c. H. fcrncliuslib.f.metfcmcd. Tbertacaadverfus i-au- (lam VemnumfS P-fiiknttmionftitumncm aprime ut'h lis. u. FararusdePeftecap 22, Cateruomnibusprx- teUunt Tberiaca f S Mitbridatium. nant roborando vifcus nnbiUf. &v. tf> Tunoth.Brigthus parre 2. de Sanit* Tberiau 'S/adt/itis, +>>ierts jffex boris ante cibum, datas i cnt pr&fidto centra Pc/iem. 14. Vide (f Thc~ rifcaiaudtciinPefteapHd Heurr.ium tib dePcftecapJ. • bh in.Dan." ftb.4* Jntidot : Mindererum de pKfiectp.!-;. Pahfarti Piirte A.Prax.cap.fj. Renodxum ht-itb.j, .V:ft.2, cAp.xi. Georg.Agnselapn iibroz. de Peffi. Arnoldum Viilanov. inexegcficap. 13. Schok Salernit: Uxcron.McTCurhl. dePcfte, Trmeavellum, 1 Kcntmanum dcPeftis praHervat. PctrumSibyllcnum linitbrodePtfte, L agneru m, &in finitos alis s- ____ 2.U1 Antidotar, j Pe, rarLiBj II, 2» Mithricklum. '■ RenodxusA:o:id;1ib:$, Se&:i. cap.n, MithtidHtium otnnibui Fentnkjit Pefii ejrHo%adverfttur. t. Agricola lib.i.de Pefte. Mttbri- dati tantum, quanturt. magwtudincm KucisGracxim- pUtjnptiwncvinidHuitur, & 1 jsfimo dafur tcr-ipnre Pe- 0k 0 3. MichaeJ Doriugiu c } dcM ; .!htjd:coiifcc';:cap.- uir: Mitbridatum io Pefle /aiuberrimum, aum Cf dd Carbunculum fuecumg, modo uftrpatur. 4. Paraeus liV.dc Pcftc capnt. Mitbridatum,FcuenumpefttUns, adfoccu/taproprietatt, ut Succinumpaitas attrahit (f attraftum digerit,difitpat,tf' interncctms vtribtu omnino $oliati$Q, u VetrusStbyllenusdcPcftc, Mttbrt datiumriteconfeBum ,pr£(lant'tj?tmmt, tum inprtfcr VAtiottc,*»?» curatione Pefttsperbibetur. 3. Ele&uariumdeOvo. '. Quercetanu< lib:i.de['cfrecap.4. ElcBuariuntdeOvo,fimmtmtfi tontraPeftem, (feentra tdaliagenus Ftnenap£fiifcra->. 1 2. Rcnodarus/UuidjJin.^.Se&.-i cap.u, EUcJuariutn de Ovo plurimum lAkdatur^adpracsutionem (f curatto nem Pc$k,& rnorborum PeftiUntiu m; Datur velperftj^ velcumali<^uaConfervAcvelaquaCordiah. 3. Minde- rcrus dc Pcfte cap.tf. EU&;de Ovo,Tberiact, tnPefti* tquavtrim. 4. Wirfuugus 8. partc Pracl :cap: 10. dik\\\.EUi% idtODoPeftiUntitTnaxtmeehfiftit. /. Ryf- fius parrc l.Pharntecop: EUB:de Ovo, tum adprtcau- twutm, tam curationcM Peftis csnfcrt jntro convemtntt dofitxbibitum. 6. Petrus deStillainEn«hirid;Chfi- rurg:par»c 2, Trafl .v, ca p.v. Proprtftr^atione Peftit, Ji bujm *5* Matthije Untzeri bujus Eiefiiuari/'qmtidie manisfdetur ; Pro curatiene vtro yvel^iiqcum Tfino RbenAmexbibeantur. 7.Fr mc. Ulmus cap.^lib.^t.dc occuk.medic.propriet. Ftrunt Maximilianum Imp. EkcltiArio de ovefzpe ttjum fufiij , hbccjj mirabifcs effcffitts in multisPefie &grotantibtts cjim-- difflconftrmant. /. i'aulus Ritius Archiater Ma>imi= i i a n i. i. I m p. fcribit, C&faream Majeftatem defcriptio- nem bujus Eieci. de Ovo, qmbusdam EteHoribus ac Prin- J ciptbus Itnperit communic affe , (imulc^ tndicaffe, temport^ Ptfttsftvientts ultra t6oo.bomines ufu diBi Eieflitarii, vindicatosfuiffe a Pefie. 