Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli senensis, serenissimi Principis Ferdinandi Auchiducis Austriae &c. Medici, commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : adjectis quam plurimis Plantarum, & Animalium Imaginibus quae in priore Editione non habentur, eodem Authore
Entstehung
Seite
147
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

»o

3®

40

fo

In Lib. primum Diofcoridis.

CERASIA.

1 o

Cfraforum

confideratio.

147

N v l l a hodic drbor ejlin Italu, qU£ uulgo notior (itCerafis. H as fcribit Plinitis libro x v. c.tp. x x v. nouds, er pe=regriiut, nec antea xifjt e Ponto fecum primion aduexijfe in Itd-liam Lucullum, poflqium debelUto Mithridate is tucloria po-titus Romam uenit. sedpojlea tanta agro Italo amcenifimo cumhdc arbore intercefit affinitas, c r confortium,ut non folum agerPsfttiuarum plantas feruauerit, propagauerit, cr adauxerit;fedw ueluti ex eius humore (qu£ fummd fuit inter fe focietas )grauidaterrafacta,Jineaiiquo feminein campis,m montibus,cr fyluis numerofifiimM plantas procreauerit, cr ediderit. Sa = Cerafioru g»

nera.

tiuarum frcciofifiimifiudus, qui Cerafa, cr Cerafia Latinis c=

: tiam dppellantur, diuerforumfunt generum: quo fit, ut diuerftquoquefortiantur nomina.lnterhxciHa principem fibi locuntuendicant, qu£ Hetrufcis uulgo Marchiane , er duracine uocantur: tametfi horum alia maiora, alia minora, alia faturato colorerubeant,alia uero potius dlbicent. Quje autcm Plinio luliana, no3bis uero uulgo Acquaiuole, hoc eft, aquea dicuntur, in nullo fa*ne habentur pretio: qudndoquidem adec funt tenera,cr fidgilia,ut nifi fub arbore fiua comedantur ,facile geftdtu coUidantur, ermarcefcant: quin etob aque£ partis redundantiam infipida fiunt,oriq-ingrata. Qu£ autem, quod admodum nigricent, Corbinenos uulgd uocatnus ,Pltnius tiero aciut, er c£ciliana ,cim fintduriufcula, er dulcia ,guftatu habentur non iniucunda: uerun=tamen quod manus, dentes, ac labra atro colore inficiant, dificii=bentesq-, deturpent, menfisraro apponuntur. I ncerafiorumge»nerenumerantur c~ tlla, qu£ Ront£ Vifctolc, Senis Amarine,crinalijs compluribus Itali.c!oas Marafiche uulgo nuncupan-tur ,a fitpore ( ut puto ) ditta, quod non tfiiucundi amaroris tdn=

' tillum refipiant. Horum porro uaria notdiiturgenera, qu£ etfiomnia fiibi acidum afcifcant faporem; h£c tamen eius plus, tUa ue*ro minus habent. Rura Tridentina ea Marafche uulgo nominant,qu£ minus acidaguftu deprehenduntur, quorumgenus quoddam efl, quod ori admodum gratu habetur: quippe quodin ijs acido dulcefiitadmifturn, obidq- ilia palato maximc placeant. Qu^dam pr£terea imbi Marine, er M arineUecognominantur, qti£ cr minora, er rotundiora funt, er breuiori pediculo appenfa ,guftu ntlnlfire pr£di(tis recla 3mante. Eft er horum tertium genus, qu.c uulgus iUud Verule nominat, longiore pediculo, bacca ettamnum c£teriscrafitore,gujtuacerbo,CT admodum acido,colore perpetud rufifcente, nec utiquam in atrwm uergente. etfi c£tera,ubiplenematuruerint ,inatrum rubefcant. Omnia hxc cerafiorum ( ut ita dicam) Amarinorum getiera aptifiimafunt, ut infolentur,cr utfaccharocondiantur. Quinetiam fapore comendantur ad intinttusconficiendos, qutbusnonmodofdtiis edulu lucundifiime condiuntur; fed etiam £grotantibus, prafertimq• biliofis fibribus uexatis. Siquidemi'dis non modo fitimextinguunt,fed oris infiuauitatem emendant, cr ctbi appetentiam conciliant. Sylueftre horumgenus nuUa adhibita cultura Ananienfibus in Tridentino agro /ponte prouenit,nihil prorfius tum co!ore,tum etiam fa-pore ab illis difiidens, qu£ inibi, ut diximus, Verulc uulgo uocantur. H^c breuipcdiculopendent in arboribus admo=dum pumilis, tantiecj- breuitatis, ut rar£, uel potius nuU£ dodrantalem £quent menfiuram. Qjtofattum eft, ut credt=derim (etfii id pro comperlo afferere non aufiim) h£c eadem ejfe,qu£ Plituo Macedonica dicuntur. Sylueftria,quibmplerunq; ueficuntur aues,raro in cibis admittuntur, pr£terquam a rufticis, tum quod plus ofiis, qttam carms habeant,tum etiatn quod cum quadam acerbitate amara fentiantur. Dcgcncrant cerafi qttocunq; fimo radicibus admoto,id ufiqueadeo oderunt ,cr horrent. Contra proficiunt,fi fiui ipfius putamina falce cottcifa circtrn radices fepcliantur, tbiq;rnarccficant. Pr£coces ill£fiuflusfirunt,quibws atite fi.orv.rn exortum calx ttiua radicibus circumponitur: uel quibusaqua calida fiepius pedes irrigantur, etfi poflea paruo temporis trattu inarefcant. Galenus habita Cerafiorum om= CerafiorG ui-msgeneris ratione lib.vi 1 . fimpl.med.ea htfce paucisperftrinxit. Cerafus arborfruttwmfvrtnonparisadftrittiottis res « Galen.in omnibus particulatim plantis parttcipem . N amcr in horum, ficut ctiarn malorum granatorum, er malorum, qtti'*bufdam auftera qualitas,inquibufdam uero dulcis, in nonnullis autem actda exuperdt. Quinetiamipfiorumdulciiiea,qu£ nondum cottafunt,ac matura, qtudam admodum acerba fiunt, qu^dam fimiliter moris acida. Sed in moris immctturis acida qualitas acerbam exuperat, in cerasijs non fi-mper. Ergo qu£ dulciora fiunt, magis qu£ m inteftinis fiunt,fubduciint, fedminus utiliaftomacho funt. contra auftera. Qu£cunq ; uero acidafunt,eapituitofis,excrementofisq.-ftomachis conueniunt: fiquidcm aufteris magis deficcant, cr nonmhil etiam incidunt. Porro ipfius arborisgumi communem omnibus uificofis, cr mordacitate carentibus medicamentisfacultatem obtinet, qti£ cr ad drterm exafyera*tas accommoda eft. Propric autem (fi quidem uerum eft quod quidamfcribunt) calculis uexatos cum uino potit ad-iuuat. Nam fic illi tenuium partium qutedamfdcultas ineft. Cerafiorumfruttus,qui Gr.ccts Ke^ocffioc, LatinisitemCerafia, et Cerafia dicuntur: Arabibus, Sarafie: ltalis, Ciregie: Germanis, Kirfien: Hifranis, CerezM: GaUis,

C erifie.

n z KigotTiot.

Sylueftrii ce-rafit.

NoraifUu