In Lib. lecundumDiofcoridis. 249
ncra itt Eubcej, cr prtcipue apud Cariftum. Trimcftria uero permulta, er ubic[- hdbaitur: lcuia hjcc,zr parum fce
cunda, umcalamx funt, atq- in toturn infirma. Leuifiimum igitur triticum, quoai fimplici ratione agcrc licet, Vonti*
cum eft: ponderofius ex ijs, qu£ in Grxciam aduehifolent, Siculum datur. Scd eo ponderofm, cjitod Bceotia jirt.
Indicium afferunt, quod athlet.c, qui Bceotis ternosfcmifextarios uixpoftnt confumere, cim Athenkfuerintffaci=
le quina confumunt. Leut fatis cr qitod tn Lacomco agroconficttur. Horum tgitur caufa tn tcrris cccloq- inteUigi
debet . N<tm er Afi£ ultra Baftra quodam in loco adedgrandefrumentum fieri tradunt, ut nucleis olutx fua £quipa
rent magnitudme grana fingula. Itt Pifforis autem dittis adeo firmum nafci affirmant, ut fi quis plus comcdcrit, dtf
rumpatur neceffc fit. liadcnu.s dc trittcigencrtbus Theophraflus. C.etcriim Phntus Italicum nojirum omnibus Triticum Ita
pr£tuhtlibro xvm.cap.vii.bisuerbis.Trittcigeneraplura,qu£ficeregcntes. Italiconullumequidemcom- llcum •
paraucrim candore, ac pondere, quo maxime deccrnitur. Montams modo comparetur \talu agris cxternum . Hx
fucrc fcntcntw Alexandro magno regnante, cum clariftma fuit Gr£cia, atq• in toto tcrrarum orbe potentifima:
ita tamen, ut ante mortem eius anni firc centum quadraginta quinquc Sophocles pocta infabttla Triptolento fiumen
tum Italicum ante cunda laudaucrit, ad uerbum translata fententia.
Et jvrtunatam Italiam frumento canere candido.
Qu £lauspeculiarishodie Itaiico eft. Quomagis admiror, pofleros Gr^corumnuUam mcntionemhuiusftciffe fru=mcnti. h£c Plinius. Ncc fanc mirum uideri dcbct, quod Gr£cus iUe Sophocles Italicumfiumentu c£teris pr£tu=lerit. Quandoquidemnatura Italosadeo pr£c£terisadamauit ,crmoribus,ac legibus, omniq- ornatuad politice( ut ita dicam) uiuendum inflituiytt merito etiamfrumcntum omnium prtftantifiimum in eorum alimctitum procrca=rit: qucmadmodum cr alia multa, quibus Italiaplcrasq- fuperatgcntes. Triticum autem,exquoomnium optimus Tr ' tici e ' e .~fit panis, cligi dcbetfi-aftu contumax, denfum,grauc, colore aureum,lucidum, Uue, trium mcnfium, maturum,mun- ^^ pa n n J*dum, pinguiq; tcrra ortum. N am plerunquc eucnit (tcfte etiam Galeno libro primo dc alimcntorumfacultatibus)ut tie ndi ratio.quodfirisflauum, dcnfumq; apparct triticum, intus rarum, laxum, albumq- confjnciatur, quod uttq- plurimum fur=furishabet. Quofit,ut pancsfurfuraceiindc confcttiinfirmum nonmodo pra-bcant alimcntum;ucrimctiamucn-triculum ipfum cxcrementis repleant. Farina porro ea c£tcris prsftat, qu£ tion adfummum molita, 11011 noua, nonlongi tcmporis, er crafiifurfuris fucrit. N am qu£ fuperfiue mclttur ,furfuraccos facit panes: er qu£ reccntiorcft, adfcititiam moU cahdttatcm rctinet: qu£ ucrd ianditi molitafuit, puluere,fitu, caric,aut uirofo aliquo odorc la=befattatur. H£c dcindc, dumfitpams, optini£ eft affoaanda aqu.