4. Diafcordium. '• Pctrus Menaviiis inj Epift.Schok/.. 241. In Epidemico morbo,magmmufum percepi in Diafcordto Fracafiorti, cum convevje#fit>uj .i- J quisexbthito. 2. MmdcrerusdcPcftccz^.i^. Du-[ fcordiofsmpcrufus fum covfidcnter namprttermfigrtem, ! quam in malo Pefttfero peUendo vtmobtimt, corpus nutio \ vehementi caiore , ut Theriaca (f Mitbridatum perurit, \ unde (f puerulU,gravidis ac puerperts tutum , acjaltttare i medicamentum exfifiit, putredtnem comgens, Veh ..-» peffumdans , (5'fudoremiabfyniagna bumorum vtgifat, nepro/iciens. 2. Heurnius lib.nc Pcite cap 10. Lau- damus in Pefie eompofttioncm, quamDiaffordium vocant^ txenimftlecia babtt remedia,ad Pefttsfttgamfacieittia,- Damur■ejus 57/ exaqua Cardttibentd, 4. FrVcaliorius- lib.?. demorbis comag* C5p 7. defcnbtt tiiud'£? fum J mopere commcndat; j, Prtduatur ^iTabemseUf-on- taao lib.i,Sc&. 1 o.cap.41. SECTIO AtfTIDOTARsFESTfL/LlBJn, 15I -*■■=- sr^-r-w-- 1 i SECTIO IV- Exhibens alia C o .,i p o s ita Dogmaticorum, Officin. minm Ulualia-» DISTINCTIO I. Tnterna Medicamenta I. ELECTUARIA. ELe&uar.Antipeftirerutn. R. CoxfRef Scordii(f Acetof an, ^vJ.Csrt. Curicondit 1 ^fTerrt Sigiil. Boli Arm.verian ^ij.CoraU- p y £p. C«raueer'viii/li,*K.-,/?SaMtalicitr.'$i. Rad.Angei Ztdoaxs Tortnent. an,$i Syr. defucce Actrtof." f.f. M. F* Eleftitarittm. Dojis admagmtudinettt Ca/tanex, I. 1. Aliudexpertum. 2. R* Tberiac£antiqti£,Co»ferv£ Borrag. an.^if, Mitbridat. $vi. EleB.de Ovo ifi. Fkrum Sulpb, yfi. Campb 3/. Rad. Zcdoar. Angtl. Gentian.Pimpine/.Vaie- rian. Diptamni, Scorzoner&,an3ij, Offisde CerdtCervi, {JMyrrbaan. 3yf. Sptt. deGemmis utrimque, Spet.Dia- marg. frig. an.^ij , Boli Armeni veriy, Syr. dt Acetof. Citripj, AquxTberiaraiisy , Spirittu Vitrieli^i. Mifce pro Ele&uario. Infedi Peftefumant $icum Aq. Acetef p/,&(udent, /i ?AJiud. *94 Matthlb Untzeri V Aliud. S' R- Conferv,Acetofa,Rofar:Of f'eron:an\^i.Rad: Pimpinel:cendit:^Nuc\ Ind: to'4d:^iii Extra£i:Granor\ Junip: $ii Oiittridat .^iii Rad.Olfnitii (f Cariina an:^i/' t Summitat:Ruta,Scordiific:an$fiCoraff:pr*p: Perlarum pr*p:an$ijSalis Ab/fnthi^i, Confeft Alcbcrmes sfiTin^ tturji verx Coraiiy, CrocidfiCampb-di, Oirftdat.Succi- niaii>i,(f Oi./i"tU : Bacc.Lauria*.G.z* CumSjrrde fucca Scordi;\ KMifee F EleHidofts adNucis jugl: magnitud\ mantproprafcrvationt* 4. Aliud. 4» R- Rad.lmperat:Angel:Zed*ar:A*5i/Grax.Ju- »ip: Bacc: Lauri, Bo/iArmen: Foi. (icc: Rut* Anl?>) Rad: Tormentil.Petafir. KjMarjut Dtab.Vahriana,an^fi Myr- rht ,Succ'mi aibi Cornucerviprap. TburtsJCampb.anSj, Cinam\'JMaiisanxfi. Fiatexbtspuivis tcnttifi. Adde_* Nucnmjngiandium Firid.Pulps Ficuum opt.an.$ii/,Suc- cidepuratt Scabtoft (f Acetofan.%loi, iJMeliis purif %vt. \Sachari fini %i. 04tfce,fiat tx bis tmnibus Eieiiuari praftans* ?. AliudEle&deNucibus. j. R. Nuc:Jugi.virid:No-xn. Caricar:pmgu:No.x\ Rad:Diptamni,Angei:Pimpinel:an".