lo

4°

In Lib. quartum Diofcoridis. <321

, utilis cft. Vhnta h£c Grxcis oc[xtts. Aof Aflwh , cr fyvcovtoi uocatur: Ldtinis, Vitis jlbi:Uauntanis,Ycfirc, Aljvfirc,Feflera fiu; Alfcfcera, Nez-trgicfanfcu Ncz-trcbafen: Italx, Vite buncd, CT Zucca falutica:Germanis, Stickuurtz , 0~ Tc«/r/1 drbsz ■ Hifcanis, Nuexa cr Anorcd: Gallis, Colubnne, cr Couluree.

Nomina.

uyzstA os }j .(Activx. VITIS NIGRA.

CAP. CLXXVII.

1 o

50

Nigra uitis, quam aliqui nigram bryoniam uocaf,foliafcrthederae, fmilaceis proxima, fed maiora: caulesetiam cognatos: capreolis fuis arbores, quafi adminicula,comprehendit: fructus racematim cohsrent, qui intcrprincipia uircnt, & poll maturitatem nigrefcunt: radixforis nigra, intus buxco colore nitet. Viticulx, qus pri-mo germinum partu erumpunt,in olera recipiuntur. me-fes pellunt, urinas cient, lienem abfumunt: uertiginofis,comitialibus, neruoru refolutione tentatis profunt. lia-dix eadem, qux uitis alba pi sftat, fed inefhcacius. Foliacum uino exulceratis iumentorum ceruicibus commodiffime illinuntur: luxatis itidem imponuntur.

V 1 t 1 s nigra Uctrufcis uulgo dppclLitur T amdro, corru- Vitis nionepto .1 tdmtio uocabulo. Sunt enim qui hanc tdmnum, fiue tamuin confideratio.etidin uocent, unde Latinis eius uua Tdminia diftd ejl. Huius uiti=culce, qux uere primum e tcrrd crumpunt,quod dfrardgis fimilesfint,eorum more dccotte, hdc etiam tcmpeftatc mdnduntur, quit*uis non eam, quam afrdrdgi, cii pdldto ineantgratiam. Trcquen-tif.ima hxc in Hetrurid prouenit, quitt cr in Goritienfi comitdtu,ubi Nartio er Aprili menfibus, cius cdulicuh tnfdfciculos digcfttin foro ueneunt ad ciborum ufurn. Huic tdmen, qu£ in Italid ndfci=tur, illud tdntum obijci pojfe putaucrim, quod in uuarum coloreab iUd dijlidcrc inucnidtur, quam ~Diofcorid.es repr<efentauit, qucdhuicuu£ poft mdturitdtcmnigrefcdnt ,noflr£ueroperpetuoru=bentes jbeftcntur: c£terd enim, meo quidem iudicio, inter fe ma*xime conucniunt. Sed illud nihil me mouet, neque facit, ut mutare

__ _ dcbcam fententiam, cr crederc hanc dliam efie avitc nigrd, quod

\ / fepe uiderimfoldnum hortcnfe quibufdam in locis uus frrrc modo

nigras, modo rubcntes, modo croccas: quindoquidan ndturd plcrunq; cum florum, erfruftuum colore ludere /0=ledt, ut in uttis, ccrdfis, moris,ficubm, prunis, mdlis, cr alijs copluribus pcrfpicuo ccrnitur. Idcirco nil mirum cffedcbet ,fi in Italia Vitisnigra rubentes uum profirdt, dlibi ucro nigras, ut in Grtcid, A fid, dlijsq ; caltiioribm, quodhuiufmodi iifcriminaftpenumcro cccli, ac foli diuerfitate contingdnt. Hdc igitur rdtione fretus, qu£,nifdUor, tUamobicftioncm diluit, non iubitducrim dffercrc, hdtic pldntdm, cuius ctidm hic cffgiem piftdm ddmus, ejfc uerdm dcgcnuinamVitem nigram,quoniam c£ter£ omnesprorfus not£ illiadftipularideprchenduntur. Cteterum credidit Fuchfij opin.Lconardus Yuchfius, medicus no(lr£ £tatis celebris, edm flirpcm effe legitimam Vitem nigrant, qu£ nojlris in Hc= r «P l '°bata •truria uulgo Vitalbd dicitur, qudmq■, dlteram cffc Diofcoridis clemdtidcm fupcrius huius libri initio dbunde oftcndi-mus. Vcrim h£c cius opinio nobis,pace fua, pldttc reprobanda uidctur. Siquidem noilrd Vitdlbd non hdbet radicemforisnigrdm,intusbuxcocolore:nonjirtfdlidhcdcr£ mdiord,fedpotius minord, cr per ambitum Idcinidtd:necfemcneditinracemimodum,fedjimulcompdftum,nuUacumuuis fimilitudine . Adde, quod cademfud facultateexulcerat. Vitis uero nigrd exulcerdtis boum ceruicibus mcdetur, cr luxatis ob ddftrigcntcm uim, quam hdbct, uti=liflime imponitur. Vitis nigr£ uires paucis perftrinxit Gdlcnus lib. v 1 .fimplicium medicdmentorum, fic inquicns.

Vitis ttigra: uocatur autem Ii£c propric bryonia, uiti dlb£ dd omnia fimilis, niji quod imbeciUior. hdftenus Galenusde uite nigrd. Huius autem fucco (uteft author Mefues ) nihil udlentius adftrumxs fdnandas ,fi cum utni, cr meUis<equali portione is hauriatur. Pr^ftat ad idem radix quoq ; fi tufa, crmeUe excepta iUinatur. Scd quoniam Vites Vitice!lx,fiuetam alba,quam ttigra, dequibushaftcnusdiftumcft,mihiitimcntemcdmhcrbdmrcdcgcrunt,qt<£aliquibus uulgo BaKaniinje hiuocdtur balsamina, alijs viticelld, dlijs Momordicd, alijs Cdranzd, ciim ueteribus nihil de ed pckeritatis mc= ona 'viori£proditum fit,/itq ; dottbtis quam plurimisnon obfctirispr^dita, hunclocum opportunumduxunus, in quo hu=iusherb£hiftoriapertrdftetur. Bjlttaque viticella , fiueHalfamind, plantd,qti£ pr.elongis, tenuibusq :uiticults, ultro citroq; rcptantibus, proximas tum herbas, tum drbufcttlas comprehcndit: folijs uitis alb£, dut uini-fir£ jimilibus,fed longe minoribus nugisq; per ambitum lacinidtis: cdpreolis tenuibus cx alarumfinu prodcuntibusquibus fcfe implicdt appofitis ddminiculis. Florcpromit cucumeri fimtlem, colore fubluteiim: fruftum utrinq; turbinatum, qui oui jvrefdciem rcpr.cfentat ,cute carnofd, quibufddm dcutis bttUis rigcnte, dipfdci modo, Hnic mdturopuniceus color, qui pr£tercd facile dtfilit ulttmdm mdturitdtem ddeptus. Scmcn includit angurU uocdt£ Jimile, mitius tamen, coteftum cute crdffd, pingui, lubricd, cr pcrquam rubcnte. Plantd h£cgracili tutitur radice, nec ci=

tius