Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli senensis, serenissimi Principis Ferdinandi Auchiducis Austriae &c. Medici, commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : adjectis quam plurimis Plantarum, & Animalium Imaginibus quae in priore Editione non habentur, eodem Authore
Entstehung
Seite
515
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

InLib. quartumDiofcoridis.

10

to

E qjA $ e t v m officink, er berbarijs plerisque uerburn Grxcum reiientlbus Cauda equind non 'nutur. V- Equifeticon-trunque eiusgenus uulgms eft nottti<e. Alterum, quod afyero fit caule, a quibusdm uulgo Afyerella uocutur. Ex= llderat '°•petitur h£c mulieribus adfl.xgned ttafd detergenia, iUuftrandacj;, necnon etiam materkrijsfabris, ijs pr<efcrtbt, quitorno opera fua confictunt: fiquidem huiusherbe fcabrttia tllx'futs uafis fplendorem ,-nitoremq; conciliant: iftt uerofimtliter fuorum operum ruditatem expoliunt. Primum autem C audam equi omitesfire appeUant , quod facie equo*rum caudas rejirat, unde er Greects H ippuris ditta efl. P rofert h.ec, cim primim c terra erumpit, quoddam tener=rimumgermen, oblongum, iuglandium iulo nonabfimile. Hoc rura noflra uulgo uocant Paltrufalo, in cibumq; ajftt*munt, ieiunij quadragefimalis tempore. Etenim tlludprim clixant, moxfanna circumftergunt, er olco in fartagi-nefrigunt, manduntq- ptfcium uice. Ex quo cibo aluus quandoq ; eorum adco confiringttur, eT confiipatur, ut in co~li cruciatum facile incurrant. Sunt qut primum hoc Equifettgermen fiiccum afferuent per annum, quo fubindc cefta-te utantur ad dyfenteriam. Quippe quoi aqua calida nocie maceratum co modo decoquunt, quo dittum efi, ZX in ci=bum magno fucceffu exhibent. Vtrunque Equifetum elcganti admodum pittura exprefiit Vuchfius ckrtjitmus in fuii Fuch.lapfus.magnis de fiirpium InRoria commentarijs. Sed nefcio qua pofiea rationc duttiu, is in paruo libro, in quem plantarumimagines duntaxat depingi, er imprimt curauit, primigcncris Equifetum pro Polygono focmina aperto lapfu reddt-derit. Equifeti memintt Galenus lib. yi.fimplicium medicamentorum, ubt eius uires rctulit his uerbis. Hippurts, Equifeti viresinquit, adjlringentem cum amaritudine facultatem pofiidet, ac proinde tialenter ,fimulq; citra mordacitatcm exic^ ex Ga kno.cantem. itacfc uulnera maxtma cataplafmatc impofita conglutinat, etiam fi prtefcttos ejfe neruos contingat: pr£te-rea uocatas enteroceUs glutinat. Cceterim ad fanguinis reietttonem, ad profiuuium muliebre, potifiimim rubrum,ad dyfenterias, er ad alios uentrisfluxusgenerofum eft remedium herba ipfa aut ex aqtia, aut ex utno pota. Sunt quide ea fcrtptum reliquerunt, quod nonnunquam etiam ucfica:, ac tenuium tntefiinorum uulttera fuccus ipfiius fanaue=*rit. Prodefi etiam profluuio fangutnis ex naribus, tum flitxui obnoxijs tn uentre affefttbus ex aufierorum uinorumquopiam potu*: ac fi ftbre teneantur, ex aqua. Q U£ planta Gr^cts rsrwovgi? , L atinis Equifetum appeUatur : Nomina.Arabtbus, Dhenben alchail, Dhenib alchi,fiue Daneb alchail: Italis, Coda di cauaUo: Germams, Kofizfchuuant%;

Hifeanis, Coda dc mttla, er R abo dc mula: Gallis, Q ueue dc cheual, er P rela.

KoKH0fj6 «(J >IJtn'. COCCVM INFECTORIVM,

CAP. XLIII.

r°

40

f O

C o c c vm , quo infe&ores vtunrur,frutexeft fur-cul ofus, paruus, cu/ grana ceu Jenres adhserenr, qux ele-flacongeruntur. Optimumgignitur in Galatia,&Ar-menia: deinde Afia, & Cilicia: vltimum ex omnibus Hi-fpanicum. Vis huic fpiffandi: vulneribus, neruisquc praecifis, conuenienter ex aceto tritu illinitur. Nafcitur quo-qucin Ciliciaequercubus,cochlearum exilium fimili-tudine, quod illius regionis mulieres orc legunt, & coc-cuni vocitant.

Etsi CoccwmfettgranumtinftoriumfeplafiarijSjCrinfT = Coeciinfc&oftoribus notifiimumfit, quod c r mcdtcamentis admifceatur, er co r 'j confid.plurima tum fericea, tum lanea ftamina infici foleant; nefcio ta~men an eius arbufcula in Italia proucniat. Nos autem eam, cuiuspttturam damus, uidimus ex Byzantio allatam. Porro Coccum tin{ioriunt communis ufus confiat rotunda, waniq ; bacca, qu£ nul-lam profrfto lentisfacim reftrt, ut Diofcorides afferit . Vt hincplane conijcere liceat, Coccum hoc diucrforum ejfc generum, no=flrumq;facile tlhtd e(fe, quod Plinius inAttica, er Aphricapro-uenire tradit, Scolecion ideo uocatum, qttoniam ex eius meduUa tcnucs cxoriuntur uermiculi: argumento quod hoc inane intus de-prehendatur. Huius puluere non infeliciter utuntur mulicres Ita*lic£ ad prohibendum aborfum, ipfumgrauidisin ouo forbili propi-nantes pauco addito thure, uel mafiiche. C^terim contcndunt MonachoruMonachi lUi rcuerendi, quiin Mefuem commentarios edtderunt,aliud effe Coccum,aliuducro Chermefinum uulgo °P 1- e *plofa.uocatum, quo ferica Ramina rofco colore inflciuntur. Etctiim alferunt ij legitimum chermefiinum e quibufdam fierigranttlis, qu£ ut plurimitm ttulgart PimpincUe radicibus adh£rentia reperitintur, uocartq ; h£c proprie MauritanisChermes: er hinctfttdeindecoUigunt,mimmecredendum effe,quodGr^corumcoccumuulgograna tinttoritnun»cupatum, fiit Mauritanorum chermes: quandcquidem magna omnino inter colorem coccincum, er chermefinum in-tercedat differentia. Sed hos patrcs hallucinari (pacc tamen eorum dixerim) ex eo equtdem euidentifiimum fieri ar«bitror, quod hattcnm neminem Arabic£fett£ inuenerim, qui eorum adfitpuletur fententU. Siquidem Serapio perchermes nil aliud inteUigit, quam coccum tinttorium a Gr£cis appeUatum, cim de Chermes agcns ea fane omnia mcius hijioria refirat, qu£ Dtofcorides fuo cocco tribuit. Quapropter fcirem libenttfiimc qua ratione, quauc authosritate nixi ij reuerendt monachi in hanc uanam, et erroneam deuenerint opinionem. Verim non ob id negauerim cgo

noftrum