^tifiRad\Scorz^ni^ Olfnitiian yp?Gran: Junip\ ctntuf lfiBac<\ Lauri yfi. BoliArm. tf Terra Sigilii an-ljCorti Citri 3^, Cinant^. JMacis, Sem.Citri (f Cardtttb. an$tj Myrrit, 3/, MeUis dejjum. AntidotariPestil: Lib: II. 255 defitm.Vbij. KMifiepro Eleftuar. de am dtturinftar tu- piniprepr*ftrvAt:Ptftis. 6. AliudEIeft: 6. R. Corf.Citri eend; Ftor. Citri condit:m:^fi Ceu- fervaBorrAg: Acetef. Rof.an^fiCVtag/ft: Cornti Ctrvmi 13 j iMagifttrn CorASiy (J^Agift^.Ptrtar.tf HjAcintbian. dy. Rad' Zedoa?: -S" Angtl: arr.ii EoliArm-.Ortent^ij Tbe* rtaeavef.^fi. Florum atboramfixor' AntimenStJ. Eai- famifeu Rubini Sulpb: opf. 3/. Cum Syr: defucco Acetofi q,f. Mtfit. Dojis LttpintinftArjejunoftomacho. II PULVERES. i. PulvisAirtipeftifef: R. Rad-Anget.Pimpintl: Gentian:ZedoAri:AK.^tfi'RadiEnHU t PetafitlCArlins. > ATi- ftoi.rot:An\-ifiJbtrb.Cardmb:Vtron:Verbeu£,Scordii,Me(if; an.P.Jummitat: RuU, xJMyrrbt,an:$J$Stnt: Citri, Car- dntb.Cert.fic. Citri & Aranf.Nucmofik^CinatH, CAryo- pbyhan.^i. Pulvcrifitenuif, fivis, addeeiSacb:y.v.pro fuaviore gttfiu. 2. Aliusprxftans. 2. R FlorumSufpbxiijcornueerviufli, yfiSutcini prap; ^lacris FerLr.prtp; Boti Arm. vini ah: 3*. Rad. Angeh Zedoar: O/fhittt, Termentil-.an ^ijSa/u CArdutb. &* Abfintb-.an.iiMjrrba rubraeptdi, Croci, Cinam^Ma* cis^CaryopLyfisn^fi. \JMt(ceprePuiv\ AddtfuaviorU guflusgratia Confe6i\Manus ChrifiiptrUt: 3»/. Dofis ifi ve/ctrciter maue ve/perft t vetcum aq:Acetof; a i i»Alius \ i<$ Matthi^ Untzeri 3. Alius Pulvis, 3, R. Boli Arm.veri, Margarit.pr&p. Corall.prtp. ^Magtfieni Cormt Cerv. an.$ttif ( Cremoris Sulpb.'.jJi. Cart; Cttrificc. 3/. Rad. Dipt. Torment. Enuk,Fincetox. j an. ifiCmam.ekft. $i/. Croct Onent. Campb. an. Gr. u. ! Offts de Corde Cervi, Santal. citr. an $/7. Lapidis t>eri , Bezoardia Oricnt.Bi, Mofcbt&' Amir£an. G.$.F.Pu/- vn tcnuijs. injpergendm Pay>i,Bulyro illtie. 4, Aliusoptimus. 4. R. Bacc.jHnip.inacetopriutmacer.tfexftc.%^. \ Bac Lauri,Rad.Angei. an.y./ Rad. Serpentar. Gcntians. Tormenttl.an.'*5ij,FeLficc.Seordit&Ruta an.y Sim.Jce- tof. Cardutb. CitriiS' PJit£ aa. $/f.j{a/ur. E6on']* modoincifiy), Boli Armeni Orient.Rad-An- geh & Dtptamnt an $i/. Cornu Cervi prip. Dacc Lattri an.sff 0U'1tlLSucctntalbi (f Iunip an G.4.Sacb finic/.f. {diffol. tnAf.c inam. F. C onfecl:in Morfulis,pondere %/?. 2, /ilii Antidotar:Pestil:Lib: II. i$7 % } AliiMorfulh 2. R. Belt Armtn.^ CinamtanrXiijfSuccinia/bttf i Sant.Citr. Con:ucert>iprsp: an ".if.Spetier.Liberant.Ji- »e A/es'^t.Spet.Difi.marg. frig.lf de (.em.an.^f, Baclu- \ nip. Acctopriiisinfuf D'tj zedoar. Tormtntii. PmpineL i an.~)i.Csrt.Citricondit.~\i~Ambr l £,Mofcbian. G.A.Sacb, I aibifs q. (diffel.in 4q Cardutb. F. Conf. Ovlorju/orum^, pondere *fs. ~. RotulxfeuTabellae, /. R.ExtracJiAtigeltfZcd«ar i an.5(s0l.ftillC* rt ' CitriG.4.0l.Cinam G2 confettionuAlcbtrmeslfi-A m ~ I b K£ Mofcbian.Ga ExtraBtcrociDfi.Sacb.albif.q.W' \foi.i» ^it? rofar. fragrantif.F'.confeiiio Rttularttm,^ua- m 2 .