Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli senensis, serenissimi Principis Ferdinandi Auchiducis Austriae &c. Medici, commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : adjectis quam plurimis Plantarum, & Animalium Imaginibus quae in priore Editione non habentur, eodem Authore
Entstehung
Seite
661
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

In Lib. nuintum Diofcoridis. r

Aervginem, quodcolorefituiridi,officinz,dcmediciinItaliacesuiridenuncupMt, er uulgdrifermone Aeruginumitcrdc r.me. Verimquanuis offcitt£ eoinuniuerfumabundent\fynceritamcn furum ojlendunt. Scolecia ccrugi- COnl 'd.ne, ac fbfiitia dejlituimur: quod dltera, quod fciam, hoc tempore non parctur, altera uero ab xrarijs fodirns, ubifdrtaffc plurima repentur, a jvfforibus non dcfvratur. Proinde ciun barum copia non jit, ea tantum utimur, qu.e cere inacetarijs cadisdemijfo, aut uinaceif iam acefcentibus obruto, conjicitur. Halluctnantur, quicredunt xrugincm, erarisflorcm unam , er candem rcm cffe, utfuperius dc xris flore diffcrentes latm ottendtmus. Aerugitium uircs Aeruginfi ui-rcddidit Galetm libro i x . jtmplicium medteamentorum ,fic inqutens. Aerugoguftantibus acrem qualitatcm offert, res ex •digcrcns, detrahcns, er liquans, non teneram modo ,fcd er duram carnem. P orro fupra didum ejlnonnuUos eiusgcneris mcdicamenta, epulotica, hoc eft, qu£ cicatricem tnducant, appellare, cum ijs in tenuifunum pollinem tritis* © per fpccilH cufpidcm contigerint ulcera excrefcentia, ac poftridie cotitrada reperiant. tametji tllos haud lateat ,jipaulo plui impofitumforet ,fefe ulcrn non contrattum ,fed erofum inuenturos. Siquidem colliqtiat, er digerit car=ncm :cim mcdicamentd epulotica contrahant, conjlipent, conjiringant, er calh in morem illam indurent. Q uin ergiiftum mordicat £rugo, tion tantim ipfa ulcera. quod ji pauculum eius ccrato non pauco admijceas, id quod ex am=*bobu', mijlu/m ejl, citra morfum extcrget. Diflum uero fupra ejl de talium mcdtcamentorum natura, tum utfcfc qui-damfallunt cx tahbus compofitiombus, aut farcoticam, aut epuloticam adfcribcntes facultatcm mcdicamentis, qui-bm minimc opartet: utpotc ciim ipfaidprajlare nequeant, ucriim ea, qu£ ex ipjiscopofita funt. QU£ £rugo i'oV Nomina.

ov Grzcti, Aerugo rafilis Latinisdicitur: Italis, Erugine rafile. Qu£ ucro Grceck i'oY gWAh ^ , Latini/s Ac=rugo fcolecianominatur: Italis, Erugine fcolecia. Arabibus, Zmiar,feu Zengiar: Germanis, Spangruen: Hi/pa-ni>, CardeniUo: GaUis,Verdcris o~ Verdet ,

jo

l'olCl$Hoov. RVBIGO FERRI. CAP. LIH.

R v b i g o ferri reftringit: fiftitfbeminarum profluuia admota,potuque praeftat ne concipiant.Illitaexaceto,ignibus Hicris,& papularum eruptionibus medetur. Perquam utilisad fcabritias ge-narum, reduuias, & r pterygia. Condylomatis prodeft,gingiuas firmat,podagras illita lenit ,alope-ciasreplet. Vinum aquave,in quacandens ferrum fit ieftin£tum,potu cceliacis,dyfentericis ,lie-nofis, cholera laborantibus, & dilfolutis ftomacho auxiliatur.

• - .-7 ,

ZKfflflotfflWfOU. STERCVS FERRI. CAP. LIIII.

jo

^Sterc vs ferri,quamfcoriamuocant,eadem poteft,qusrubigo,fed inefricacius. Aconitoex aceto mulfo potum, opitulatur,

Ferrvgo, qu£ etl jvrri rubigo, uulgark notitix esl. TZius fimilitcr fcoria ,qu£ Latinis er flercus, er rc- Rubiginis, &crcmcntumfcrri, erttoftrisuulgo fftmadijrrroappeUatur,omntbus notior efl,quamut maiore indigeat decla= ^'fider""rationc. 1}£c nanque propefirrarias officinaspaftm in aceruum congejla fycttatur ab omnibus. Vcruntamen ne ali- L 'quti fvrtaffc dccipiatur, lUud nobis indittum non abibit, qttcd firrt, aut arts, aut argcnti fcoria non cftfquama, qtt£maUeo decutitur. Siqutdem hxc firrarijs fornacibus, qutbus firrimetaUum funditur, indita liquefcit, er iterum infirrum coit. Scoria uero,quodinutilejitfcrrirccrcmcntum, inane, er fpongiarummodo frumofum, nunquamfe-4 o rumcfficipotcft. ScorUmcminitGalenuslibro ix.fimplicium medicamcntorum,ficinquiens. Scoriaomnisre- Scorisuiret}iccatorium admodum medicamenttm cfl, potifiimim autem firri. Siquidc adlatuorcm redtgensipfam in aceto quam ex Gr! ' cno •acerrimo, pojicaq; dccoquens ad aures, qtice longo iam tcmpore pure fluxcrunt,ea utor,mcdicamento maximc cxtc-catorio, adco ut mirentur, qui praparantem mc uidcnt, er ante rei periculum fdcm non habeant, aures talc poffefirre medicamentum. Porro argcntifcoriam proprtc hclcyfma appeUant. Verinn emplattris quibufdam rcficcatori£facultatis commifcetur. 'Rubtgofcrri Ldtinis dtcla, ios oih'$ov Gr£cis appeUatur: Arabtbus,Seda alhadid •' Ita-lis, r uggitte delftrro: Germanis, Eyfen rosi: Gallis, r uilleure defir. q U£ uero Gr£cis ci & h ^ ov , La- Nooiina.

tinis, Scoria, stercus er Recrementur/t firri dicitur: Arabtbus, C habt alhadid: I talis, Spiuma de firro: Gcrmanis,

Schalken: Htffanis, Mozo dc hcrrera, er M ozo de fragua.

jo Mo'Al££of 3J£7rAuptvor. PLVMBVM ELOTVM. CAP. LV.

L o t v r a plumbi ficfit. In mortarium plumbeum aquam inijciens ,piftilIo plumbeo terito,donecnigrefcataqua,&limi modo craffefcat,autlutulenta reddatur :linteo deinde colato,aquamfuperinfundens,qudfacilius quicquideft refolutum incerni pofsit.hociterum facito vfquedum fa-tis tibi habuiffe videatur. vbi confedcrit prioreaqua effufa, nouam adijciens, vt cadmiam lauato,donec nulla extetnigritia: poftea in paftillos cogens reponito. Quidam fcobemmundi plumbili-ma quacfitam, mortaiio pifblloquelapideis terunt, aut manibus cum aqua paulatim adiedafricant,donec nigrefcat: mox vbi id peffum ierit,effufa aqua,colligunt in paftillos. nam tritum vehcnien-ter,ceruff£' fimile reddstur. Alij elimat$ fcobi modicam plumbaginem adijciunt, affirmantes itaelotum plumbum prxftantius effe. Poteft refrigerare, aclftringere, inducere, mollire, explerecaua, fi-flere oculorum fluxiones, & vlcerum excrefcentia. Sanguinein lupprimit ;prodeft contra fedisvl-

K ic cera,