0

Mlr

* " i..

ifiT

v

14'f ■ t _ :

rajilfl i(!:.' 'v ,; . •

" ' i • fi/Vi- ,'. i; |,V

s\{:

r*' «>k

:'V W ! W ™|, V

11«

tiiiijj psi-%U tk»

i : ; l!

I70

And.Matthioli Comm,

Gum eruo, & uino illitE, auxiliantur. Fitex cinere ficus tam fylueftris, quam fatius lixiuiu, cre-matis ramorum cauliculis, quod fubinde macerari opus eft, & inueterafcere: fiquidcm inter caufti-ca intelligitur. Gangraenis prodeft: nanque expurgat, & confumit, quas excrefcunt, eoque fic uten-dumeft :fpongiaafsiduehoclixiuioimbuta fuperponitur.Interdum dyfentericis,& in fluxionesuetuftas, & finus cuniculatim exedentes, magnosque, inftillari conueniet. Etenim purgat,congluti-nat,carnereplet, & oras committit, non fecus atqueemplaftra,qux cruentis vulneribus inijciun-tur, enxma uocant . Bibitur ad difcutiendum fanguinem concretum, & contra prxcipitationes, ru-pta,conuulfa,cum cyathoaquae recentercolatum,addito olei exiguo:cceliacis,dvfentericis,perfecyathusdatus prodeft: neruorum uinjs,conuulfionibus,commode illiniturexoleo, utpote quodfudoresmoueat:aduerfus gypfipotum,& phalangiorum morfus bibitur. Hxceadem prceftantreli-qua lixiuia, prcefertim quernum: omnia tamen adit ringunt.