•veij.mane deg/atienda. 4. AHae Rotulx. /?. Extr. Helenii Extr.rad.Pimpin an ~%i Cremo- ris ■■• Af.igiftriiCornucervinid/?. Saiti Cora/L j £f Per/ar.andi, Lap.VeriBezoard.dft.Cl. defliti.Angel- 1 (f Umip.-an.G.s.l/.-SttccinialbiG.z.Sacb.^ui/diJfm Jj' Meiif.E. Cmf in Reta/is. -. AliarKotuta. 3. ~\. Extrac7iScordit(f' Cardttib.an ~)i,Puh. Boti m, Rad. AKgtJ. Liptamnian.^f. Sftt. Litcrmtis,~\ij Sptt Li/ir%arg:jrig. if r/ertimSulfb. an. -.fMjrrb*3t. SacLa/btlvdifjol.tn Af.Acetoft. JF Retvl&, 6.A\\x htf 58 MATTHI.« UnTZERI 6. AlixRotuljc. y. #. ExtracJ-.Granor.-Junip^iEx/riSant.-citK ■$t MagiftcriiFIyacinthfj CoraS: an&i Sa/U Ab/inth;tf Carduib;an ifi, Ba//amiSu;'phsi3i'G.f. 0l:jliM:Zcdt4ri G 4 Sach.irtq.f. d/foi ;« Ajua 'JMeliff/L. F. Conf; Rotn l&ritm. IV. TROCHISCI SUBLIN- < : GUALES, 1. R. Cort: Citrijicel %/f } Cinam, 3« , Z?doar;M.tcis **-3&*CcrnuCerYittfiiy,GaUi&&' Altpt:mefebat,an lf? Radlrets, Bo/tArm.an:diG.j. Thenaca Andrem-.(f E- lc£l de Ovoan:y;,0/;Cort.Citri &'Juntf; tn G.f. 0/:C/. nam; G 2.Sach; candipi//ctt/jtmmc//; Tragac; extr; in aq: Rof; F/ant Troe6/fciparVi. i. AliiTrochifci. 2, R, TragacanthiyGum/Arah.^fi. Hume^fen/ur per noFtzm tn4q:Ro[: m aquaparumMofcbiekffolut: fue- rit. Deinde R. Sacb\ albifi, Vbj Cmam: Sant: rub:pu/v an yijRad. Angehyfs\ Caryopby/.^ijCort:Cttriftcc;x,t Mtfcbi, Amirxamdf. Mtfe mvicem, Et fiant Trocbtf tipArvi. ^. Alii. j, R. Cort.-CitriyjRad.AngehScorzomCarlins., Pimp1ncI.An.5i AliptA mofcb; "$ij Terr/tSigiS: Sem; Ruta , Cornu. cervs ufliap: $J?, Mitbridftf ThtriacA an:-1ifi t Cinam Antidotar:Pestil:Lib; II. i^p Cinamomi, Macis,an3i.Ol:Cort .CitriG.j. O/Iuuip.G.f. Cum mucilag. Tragac: extr. in Aq. Rofi fiant Trochifci ' parvifub lingua det'ntndi. V. SYRUPI. I v. Syrupus AntiPcfaferus. R. SucciScordii dc fpur. Wi/j. SucciLimonl depuratil Succi Scabiofg. an.\bi. i In quibus macerentur. Rad, Angel. yfi. zedoar. $vi. \ Fol.Diptamni,Carduib. an.Mi, Rut£,Pi. Confirv.Flor. | Bug/ofi Heieniiff Refmar.m.^vi. Gnam.yj. Croci^i. j Omnibus in matratiumindttis , Fiat digCftio tn 8« M.per 2 aut^.dies : , Deinde sxprimantur, (f tttmxibum.om ctarificentur» Uslc digcflio fcmeiasibuc repeti potef/ & expre/fiojietBobilier. . Huic Succe ita depurato . addaiut Sacbari fq. Etfiat Syrupus. De yuo-datur cotbiearj. cumAf.Card: velWmar. adprzfervatientm (fcuratto nem Pefiifera Luis. i. AliusSyrupus. 2, R» Succorumcie/>arator.CaUnduU,Acetefa(fFa- • leriant. an.\fri. Succi hutxlkfi Jgutbus mfundt Rad. I HeUnii,Pimpine/. Imperator. Torment.an.%fi. Bacc. lu- \ nipiijj. Fel.Veron, Meliffa,Morfns Diaboliif Scabiof t an. Mi. Fi.Borrag.Rorf. Meiif: ah Pi. - Cinam.yj. Cort.Citri "Siij. Sem.Citriy. MacerenturitainB. M.ferventi per boras24- Deinfortiterexprim.ff clarif, Inquaexpreft. denuo maceraperb. 