Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli senensis, serenissimi Principis Ferdinandi Auchiducis Austriae &c. Medici, commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : adjectis quam plurimis Plantarum, & Animalium Imaginibus quae in priore Editione non habentur, eodem Authore
Entstehung
Seite
320
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

320

And. Matthioii Comm.

Struthiiuires niKlibro vi i i.JimpliciummcdicMicntorum y ficinquicns. Struthijradiccpotijiimhn utimtir,utpotegujludcYt, CT*ex Galcno. cdlida/iccaq; ccmperamcnto, ex quarto quodimmodo ordinc.Scd c-~ db(lcrgit,0~ irritdt: proinde quoq; Jlernutationem prouocat, ccu csetera omnia,quee cahda funt temperic, er guftu acria. Ex his omnibus palam fit Fuchfium ui~Fuch. lapfus. rum alioqui dottifiimam, in hoc erraffe, quod in fuis deflirpiim hiftoria clarifiimis commentarijs, plantam uulgo Sa»ponariam uocatam lcgitimumstruthium effe cenfeat,eamq; pro struthio depingat. H<ec enim folio plantaginis exit fnon olc£; Uui, non aculcato: caule gcmculato,non lanuginofo :gufiu potius infipido cfi, quam adeo acri,ut qu.tr*Noraina. tum excalfacientium ordinem attingat. Qu£herba sgovSiov Gr£ce, struthium,Kadicula, Uerbalanaria Lxtine dicitur: Arabicc, Condes, Chundes,feu Kunder: Barbjrc, Condifi: Italicc, Kadtcetta, cr Hcrba lanaru.

KvKAot^vOf. CYCLAMINVS.

CAP. CLVIII.

to

10

Cyclaminvs folia habet hedera* , purpurea,varia,in quibus fupra infraquealbicant macuJ$:caulenudo, quaternos digitos aequante: floribus ineo pur-pureis,rofarumeffigie:radice nigr3,& aliquantum lata,vtrapum videri pofsit. Quaecum hydromelite pota,pituitam,aquamque detrahit: mcnfes potu, appofituveciet. Tradunt, fi praegnans radiccm tranfgrediatur.ab-ortum fieri.partum appenfa accelerat:contra venena,prxfertim leporis marini ,cx vino bibitur: illita contraferpentium iftus rcmedioeft:immifl:avinoinebriat: regium morbumdifcutit, ttibus drachmis pota,cum paf-fo, autdiluto mulfo. Sed oporteteum qui ebibit, mul-. tis veftibus conteftum, Ioco calido, & a perfridionibus^ tuto, recumbere, qud facilius exudet: eiefti autem fudores fcllei colore inueniuntur. Succus eius ad purgandumcaput, naribus infunditur :addeijcienda quoquealui excrementa,in vellere fedifubijcitur: illito umbilico,&j-J Imo ventre coxaruin tenus, aluum emollit, & abortumefficit: fuffufionibus, & retufie oculorum aciei, oblituscum melle fuccus prodeft. medicamentis abortum infe-I rentibusadmifcetur. Succus cum aceto iIlitus,prociduafedem reftituit. Exprimitur tufa radice fuccus, & ad melliscrafsitudinem decoquitur. Radix cutem purgat,eru-ptiones papularum reprimit: vulneribus exacetoper fe,autcum melle medetur, lienem abfumit,vitia cutis infacie, & alopecias emendat. Eius deco&o luxata,poda-gras, & capitis vlcufcula, pcrnionesque foueri congruueft:ipfaque inoleo vetere feruefa<Sa,illito oleovlceracicatricem perducit. Cauata radixoleoexpletur, & cine 40referuentiimponitur,adieftointerdum Tyrrhenicx cerxmomento, vt ftrigmenti crafsitudinemvnguentumcontrahat,cum primis vtilepernionibus. Radix,fcillae modo,concifareponitur. Nar-rant,ad amatoria afliimi cotufam,& in paftillos diuisa,Nafcitur in umbrofis, maxirr.e fub arboribus.

jo

E'rt'got xuKActjij.ivof.

ALTERA CYCLAMINVJ,

CAP. CLIX.

E s t e t altera cyclaminus,quam ciflanthemon,aut ciflophyllon vocant:folijs hederi, fedminoribus: geniculatis caulibus, crafsisque, circa vicinas arbores, capreolorum modo le voluenti-bus: flore candido, odorato: acinis hederae mollibus, lenti guftus, aliquantulum acris: radice fuperuacua. Nafciturinafperis. Huiusacinijdrachmxvnius pondere poti ,cum uini albi cyathis duo-bus,quadraginta diebus,lienem per vrinam,& aluumabfumunt:ad orthopnceam bibitur: reli-quiasiipartupurgat.

Cyclamini Tamhtsi Cyclaminus prima,qu£ uulgo P anis porcinus dicitur, planta fit uulgaris notit'i£; fccundam ta*confideratio. nten hucuffy mih: uidere non licuit m Italia: quanquam afferit KueUius,hanc illam effe fiirpcm, quam herbariorum,Japius. ^ 0 fjj c i n(irm Mtlguf sigiUumfantt* UlarU uocat. E£ cion plures jint herb£, qu£ ab imperitis eo nomine appctlantur, poiygonatmfcilicet,Serapionisfecacul,cr tcrtia,qu£hydropiperifimilisefi;harum Ruelliusnullam cffe Cy-claminum putat,fed aliam ab his longe diuerfam, cuius facies,ut ipfe delineat, ntl aliud repr£fcntare uidetur,quamuitem nigram a Diofcoride libro quarto defcriptam, quam nos in Hetruria uulgo uocamm Tamaro. Hanc fcribit ip-fe sigiUi fan(l£ Maru nomen fibiafciuiffe, qucd cam MauritatuBothomarien nominent. Qua in re KucIIim, eiuspace dixerim , aperte faUitur: quandoquidem tota Mauritanorum fanulia primum tantum genus, non autem alte=■

ram

S°