t o

In Lib. lecimdumDiofcoridis. 271

Jida ncminant, fcmen ex aqua,aut uino vtiliter bibitur,contradyfenterias, & coeliacorum afFectus,ftomachi faftidia, fcorpionum idus. Qudd (i quis in potupraefumat,nihil molefli ex ictu patietur.Radices ex aceto codfcr, aut iJ!ira? crudx, lepras, impetigines, &/cabrofos vnguesperftnant:fedan-tea locus aceto, & nitro in foleperfricanduseft. Pruritus corporis, decodum earumfedat,fifbuea-tur,aut in folijsbalnearum confricetur.Codbcin uino,& inftillatae,aurium,dentiumquedoloremmulccnt: ftrumas, parotidasque dilcutiunt: lienem cumaceto extenuant. Aliqui amoliendis ftru-mis radicum geftaminc utuntur,eas collo appendentes. Trit$,&admotaEfoeminarum profluuia fi-ftunt :curr. vinoautem potaa regio moi bo medentur, calculos ueficscomminuunt,menfes cient,fcorpionum i&ibus auxiliantur. Hippolapathon olus eft magnum,in paludibus nafcens. Eafdem habetvires, quas fupradidta rumicis getiera.

Rumicis con

fideratio.

Oxylapathu.

20

Oxalidis confideratio.

Hippolapa-thum.

Lapathi uire»ex Galeno.

LAMPS ANA.

T a m e t s 1 Rumex, qtti er L AptLthum, nomim 4 Grscis mutuito, appclktur, hodie inhortis noti ferutur;in ijs tamen fponte frequentijfimus ndfcitur, nuttti deficientibiu notfc, quibus fitiuus delineatur. Ldpdthum, quodin piludibus nafcitur, Diofcoridi Oxylapathum uocatur, non quidem quodguftu acutum ,feu acidum fentiatur, ut o-xalit, quam uulgus officinarum Acetofxm appellat ,fed quodfilijs proueniat in acutum dejinentibut. siquidem ojlvGr<ecorum appeUatione, modo fignijicat acutum faporis re/pedu, modo mucronatum refrettu form£. Ad quod nonaduertentes Auicenna, pariterq ; Serapio Lapathum omne nutlo difcrimine Acetofam nominant, perperam id ad [a*porem refircntes,quod ad fdliorum jiguramretulit Diofcorides in primo lapathigenere. Plinius lib. x x .cap. x x i.

Oxylapathon non nifi in paiuftribus nafcens, fatiuo fimilm ejje fcribit, cum tamen alterum alteri difiimile faciat Diofcorides. Ittud uero, quod ab acido fucco o^otAif Grxcisdicitur (etfiidjilentio inuoluat Diofcorides') duorum eftgencrum, maitcs mmirum, er minus . I lli folia funt hortenfi fimilia: huic uero fagittarumjigura, mollia, Uuia, qui=bufdam ueluti capittamentisfubrubentibus infyerfa ,fuccofa, fvlijsq; maioris acidiora. Semen utrique idem, pr<eter~quam quod maiori maius, minori uero minus. Hippolapatbum porro non folim in paluftribus prouenire uidemus;fed etiam in montibus, ijs prxfertim in locis, ubi pecudes diutius jlabulari folent, er ubi eorumjimo pinguefcit folum,itti plant£ omniuo refyondens, qux fub Khabarbari nomenclatura, pafim hodie in hortis, ac uiridarijs plantatur.

Lapathi meminit Galenus lib. v 11. fimpl. mcdic. fic inquiens. Lapathum moderate digerentem fortitum faculta=tem ejl, at oxylapathwnmiftam: namftmul cum eo quod digerit, nonnihil quoct- repercutit. Semen eorum maniftftamquandam etiam adftridionem obtinet, adeo ut o~ dyfenteras, er dtarrhceas, jiue profluuu fanet, er maxime oxyla-pathi. Porro hippolapathum, quod in totuminpaludibus prouenit, eafderndittisfacultatesobtinet ,fedimbeciUio*

3 o res. Etlibro fecundo de alimentorum facultatibus: Rumicem, ait, uti ante diximus ,fylueftrem betam pofiit quis

appellare, cum nonguftu folhm; uerim etiam facultate hortenftbet£ perfimilis fit. Qjtoniam autem beta iucundior eft rumtce,id~circo ea magis homines uefcuntur. Quare nec nosquoq■ prolixutshic de rumice fcribere oportet, cirm in beta omnia ad remfacien«f tia expofuerimus. Vlanta,qu£ Gr£cis AaVotvOV, Latinis etia Nomina.Lapathum er Rumex appeUatur: Arabibus, Humadh,Uunadh,feu H amad: Italis, Rombice, er Lapatio: Germanis, Ampffer:

Hiftanis, Labaca: Gallis, Lampe. QU£ uero Gr£ce o'|«.AlV>oxahs item Latine dicitur: Germanice, Sauer ampffer: Htjfiani-40 , y/ ce, Azcderiiha: Galhcc, Ozcille, Vinette, cr Salettc.

t tiihil fvrtaffe Vlimus a Diofcoride dijfentiet,fi in hoc loco fe-quamur lettionemOribasij lib. x 1 .fimplicium: quihabet ou ttx=to L Tcai/ ofj-oiov tc S-zrfara, ideft, non prorfusfimileprimo. N aex hac patere arbitror, non tantum priora lapathigenera inter fcdijferre, quantum uulgata lettio innuere uidetur.

Aotp4-ot'w. LAMPSANA. CAP. CIX.

L ampsana fylueftreoluseft.Plusalit,quamru-mex, & ftomacho vtilius. Cuius folia, caulesq'; coquun-turincibo.

Qj/ a n v 1 s hic inter olera, qu£ in alimentorum ufunt ue~ Lampfanas conere, Lampfana recenfeatur a Dicfcoride; nullis tamen notis ab Meratio.ipfo defcribitur, quodfortajfe fuis in regionibus notifitma habere-tur. 14 quod nobvs Italis tion euenit. Quamobrem dixerim una ciiVlinio lib. x x. cap. 1 x . inter fylueftres brafiicas lampfanam cffc,pedalis altitudinis, hirfutis jvlijs, napi jimittimis, nift candidior ef*fet fiore. Nafcitur h£c fi-equentifima in Hetruria,Apulia, ac plcrisq ; ltalt£ locis, ijs pr<efertim campis, qui aratrum eo anno minUmc fenfere: tametfi nobis hac tempeftate nonfuerit,niji jorfan ur-

genic

i o

...

^