24. ■ Rad Angel 15' Cort. Cttri an. \i. ^accar.Iunip.pj. creci^i, Tandemfortittr txprwan- tur(f clarificentur,addendo Sacbuibifiy.f. (f Syr.flor. Tunicar.ac Jcetof. Citri an.^vi. Mtfiepro Syrttpo. Dofs $i Ttel pjperfi, Ve/cum aqua aliqua conleeniente. : ^ \YLCiX i6o Matthi^ Untzeri VI. CLARETA. i. Claretum AntJpcftil: R. rini Rbenani gentr?» flMtnfuramunam feu tieiij, Infundein fttra.Nuc. Mofcb: Cinattt.-Caryepb.-anivi. Cardaw.Zmgib.ans/?, Rad; Angti.Zedoar: an.yij. Diptamni,Petaftt. Olfnitiian-.yj* Gran-.Junip.yj, F/or\r,fiHorragfTunicar.JntbosanaPi, FolWle/iff.Mt. Scabtof.Mfi. Saeb: a/bi/Voi % Qmntbus trafo modo ctntufis 0* tnvictm mtxtitpon&ntur in B. M, teptdoper2. autj. dtes admactrandum. Poftta celentur per manisam a/iquot t>ictbus. Hujus C/areti,mane exbi- be bma cocblcaria< Optime pr£/ervat a Ptfie. 2, AMuaQaremm. j 2, R. Vinigencroft&v.j, re!i Armem^fiGalangiPi- peris(ongi>Coriand AiiVjfi Rad:Jnge/:^p7. NttasJMo- fcb:^y. Ztngtbyff. ZedoarSiiij,Cmam;$vi,Sacb,\bf?. an.Pj. RadEnuU Pimpm. Imperator: rincetox : Carltm ar. % $/?. Ctrt X Citri (S Arant: ficc x an$vj. Cwamam.fy* Zingib: Ztdoar. an yij. Mack 5?;'. Indaniur Vitro, ajftifts Ftnt gentroft l&ii*), Va/e_s occ/ufo, omnia macer: per triduum tn B M. Poftea bis vel ter per mankttm tran/ctlentur, addendo.Sachari al- biflVbt, Mtfct. /_ VII. ACE. ANTIDOTAF.:PEsTIL:LlB:ir. 161 VII. ACETA. i, Acetum B^zoardicum .• R* ^ace\Lauri%t>t' Gran(junip \fi Rad\ Angei; Torment', C" E.nu(& an.$t Fof;Scor4u, Rt*t£, Abftntb: (f Cardp,b\ an-Mt. Campb. 3*, Th riacA t>iti yft, [nfundantur otnnta m Aceti Vvai opt-Vb if t^itafnhtfujiretinquatiturperaiiquet dies. Httjus Aecti cecbleat c- / mAnefnmptum,*. Pefi; mireprtt- \/ervat,ea,tnd8m$ t etiam cumt.md/on ui.f.cxb;i>ieum. t. Aliud Acetum. 2, R. Anget 7cdoar. Fdlcrian. Sant Cur. €ort : Jtc-.Citrian\%i Foi Meiijj'. RutgFatertan. att Alii i i*Muc4Uei*e Tragacforwen tur Trocbifctftmahs. m. -CANDEL^Tumalcs. 1, R. BenzoinSf t StyrXalamt(fLadanian'^if, Liquidambr* 3/, Xyloal. (f lig ni Rbodiianjgy Cort ficct CitrlCinam:an:%f. CarbsnmnTtlteinAq . oJextlmB. q f. C&Ufcbi^fi. Mifce pro majfacummutilag. Trngac- in Aqua Rofextr. Ex ejuaformentur C*ndeU r eju& ac cenf£,fuavi(fimum (f g ratijf oderemJptrant . Alia* Gandelx odoriferar. 2. 1, R. Ladani^i. FhrefmcArnkCortXittificc.m. 3/T, Santaliodor.yif, StyrAC.cAl.3if, AliptACUofeb;iifs. Cinam.Caryophyff.an.^\ Qcymificc.FUr. Majoran;an^.i, Amha _______________________________ __ ___________ »*i Antidotar:Pestil:Lib: H. 16$ Ambra,Mefcbian.Gr,^ Carbon, Ti/ii ^iiifcumntuci/ag. Tragac. in Aq,rof Fiat Maffaprt cAndt/is. 3 AliaeCandel*. y. R. Flor.ro f.odsratijfyj' Cort.Tbymiatn^nf Ladani, Beazoinan.Sij, Succmi alhi, Myrrba an, 5/. Oli- bani, Flor.Ro(marMacut,an. ^f.Gran.Junip.No x. xad. Zedoar.