Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli senensis, serenissimi Principis Ferdinandi Auchiducis Austriae &c. Medici, commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : adjectis quam plurimis Plantarum, & Animalium Imaginibus quae in priore Editione non habentur, eodem Authore
Entstehung
Seite
117
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

10

2 0

In Lib. primumDiofcoridis. 117

uctercs nil aliud cynorrhodon cr.it , qum fpongiola itlu, qu£ mcdijs fylucflrium rofarum rmis oboritur. Cxtcrum

cum dc cynosbdto, hoc cfi, cdnirubo idcm diffcrcrct, eum a rofit fylucjlri longc diucrfum frcit, ut uidcrc cft libro

x x 1111 .cap. x 1111. ubi <xit, cynasbatonfoho cffe uejligio hominisfimilem. H uc illud ctim acccait, quod pofterti

fcriptum reliquitTheophraflusltb.iii.cdp.xviii.de pldntaramhi/lorid,ubificinquit. Canirubus fiuftum fub=

rubrum parit malo punico fvnilem: cii intcr arborcm crfi-uticem mcdius,cr pumcje proximus, folio uiticis. Ex quU

bus palkm efl, non parum intcrfc haberc difcriminiscamrubum,ZT fylucslrcm rofam, dc quapoflea libro cr cap. vx,

particularcra tradidit hiftoriam. Vbi c 'um priinum fattuM rofas longa profccutus fuiffet ordtione, defylucfiri ita pau

cis dijfcruit. Sylucftres rofx domcfticis dfperiores tutn uirgts, tum folijs conjlant,0" florem mtnus odoratum, mtnuf=

quc coloratum,ncc tantd magnitudinefcrunt. Quarc pro compertohabetur, aliudgenus cffc rofimfylucftrcm d ca=

nirubo, quorum altcrum Jtvvo , dlterum Ku1cff.8x.T0s' 4 Grxcisappcllatur. Quocirca manififto in errore Marcelli, &

fuiffc dcprehenditurMarcellus Dtofcortdis interprcs,cr commentdtor: qutppe qui tdcm ejfe credidertt cynosbaton, Monachoru

cr cynorrhodoti, non dnimaduertens, quarn tlla inter fc difiimtiid ficcrit Pltmus fibifdmiliarifiimus. Hunc fvrfitdn fe 3p 11S '

cutiMonachi in Mefuem fcrtbcntes, ipfi quoq; in cundcm lapfum inctdcrunt, credcntes Jylucfirem rofam legitimum■

effc canirubum . Q utbus prxtercd antmo cxctdcrat, Diofcoridem fcripfiffe rubi canis fi-uclum oltuarum nuclets cjfc

fimikm: quandoquidcm tpfi iUum pyris compararunt . E xquo dliquts fdcilc iudicdbtt, hos nuUam canis rubi cogmtio

ncm habutjfe. Ad hjec non rcperio,qucd dixerit Diofcortdes, cditis rubt fi-uiium femen dliquod includerc, quo tamen

rofarum fylueftrium fiudus rcfirtus inucnitur: fed lanofum quoddam conttnere dtxit. Accedtt his Serafrionts au<=

thoritM, qui de canino rubo inter alia rubigencra egit, non dutcm inter rofat: quod omnino compertum baberct,buc

k rofis quam plurtmum aifferrc. lliui infuper addtdcrim, quod cim rofic fylttejires fvre omncs non leuitcr cx dlbo

purpurcfcant, cynosbato uero flosperpetuo fit candidus, non cfi lcgittme affcrendum,fylueftrem rofam effc cynosba

ton .Exijs igitur omnibus fatts (ut arbitror) liquet, canirubum d fylueftrt rofa longe abejfe: tdntoq; magts, quod me

mori£prodideritThcoph. lib.crcap. ix.de plantarumhifioria,caninxfcntisfrttftumaucrfo flatucolligcndum ef~

fc, alioqui periculum oculis imminere. Quod aperte demonftrat ,fupcr co uel tcnuem quandamlanugincm , ucl quid,

puluerulenti infidere, quodfi a ucnto cxpcllatur in colligcntium oculos ,facile ijs c£citatem inducat. quod tamen in

fylucjirium rofarumfrudtbus nunquam uijitur. lAeminit Rulu cdnis Galenus lib. v 1 i .fimpl. mcdic.fic inquicns. Rubi cani» ui

Uuiusfruticis fruttus, nonfegnitcr adftringit ,folid ucro mediocriter. ltaq ; particuldrk cius uftts haud ignotus efr. res ex Ga '-

Caueiidumab e0, quod infruttu cius ldti£ fpccicm hdbct, ceu drtert£ tnfcftum. Trutcxis Gr£cc HvvdafixTOf uo

citur. Laii. J, R ubuscaninus: Arabtcc,Scnt: Itahce, R ouo canino, Nomina.

30

KuVgo;.

lig vstrvm.

cap. cvir.

4<?

5°

Ligvstrvm arboreftole$folijscircumramosfimilibus, latioribus,'mollioribus, & coloreuiridiori-bus:florecandido, mufcofo, odorato ;femine fambu-ci, nigro. Optimum nafcitur in Canope, & Alcalone.

Foliaaftrittoriam uim habent: quare commanducataulceribus oris medentur: illita feruidis inflammationi-bus,carbunculisque profunt:deco&o eorundem igniambufta fouentur: capillum rufant trita folia, qua; in radicul$ fucco maduerint. Flos ex acetofronti ilJitus, ca-pitis dolorem fedat. Cyprinum oleum, quod ex eo fit,odoratum, excalfacit,emo]Iitque neruos; (i qus feruen*ti natura prasdita fint, afTumat.

Licvstrvm in Hetrurid Guiftrico corruptd uoce Ligufhicoa-uulgus noftrum dppeUdrc confucuit. Qjtod inibi etidin aliqui Oli~ Meratio.uetta , nonnuUi OliueUa, quidam Chambrojfene uulgo uocant.

Mauritanis uero Alcannanomindtttr. Nafcttur frcquens in fcpibus fccusuixspdfiiminltalid. Floretdbeuntc uere,zxineunte£ftate,ftore mufcofo, ucl(quandoqtadc Oribafttts lcgitgorgvu*£ h ) rdcemofo, cadido, odore fuaui,fcd qui dccerptus ftatimflac*cefcdt. Oriuntur ex eobacc£incdcuminc racematim eoli£rcn*tes pyramidis modo,hcder£ baccis minores, Uuiores, ac nigrto=■ res,quaruminmcdicamentteeftufus. Sunt qui has baccM Vacinijuari®Virgilio, uacinia uocari putcnt. Sed meo quidem iudtcio non re- °P im ones.dc plane fcntiunt • Quemadmodum nec Fuchfius,qui rubi mora,quoniam Gr£cti Zoiriva, uacink ejfe putat: fiqutdcm tiactniumflorem, non frudum effe pluribus conjidt. Cieterud in nothisDiofcortdisftirpium nomenclatnris lcgitv.r, hyacinthum u "cKomdnis fuiffe Uocattm.Ex qtto fdciU.credtderim, u ;<

Virgilio nil dliud defignare, quam hyacinthum, N cq; mirum cft, quddyirgilius hydcinfhum uacinij nofl tie n.dppcllaucnt: nam hyacinthus facile cum uiolts colore purpureo certat, purfurcUs aiftcm color d ccityiwi

gtr