Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli senensis, serenissimi Principis Ferdinandi Auchiducis Austriae &c. Medici, commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : adjectis quam plurimis Plantarum, & Animalium Imaginibus quae in priore Editione non habentur, eodem Authore
Entstehung
Seite
423
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

InLib. tertiumDiofcoridis. 425

atij uero, qui pdrfimom*, ne dicam auxritix ftudent magit, quhn honori, utqui probatifiimum uix nunquam af*

•fequi pofiint, id faltcm, quod impurum eft, purgare dcbcrcnt 4 Diofcoridc edodi. quippe quod ca rationc ,fuci*

leab aduentitijs fordibm expurgan pofit. Galbani uires tradidit Galcnus libro \111. fimplicium medicamen => Galbani uires

torum ,ficit\quicns. Galbanum fuccuseft plant£frulacca;, mollicndi,(y digcrcndi ui. Fucritq- fancex tcrtio e *Galeno.

crdine excalfacientium incipiente, aut fecundo completo: in dcficcando ucro exfccundo incipiente. I d Grxcc Nomina.

X,«Aj6otvH, Latine Cbalbanum, cr Galbanum appellatur: Arabicc, Chene, cr Bezard: I talice, pariter o~ H i*

fpanice, Galbano.

AppamxoV. AilMONIACVM. CAP. LXXXII.

«6

Ammoniacvm feriilxfuccus eft, quam iuxta Cyrenen Aphricagignit:cm'us fruticem cumradiceagafyllini uccant. Probatur benecoloratum ,ligni & calculorum expers, thuris fimilitudine,minutis glebis ,denfum, fyncerum,nul]a fordefpurcatum, caltoreum odoreimitans,guftu amarum .

Hocgenus thraufma,ideft,friaturam appellant: quod uei0terram, & calculos collegit, phryama.

Gigtiiturih Aphrica iuxta Ammonis oraculum, fuccum ftillanteferulacea arbore. Mollit, extrahit,calfacit: tubercula, duritiasquedifcutit. potum aluum foluit, partus extrahit;lienem confumit,dra-chmse pondere hauftu : articulorum,coxend icumque doloribus li berat. Auxilio eft anhelaroribus,orthopnoicis, cominalibus: item quibus humor in peftore coit,ficum melledelingatur, aut cu pti-fanae fuccoforbeatur. Cruentam urinam pellit,albugines oculorum abfterget,genarum fcabritiam* o abfumit: tritum autcm cum aceto,& impofitum, iocineris,lienisque duritias fedat. difcutit tophos,qui inartubusconcalluerunt,cum melle,autcum pice illitum . Lafsitudines,&coxcndicumdolo-res eo perungi utile eft,cum nitro, & cyprino oleo, uice acopi.