(f Angel.an.~i. Sem.Rut£,&Citrian.$fi,Car- bonum Tt/U ^tii/, cum Muctl. TrAgac.facl. in *q. Angd. F.maffapre Cande/U, I IV. POMAMBR^E. /. Pomum edorztum. R. Ladanip. StyrAc.ca- lam.liifit Stjr;lie/ Syndom rubra, nAtibtts Jape Adi mo~Peatur, 2: AliaPemambra. 2. R. Afdu/cit,& Ladanian.%f. Sant.citr. Xy- /oa/.anStt .f/or.rofodorat SfAntbosan.^f.GaUix xJMf fcbat:y Tburis, CaryopbyU^an3i,Styracjii.;tnda ^f, Ex> trtfi-.AngeJsi. Ol.fli//atit',ro(ar.^f. O/Cmam.if Ma- /oranan G.f. GummiTragaC.dtfo/dna ryopbyUorian.G.j. Mifeepro Pomo odorato. V. LINIMENTA. 1, LinimentumproNaribu':. R. okNuC.Mijeh: pertxpre(f:li. Extr:Matorati5/?. oI;&Mm& itrian: G.f. Mofchi & 4m6ra an. G 2. M»/ce pro 'Lalfams Jett Linimento. 1 2. AliudLinimentum. 2. R, ot. fnUat: cinam:& caryopbyU.an &. Am> bmtf Mofcbnzn.ifi. Agitenturinvkem donecadqutrant couffientiam llvguentt. Adde olxNucMofckftiUat.^i, iterumagttentur,tamdemad.4e oletfltU. Kofar.tncarn. G.6. Ztbstbt^. MifceproLiniuj:¥ragranti(f.e*$irAt odorern-i. 3. AliudLinimcnt: , j. R. BalfamiRofar.lt. ExtraB-.Cinam-^u oU ' \fttli.Cort:cim,G.s. Q ol:MacU> GjMoJebt oritnf.opt: G.4. xjfoifcepw narium Balfanto. 4. Aliud Antidotar:Pestil:Lib: II. i6j\ !■■>■ ■!! ■-• 4. Aliud Linim: 4, R. Oiei\ 7 Hc;m»f'bperexprtJ:$i. Extraft: ^ngelisf?, Theriaet.opt".lify Ahpta Mofcbat ^ij, J^afurl Cort.Ctn 9/, BalfamiPeruviamGr:t2. Ol.JitU.Junip: & Lavend; an:G 4. Qjx CaryopbyU: G. 2. zibethi G, j. Styrac Hfd*. (Jstifteantur pr$ Linimento , quo naret innngendt, VI SACCULI ODORIFERI. f. Sacculus. R. Benzoia , StyncaJam:an:yf Flor:^ofodoraf Flor;Zofmar(3'LaVend:an Pj. Tbjmi, Maj«r*K£SantaiiCitr:Otym'%,Mcltfan. 5/. Gaittt(f Ah- pUMofib:an:^pT. Cinam.fptSt/. ExLtsorttnibtu,fiat Puhis grojjiis , indtndiu Sacculo ex Syndtneparato, qui velnari&us fitbmde admoveKdus ,veljupra Cordii regto- nemgejiandus. 2. Alius Sacculus. 2. R. Rad:Angel.lreos(f' cyperi an:yj,Fior.rsJ.Pi/. Cort.Jit, Citri {f Tbymiam. an. 5/. Caryepbyil. aremat. SHtcmialbtan^ij. Spim Indiea % Flor t Antbosan-Qi.Bacc: jHnif:c$ntuJ:rfj t Zedoar.^p?. Camph.dfi. Ex indfis ati- nntimparttur Saccxitts, Addipofjunt Jptatbw olea Ci nam. (f Macn an.G.2, 3. AliusSacculus. 3. R. Ladani $i/ t Styr.cab.Cf Jfdulctsan.lifi. Cinam.lu MactsBi/. fior,A»tt»^MeliJftL(f La\>evd\(f Li Maioran. " ■■ ' SL l i ^ ^V J t' .U r —* • £ *• z6$ Matthii Untzeri I 'JWajorAM4H:ii, Caryopbyli Arom:$J&. Nue:Mo/cb?Scm: Oeymi,4tt%i, SantA/irubri^i. AmbrtlS'Mofcbtan.G.2 % F,pttlyis grofftu } tjui ,prtusirroratus ac confperfm AquA Rofar: (f CtHAmlvelSpirttu Refinr: frngrAnttf. pofitAin- tludatur Sacculo quadrats ex Syndone. S.ECTI-Q V- Exhibens nonnulla Composita S?a» GIRICA. U AQUJE STILLATIT: Thc- riacalcs, A QuaTberiacalis^ntipeftifera: R. n*d: I. /—£ Ztds^r: hvptraJtcr: fafcrian : Angel', Ter- ! mentik Enuk ac Petafit \ an 5*. Gran: J«- nipV^iif, Bacc.Laurixpi. Herb^Scabio/ Feron, Ga/egf., Caraluib: Melif & Scord. an.Mi. Flor. Rof: Borrag:La- vend;Me/if. Antbos,Ca/end:an Pi. Cttrttf Lmon.wci- for.an N0.2. I» Fa/e Vitreoperj.AUt 4 dtesadientw/is B.M.caloremmAcerentur fuperaffu/ SuccoriLrimn.KU' cum Virid\ Scabio/ Melif. & CArduib.an.