Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli senensis, serenissimi Principis Ferdinandi Auchiducis Austriae &c. Medici, commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : adjectis quam plurimis Plantarum, & Animalium Imaginibus quae in priore Editione non habentur, eodem Authore
Entstehung
Seite
101
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

In Lib .primum Diofcoridis. roi

POPVLVS LYBICA.

Rusliij erra-tum.

1 o

X o

30

pluribus, fi Plinius feipfum dccufat < fiquidem libro x x 111 r.cap. vi 11. populum eruuM,crfentenfcrre fatetur ,UUi utiq;unguentis ,hoc uero comitidlibm prxfvrens. Sed cdueant myro-pol-c, ne cb id communis ufus unguentum populneum uocattm,ex populi uuis confcunt, ut RueUius credidit a Plinio dcccptus,

Cr quod ijs ad ungucntd odorata utcrctur antiquitds. Ojtandoquidcm N icoivus Myrepficut non uu<M,fed germnna, uere primo prodcuntiu admifcet: odorata. enim funt, er ceraginofi, citm tamennullus prorfus uuis jit odor. Vcrian cnimucro an antiquitas popu--li uum odoratis unguentis ddmifcuerit, dubitdttdumftne eji. NdtnPlinio libro v 11. cdp. ultimo, ubi de unguentorum matcria egit,nil aliud eft populi uua, quam bryon, Ldtinis tnufcus uocatus.

Quemetidtn pr£ter cedrinum, cr qucrnumpr-etulcrcdiunguenta Diofcorides, e r Galenus, cr intcr alia odorata recenfuerunt.

Quo fit, ut fdcile credi pofiit, Plinium errore duttum cxiilimaffe,tnufcum in populo ndfcentem nthil ab eiufdctn uuis dijfcrre,ciminquit. Bodcm cr bryon pertinet uud populi dlb£. Optimd ctrcdGnidum, zr Cdridtn, in fiticntibus, aut ficcis, af\>criiq- locis.

Sccundd in Lycia cedro. h.-ec tlle. Sed cim cedruutttUas ftrat k »u.u, fed mufcum pcrqttam odoratum, hinc Plinij error mdniftftedtprehenditur. Populus utrdquefi-cquentiftmd nafcitur in dgroMantuano, dcVcrrdricnJi, nonmodo in Pddiampltfimi flumtnislitoribus ;fedcr per dgros, er prata infoffarum aggcribtu.ldeo=quefabuldntur poet£, iili phdctonttifulmincfororcsfletu mutd- Poctarum fi-tdi in populos arborcs tuxtd E ridanum amnetn, qucm P ddum uo* bula.cant, ex corticis meatibus inftar aurat£ lacrym£, cleftrum ,fiucfuccinumfundere, ut adhuc uiuentcs lacrymas cffundebant: qu£nofiro tempore in orbiculos, quibus Dcipar£ utrginifccmindc ft=*l utdtioncs enumerdnt, ejfinguntur, cr uulgdribm cr infimis mu-licrculis monilium uice, collo gcftdntur dccoris grdtid. QudrcDiofcorides, qui poctdrum fdbcllis ddhibere fidcm hdud qudqudtncenfcbdt, noluit pro compcrto fdbulofdm fuccini hiftoridm affe-rere ,fed dubiam, Cr fufyettfiun tenere. Idcoq; inqutt. Lacrymam popttlorutn commemorant, qu£ in Padum dmnetndcfiuat, durari, accoirc infuccinum, quod elettrum uocant, dlij chryfophorum. Ex quofdcilc percipt potefi,quodcum Diofcorides altquid de fuccino fuis monumcntis mandarc decreuijfct, nulldin eius ccrtdm tenens hiftoriam, tp-fum populigctieri utnquc ddiunxit: ca tamcn rationc id dijttdicans, quod non alio in huiufce operis loco dptius fucci-tium dccomodinpcffct. Qudndoquidcmtnfabulisndttus cffct poetas ceciniffc carminibus,fucc'mm populos fun=derc: tametft non ignoraret, fuccutum populorum gummi c(fc nequaquam. fiquidem huic fabuU datus efi locus obfucciniinnutncrosglobulos, qttiolimfilo traiedi ab E ridam dccoliscoUo fufycndcbdntur. Quippe cltm plertque ip=

