53*

And. Matthioli Comm.

dliunde ftbi Chclidonij nontcn uedicaffc cxiJlmiatur,duttorc Thcophrafto lib.vii.cap.xxui.de plant.biflor. qumqtiod hirundinum aducntu florem excitet, quemadmodum er chdidonium maius. Verum <xn h<ec fit Chelidonium mi*nus, cuius mcmincre Diofcorides,cr Galenus,non parua uidctur cffe dubitatio: quod nullam prorfus nec fdlijs, necradicibus prs fcfcrat acrimoniam,cum tamen acerrtma,cr mordax effc debcret, longeq• magis, quam chclidoniummaius: quandoquidcm,Galeno tefte,Chclidonium minus cutem exulcerat, cr cxcalfacit ordine quarto. Id quod fa-tis mamjvftc oftendere poffct, hancnon cffc Chelidoniumminus: nifi quis in hoc illud dixcrit, quod dc Aro fcriptumrcliqutt Galcnuslibro n.dealinientorumfacultatibus. Nam facilc contingcrc potcft, quod quemadmodumarumCyram minimum medicamentofl, mmmumq- acrimonupofiidct,adeo utin cibisuelrapis utiliushabeatur; in \ta~liauero,ac minori Ajia contra adeo acre,ut mcdicamentis duntaxat expetatur : ita cr Chelidonium minus,quod in Itaiia nafcitur, minimum acrimonix fortiatur; quod ucro in Grxcia prouenit, acre admodumfentiatur. Si=quidem cxcepta acrimonia tantum ,noftrati mhil prictcrea dceffc uidctur, quin legitimum Chelidomum minus diciqucat. Ex quo facilc addudusfum, ut credam, quod quanuis inltalico dejideretur acrimonia;tiontamen id effeChelidonium mimtt diffitendum cft: tamctfi mficixs ire non liccat, noftrum Chelidonium minus, quod omnino acri=-moniic fit expers, ijs morkis haudquaquam conuenire pofje, quibus tUud confxrre, quod in Grxcia gignitur, tra=diderunt Diofcorides ,C~ Galenus. N am hac deftciente qualitate, ncccjfc quidcm cjt, ut cr uires, qi<£ iUam confe*Fuchsij opi- quuntur, dcficiant, percant. Binc igitur ft, ut non pofiim ego fubfcribcrc wdicio Fuchsij uirialioquin cru-nlo reprob. ditifiimi, quiin libro dc compofitionc medicamentorum, quem auftum fecundo excudit, Chclidonium minus cenfetalteramMalacocifiifteciem. Quinimo eiusopiniomihircfvUendauidctur,qucdplantaillanullts firc notis aliqummollem hcderam rcftrat. Ea quidcmfolijs hcdcram quoddmmodo jemulatur ,fcd qucd magis attcndcndum crat uiti-Clielidor.ij culas non pYoftrt ,quibushumirepat: id quodhedcra: cuiq; natura tributum cji. Minoris chclidonij uircs mcmoria:minoris vires prodidit Galenus lib.vi 11 . fmpl. medic.fic inquiens. Chelidonium minus,cim acrius fit maiore,celeriter ilhtum cuex Galeno. temcxulccrat, unguesq-, fcabros eijcit. Succus eius pcr narcs purgat,utpote admodum acer. I taq ; I:£c herb.t quar-Nomina. ti ordinisfuentabfolutt iam,idq ; tum in calfaciendo,tum in ficcando. h crba h£c Griecis •xjAitio' v;oj jjiihpcV dici=tur: Latims, Chclidonium minus: Mauritanis, Mcmiten,ZT Chilcdomon: I talis, Ccltdonia minore, o~ Yauofccllo :Germanis, Feiguuartzen, Blanterhraut, Pfafinhoedlin, cr Meienkraut: Uifpanis, Scrofularia menor: Galhs,CauUons des prcftcs, cr E fclere pctite.

0 '&W. OTHONNA. CAP. CLXXVIII.

Othonnam aliqui maioris chelidonia* fuccum efle aiunt: quidam glaucij: alij fuccum flori-bus corniculati papaueris expiefTiim . Alij permiftosamilear anagallidis,hyofcyami,& papauerisfuccoseflccontendunt. Alij Troglodyticae cuiufdam lierb.e fuccum, quaeothonna uocatur: nafciq;cam in eo Arabis traftu, qui ad Aegyptum fpefhit. Othonna folijs erucac, perforatis cribri modo ,& veluti a tinea derofis, fqualore obfitis, paucis: flore croci, latifolio: quarc quidam anemones fpe-ciem efle putauerunt. Extraftus fuccus oculorum medicamentis adijcitur, ubi cxpurgare eft opus :mordet enim, & abfterget omncm caliginem ,qux oculis offunditur. Tcadunt humorem quendaexherba emanare, qui elotus, femotiscalculis,in paftillos ad eadcm digeritur. Aliqui tamen affirmant,lapidem efleAegyptium,inThebaidenafcentcm,exiguaiijagnitudinc,.Treocolore,guftucum fcr-uore quodam, & adftridione, mordaci.

Otlionna Othonnam Diofcoridi fuijfe incognitam, illud nobis manijvfto argumcnto effe poteft, quod nihil exconfideratio. fcdc eacerti fcribat,fed omniaalijs acccpta rcfvrat,cx quorum tantumopinionc famaq; hxc de Othonna me=morije prodidit. Quarc mirari non licet , fi noftra quoquc £tate othonna minime cognofcatur. Uanc cim ad*mifceat Vaulus fuis mcdicamctitis, ajferit quibufdam in locis maioris chelidonij fuccum cffe, eorumfortaffe opinio=Nomina. ncm fecutus,qui ita fcnpfcrunt,ut rcftrt Diofcoridcs. Eius ncmcnGraxum d^onct, Latinum itan, 0~ lta=Im Othonna.

MvdlQTd. AVRICVLA MVRIS. CAP. CLXXIX.

M v R i s auricula, quammyofotida uocant,herbaeftcaulibus pluribus ab vna radice,ali-quatenus ab imo rubentibus,& concauis:folijs anguftis,oblongis,dorfo acuto,elato,nigrican-tibus , per interualla afsidue geminatis , atque in mucronem definentibus, & tenuibus caulicu-lis ex alarum finu prodeuntibus : flofculo, vt anagallidis, cxrulco : radix digitali crafsitudine ,multis capillamentis fibrata . Radix illita areilopia fanat. Sunt qui alfinem , muris auriculamvocitant.

Auricula: mu Rei*erivntvr qtddam Diofcoridis codices, qui hoc loco Alfincm habent ,qii£ libro quarto pojlnsconnd. helxiium defcribitur, quod Cr ipfa nonnuRis Muris auricula appelletur . Qua forfitan nominis ccgnatione addu-(li, pofleriorum quidam, ex quarto Diofcoridis uoluminc in hunc locum ipfam tranftulcre, ubifui generis, ucl po=tius nomittis altcram reprxfcntauit Diofcoridcs. Sed quotiiam ipfa Diofcoridis fcribcndi fcrics cldrif.mic dc=monftrat, Alfinem ftatint poft helxinem fcqui dcbcre , qucd ei adeo ftmilis ftt , ut tradat Diofcoridcs can=demfuijfe cum hclxuic, nift humilior effet;idcirco libro quartode ca nobis dicendum crii, quoi uubi ciuslcgi»

timam