%i. fini Ma/- vatictV&fi. Dfinde cxprimantttrfortiter. Ikxpreffo li~ quori, adde Tberiacs. vet.(f Mitbridat.opt:an.\if. Dia- fcordti Fr&cafi:y t Conftft. A/cberm. ^fi.Spct. DtAmbra &DUmarg: frig.an.^ij. Crociy., Campb.^ij, UWacc- TAtur denuiper trtduumin B. Deinde /ento igne defiiU; Adficcitatem us£, Et babebu Aquam Tberiacakmprs.' ftantif. Inftttt Lnt PefiiferA, ejus p/circittr kaurtant, tff"dent, 4 _______________ ».A1, AntidotariPestil: Lib:H. 169 2. AhAquaThcriacalis. 1. R. TbtrUcaAndfont^vi. CMjrrb*%ij. Kad. Carlina, Scorzone > ra,GtntUn.AngeL Strpentar.Pmpin^. an.$vi. Cort: Citri%i , Summitat. Ruts. Mi. Croci^ij. C4nipb:^i/f. Cou/trv, Bofragl Accte/. Bugio/, Rofan.y , j CistAM:Nuc.Moftb.An.%i,Spetierum Diambra & Dianio- \f Po/is Iffpltti minusvt cu Aq. Aceto/s. p adpravocandum/u iorem. U. EXTRACTA ET ANTI- D O T A. 1. Extra&um Antipcftiferum. K. RadZidoar. Angel. Faler: ac Enuta an p. Rad. Petafit. (f PiMpinci. , ani§fi,Santa!irub.(f' citr.anxiij, CortiCitrt&Gr^tt-jt. I Jumpiyj Bac-.Laurtzvt, Fa/',£ipr/tmniCret: Rut£,Car- duiti-(f' Scerdiian.Mj. Fiat La tum S. F. berum Extra- it:o, Ltquorin B. abftrahatur ad conftflenttam materia I tnfundo litfuidam in/iar Me(ti4. Hutc Extracio htfuido (f moSifieiusfftt %it/,addeacpermifee,Magifterit Gor- niiCtrviniyij. elAce- te Ro/aceo, adfudorem. i. Aliud Extra&una fcu Antido 2. Primb eum Aceco FinideftUt.parttur Extraclum . ex nad. Angtl.Zedoar.Pttaftt.Terment.acSc orzen.an.p \ quod Antidotar:Pestil: Lib: II. lyi cjuodfsor/im coHigmdum \ Deinde fimi/e ExtraftumfiAt cum Spiritu Fwiex Corf.Cttri, Bact.Junip.anQfi, berL Scord\Vtr/>e*;Fa!si .an.v '. Xj//oal.(f SantAl.citr.an.yj, HocExtr\mifcendntn prtori. Pofiedmixtis addt Am6r& (f Mofcbi ana Grana aliquot. ( nimtrum G.f,JtExtra- cJorum/it^yfj Florum Jibor.ftx. Jntimon.^hj. Sa/is Fraxtni, jbfinth. (fCardutb:an.^fi, Sa/e< CoraSor, (f Perlarum an.^t. Mtfceantur exaffitffime. 3. AliudAncidotum. 3. R, Extra&i Gran. Iunip.p, Extr,Jxge/$jf. Extra/3, Enulx xij ( Extrada />£C fint liquida,(f tenfi flentiam habeAnt inftar McUis ) OMagifterii HyacintL. { (f Per/ar.an $i/ t Twclurgvera^iurijff?. O/.fttU' Cort. j Cttri$i, Confet~i.Alch:rm;^tiii,Am4r£ } Mofchian.G.4. Mixta wvicem,fiat indi Jnttdotum mode, cuim tntra vis reftfttndi veneno Pefitfcro. 4. Aiiud. 4. R. Bacc.Iunip.yj. Rad: zedear, Jnge/.(fCar- lin:a)t;y(s. piai horum ExtraBto cum Succo Limonum^ (veleius /oco, cnm Jq-.Carduib. cntnonnibi/ Spir'.Vitrioli admixtum/it t ) Liquorfeu mcnfiruum in B.per defttdat. feparetur. Huitu ExtraSt R. $if, adde ei Bezoard. Mf- ner\ 3 ii. Cenfecii ilcbcrmes 5i.MagifteruPer/ar.