-e, eaq;fubigcnda, qu£fluxcrit c laudatifimis fontUbus, pcUucida fit, nonpaluftrts, iicq ; ccenum, autlimum redoleat. Quinctiamfirmentumadmifccnduin fuerittriti-ceum, non antiquum, mediocris quantitatis, ne inde ipfius abundantia panis acorem contrahat. Inijcicndum cficrfalis albi parum, ut panis fapidior cfficiatur. Poft h£c farina ita fubatta, optime manibus pinfitur: mox mafft iUa in paties mcdiocris magnitudinis digcritur, qui poftquam abunde creuerint, er firmentatifuerint,in clibanum prius £qualiter catcficlum, dein d cinertbus, cr prunis cxpurgatum decoqucndt immittuntur. Sed furnus iuft£ capacitatis fitoportet, ita ut quantitati panis proportione reffondcat. Quippc qucmadmodum modica panum quantitas in amplurnclibanum miffa exiccatur, ac comburitur: ita er magna in angufto fimul comprimitur, er decoqui ncquit. Q uamob=rem pancs (dicebat Galcnus citato loco) ad concottioncm probatifimi funt, qui plurimum fvrmcntati, er probe cla-borati in clibano igne moderato pcrcoquuntur . N am profufior ignis primoftatim occurfu adurens, extcriorcm ftt-perficicm in tejl£ ntodum indurat, crudis incottisq; rcmancntibus intcrioribus partibus. Vndc accidit, panem huncuifu iniucuiidumfieri, er duplici tiomine prauum. quod internc crudus fit, atq; iUaboratus: cxtcrnc ucro ficcus, crpr&affatus. Qui autcmlongiorc fyatio undtq- £quabiliter pr£affatur, htc er probc in uentriculo concoquitur, atquead attioncs, qu£ cottioncm confequuntur, accommodatifiimus rcdditur. Triticum iti agris facile dcgenerat in lo-lium: prafcrtim cum annus pluutus,fiigidusc<p aduencrit, ut in lolij mentione latius dicemus. Fit e tritici granis in- Oleum e tri-tcrfirri laminM igne calefatti comprefts oleum, quod ad ulcerum finus commendatit. Sunt cttamnum, qui eo utan- tlco •tur ad pedum, er manuum rimas, quas fi-igus excitaucrit: itcm ad afpcram cutim Leuigandam. Meminit tritici Ga- T ritici uiresletius libro v 111 .fimplicium mcdicamentorwm,fic inquicns. T riticum ut medicamentum fdris impofitum, primi cfl ex Ga ' eno ♦ordinis excalfacientium: non tamen ncc reficcare, ncc rcfi-igerarc manifvfto potcft: habct ucro etiam quiddam ui-fcofum, er obfirucns. Porro quod cx eo conficitur amylum, co tttm fiigidius eft, tum ficcius. Quod uero ex panc fitcataplafma, uim habct magis digereiitem, qttam quod ex tritico: nimirum citm er falcm, cr firmentum panis adiun*tta habeat: quippe cum firmcntum uim habeat attrahendi, digercndiq; ca, qu£ iti alto rcfident. Et primo de fa-cultate alimentorum: In cibum affumptum (inquit) £gre concoquitur,flatus excitat, laborem uentriculo infirt, ercaput uaporibus tentat. Triticumfic Latinc dicitur: m'foY Gr£ce: Benta, Henca,fiuc Hantha Arabice: Gra- Nomina.no, Italice: Vucyjfen, Germanice: T rigo, Hifranice: Yourmcnt, Gallice.
Kjj3h. hordevm. cap. lxxix.
H ordevm eftcant!idum,purumque. Idminus,quam triticumalit. Ptilana tamenobcre-moremindeco&ione redditum ,plus alimenti prxbet,quam polentaexhordeo fa£l:a,contraacri-monias,atquegutturis fcabritias,exulcerationesque pollet: quibusetiam triticea ptilana praefidioe{t:fedplusaltt,magisquevrinammouet. Lacabundeluppcditat,ficum fceniculi feminedecodtaforbeatur. Hordeum abfterget,vrinam ciet,inflationemparit,ftomachoaduerfatur,tumorescon-coquit. Farinahordeaceadccoquitur inmulfaaquacum fico,vtinflammationes,colledtionesquediIcutiat:duritiascumrefina,&fimo columbarum concoquit:cum meliloto autem,&papaueris
calyce