64 6And.MatthioliComm.

Calidum potum , atq; vomitionibus redditum, aduerfus omnia venena efficax eft, prxferfim contrameconium, & hauftam cicutam, conglobatum in ventre fanguinem, laccoagulatum, fungos, ixiam,taxumque,cum fale. hauftu voratas hirudines, fi forbeatur,eijcit: tufsim veterem mitigat, &: recentemlacefsit .Inorthopnceacalidumcommode forbetur:gutturisfluxiones gargarizatum inhibet:anginis, & vuae procidenti conuenit. contra dentium dolorem, calidum colluitur.

Aceti miftoe q ^v a n v i s D iofcoridcs fimpliciter pronunciauerit Acetum ejfefrigidum,qu6dfortalfc in co magisfrigidiusfacultatis con exu p crc t, quim caliditds; tamcn Gdlenus qualitdtum medicamentorum ommum indagator maximus, ex contrarijsfideratio. qualitatibiu, calidisfcihcet er fi-igidis, acetum conjiare docuit libro primo de fimplictum mcdicamentorunifaculta=tibws,neceffchomceomercs jimilareue,quemadmodumnec lac uniuerfum. ldquodipfeGalenusItb. vin.de eorun=>dem facultatibus, apertifime confirmauit his uerbis. Acetum primo horum commenUriorum mijhe cffe fubflantie,nempe frigid<e, paritcr er cahd£, eiusq; utriusq; tcnuium partium demonjlratum efl: c<eterum calidam frigtda cxi =pcrat. Porro magnam dcficcandi facultatem obtinet, adeo ut fit tertij ordims dcficcantium iam completi, uticj; cvmualidum extiterit. Ef libro primo de compofitione pharmacorum fecundum locos, idcm fic inquit. Atqui Accti mex incidentium ordine exiflens, ultra boc quod difcutit, pnecipuum quiddam in fe habet, quod reprimit, dc quod in=fluit, er repeUit: utpote quod fubflantia fua parum cdlidum efl, plurimum uerd frigidum, cr pdrtium tenuium. I dequoc^ hbro 111 i.fimplicium mcdicamentorum, ita fcribtt. Atfrigiditas, qu£ abacetoproficifcitur, tanto cftlidior, qudnto er tenuior .Inefl ucro iUi Cr acrimonia qti£dam excalfaciens, qu£ tamen fatis non fit ad fuperanimabaciditate prouenientcm frigiditatem: uerum qu£ tranfitiu modo ccleritatem promoueat. nam quanto calidumfrigtdofacilius penetrat, tanto acrisfuccus aptior cft, qui fenfibilium corporum meatus tranfeat, qum dcidus. Ita=que iUe, uelut pr£cedens uiamfiernit ,hic ucro haud ita tarde infequitur: quo tempore fenfus perficitur miftus, crqui £gre exponi queat, utpote qui nec plane frigidum ejfe acetum denunciet, quippe cum in eo ignea qii£d.tm pcr=cipiatur acrimonia, ncc plane caltdum. N am perpetuo, qu£ ex pr£cedcnte fit acrimonia, calefattionem frigut abinfequcnte dciditdte occupans, obfcurat, prottnmq; cxtinguit. quo fit, ut maior multo cx frigore pcrcipidtur fcn*fus, quam ex calore. H £c ad litcram Galenus. Ex quibus abunde liquet, quod acetum ctfi cx contrdrijs qualitatibusconjtdt; plus tamenfrigidttatis, quam caliditatisparticeps efi. Quodcum refteammaduertifjet Diofcorides, &cc=tumfimpliciter (ut fupra diximus) rcfrigerare pronunciauit. Veruntamcn iUud ignorandum non cfl, quM dcctmnimirum co calidius erit, quo uetuflius, er acrm extiterit. Siquidcm ex Galenifcntentia Jibro x i.fimphcimdicamentorum capite de adipe, item tertio de compofitionc pharmacorum fecundm locos, uinum,mcl,dcetum, leu,adeps, uetufiate calidiora fiunt. Cx quo facilefiert potefi, ut reperiatur acctum ddco uettijlate acerrirr.m, ut plusNomina. babeat caliditatis, qu.lm frigiditatis. Acetum quod Latini uocant, Gr£cis o|or dicitur: Arabtbus, Chal: I talis,Aceto: Germanis, Ej?ig: H ifranis, Vin agre: GaUis, Vin aigre.