$ij,Pu/z>, ^ diapbor-.^if. Effentia Croci (f Campb: ana 3/. Mtfce ttnd (f refervetur; Tam in praftrvationt, ejudmincu- ratione Peftis efficaciff es? t Dofts 5/s° (f Fiat l.a. Mixtursgcnerofifp digefl*,cUrefacva, (f' coUfa referVeturadufia. Dojisy- j vet^titj cumT»ebkHto convenienti. i. AliaMixtura. 2. Spiritiu TbcriacMu $i. Extraffii Gran. Iunip\ (f HelewianSitfi. Extr.Zedoar.^i. ExtrXcroeiGr.xv. ConfcSt: A(cbcrm'-%0. CMagiftcr:Perlar: (f CoraB*an. ^i.Gr.f. Cremarufeu Laftta Sulpbl^Jf, SalUCardutb, (f Abfmtb.an3i. Syr.AcetofCttrillncij (f $vt. Spirittu Vitrtoti G, i2. Mofcbi (f Ambra an, Grsn.j. Fiae Mtxtura. Eft fnatndi gratic/uc faporit, Pro prt/ir- vationt, GuttuU ij.vet $i fuffctant, cttm liqutrtj, idonc*. j.Alia Antibotar:Pestil:Lib: II. i6% 2 7 y AliaMixrura. 3. R. Syr.de CerafscumCaryopby^nofirAt.Syr. Acetofcitri, Syr.de/ucc - Borrag.a»lp, wxturtfmpl. yif, Liquori* cornu cerv.yj. Spiritus cardmbjp. &*' traSt.Angel.Extr.ValeriAn. if IwperAtor.an.iJ?. Extr. Rutidu EffentiaCrociltf SalUCoraU.tfPtrlAr.AH. 1$, Mofchi (fAmirtan.Gr.3. idifctexAtti&coItLM' Dofspro cnra PefluSij, 5»/ > vtillnciafem', t™ vtbuulo ;dtueo. 4. AiiaMixtura» 4t , R. ExtrattiViptrAryf. ^MAgifttriiSolkfC** Juhy, Bezear veri Orient^ ', SuceiRad- carlin\rtc \ condenfati, Succt carduikmfiiftan.li, Ol. Angel: & Ru* j \ t* ah G.xvi. Fiat borum mixtio, &ferveturadufum. \ Dofispropraferyat. dive/cum conf Rof. aut Syr.Acetof citrt, vtl cum Jq. Borrag. Cardu/b. AHt Vino generofo. In curAtions vtro ^ijplus winusTtc dentur. SicautemparandumEx t r.Fiperarum R . CarnuVt- per. mort croUuparatA yi,,ponanturin capfuli , & citn 5/ Myrrh&pervtcesfufumigentur. Sichabespu/lf.probe exficcatum, cui, tn fitropofito, cum &*. Aq. veron. ftent in B. Vitro claufo, per triduum. guoexaBo exprimt , & adconfifttnfum Extratii, igne /enttf: redige. Ex fe- ttbus combuftis extrahe Salem,tf ExtraBoconjungt. ■ KMagtfttrium Qparatur ex calct Qprobeedu/cor: (f exfccatJ, commixta% cum croco, Ambra, Mofcbo, & Magifterio Perla rumj. __________________________ " IV. Mi- w 174, M ATTMi.fi Untzeri IV. M I S C E L L A Variarum Com* pofit. Chymicarum. I. Bezoardicum Vegetabile Aureum. i. R. Rad.Carlin.Jngeltc£,Diptamni,Imperat.Scor' zoner. Fincetox. Ptmpmel: Pbu , & Tormentt/. an. $vi. Co/i/gantttrautem omnesbt radices tempore Juo isa/jami- cOydrtritsgf tnodo exficceniur, c4.rhjd.ver0 corrapta aut ob- /o/et£ p/ane abjiciantur; Concifis mtnutim adfunde Ace- tivi.ntdeflill:ftu.cf>rritpt& _,, inljzmtSu/pbttris , an.%i\. Htfcean- turtitt*. 4. Tamdem: R. Sa/is Abfintb: SalU Angei, SalU Iuntp.an. ■ > i].M.ig:Jleni Cornu cervini, Magifterii Periar: (f CoraUorian. 5//?., Florum Antmtmtfixor. dtaphoret. 9«/j. Mijctj>. Compo- , - Jl I t 1 , / . : - « V > I» 4f r r f^ ■^ »itf towiftf « f * f ii (tt