10

£0

1°

Ficorum con F i c i fruttutfuntiti ItdlUuulgo notifiimi. Qudrum ctfipluranotentur gcncra in cdndicantium, o~ nigre*fideratio. fcentium iifcrimme; funt tdnten omnibm notiores obJrequentifiimum in dutumno edrum in cibis ufum, qum ut no*bi/> preeftdntiorcs rcprxfentarc, dc defcriberc fit opus. Siquidcm omncs fdtisgujlus cdocuit, cds effc lauddtifiimds ,qiae pldne maturz pinguedine, er fdpore cxtcrds dntecellunt. Sed ut prstcr id, cjuod d Biofcoride proditum efl,carum omnibus facultas innotcfcat, er tcmperdmentum: quin er ut omnes cognofcant, quod prxbcdnt alimentum,qudmq; utilitatem, dc noxdm infirre pofiint, cd paucis ediffcram, qtt£ ex Gdlcno dcprompfi, qui in primis lib. 11.Ficoru facul- de dlimentorumfdcultdtibus ficfcriptum reliquit. Yicus tametfi minm prauifuccigignant, quam c£tcri omnes non<as ex Gal. modofugdccs , fcd ctidm dutumndlcs fi-udus, non tamen id uitium prorfia effugcre potuerunt. C£tcrum h£c ipfisinfunt bona, nempe quodcommeabilcs jint, cr facilc in totum corpuspcruadant, penctrcntq; . N.-rm er abflergen=di ui pollcnt haud cbfcura: cuiusgratia pcfi ipfarum cfum nephritici multas arcnulds cxccrnunt. Cion porro omncsautumnalesfruttus exiguum corpori ahmcntum prxbcant, minime cmnium ficubus id ufuucnit. Carncm tamen noncompdttam, ncquc firmamgenerant, ccu panis, er fuilla caro,fcd turgidulam, crfubmancm, ucluti fab£. Quitiuentrem flatibus implcnt er ipfie, cr non mcdiocrcm htnc projrdo molcftiam intuliffcnt, ni etiam cclcrcm defccn-fum cffent adcpt£, cuius bencficio, cim cckntcr pcruadant ,flatus quem cxcitant, non diu manct, atque ob id mt~nus c£tcrisautummfi-uftibusUdcrc confiucuerunt. C.eterum maturx ficus immaturas 11011 mediocritcr anteceUunt],quod er in alijs quldcm omnibus ccrnitur fiudibus: quanquam non tantum in illis difcrimen exifiit. Siquidem ad ple=num matur£ ficus paulo minus omni prorfus noxa uacant . Ef fcquenti capite, ubi uuarumfacultates rcccnfct,ficinquit. Yicus, cr uu£ quemadmodum intcr fiuttus autumnales.principatum obtinent; ita fugacibtis omnibus magifnutriunt, minimumq; prauifucci habcnt, prxfcrtim cion cxadam maturitatem fiucrint adcpta. Pcrro quod ipfa nu-trwit, maximo argumento fiunt ij, qui uincarum fi-ucium cuftodiunt: fiqiadcm hi cian duos mcnfes folis uuis, ac fi~cubus,quorumcujtodi£ pr^funt, ucfiantur (nififvrtcpdius qutdpiam cumittis addant)obcfi tamen,ac pingucsfiunt. At caro, qu£ ex ipfisgigmtur, hdud quaquam cfifirma, ac dcnfia, qucmadmodum ca, qux cx cariubus fit;fedlaxd eft,ac pr^bumida: obid cclcritcr etiam,cinn ucfaipfisdeficrint, contrahitur,ac confidct. Idem etiamdc Yicubus ficcis differens loco p>ius citato, ita fcrtbit. Cancx multiplicem quidem habcnt titilitatcm; fi quis tamenlargius cfitaucrit ,ab eis offcndctur: non admodum enim probum fanguincm gignunt ,quaproptcr pediculorumquoquc agmett cds comitatur. Inadcndi, cxtcnuanduy, uim habent, qua er ucntrcm ad cxcrctioncm irritant,<y rc-ncs cxpurgant. I ecori autcm, lieniq; inflammationc obfcfiisfiunt noxt£, qucmadmodum er ficus, 11011 peculiari qua=dam cximia facultate ,fied communi rationc dulcium ommum ciborum, ac potuum. Okflrudis autem illis, aut fcir- 4°rho tcntatis, ipfie cxficfe nihilprofiunt, nec obfunt:fiedmedicamcn.tisincidcntibus, ac extcnuantibus, er dbfiergen-tibus mifl<c, non mcdiocritcr auxiitantur. Idcoq; nonnulli mcdicorum iti diftis licnis, dc hepatis affcftibus exhibentipfias longe antc cibum cum thymo, aut ptpcre, aut zingtbcre, aut pulcgio, aut fiaturcid, aut calaminthd, dut 0ri-gdiio, dut hyjfopo. Ad eundem etiam modum ,fi caric£ cum alio quopiam eorum, qu£ facultdtem habcnt acrcm,automnino mcidcndi,dc extenuandi affumantur,nonfoliun jicajfcfiis;fcd fams quoque titilcs crunt. siqttidentiecoris meatus, pcr quos firtur alimentum, apcrtos e(fc 11011 £grotanttbus modo; fcd bcne ualcntibus etiam tutifit-mimejl. Proindehocpaclo ficuscum fialc extcnuaiue,aceto ,crgaropr£paratasuulgocomedunt,qucdid utileeffic expcricntta didiccrint .Verifiimtle autcm cjl ,ipforum nonnullos mcdici cutufdam coufiilio addnftos ,ficus hocmodo primion comediffe; dcinde eam notitiam ad uulgrn dimatiajfc. Q ui uero cum cibo aliqtto incraffante ficus > ercaricasedunt, 11011 mediocritcr offcnduntur. Itemlibro vm.de fimplicium medicamentorum facultatc idcm f ®Gdlcnus ita ficribit. Yicus arid^uim habcnt cxcalfiacicndi ordine primoetiam complcto ,aut fccundo incipien=te:habent uero ctiam partium tenuitatc quandam.Ex ijlis duobus tdonc£ funt,qu£ tumoresdurosconcoquant: fla~tim uero etiam cadificutiunt. Atqueipfie pcr fetllit£ eiufmodi uim obtinent. Sedcr dccoftttm earum eiufdemutique naturx eft. Vcrim ubi magis concoqucrc confilium cft ,mificcndacft fiarina triticea:ubi uero plus di~fcutcrc ,hordedced.panis boruminmedio cjl. Scdh.-ec magis funt proprta traftatus de medicamentorum com-pofitione, er rationis curandi. ucrim in pr^fcntia h£c de caricts noutjfc fufificiat. Porro ficire oportct, quod qtt.cputguiores fiunt, magis pojfittit coticoquerc: qu£ uero guftu dcriorcs, ntagts tum cxtergerc, tum dtfcutcre. C.c=tcrion quod ex ijs plurimim in aqua cocliscfjicitttr,jimtleeft meUt,non fiolitmconfiftentia ,fcd crfacultatc.Porro ficus utrides comef£, proptcr admiftam humiditatem , fiacultatis funt imbecithorts:fiubducunt tamcn aluttmutr£quc tum humid£, tum ficc£. Yicus arbor caltd£, tenuwnq; partium tcmpcratur£ eji, ccu indicant tum U-qucr eius ,tum fvliorum fuccus: uaietiter emm corum utcrquc calidics cft. Itaque non mordicat tantiim, aut ab*. j . ftergct