Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli senensis, serenissimi Principis Ferdinandi Auchiducis Austriae &c. Medici, commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : adjectis quam plurimis Plantarum, & Animalium Imaginibus quae in priore Editione non habentur, eodem Authore
Entstehung
Seite
616
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

616 And. Matthioli Comni.

Epithymico- , I n hac cquidcm opinione uerfdntur complurcs huuif

fiderjtio. EPITHYHVH. tftdtk medici rei berbarice periti, qucmadmodu Brafauolus Fer*

rdrienfis, ut crcdant, Diofcoridis, ahorumq; Grxcorum EpUthymuvn magno difcriminc abeo diuerfum effe, de quo fcripfe*runt Mauritani, prtefertimqj abillo, cum mcminit Mcfucs.Quippc qui afferant, nil altud Arakicttm epithymum cffe, quamcdpillaris caffuthtc genus quoddam, quod thymo circumuoluUtur. Gr<ecum uero idcm effcuoluntcumproprio florc durioristhymifdturciaftmtlis. Suam autcm fententiamhoc argumentocomprobare uidentur, qucd fi uulgaris ufus cpithymwm, Ara- 19bicum fcilicet, iUud e(fet,de quo differit Diofcoridcs, is lion di-viffet, Epithymumflorcm ejfe durioris thymi ,f "d altcrius plan-t£ thymo adnafccntis, eiq ; fefc conuolucntis. Idquod ctiam Pli-tnj auttoritdte confirmant, ut qui ccrum cpinioni ex co maxi-ine adfiipulari utdeatur, quod dtto Epuhynu gcncra prodidcritItb. xxvi. cdp. viii .ubificinquit.Epithymumefifloscthy-mo faturci£ fimili. Differentia, quod hic herbaccus ejl,altcriusthymialbm. Quidam aliter epithymum tradunt fine radice tu-fci, tcnuis fimilitudinc pdUiolt (rcttius firtc pili legendum cffct)rubens. hsc Plinius. Ex quibusutiquc planum fit, duo cffc E= 10pithymi genera : quorum alterum ilh ad Gr<ecos, altcrum adArabos rcftrunt, er ita fuam tucntur fentcntiam. Horumccrtc iudicio ego quoq;facilc fubfcribcrcm, nifi qutedam fcfc nobis offerrcnt, qtt£ aperte rcclamarc uidentur, atquc etiam oftcnderc,Vlinium ipfum Diofcoridts codiccm, unde iUa mutuatm cft,deprauatum habuiffe, uel alium iuttorcm in hoc mimts graucmfecutumfuiffe, uel feipfum dcccptutn, ut iti alijs ccmpluribus illieucniffe adnotauimus. Palitm etcnimfaciunt, quantum eqttidcmreor, noftri ufus, er Diofcoridis cpithymum, ttnum er idem cffemedicamcntum, qux de eo A ctius, er A (ludrius, Diofcoridcm, t °et Galenum fecuti,concordcs poficritatis memorix prciiicrut,ciim ita fcribunt. Epithymum atram bilem cxcernit. Datur adultk tufum, er cribro excuffum ,fcropuloru quatuorpondere, cum pajfo, uel oxymelite, er fdlis modico. Vitijsflatu turgentibus, er priecordiorum noxis opituUtur,crqttibus iecur aggrauatur,Gr ijs, qui fpirandi uexantur difftcultate. Quod ucro in ficcbe nafcitur, aut ir. faturciu pro*filit, Ep iflcebe, atqv.e E pithymbrum inde appellatum, thymi modo aluum refoluit: fed utrunq-facultdtc cenfctur in*firmius. hxc iUi ambo. Qu£ fane liquido oflendunt, quod nonfccus Epithymbrum thymbrx, er E piflcebcficcb.e in~nafcatur, atq• Epithymum in thymo nafcitur, uel profilit. Hoc idem pratcr A ctium, cr A ttuarium longc antca tc*flatuscfigrauifimusauthor VaulusDiofcoridis, er Galenifcttator acerrimus ijs ucrbis. Epithymummterea,qu£atram bilcm extrahunt, pr^fiantiftmum cfl rcmcdium. Dantur ipfm drachm£ quinquc l£uigat£ ex lattishcmina.Epithymbrum ucro, quod thymbr£ innafcitur, epithymo fimilitcr euacuat,fed tmbccillius eft. hattcnus Vatdus. Ex 4°hisitaq ; omnibusnon dubitauerim afferere, unum tantum effc epithymum, non autcmpltira. Quandoqttidcm fi Pdu-lus, Aetittt, er A ttuarius pro ccrto non babuiffcnt,legitimum Epithymum effc iUttm thymi florem,dc quo fcribit Dio*fcoridcs, putaffcntq; duo eiusgenera reperiri, nuUi dubium efl, quin er ip]i cxplicaffent duplcx in thymo nafcicpi*thymum. Verim cum compertum habcrent ,unum er idem cffc medicamcntum captllamenttimq-,, qttod tn thymo,thymbra, O" flccbc profilit, ijsq• nullo radicis adminiculo conuoluitur, er implicatttr ,fibi uifum cfl, quod fuo tcm-pore Epithymum uulgaris notitu mcdicamcntum effet ,fat fcre declaraffc non modo id in thymo gigni;fcd ctiam inftcebe, thymbra,Z7(utnosfepc uidimus)inpolio,etchamtcdry. uthincfcircntmcdici,inepithymidcfrttu,epithymbrum, uel epiftocbcmfub/litui poffe: quinetiam ut non ignoraret, id capiUamcntum hctrum plantdrmn propriam noncffe partcm, ncq ; fuam habcrc fedem, fcd afcititium quoddam cffe exterius adueniens, er in ijs profiliens, er uiucns.His igitur ratiombm adducor, ut non tcmcre cxiflimcm,Diofcoridis codicem,quem Plinius habuit,fuiffe (ut dtximus ) f °dcprauatum,cr ob id ipfum Plinium deceptum cffc: aut hunc aliunde acccpiffe occafioncm, ut duo magno crrorefa=ceret Epithymigencra. Quodautem Diofcortdes epithymumfiorem thymi dixcrit, haudincptedtttumputauerim:nam cum isfciret Epithymum thymo inndfci, nuUa radice propria ,fcd thymi adminiculo fulttim,florcsq ; pcr fealbosferre, qui cum in thymo funt, huius plant£ proprij uidcntur; tdco non abfurdum fbre duxitfcribere, Epichymum effeflorem durioris thymi. Sed quod Epithymumfiorcs albosfcrat, declaraffc uidctur Diofcorides ,cian dicit. Capitu-iahabet tcnuia, er leuia, caudiculas habentia capiUorum modo. Siquidem his notisnon defcripfit Diofcoridcs thymiflorem fuperiuslibrotertio(ut Brafauoltts afferit)fed capituIisincacumine,flore purpurafcente refrrtts, nttllacaudtcularum, ttequc capillorum habita menttonc. Vr£tcrca conijcere licct Dtofcoridcm cpithymum thymi florcmappcUaffe, qtiod a thymo dccerpatur eo duntaxat temporc, quo epithymum ipfum large florct. Nam quodpro ept=thymo iion intcllcxcrit is purpureum thymiflorcm, hinc pcrjficuo apparct: quoniam dc cpithymi uiribus Hbro 111.ubi dc thymo, er ciusflortbus cgit, tiibtl itt mcdtunt protulit ,nimirum eamob caufam, qttod cpithymum prcpnam

thymi