IO

29

90

40

$ o

HERBA PAR.IS,

InLib. quartumDiofcoridis. 5-59

fticeunt. Ndfcitur ubiq•, er non in Acoimfolum, a quibics habet cippelUtionem : is dutcmuictts ejl Pcriandtnorum.

Anut dtttem locd potifiimum fdxofd. Vdfcitur eo neq; pccus, neque uUuyi dnimdl. Prspdrariad dfficiendurn modoquoddin endrrdnt, nec nojfe qucnqudm: quamobrcm medicos, quoniam componcre nefcidnt, pro putrefaflorio uti.

Jl£c ille de fecundo Aconitigenerc. quod duorum alterwm Diofcoridi cffe potcfl, er illud fortajfe, quod (ut ipfe uuquit) in ufum fuum uertere medici. SedCT de tertio A conitigenere dijferuijfc Theophraflutn equidem crcdiderim,cumeodem locopaulo poflhjec fierbafubdit. Aliud quoq- uenennm uim diurnariam cnccandi fortiens compertumaffirmdnt: ejfe ndnq; radiculam quandam, qt<£ eodem die pofiit occidere: folium hanc bdbcre eUebori, notamq) om-nibus cjje. hadcnus Thccphraftus. In quo nihil moueor, quodhuic Aconito, quod tertiumfufyicor, ucratri fvha tri-buerit. nam er "Diofcorides nigro ucratro fvlia platani reddidit, quemadmodum etidtn tertio Aconitorum gcncri.

Fucbfius infuts clarkdc flirpiumhiflorid commentdrijs,primi generis Aconitumedmpldntdm ejfe cenfct, quam Fuch .error.

herbdriorum uulgus hfrbam P aris appellat. Scdis pla- HerbaParis.nc, mea fentcntid, dberrdt: fiquidem h.cc uno tantum conftdt cdule, rotundo,duorum palmorum altitudine: c cuius mcdio quatuorcrumpunt fvlia, eodem ambitu, cructi inflar patentid ,fdnguine&uirg£ fimilhma:alid prceterea quatuor eodcm modo prodcuntpropc caulis fummitatem ,fcd hxc minima funt, er longiufcula:in quorum medio purpurem , uinofusq; extat globulus, acino uii£fimilis , in quo femen concluditur album, minutum, copiofumq;,halicdcdbt modo. Rddix, qu£ iUi fubefl tenuis, in cdpiUdres fvrcpdrticulas dijfeftd, pdUcfcit, nuUd fcorptonti caud£ cffigie, necaldbdflri modo dliqua ex parte nitet, ut primum Aconitigenus kBiofcoride rcprtfentdtur: cuius folid (ut etiam Plinius libroxxvii .cdp.im.eflduthor)pr£terid quod cycldmino,dutcucumeri fimilia funt, nunquam, quod uiderim, in caulis mcdiofudm hdbent originem ,fcd ftatim db ipfa radice exeunt, hirfuta,humiq; recumbentia. Semett huic nullum, quod fciam, a rei ber=barizfcriptoribusrcdditur. Scdex hcrb^Paridisacino femencoUigitur , cui non modo nuUa deleteria uis inefl• fed etiam con-tra uetieficia prafiantifimum ejl mcdicamentum. Nouienim egoquofdam, quorum aliqui morborum diuturnitdte, dlij uero uene=ficijs femiflulti fatticrant, hoc tantiim Paridis herbx femine aduigcfimum ufij; diem in puluercm hauflo drachm£ pondere, pri-fliti£ fanitatiomttino reflitutos effc. Porroidem Fucbflusin Fuchfij errorfuii paradoxii nil aliud Aconitum effe putat Mduritanis, er prx* a ' lus *fcrttm Auicennx, quam Napellm. Qud in re rurfws,meo quidemiudicio ,faUitur . quippe quod reperio Auicennam de utroq; Acomti genere fcriptitdffe, or dlterum dppelldjfe flrangulatorcmadib, alterum uero ftrdngulatorem leopardi, qu£ nomina eademfunt, qu£ apud Gr £coslyco£lonos, er pardaltancbes: atq; eun-dem prius imgna differentia fpecidtim dc NapeUo egiffe conftdt.

Vrxtercd napellvs rddiccm Aconitif lotige difitmilcm Napelli hi-profvrt: ficuti er fdlia, qu£ potius artemijiam, quam cyclaminum,zr platanu refirunt. F lores idem edit purpureos, ^ oria > & m ~quiantedquam dehifcant, mortuihominis caluariam rcprafientant, dehifcentcs uero panduntfcfe urtic£ mortux mo les 'do. Cdulcs ei bicubitales, er dliquando maiores: femen paruum, nigrum,corniculis conclufum brcuibus. Q U£ certeomnia cr harum plantarum difcrtmcn aperte ofiendunt, fimul er Fuchsij fententiam refillunt. Hinc itaq; colligenditputauerim, Acomtum cuiufquegeneris nuUambabere cum Napello cognationem. Ndpelli uis in necdndishominibtuadeo immdnis,fieuaq; extjlit, ut nullisfirc dtitidotis occurri pofiit, nifi quam primian, er ftdtim fuccurrdtur, quod tamen Aconitumfiumcnttbm non euemt. N apcUt immanitate uidimus nos R ome anno a Chrifto nato 1 j 24. menfe no^uembri in Capitolio Clcmcntis v 11. P ont. max. antio primo. Ndm cum decreuiffet experiri olei cuiufdam pr^ftan-tifiimi uircs,'quod Grcgorius Carauita Bononicnfis chirurgicus tunc pr£ccptor meus contra deleteria mcdicamcnta,er uenenofonm attnnalium quorumcunq; morfus parauerdtjujlit Pontifix uenenum dari duobus ktrombus, quos le~gesdamtiauerant, quo fuorum fdctnoru peenas luerentjaqueo uitamfinire, ut in ijs oleihuiusexperimentufieret. Horum alterum, qui plunmum Napellifumpferat dulciarijs pambus comtjhm, pontificij medici ftatim oleo inungendumpr£bcnt,qui poft tertium diemfiepius oleo perunflus cuajit incolumis: quanquam ttcn jine magnaformidabiliumfym*ptomatum acccfiione. Alterum uero,cui longe minus uenenati pdnis exhibuerant,olco inuttgi uctant,ut affumpti ueneni effeStum, fauitiamq; cernerent. Id quod lUis rei exitusfacile comprobauit: quattdoquidem paucis po/ihoris obijtinfilix,ijs ommbus incomodis,cruciattbus,<y fymptomatibus correptus,qu£ ab epoto N dpcUo prouenire fcribit A ui~cennd. C£terum idem quoq; Fuchfim loco fupra citato Lconiceni teftimonio nixus, in Auicennam acerrime inue s Auicenns dehitur: ncc fatie eum, ut noftri recentiores, principem,fcd tyrannum, er homicidam nuncupdt,eosq; pariter detefla= fen ' 10-tur, qui eius fettantur dottrinam. quippe quod Auiccnnd fcripferit (utipfe inquit ) N apeUum perniciofum effe uene=num: mox fubdiderit,quod linitum,G~ bibitum delet albaras cutanei morbigenm. Q ua in re no poffum non admrarij ' Pi xbflum,