124 And.MatthioliComm.

dem clxriUtminfriceref, nedumpedem e cubiculo efferret:ijs infuper carnium efu,zr uinipotu interdiftum erat,notifcctis dtque uencno. Vcrum cmmucro cian fxpius cucmffct , ut antc conjittutum tempus quid.tm ob tcnuifimantuittus rationem ita imbecilles, ac uiribusdeftituti confj>icerentur,ut pene friritM ,cr uita deficercnt, ij ne in tam ma=nifijio uit.c difcrirnine uerfarentur, a confanguineis, er afidentibm pcrfuafi, caporum ,gaUinarumq; iura, ac con-tufas carnes in cibum fumere,tantum itide percipiebant iuuamcntum,ut uitam quafi depcrditam recuperarcnt. Quopofiea mcdici experimcnto edofti,uanam iUorum doftrinam ridentes, qui tamgmuem xgrti legem imponcbant, pau-lo pleniori uittu uti lufferunt, nempe muenumgaUinaceorum carnibus, ac maiore panis portionc. A t nuUus tamenadbucaufui erat uinum exhibere. Quare a mefxpm animaduerfa, ego primus( nifaV.or) inter Italos medicos ra-tionibus non obfcuris addudus tentare uolui, poffet nc uinm dari ex Guaiaci maceratione ijs maiori cum iuuamen*to, qui Gxllica lue correpti cffcnt. Quod ciim mibi in fiigidis morbis jrlicius cefiiffct, quam ex aqua tantum li~ * 0gnum dccoquere, id potifimim me adduxit, ut hanc uini potandi rationcm ad commune omnium commodum litcris,pojleritatisq-, mcmort.-c mandarem. id quod fvci pluribus iam annis elapfis, quo fcilicet tempore Dialogus noftcr dcmorbo GaUico Bononia excufus prodijtinluce ,ubi eodemanno Carolus v. inuittifiimus Impcrator 4 Clementevn. Pontifice maximo impcriali diadcmate feliciter cjl coronatus. llx quo pojica faftum cffe audiui, ut plcriquemedici ex iUis nojlris lucubrationibus, brcui temporis traftu plurimum lattdis, acglorix fibi comparaucrint, utpo=tc qui utnum Gttaiaa adfuampraxtm ucrtiffcnt, pro/pero admodum fucceffu. Licetfuerint ,qui alijs perfuadereconatifint ,fuum illud effc inuentum: qui ut remfacihus pr£tcxercnt, omnibus huiufinodiuini prneparationem difii*mulabant, er occultabant: uel idfaccrent, ut rem ita plurimi facientcs, indc maicrem qutejlum confequi poffent.