40 forum, prsfcrtnnuerofcemin£, 0bnimis humidum rcgionisdcrem ingula• tnorbos, dcjlrumdsincurrerent, his cxi*jiimabdnt fuccinum dduerfari. Quod fvrtdffc non crdt db otnni rdtionc alienum: itdnq; cum facultdtem hdbedt fucci-ttutn fijlendtfluxiones, collo etidmgefidtum ,facile inhibere poterat ,nc capitis dcfiillationes in guttur defluerent.Quofit,utnondcmircr,fietid.mnumGermaniiii oculorumdefiuxionibitsmagnofucceffu fuccineos globulos occi=pitio adneclant. Reperto in cnarranda Succini hifioria, auttores complures,fed rc uera admodum uarios: qui etfi Sucdni uarisgrauius ( ut hifioricos dccet) hac de re loquantur; tamen cim ipfi fuccinioriginem nufqudtn uiderint, cr quicquU hiftoria.dc eo fcripfcrunt, alijs acceptum refirant, his nuUa , aut fanc pauca ddhibetttr fides. Phtlemon fuccinum fofiile ejfedixit, cr in Scythia eruiduobus in locis, uno candtdum, altero uero croceum. Sudincs, cr Metrodorus fuccinumprodiderunt in Ligurid drboribm efjiucre. quod Sotdctts crcdidit in Brttdtinid eucnire. Pythids tradidit effe locum inBritannia prope Gutones, ubi k fludtbus marisnon proculdb Abdlo ittfuldfuccinum dduehitur: quo incohadignempro ligno utuntur, ipfiumq ; Teutonis uendunt. Nicids hijioricus fuccinum folis radiorum fucctim effe uoluit: hic enimcredit rddios uehemcntius dftos in tcrram pmgucmfudorem in ea parte relinquerc,dctnde £flatc jlccdri, CT a flufti=hus mdris in Gcrmanorum litord cija. Idcm cr Acgypto tufci fimili modo dtxit. Itcm in lndu,grdtuisq; thureejfeIndis. N on dcfiucrunt ettdtnnwn, quifiuccinum ndfct tradiderint iuxta mare Athnticum in Idcu Cephifide difto, quifolc excdlfdftus c Itmofundat eleftrum. N on dtfunt pr£ter hos plures, qui de fuccino differentcs in diucrfas iuerintfcntcntias, quds nunc, utpotc non probandds, filentio inuoludm. Vndc iure dici potcjl ,fiuccinum dpudeosuclcesreum, uclfigulino I1U0 fimile hdberi, cion ipfium in tot udrids formas, ac imagines trafimutduerint .Scdut tandcm rc~fir.itn, quod pro comperto hdbetur, gignitur fuccinum in infiulis feptentriondlis oceani. Id olim a Germdnis GlcfiumappeUdbdtur: unde d nonnuUis, qui erant cum Germdnico C£fixrc,ibicldfitbus remgerente,und uifiildrum obfiuccinicopidtn,Glcfdrid fuit dppeUdta,qu£ prius Aujirduid a barbarisdicebatur. Hicnimirum (ut Pliniusinquit) tufciturfuccinum arboribus pinetgeneri defluens in terram,ubi poftea denfiatur. Cittn uero intumefcens £jius firtur in proxi-m.is fyhiAS ,cx ijs in fie rapiunt fluftus maris, V vi Germanorum litora cxpuunt. Itdcfo Cornchus Tdcitus refte fcri=*

i 3 ptum

5°