Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli senensis, serenissimi Principis Ferdinandi Auchiducis Austriae &c. Medici, commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : adjectis quam plurimis Plantarum, & Animalium Imaginibus quae in priore Editione non habentur, eodem Authore
Entstehung
Seite
67
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

In Lib. primum Diofcoridis. 6y

fdpore icri dcprehcnditur; tamctffigujlui amaritudincm rclinqu.it . Veruntfifvrtdlje cuipiam uideretur et hcec interMyrrhz fpecics cjje recipiendu(quod tmcn non fatis ccpertum h.tbeo) aut caucalwuaut ergafimam,effc crediderim,dutpocius quam Vliniusex Indiadcferriait,c'umh£ aeterisdeterioreshabeantur,certoq• fciamusex Indiain Alcx.tdriarn myrrkam importari. Nam ea,qux plurima ad nos ajfertur,non modo ficcajnigraq; ejl,fcd ctiam retorrida,maciienta,ZT cano quodam fitu obdutta: C quanquam inter huiufccmodtgiobulos aliquod quandoq; rcperiaturfi-agmetwm,quod O" clarum fit, cr pellucens; confradum tctmen diuerficolor apparet. Ecquid magit C necgujluiinfigniterttmarumjiecmyrrhce odore prcditum fentitur. Quojit,ut credere liccat, eiufmodiMyrrham aut e deterioribus cffe,autgummi alicum,aliarumq■ mijlionum adulterio minime uacare: hac enim impojlura ( ut Diofcorides inquit) myr=rha adulterarifolet. Scd hsc ita de illx conijcimus,quie pafiim uulgaris habctur. Cdetcrum cledam Myrrham iam adnos aduehifcimus,qu£ er lcgitima,o~ probatifiima cffe cenfctur. Verum ea hattcnus tam rara efl,ut non nifi ad ojientaticnem afferuetur,zr ad ali.tr um dignofcendarum regulam. A dulterabatur myrrha Galeni tempore opocalpafo, Myrrha aduli juie calpa/i tethalte, uencnofaq; ejl lacryma. I dcirco libro primo de antidotif. Opocalpafum(inquit) cxitiale ejl, mul tfr ( atl °pocaltosq; nos forte quadam uidimus nojlrx xtatis dccurfu mori, quod infcij myrrham,cui opocalpafum admijlim erat, af- 0 "fumpfijfcnt. De indujlria nanq ; nonnuUi eorum,qui ipfamprxparant,utlaudatifimam imponebant, eo quod uidcrentcoUyrijsinditam optimum ejfe medicamcntum. Quippc qwe pus citra mordicationem difcutiat,cr interdumincipien=tem ocuhrum fuffujionem fubftantia tenuem: fiue autem in emplajlrum, fiue in ccratum,fiue in aliquod digercns medicamentum,quod extrinfecus imponitur, huutfmodi myrrham inijcias,uim ipfius augebis: at intra corpm affumptumlethale ejl mcdicamentum. Htc igiturfufiut dida funt, tum quod orationis feries ita expojlularet, tum etiam quiabxc fyeculari non eji inutile. hadcnus Galenus. Adhibenda itaq; diligentia cji,ne er nos Myrrham quandoq; cpocaUpafo adulteratam emamus. Ad luec Brafauolo Yerrarienji amnm mclinare uidetur,ut exijlimet Myrrham officinis Brjfauoli opiuulgarem bdeUium efje. Cui haud quaquam affcntiendum putauerim: fiquidem myrrha hxc peUucens adeo non efi, n '° imprdba-nec taurino glutino jimilis, ut bdellmm effe tradidit Diofcorides. E£ licet quxdam noftratii myrrhte fruflra quandoq ;translucida reperiantur; funt tamen potius h.cc(utdictum eji) gummi adulteria, quam myrrha, ucl bdeUium: nempegufiu malcficium dctegitur. prxterea bdcUium incenfum (Giofcoridis teflimonio) odorem unguibus odoratis jtmilemfpirat,quod in nojirate myrrha nunquam ,fafto periculo ,fum confecutus. Huic ctiam alia accedit ratio, qux magisacmagis Brafauoli animum immutare potcrit: quodfcilicet bdelltum dtudigitisduttm,trattatum'q;facHe lentefcat,Cr confrathm pingue fyeftetur: myrrlja uero, qu£ officinit uendttur, digitorum attritu conteritur, cr fi fi-angaturperquam arida fefe offert. Cxterhntmprobauit Dtofcoridcs,omniumq; Myrrh£ jpccierum deterrima iudtcauit,qu&etliquibus min£a,alijs aminnea uocatur,quhn citm Galenus probauertt libro primo de antidotif,omnibusq; Troglody-ticii pr£tulerit,failum eji, ut exijiimaucrint quidam, t/i hoc loco Dtofcoridis codici mendam fubeffe. Sed citm in Diofcoride Gr£co Iegatur ammnea,V in Galeno min£a, ego potius crediderim,eos non idem myrrh£ ger.us inteUexiffe.

