I n Lib. primum Diofcorid is. 9
irict uocdtur. hdclenus Plinius. Quifvrtdffe tton iticptc magtumcedrumcedreUtcnappettduit, quonidmcedridrbo*res, qu£ in monte Libdno prouemunt (ut mihi retulerunt dtitici, qui uniuerfumfire Syrium perdgrdrunt) totdfdciedbietemrefvrunt. Alncsdutem GrtfciWAotTH dicitur.unde cedreldte poterit cedrdbics Ldtine rcddi. Arbor hcec( ut ijdem mihi ndrrxrunt) ddto mdgtid CT proccrd cft, ut nufqudm drborem fe uidiffc dfftrment, qu.c ccdreldtcngnitudine exceUdt. Corticc ueflitur Uui crgldbro, ed pdrtc cxceptd, qux k terrd dd primos ufcj; ramos dttollitur:b.cc enim dfperd ccrnitur. corticis color cjl ccu loti drboris. Rdmidb imo ufq; dd cdcumcn firc inrotd:modum pcrintcrudttd cdudicetn cingunt, 0~ /pdiuntur: qui tdnto minorcs uifuntur, qudnto fupcritts erumpunt. hinc cfi, quodeminus confpeftd drbor pyrdmidtiftciem rcprxfentdt. Folid tUi cdpiUdtd afiigndnt, ucltiti Idrici, ucl pino, brcinordtdmen,zrtninimeaculedtd.idquodetidm tcjidtur Pliniusltb.xvi.cdp. xxtrrt. Conos profrrtpiceis eemulos,
* ° ucrum longiores, duriores, er ucgctiores, pcdtculo pertituciter inhsrcntcs. in quibm fcmen includttur cupreffofimile, ut Plinius tradit. Cdtidex refitumfundit dlbdm, cr liquiddtn: fcd trattu temporis,foli$fcruore in grumos cottcrefcit. Sunt qui dfferdnt, hdnc cedrutn duplicem refiium firre: dtque dltcrdtn intru corticem uomic£ modo codcer«udri, ut dbicgtum Idcrymdtn in dbicte oriri fupcrius diximus: dltcrdm ucro extra corticem emdttare. utrdnq; db dr*bore ccdridinnommdnt. H£c funt, qux de mdgnd ccdro d pcregrinis dcccpi. Itt quibus utiq ; ddmtrarifubit ,quodThcophrdflus, er huncfbrtc fccutus Diofcorides fcripferint indifjvrentcr cedrigenus omnc fruflum edere iumpcribdcck fimilem, crdfiorem. tum rcucrd Ccdrus mdgiu, de qud hic tdntkm fcribit Diofcorides, conos pdrit ptccit fi*milcs. Porro Cedrus cor habet durifiimwm, dc odordtum, colore pcrindc rubens atque Urignum . Totd cedri mdtc*ries durifiimd. qudm ob caufdin crediderc m .aores, cdm ncq; cdriem , ncque uetufidtcmfentire ,fed fterium effe.QUd etidmnum rdtione ducliti Salomon Hebreorum rex Det optimi mdximi tempium Hierofolymis ex cedri mdteriea © extrucnduin curduit. Ex ed quoq• prifcifimuldcrdfdttitdrunt, cxiflimdntcs tdntdm ittti ineffc diuturnitdtem, qudn-tam mdrmorevs, aut metdtticif. Cedri mdteries optimd nauigijs non modo extruendis ,fed er pdlatiorum, er drciurnfdbricis conucniens: quippe quoniam incorrupta qitd/i 111 perpctuum perdurdt. Ccdrm fdxojis er frigidis locisgdtt«=det, er montcs dm.it prar cdteris trdftibus. Perpetud coma uiret, qua fi cdfiretur, decdcumindtd dcmoritur, necunquum wdc regcrmvut,utpotc cr cuprcffut, pinus, Urix, cr dliarum plurcs. I n Aegypto ac Syria (ttt Thcophra-Jius cr P linius narrdnt) rcges inopid dbietis cedro dd claffes fcruntur ufi. Mdximd cd in Cypro trdditur ad undccirc«metn Dcmetrij fuccifa ,ctntumtrigintd pedum longitudtnis, crdj?itudints uero ad trium hominum complexum.
