Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli senensis, serenissimi Principis Ferdinandi Auchiducis Austriae &c. Medici, commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : adjectis quam plurimis Plantarum, & Animalium Imaginibus quae in priore Editione non habentur, eodem Authore
Entstehung
Seite
204
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

Nomina.

204. And. MatthioliComm.

hi pifcictili n.on inodc concottu fucillimi; fcd. cr orifuuifiimi, atq; grdtifiimi, prxfertim cum ottis turgcnt: hxc cnimin his cr pinguk, copiofafunt,guftui uerofuuifima. Quoft, utfolertifimi pifcatorcs horumfocturas obferuantes, non minus cxpifcandis ouis operam nauent, quam pifcibus ipfis. K ajiior Grxcis, Latinis fimiliter GobiutappeUatur: Arabibufi, Kamcn: Itaiis, Gobio: Germams, Goeb; Hifranis, Cadozcs: GaUis, Gouiones.

©UWOf. THVNNVS, CAP. XXX.

Cond xtanei thunni caro,quam omotarichon uocant, fumptaijs auxiliatur,quos ui-pcranomine preftcr momorderit: fed oportet vinum quam plurimum fubinde cogantur haurire,ita vt uomitionc reddatur. Contraacnmonias ehtatorum maximcuaiet:canummorlibus utilifsi-meillinitur.

Thunni con-fideratio.

Thunnorumcaptui a,& nonnna.

T h v n n i pifccs inter cctaccorumgenera recenfcntur. I i multitudinc fua omnibus litoribus funt noti, pr£=fcrtimq; Tyrrheni accolis magis, quitti ifs, qui Adriaticilitorainhabitant. InEuripismaximacorum cft captura.Irrumpunt maio menfe, ac tunio in mare noftrum mediterrancum pcr Hcrculis columnas ab Atlantico oceano, co=gentibus xiphijs, hoc eft, fpathis pifcibus, qui enf c a roftris prominente inftrutti, cos toto mari perfcquuntur: fnntXiphia pifcis. cnim xiphu immancs bclu£. Nam(ut Plinius inquit libra xxx11.cap.11 .mucronato roftro tam ualidc naucs pcr*fbdunt, ut in oceano mcrgantur, prxfcrtim ad Mauritams locum, qui Cotta uocatur, non proctil a Lixo ftuminc.Thunni igitur ciim pifcium fimplicifiimi, timidiftimiq; fint, non alitcr infugam a xiphijsgrcgatim aguntur, quam 0= 3 0uium grcgcs a lupis. Qjiam ob caufam ucl inambus tcrriculamentis atti ,facilc uadis, atquc litoribus intruduntur.

Porro fumma ftcttantium uoluptate maio, cr iunio mcnftbus Thunni a Gaditanis non longcab H crculco frctu ca=piuntur, ad quam pifcationem uniuerfus concurrit populus, maximo clamore, tympanorum fonitu, ac bctticis pulue-rc, er igne concrepitantibus tcrriculamentis. H £c cnim eorum capturam faciliorem rcddunt: quandoquidcm ftoli=di cim fint, uocibus, cr Jlrepitu tcrriti, concitantur ad uada: quo in loco poftea grcgatim rctibus capiuntur, maxi-moq; omnium plaufu trahuntur in litus. Thunni diuerfa fortiuntur nomind: nanque primus thunnorum foctus ab ip=fo ftatim ouo CordtUa dicitur, qui mox in Limariis cuadit: ex limarijs autcmadolefccntibus P chmidcs jiunt ,fic 4luto ditt£: cum ucro hx pcdalcm cxccffere mcnfuram, in Thunnos abcunt. A thenxUs hos diu uiucrc ait, cr in pr.e=grandes euadcre pifccs. Sedhuic opinioni uidetur aduerfari Ariftotclcs, ciwaffeucret, cos bicnnio uitamfinire. A=nimA cft paruum ( ut fcribit Pluuus) fcorptonis cffigie. Hoc ardcnte firio ftb pinna afpgit aculco, tantoq; inftftat 4°dolore, ut in naucs cxiliant: quo tcmporc, ut maximc noxij damnantur in cibis. C< etcrum thunnorum ucntrcs, qudin cibatu origratiorcs habcntur, eo magi* ucntriculo nocent: contra corum carncs, qu£ omni prorfus pingucdinecarent, ctfi non tantam cum palato incantgratiam; minorem tamcn ucntrtculo inftrunt noxam. Quanquam huiufce*modi pifces, qui in cctaceorumgcncrc reccnfentur ( ut Galenus eft author hb. 111.dc alimcntorumfacultatibus) du=ra carne funt prtditi: quam ob caufam cr prauifuntfucci,cr cxcremmtitium pr^bcnt alimentum. Quaproptcrfa~le maccrata plerunque cduntur, quod inde alimonia tenuior fatta cx ipfis in corpus diftribuatur: ob id'q; fitcottioni,crfanguinifaciendo accommodatior. N am reccns horum caro ni admodum probc concoquatur, magnam crudorurnNomina. fuccorum copiam in ucnis congerit. Pifcis, qui Gr£cis fluiivof, Latims itcm Thunnus uocatur: Arabibus, K efam,O" Aliena: Italis,Tonno: H ifpanis, Atuni: Gallis, Thun.

Thunnoruincibis facultas.

Toi^oV.

GARVM.

CAP. XXXI.

G arvm omne,quodexpifcibus,carnibusque fale maceratis Iiquamen eft,fiexeofotusfiatdepafcentia ulcera fiftit. Morfus a cane medetur. dyfentericis, atque ifchiadicis infunditur: nonnul-lis, vt cxulcerata adurat: alijs autem ad lacefienda, qux ulcera non fcnferunt.

Zofjiof lyftvav. IVSPISCIVM.

CAP. XXXII.

Recentivm pifcium ius, modo per fe, modd ex uino potum,aluum fubducit. Priuatimad hunc ufum conficitur e phycidibus, & fcorpionibus, & iulidc, e percis, & recentibus alijs faxati-libus, nec uirus refipientibus, fimpliciter cum aqua, oleo, & anctho.

CARVM