PlimiM Itb. x 11. cap. x v. myrrh£ arboriifactem dtltgentcr expreftt,his uerbis. Myrrham in tjjdcmfyluis, ubt er Myrrha» hi-ikut, permijiam arborem nafci tradidere aliqui: plures feparatim. Quippe multis in locis Arabi£gigmtur. Conue- ftona ex ^bitur cr ex fyhtk lattdata, petuntq; eam etiam a Troglodytis Sab^t tranfitu maris. Satiua quoque prouenit multumfyluejiri przlata. Gaudetrafiri>>,<c? ablaqueationibus: mclior radtce refrigerata. Arborialtitudo ad quinq; cubi~ta,necjinc ifina: caudice duro,cr intorto, crafiiore quam thuris, cr ab radice etiam, quam aliquafui parte: corti=cem l£uem, fimilemq; unedoni: fcabrum alij fptnofumq; dixere :fbltum oliu£,uerum crtfpius,cr aculeatum: iuba olufatri. Aliquifimilem iunip:ro,fcabriorem tantum, fpmkq; horridam,fblio rotundiore,fedfapore iuniperi. Necnottfuere qui c thuris nrborc, utrunq; nafct mentirefltur. Inciduntur bk CT ipf£ thuris modo, ijsdcmq; temporibus ,fed 4radice ufq; ad ramos,qui ualent. Sudant atttemflwnte priufqudm incidantur,jiatten dittam,cuinutlapr^firtur. Abhac fattua, er in fyluejiri quoq; melior £jiiua. N on dant cx myrrha portiones Deo, quoniam cr apud alios nafcitur.Etfequenticapite inquit. Adulteratur myrrha lenttfciglcbis, cr gummi: item cucumcrisfucco amaritudinis caufa,jicut ponderii argenti fpuma. Reliquauitia deprehenduntur fapore gummt dente lentcfcentk. FaciUime autem aduUteratur Indica myrrha,qu£ ibi dc quadam fpina coUigttur. Hocfolum pcius India affert,facili difiinttione, tanto de~terior efi:. h£c Vlinius. Quofit, ut facile crediderim nojiri ufus myrrham Indicam effe. nanque ptr mare rubrum,er ittde per carouanas(ut dicunt)Alexandriam importatur. Myrrh£ quoq; htftoriam non iniucunde fcnpfitThco^ Myrrh* hi-phrajlusItb. i x .cap. im.de plantarumhiJtoria,ficinquicns. Gigniturthusermyrrharegione Arabummediacir~ ftor.exTheoca Saba,CT Adramytta,etCitib.ena,cr Mamali: er exeunt thuris, myrrh^q; arboresalU fuper monte, ali.einpede ^ 1 ^ 0 'monti/i culturis proprijs: quamobrem ali£ coluntur, alt£ uitam agunt incult£. Montem ijium prgaltum affirmant,er ningifolitum: amnes quoq; de eo in plana fiucre. Myrrh^ arborcm thure altitudine minorem, fiuticofioremq;narrant: caudicc duro, contortoq; iuxta terram, crafiioriq; fura homints, cortice U-ui adrachn£fimtli. Alij uero ,ejui fe uidiffe affirmant, de magnitudine fvrc confentiunt. N eutram earum arbortm magnam refirunt, er minoremmyrrh£ humihoremq;. Sedthuris fvliumlaurinum,l£ueq; :myrrh£ aculeatum,nonl£ue,ulmeo fimile: crifpunttamen, extrcmo fpina horridulum, ilignei modo. Itdem ea nauigattone, qua ex finu heroum uehemcnter egrcffosfefcaquam in monte qu^fiffe dixere, atq; ita uidtjfe has arborcs,o~ lcttionem notaffe hoc modo ambarum: er caudtces,etyamos inctfos quidem ,fed alios uclutifecurt percuffos uideri, alios tcnutores incifuras habere: er lacrymam aliantdecidere, aliam arbori inh^rere: nonnufquam etiam fubicttas tegctes ex palmis contextas, alibi folum tantummodocircumpauimentatum. Montem autem umuerfum Sab£is diuifum dixere: hos cnim loci tlltus dominoseffe, iufiitiaqucinutua degere,quamobrem nttllwm fuas arbores cujiodire: unde er thus,myrrhamq; fefe large ad naues folitudine de*portaffe narrarunt. Illud quoq; fe audiuiffe dixere,myrrha, thusq; coUettum undiq; ad folis delubrum conuehi: quoiSab£orum ejje fanfttfimum intcr omtua regionis tUius,cuJlodcsq; Arabes armatos habere, quibus fingulos f tum thus

aceruatunt