6 14

And. Matthioli Comm.

I O

magmtudinc, uinofo fucco rcjvrU. qu& ieuoraU uomitiones cicnt. Aqikt e fambuci fioribui fronti , cr fyncipitilUita, cdpitis dolores mulcet, qui k cahdo humore prouenerint. Succus e radicis cortice exprsjjus, uomitum ualen=tifiimecommouet , cr inter cutempellit. Prsjlat idem e radicibus cbuli extradlus fuccits. Quin cr craffampituitam ad articulos decurrentem cxtrahit. Tzbulifcrnen per diutinas aqu£ lotiones a nigro circumflantc fucco cx=purgatum, datur utilitcr drachmce pondcre ex cham£pityos decoflo, podagricis, ifchiadicis , er Gallic/Jue labo^YantibiK: mulcet cnim dcicttoria ui mirificc eorum dolores,cum humores ed fluentes tu:n rcuocet-Jxm deijciat. Suntqui ex ebuli radicibus fuecum chciant, infolentq• fubinde , cr in pafttUos digcrant, feruentq; ad ufus. H/c clyftereinfufm tam inteftinorum, qttam coxcndicum dolores toUit a frigiditate, er flatugenitos. Supponitur conuenienterfoeminarum locis ad cuocandos menfes, prsfertim fi lana exceptus intromittatur. Suffiuntur cbulidccoilo commo-de ij ,qui diutunniftbre ticxati ad malumdcucnerunt habitum ,fi tamen uentriculus ,criccttr intcrea roborenturSambuci utri cdoratkadftringcntibuf, er ad idconftrentibus medicamentk. Meminit Sambuciutriusqtic Galenushbro vi.fi m*uTq; uires cx medicamentorum ,fic inquicns. Vtraq; fambucus ttrn magna illa, ©~ arborcfccns, tum herbacca, quam cr

chamxattcm uocant, dcftccandi, conglutinandi, modicccfc digcrcndifacultatem obtincnt. Planta, qu£ olkth Gr£*cis, Sambucus Latinis appeUatur: Arabibus lafatti: Italis, Sambuco, Germanis ,Holder ,feu HoIIcr; H ijpanif',Nomina. Sabugo , er Canincro: Gallis, Sufeau,Gr Suycr. Qu£ ueroxx[dcuocHTH Gr£cc, Ebulus Latine dicitur: Ara=bice, Kameadis: Germantce, Attich, Cr Isiderer holder: Hifpanice, Hiezguos, Cr Sabugo pequcnno: GaUice ,Hyeble.

rvXVOKopoV. PYCNOCOHVM. CAP. CLXIX.

Pycnocomon conflatcrucifoIijs,acrioribus ,fcabris, &crafsis :caule quadrangulo: flo- 10rcocimi:feminemarrubij :radice nigra,aut pallida,rotunda,exigui mali figura , terram redolen-te.inueniturin faxofislocis. Semengrauia fomnia,& tumultuofa facit, drachmae inftar potum.tumoresdilcutit,illitumcum polenta:& fpicula,adatlosque corpori aculeos extrahit. Foliailli-tutubercula,panosquedifcutiunt. lladixeiusinaqua mulfaduum drachmarum pondere,aluumfoluit, & bilem extrahit.

N v l l a m equidemusquamplantamhafienmfumconfecutus, qu£ facie Tycnoccmorcfponderet. QuareCr hocmihi,ut ingenue fatear, reftrendumcft intcr alicis herbas, quas hodie cmnibus incompertdseffc arbitror.I ta enim fict, ut er pofterk, quos (perofuturos rei herbarite diligcntiores inqmfitores ,fuus rclinquatur fcrikc dilocv.s. Nec fane quenquam pigere debebit, cim ex his, qu£ nobis uel incognita, uel incertafunt, aliquii inuenerit, 3 0er compcrtwm habuerit, adcommunem utilitatem in medim proftrre. Eam ut Gr^ci •as-vnvoKopv, ita LatiniPycnocomum uocant.

Nomina.

A7TI0f. API05.

Apij, (iue I-fchadis confi-deratio.

CAP. CLXX.

A p x o s ramulos duos fiue trcs iunceos fpargit,ru-bros,tenues,qui aterraparum attolluntunfolijs rutse,oblongioribus tamen, & anguftioribus, hcrbaceis : fe-mineparuo-.radicehaftuls regiaein formam pyritur-binata,rotundioretamen,fucci foecunda,intus habetcorpus candidum, extracorticcs nigros. Supcriorpars 40eius uomitione bilcm,pituitasquc extrahit : inferiorperaluum : tota utrinquepurgationes mouet. Succumfilibeteximere,tufaradix in fidili mergitur,&agitataaqua, quod fupernatat penna felc&um, exiccatur. Pur-gat utraq; parte is fuccus } fcsquiobolo potus.

Apios , qu£ cr Ifchas appeUatur,nafciturin Crcta(quaquam nondefunt qui uelint eam quoque prouenire in Italia,pr£=fertim in Apulia) folijs exiguis, rut£, uelhypcricoproximis,pritno ftdtim uere ab radice erumpentibus, nigrioribus tamen, alba $ oquadam linea in lognitudine percurrente: cauliculis iunceis fubs.rubentibus, latteo fucco madentibus: radice exterius nigra,interius cadida, pyri efftgie,unde cr nomen: xzjio ? enim Gr£=cis nil aliud ftgniftcat, quam Ldtinis pyrum. T hcophr.libro 1 x .cap. x. de plant.hiftoria, Apionhisnotis reprxfentauit. Ifchds,fiue Apios ftlio conftatrutaceo, breui, caulibus ternis, aut qua-ternis,humi proftratis: radice,qua afphodclus, ucriim fquamofa.Nafcitur inmontibus. Legitur uere. L>aturad expurgandumcorpus, quod altera radicis parte fupcrius, altera inftrius pur*get .l]£c exTheophrafto. Apion legitimam, quam primimmeuidijfe recordor,ad me tnifit Venetijs Nicolaus 4 Satto Michae»

le