ACETVM MVLSVM. CAP. XVIII.

Ac et vm mulfum,quodoxymeluocant',hocmodotemperatur. Accti hcminas quinque,fa-lis marini pondo,me!lis minas decem,aquxfextarios quinque paritercoquito, decies efferuefcentecortina :atque vbi refrixerit, diffundito. Sumptum craffos humores extrahcre, & ifchiadicis,comi-tialibus,& articulorum morbo confli&atis prodeffecreditur. Conrra morfum eius viperi,quam fe-pa vocant,hauftum meconium, ixiamve auxilioeft. Anginis vtilitergargarizatur.

Oxymelitis T riplicem oxymclitis componcndi rationem pojieritatis memori£ tradidit Galenus libro 1111 .deft*confetiio tri- nitate tuendd. qui tamen fal nuUi commifcuit, ut eius uerba loco dtflo apcrte tcfla/itur, qu£ Uafcquuntur. Vni acctiplex Ga eno. p art ^ me m s ^ q uo detratta fpuma fit, duplum efl mifcendum: deindc ambo in leni igni coqucndx, do-icc eorum qud*litates in umm coierint: ita enim ncc acetum amplius crudum dpparebit. Cum aqua uero fidtirn itdfacies oxymeli.MeUiquadruplum optim£ aqu£mifcebis:dcincoqucs modicoigni, quoadfyumaredefinat. Acmalv.m quidemmelmultam egcrit frumm. quo etiam diutius coqui debcbit. Optimum uero,ut breuifiimo tcmpore coquitur, ttdminimu(pum£ cuontit, undc nec pdri ei cottione efi opus. Plurimum certe quartam partcm cius, quod ab initio eflinditum ,amittit: pojl ucro dimidio dceti ddietto, rurfus coquendum, donec qualitatum omnino fit unitM, ncc acetum crudumetiam appareat. Conficiturfane oxymeli etiam tribusfidttm db initto mifiis, ad hunc modum. Accti unip.irti addi=tur meUis duplum, er aqu£ quadruplum: atquc h£c ad tertiam partem coquuntur, uel ctiam quartam, fpuma intc=

Oxymelitis rim detratta. Quodfiualentiusid facerc ftudes, tantundem inijcicsaceti,quantummcllif. hactenusGalenus. Q ueM efuc"° CX f ccutus ^efues, tpfc quoq; dc oxymelitefiicfcripfit. Oxymclifit ex aqua, accto, er mcUc. Aquaucro mifcetur, utlonga cotttone refoluatur id, quod in oxymclite fiatus excitat, ut ctiam promptius defpumetur, utdeniq; mcdicamcnti buiusfacultM,aqu£ miftione tenuior fatta,facilius in corpus difiribuatur. Mel uero additur, ad oppugnandam pi=tuitam. Ex mellc dcnique, er aceto mifiis ,facultds qiudam tertia, qu£ ncutri eorum incfl, tanta confurgit, ut efji-cacifiima/it, atque certifiimaad attenuandum, inctdendum,refolucndumq; craffa, lentaq; excrementa, qu£ in ucn=triculo; cr iecore exijiunt longo tempore genita: quin er ca, qu£ ad articulorum compdgincs deftuxcrunt, c r diu=turitas procrearunt fibres: ea ndnque cr incidit,cr coquit. ¥it cx aceti parte una, tncllis partibus dudbm, aqu£ parttbus quatuor. Primum autcm mel, er aqua fimul coquuntur, ubi deffiumata probcfunt, addito dcetc percoquuntur,Nomina. femper quoqucdcfjjumando. Datur ab uttciauna, ad unctas trcs. h£c ille . Nomcfl aus G r£ctim ofvjxtAi : Lati=num, Acetum rnulfim: ltalicum, Accto melato. ,

o'|aAp.«.