jo4

And. Matthioli Comm.

GRAMEN.

graraen , priore

t«

Graminis Iii-ftoria ex Pli.

comminuit. Eft & arundinaceummultomaius,quod iumenta necare traditur, praefertimin Babylone: idque iuxta uias nafcitur. Quod in Par-nafo montegignitur,denfius fruticat: folijs hederaceis:flore odorato,candido: femine paruo, non inutili: radi-cibusquinis,autfenis,digitali crafsitudine, candidis,mollibus, & admodum dulcibus. Succus fi in vino cummelle pari, & myrrhae dimidio decoquatur, adijciantur-quepiperis, & thuris tertiae portiones, probatifsimumerit oculorum medicamentum: id m grea pyxide recon-ditur. Decoclum radicis idem, quod herba, prarftat. Se-men vehementius vrinam impellit: aluum, vomitiones-que fiftit. Natum in Cilicia gramen,quod incola» Cin-namappellant,bouesinflammat,fi eouirenti fxpepa-fcantur.

Plvra, dcturia funt Grdmink gencrd: fiquiiem pr£*ter l)£c trU, quorum meminit Diofcoridcs, a.lu quoquc trid acu=leatigeneris Vlinio rcdduntur lib. x x 1111 .cap. x i x. naturalisbiftori£,}bis ucrbti. Gramen ipfum, inquit, cft inter herbas uuU i o>gatifiimm :gcniculatis fcrpitintemodijs, crcbroq; ab ijs, er excacumine nouas radices fpargit. Folia cius in rcliquo orbc in cxi-litatem faftigiantur. In Parnafo tdntkm bedcracca feecic dcn~fius, quam ufquam fi-uticante :fiore odorato, candidoq;. lumen-tis berba non alia gratior,fiue uiridis,fiue in fccno ficcata. T un=ditur afpcrfa aqua. Succumquoqtte ciusin Parnafo excipi tra==dunt propter ubcrtatem: dulcis cnim hic cfl. I n uiccm eitis in re=liqua parte terrarum fuccedit decoftum ad uulncra conglutinan-da. Quod cr ipfd berba tufa pr<eftat ilhtd, tucturq;,cr ab infiarnmationibus pldcat. Decofto adijcitur uinum, dc mcl ab aliquibus, 3 oCr tburis, er piperis, myrrb/q; terticc portiones. Rurfusq; co=quitur in £reo uafe, ad dentium dolores, er epipboras. Rddix decofta in uino torminibus medetur, Cr urtn£ diffi*cultdtibm, ulcenbm ucfic£: calculos fi-angit. Semen uehementius urinam impcllit: aluum, uomitioncsq; fiflit. pri-uatim autem dracomm morfibus auxiliatur. Quoi e graminum genere feptcm internodia babet, cfficacifitmc capiticontrd dolores addUigatur . Sunt qui er dculedtum grdmen uocdnt trium generwm, cum in cdcumine dculeifunt plurimum quini, daftyion uocant. Hos conuolutos naribus inferunt, extrabuntq; fanguinis ciendigratia. Altero, quoiefl aizoo fimile, ad paronycbia, 0~ pterygia unguium, er cim caro unguibus cxcreuerit, utuntur cum axttngid.

Tertium genus, quod tenuius cfi, nafcitur in parietibus, er tegulis. Huic cauflica uvsefi. Sifiit ulcera, qu£ fer*punt. Grdmen cdpiti circundatum ,fanguinis e naribus fluxiones fifiit. h£c Plinius ie graminibus. C£terim bincomnibusplane perfricuum effe puto, Gramen, quod in Bdbylone, quodq; in Parnafo montc prouenit, nongigniin 40Italia: qudnqudm illud primum, dc uulgdtum genus nobis pafiimfi-equentifiimum nafcatur. Neque illud quoque om*nibus non cognitum er uulgare efi, cui in cacumine caulium quini funt aculei, ueluti digiti, quos pueri naribus infe*runt extrabuntq;, utfanguinem eliciant. Hanc herbam Hetrufci ab effcftu uulgo appcllant SdnguineUa,alij Caprio-la.Dc qua latius in Coronopo diximus, ubi L eoniceni, er Rucllij fententiam reprobauimus,qui hanc er CoronopumDiofcortdis unam er eandem bcrbam effe afferuerunt. Verim dc Coronopo feparatim differuit Plinius libro x x 11.Graminisui- cdp.xix.fu£ndturaUshiftori£. Sedidm GraminibusfuasreddamusuircscxGaleno,quidcijsagenslibrovi.res ex Gal. fimplicittm medicamentorum, itd fcriptum reliquit. Grdminisrddix mediocriter frigida eft, er ficca, mordacitatemquandam exiguam, er partium tenuitatem obtinens. At herba ipfa primo quidem exceffu rcfiigerat, in humiditateuero, er ficcitdtemoderdta.PorrofemcndlibiquidemimbeciUumeft,inPdrndfouerodeficcatorium, er tenuiumpartium, er fubacerbum. Gramen efculentdm babet radicem,ubi mollisfuerit, dulcem quideminfiar aqu£, fed acrc { oquiiddm exiguum, er fubdccrbum obtinentem. H£c herbd plane aquea guflantibus efi.Ex quibus apertum eft ,ra-dicem modice effe tum fiigidam, tum ficcam: ac proinde cruentd ulcerd glutindre. At ipfit herba iUtta,non uchcmcnter refiigerdt, in medio conjlituta bumiditatis,o' ficcitatis. Porro mordacitas er tenuitas, qu£ radici ineft, exigudeft quidem,fei interdum tamen lapidesfidngere dffolet,fi quis edm decoftam cbibat. At femen alterius quidem im=becillum efi,eiusuero qu£ in Parnafo ndfcitur, urinam ciet: er fiuxus uentrts, er ftomachi reficcat: uis enim eiuscft exiccdtorid, tenuium partium, er fubacerba. Herba, qu£ Gr^cis xypasir, Ldtinis Gramen dppeUdtur:hrabtbus, Vdgcm, N egen,feu N egien, Thcl, Kc/,cr Ncgi/; ltdhs,GramigM: Gernmis, GrafzHi[f>anis 3 Grd*md , er Grdmenha; Gallis , D ent de chien.

Nomins.

SiJHfirif.