Sed cauendum profhtto cft a quibufdam impoftoribm, qui cumfint earitm rcrum ignari, qme ad mcdicce facultatiscontemplationcm fycftant, dum lignum, uel eius cortices ex uino dccoquunt, cyclaminum, bryoniam, pityufam, co- 2 0locyntbidem, er turpetum admifcent, atque alios mille cacod.cmoncs, qui cos dc mcdio tollant. Quippe nuUa habitatempcramenti, cegritudinis, temporum anni,fcxtis, ncc £tatis ratione ,Jingulis dtcbus huiufce dccofti tepidi cyathumomnibusindifferenter pr.-ebcntpotandum. Quofit, utfiforte quadam unum quandoque pcrfamntjcccmpojlea iu=gulent, tanquam improbi carnifices .Veritmut quifq; horummanus cuitare, atque cffugere pojiit, oper<cpretiumVini Guiiaci uifum efl, uiniGuaiaciconficiendirationcmfubiungere, ac fubindehauriendi modum addere. Sumito igitur hgnicoficiendi, & Guaiaci pr<eflant$imi lima in fcobem tenuifiimam attriti, aut tornatih infirumento mmutim ccncifi libras quatuor:«xhibendi ra- cortlcum e i u fi{ em hbras ditas: cardia bcnedifti Hbram unam zrfemis: adianti, aff lcni, fiorum utriufqj buglofii, cu=irtsquc libram: cafiu odoratx drachmas fcx: feminis aniji fefcunciam: facchari ltbras quinq;. Dcinde conijcian-turomnia in cadouinario mundo aptce capacitatis ,defuper affufis uini albi quamoptimi er firttcntis, Itbris ccn~tum, er quinquaginta, mox diligenter uas operculetur, omniaq; fic macerari triduo dimittantur. Poji triduum 3 °ucrolinteo percolentur ,affcrueturq;huiuficc macerationis uinuminaho uafiead .cgrotantium potum. siquidembibiturhoc tamin prandio, quam tn ccena fecundi Guaiact decofti loco: non mane,neq; ucffcri ferapij uice, quemad-modum temere multifacere confucucrunt. Hoc idem uinum longe etiam mdius, cr maiorc quantitate uindcmia-rum tempore confici potcjl, admijiis ligno, cortice, c£teris'q; alijs, recentibus uuis albisinmuflumcomprcfiis: ibic^tandiu dimifiis,quoufq ; mujium cffcrucfccrc definat, o~ peUucidum, clarumq; rcddatur: ueruntamen multtphcan-dafunt omnid, qu£ conueniunt mcdicamenta, pro uuarum quantitate. Prater huius uini potum cibis affociandum ,bis in die mane fcilicet,ZT uefperi tribus, aut quatuor horis,antea qtiam fumatur cibus, £grotantibus exhibeo deco=diligni cxaqua fecundum communem mcdtcorum ufum fctun ttncids, admtjiis unctjsduabus hquoris hocmodo pa-randi. Sumito primltm adianthi,lupi fdHftarij,fumdrt£.afblent,fcn£, fingutorum manipulos trcs: radicum centaurijmagni,glycyrrhiz£,filicul£, utriufq; bugloft,Jingularum ttncias quatuor: fieminis amfi, meIanthij,fiorum fiatiui, 4°Cr erratici buglofii, omniumfantalorum, cafitx, quam ctnnamomum uocantjingulcrum drachniM qutitq;. H£c exaqii£ libris uiginti quatuor decoquantur ad tertm,demum colcntur. Sumito dcinde prxjianttfitma- fcn£ libras duas,conijcitoq ; in udsftttilc orts angufii, demum percolatum decoftum firuensfupcrimponito, ac inde obturato fiftilisere puluinari anferinis plumis fiarfto, igniq; prius calefafto fiftilc inuoluito,ct loco calido coUocato, itaq; pcr die,acnoftem reponito. Pojirtdic uero mambus fena prcmitur,mox dilutum pcrcolatur: cui adijciuntur diluti rofiarum efi-ficaciter aluumfiubducetis Iibr£fiex,faccharilibr£ ofto: efferueficunt deinde fimulfubiefto igne,quoufic^ tertiaparseuaneficat. quofafto additur eleftifiimi Rhabarbari minutim concifii uncia, ac ita iterum firuent omma donec iulapijmodo confislat liquor. Pojircmo percolatur linteolo, v uafie uitreo reconditur. Atfi £grotantes multa pituita re=dundent,decofto pr^ficnpto optimi turpetiuncia utiliter addipoteji. SupercRuiftusratio,qu£ £gro tahspr^ficri-henda efi,ficilicet ut tam in prandio, quam in cocna edat panis tcrnas tantian uncias ,fitq; isfimilaceus, ac probe in S °clibano coftm: item totidem carnis puUorum gaUinaccorum, perdicum, attagenarum, turdorum, ac auicularum infyluk, uineis, ac montibus uiftitantium, affat£ potius, quam lix£: quin er uu£ paffie modicum. Bibat autcm opor-tet pr^fcriptiuinixquam cum cibo menfiuram. Qucd fi quis purum id bibere nonpoffict,diluatur aqua, qti£ in phta-lis uitreis addita Guaiaci unceola breui temporis jfatio cfferbuerit. Tempus autcm huic curattoni aptifiimum pro-fifto uer eji martio, aprili,cr maio menfibus. qtiod fii hoc tempore fieri non pofiit,fiat menfie feptembri in autumno :nam fiicuti £ftiuis ardoribus,o~ exurente iam fiirio non modo diuturna pharmaca,fed nc quidem brcuia tolerant ho*mines; ita nec brumali tempore,dum ingentifrigorc fi£iat hycms. I ntcrca £gr:sfinc mctu nox£ indulgcre licct,mo*do c^lifierenitas adfit,ut quandoq■■ in proxmtis hortis,ac utridarijsfiolatij caufia lcto gradu dcambulent: quippc quo=niam ciufinodi hortorum amcenitate animusplurimum leuarifiolet. In hac etiam curandt rationc quofida magis, aliostninus perfieuerare oportct, pro morbi necefiitatc, cr fialutis menfiura. Hac crgo rationc uinum Guaiaci exhibitumno modo medetur cuiq; ctcemmo Galltc£ pejiis incommodo; ficd etiam ditUurnis articulorm,capitis } neruorum,uen*

triculi,