A mmoniaci hcrymmoffcint,mutataunalitcra,Armoniacumuocant.Cuiustamcnfynccrifimcepa* Ammoniidrum ad nosconuehunt,quiex Alexandria AegyptictimmcrcmonijsVenetiasreieunt. Quandoquidcmranfiimum conl "kratio•A mmoniacum uifitur, quodfuis minutisglebif thut reftrat. N am omnefere, quo officine utuntur, pice£ refin£ mo*do in maffatn compaftum cernitur, impurum, ac quam plurimis impoftorum adulterijs uitiatum. Vt hinc facile dicipoffe putauerim,hoc uel illegitimum, uel fdtem dctenm effe, idq;forta]fe, quod Diofcoridiphyrama nuncupatur.CutusetiammeminitPliniuslib.x 1 l.cap.xxm.ubide Ammoniacoitafcribit. Ergo AethiopwfubicdaAphricaf o Ammoniacilacrymam jiiUatin ctrenisfuis. Inde etiam nomenab Ammonisoraculo,iuxta quodgignitur arbor,qua,nMetopion uocat, rcfin£ modo,autgummi. Genera eius duo,thraufton mafculi thurisfimilitudine,quod maxime pro=batur: alterum pinguc,c refinofum,c[uod phryama appcllant. h£c Plinius. Caterum Ammoniaco ufi funt antiqui( ut Paului eft author) in facrificiortm odoramentis, ac fuffimentis. In quem fane ufum lUud ab ijs receptum fuiffetonijciendum efl, quod eleftifiiinum, cr thuri pcrfimile extitit. Huius rei tUud maximo eft argumcnto, quod ab ipfoVauloy itemcj; Aetio in fuis medicamentis Ammoniacum thymiama,hoc eft,fuffimcntum cognominatur,quafi Ammo*niacum prsftantifiimumita inteUigere uoluerint. Ammoniacimeminit Galenuslib. vi.fimplicium medicamento * Ammoniacirum,fic inquiens. Ammoniacum Itquor eft ftruhe cuiufdam. Hoc babet emoUtendi facultatcm intenfam, adco ut cr uires exarticulorum tophos dijfoluat ,cr lienes induratos fanet, cr choeradas difcutiat. Q uod Gr£ci «fxfxaWotKov , La* Nomina.tini itcm Ammoniacum dicunt: bUuntam, Kaxach,fm Afjach: liak, Ammonuco , er A rmoniaco: Hifrani, A*40 guaxaque , er Armoniaque. <

rafKOKoAAet. SARCOCOLLA. CAP. LXXXIII.

*

Sarcocolla lacrymaeftarboris in Perfide nafcentis, pollini thuris fimilis,rufa,guftu a-mara. Vulnera glutinat,oculorum fluxiones inhibet.emplaftris inferitur. Adulteratur admiftogummi.

Lacrymam hancSarcocoUamdixereGrxci,quoniamficutiglutinumlignum,itah£cfauciatam,exulce* Sarcocoli*ratamue cor poris carnem agglutinct. Q U£ autemad nos aduchitur,non omnis lcgitima eft: quippe quod ea plcrunq; tonfideratio.fo (ut de alijs quoq; pluribm lacrymis,refinis, e r liquoribusfierifuperitis diximus) gummi, er alterius generis lacry*mfc adulterata dcjiratur,cr talis in officinis inueniatur. Verum frausguftufacile deprehenditur. quandoquide qu&maranoneft ,adulteriumfenfit. Pliniuslib.xni.cap. x 1. albamc£terispr£tulit,ficinquiens. Fitc ex Sar*cocoUa (ita uocatur arbor)gummi uttlifiimum piftoribus, ac medicis ,fimile poUini thuris: cr ideo candidum, quamrufum melius. E t lib. xxirn .cap. xmi .idem ita fcribit. Sunt qui er SarcocoUa ffin£ lacrymam putent, poUi*ni thuris fimilcm, cum quadam acrimonia dulccm. Cum uino tufafiftitfluxiones: iUinitur infantibus. Vetuftate crb£cmaxime nigrefcit.melior quo candtdior. h£cPliniits. Quitamen inSarcocoU^hifioria a Diofcoridc,cr Gale*no maxime diffentit,cum hi SarcocoUam guftantibus amaritudinem reltnquere afferant, itte uero contra dulcedinem.

SarcocoUa Mauritanti pituitofas cruditates,ac craffos,cr glutinofos dcijcit humores, przfertim qui itt compagi* Sarcocoll*num,cr coxendicum cauitatibus delitefcunt. Ccrebrum mundat,item neruos,cr pulmones: proindc tufientibus, er uj r « « Ara-difficulter fyirantibus auxiliatur. Bft ctiam ex mcdicamentis,qu£ fenes iuuant, pr£cipue pituitofos. Calucfcunt ta» b ^ us *men } quifiequentius ca utuntur. Preeftat mirum in modum ad oculorum albugines, nubcculas,cicatriccs, er idgenus• I N z impediment4i