C£terim minoris ccdribiiw item fpecus funt ( ut prsditti dtutores tefidiitur) Lycu, er Phcenicid, iuniperi fi- Cedri mino-militudinc. differuntfoho: nam Phcenicid fohum hdbct iunipcri, dttrum, frinofum, acutum, cr ob id oxycedros dp= ris S enera •pcttdtur. Lycid ucrofblio confidt minore ,frequcntiore, longe minus dculcdto, ut ita iunipcrum pdrudtn quddunte«
3 o nus refirdt: cortice obducitur fubrubro, er rdmos emittit lentos, uitilium injidr. Vtrdque omni tempore jruttumgerit: ueriint itt oxycedro maior cr pulchrior fpettdtur. Phcenicu ccdrus jrcquentifima nafcitur in Ijiria, dtqueetidm in nonnuttis ldpidi£ locis, tunipero ddmodum fimtlis, nec nififruciu differens, maiore, rubente, dc dulci: quotamen cam incoU 4 iunipero ncfciuntfecernere. At cim ipfe oxycedri rdinufculo cffcm dondtus d Gcorgio Reffin*gero primurio prouinci£ Cdrntol.c medico, qui tllum ex Pelino Iflrt£ oppido fecum dttulcrat, rubcnttbm baccis un*dtque refertum,eaq;in mcmoruhdberem,quxdpudThcophrdfium, Gdlenum,dcuetercsdlios lcgeram,mihi qui*dem Jruitim intucntifidtim inciinduit diiimus, hdnc pUntdm minorem cffe cedrum. Etenim (ut memordnt fiirpiumfcriptores tum ucteres, ttim recentiores) difjicilc ddmodum effct dignofccre oxycedrum d iunipero, nifi huic c£ru*leus, pumilusq;; tlli uero flduus rubinsue, dcgrdndiorfruilrn ineffet. Eam igitur plantam, quam in Ifirid nafci di-ximm, er cutus hic efftgtem damus,non mdiorisccdri genus uttum,fed minoris fpcctcm elfe ccnfcmus,nimirutn40 Pheeniciam, qu£ er oxyccdros uocatur. De Lycia autem ccdro qutd fentirem, uelquamplantam pro ea in mc =diumprofirran,hdttcnusnonhdbui,utqu£mihi plancincompertd effet. Scd hocdnno,dum Prdg£ Bohemorumago ,plantdinmihi oficndit Addmus Leonortu fpettdt.c dottrin£, cr nugn£ fpciitiueiiis,cx quibufddm Morduixmonttbusdquoddmuulgdrihcrbdrio proSdbind dttdtdin. Vt dutemillchdtic uerdmcedrum Lyciamddinuemt, erpro ed mihi demonfirduit; itd mihi eius cogmtionem ttti dcceptam rcfvrre iucttndum eft: dtquc ideo ipfam pittura,qudinhicddmus,exprimerecurdui. HumpUnt£ fblid fidtgitisdtterdntur,ftduifimum ffirdnt oiorem,illi qud-ddntenus fimilem, qui in pinorttmfirobilis percipitur. Ed bdccds profirt, longe tdmen minores quam dlterd, qu£ inrdmufculorum tdntim cdcuminibus prodeunt. H£non fecus dc itt£ primo exortu uircnt, mox flduefcunt, deniquerubent ubt plcnc m.iturucrint. Sdporemhdbcnt fubdnurum, dtquc tton obfcure odorat£ fcntiuntur. Manat abdr*bore ceart (utfttpra dtttum cfi) ett.tm rcfittd, qu£ proprie Cedrid dicitur ,utilisdd multos in medicituufiK. Scdfo hxnc dd nos non ddferunt Cyprij, neque mercatores, qui ex Syria mercimoma conuehunt: tdmetfi regioncs itt£ plu*
rimis (ut dtunt) cedrts mdioribus fcdtcdnt. P etrus Bettonius lib. 111.de medicdto funere, item libro de conifiris Bcllonij opi-arboribus putdt non modo ccdrimCcdrixmfundere ,fed er picedin, tcdam, laricem, cupreffum, iuniperum er be- n '° •tttlam. Quinctiam idcmfuismale cxcogitatis cedrijs eas omnes facultates dfiignauit ,qudt Diofcoridcs ,Gdlenus,
& alif qtthn plurimi duttores ccdri£ duntdxdt rcddiderunt: ddeo ut magtto dc ridctido errore dixerit fuas hdfcc ce*drixs defunttd corpord conferudre, qucmddmodum ed confcrudt legitimd cedrid. quafi idcm quoquc uelit, quod pi*ccd, pinus, Urix, cupreffus, iunipcrus, cr bctuld nullisprorfusintcr fc fdcultdtibusdijferdnt. Ncquccerte dlixuidetur mihi ditttoritdte uel rdtione duttus, ut in hdnc iucritfcntcntidm, quxm hdc, quod fcripferit Plinius lib. x v 1.cap. x 1. picem 111 Syria cedrium ttocdri. Sed quod Bellonius maxime hattucinctur, utpote qui Plinimn non rette in*tcttcxcrit,cxuerbis Plinij ,qtt£ modo ftbijciam ,fatis,utputo,mdttifvftum fict. Pix,inquit,liqt:idd in Ettrop.ie teda coquitur naualibus mitnicttdis, multbsquc ad alios ufus. Lignum cius concifum furnis undiquc igni cxtrd cir*cundatojiruet .Prtmusfudor dqtt£ modo fiuitin cxndt. Hocin Syria cedrium uocdtur .cuitantauis ineft, ut i
A egypto