Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli senensis, serenissimi Principis Ferdinandi Auchiducis Austriae &c. Medici, commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : adjectis quam plurimis Plantarum, & Animalium Imaginibus quae in priore Editione non habentur, eodem Authore
Entstehung
Seite
65
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

InLib.primumDiofcoridis.

Syrid iinos c6nuehuntur. Siquidcmcumomniabxc per Mdurifanorum, T urcarum, ludforum'f;ntdnuf tranfcant,qui nobis Chrifticolisfempcr dolos,fr<iudesc{■ moliuntur, Dijs facrificium facenfibi perfuadent,c:m nosaliqua in refattere poffunt. C<eteri<m,ut redcam,unde du<crteram,mea quidem frrt opinio, fifynceramJlattcn nancifct poffemus,non alienum fore, ipfam in myrrh<c locum fubjlituere. Sed ecrte perquam difficile erit lcgitimam inuemri. mfifbrteuera Jlade fit liquor lUe, de qito fuperius in balfami commenMione dmmus.

KmotjJLaniM. CINNAiMOMINVJl CAP. LXIII.

Cinnamominvm confit e balanino oleo: & xyJoba!fimi,calami,iunci odorati fpiffametis :atq;«« cinnamorni,&reminisbalfamini fuauitateconditur.quadruplaquemyrrhsad cinnamomum por-tione: melad cogenda omnia adijcitur. Laudatur non acre, molli odore, p!ane myrrham redolens,craflum,odoratum,guftu perquam amaro.Id non ^ refina, fed myrrha crafsitudinem obtinuit: refi-naenim nequeamaritudinem pra>bet, nequeullam odoris gratiam adijcit. Vim habet admodum a-crem,amaram,& calfacientem. Itaqueorauenarum aperit,ca!facit,difcutit, diftundit: humores & fpiritus attrahit,caput aggrauat: contra vuluaejiitia cum duplo oleo,cera,& medulla efficax eft. Ita enimfere multum acrimoniae exolefcit, & quafdam emoiliendi uis contrahitur • alioqui adurit, & prs om-nibus crafsis unguentis indurat. Facitmirum in modutn ad fiftu!as,& ulcera, quasputredinis uitiumfenfenint: item ad hernias humidiores,carbunciilos, gangra?nasque cum cardamomo: quin & ad fe-briurn horrores, & tremores:aduerfus ferpentium morfus illinitur:fcorpionum,&phalangiorum2« iciibus,cum triris grofsisimponitur.

NotfJlVoV. NARDINVM. CAP. LXIIII.

Ratio Nardini ficiundi euariat. Nam autma!abathrinofolio,autfineeo fit:plerunque atitcmbalanino oleo,aut ompharino. Inncus odoratus fpiflameti gratia adijcitur: ficuti proptcr odoris fua-uitatem,coftus,amomum,nardum,myrrha, balfamum. Laudaturtenue, non acre, nardi aridae, auta-momi odorem rcferens. Vis ei extenuans.acris :expurgat,calfacit,abftergc t humores, rarefacit. Hocliquidum eft, nec habet ftrigmenti crafsitudinem,nifi refinam recipiat. Fit ctiam fimplex ex ompha-cino oleo, iunco, calamo, cofto, & nardo.

,0 M&kxjltfyim . MALAB ATRIN VM. CAP. LXV.

Malabathrinvm fpiflamentanardinihabet:infupermyrrhafplufculumadditur.Quadecaufa calfacit, crocino, aut amaracino uiribus refpondens.

1'fltffpivoy. lASMlNVM. CAP. LVI.

Apv d Perfas fit,quod Iafminum cognominatur,ex albis floribus uiol.t: quorum fcxtans in Itali-cum fextarium fefaminioleidemittitur,uioIis,ut in Iilinodiximus,vicifsim permutatis. Apud Perfasintcrepulandum ufurpaturodoris caufa. Q^inetiam toti corpori conuenit; pra»fertim cum in bal-neasdefcenfumeft.Sedhis opitulatui corpoi ibus,qu.Tcalfadionem,laxationemquede/iderant.gra-uius taiuen fpirat, quam ut ltbenter a plerifqucrecipiatur.

T asminvm ungucntumnoncoqiuicmfilentiopr£tereundumduximus,qttoaliqttainpreccdcntibusanobis o* lafmini confimiffa junt: in iilis emm nihil ftne,inhoc uero altquid nobisfe fc ojfert dcclarJdum. Itacj; primum fcire conuenit,quod dcrauo.Iafmc uocabulu apud Gr£cos,ahorum etia tcJlimonio,nil aliudjigmfcat,quam uiolaceum. Et certe cim fcribat Diofcorides, ungucntum hoc fieri tn rav xv j £>\t rav A&uk<£i/ Tti i'ou, hoc 'Jl uerbum uerbo reddendo, ex Jloribus albisv.iol.v, td Violaceum merito appeUaridcbet. Sunt tamen e rccentioribus, qui pro ccrto fibt perfuadeant, uccabido*rumfvrtajfe uicinuate decepti, iUud ex floribus ijsperqukm odoratis Jicrt,quosin I talia Gelfomini uulgo appcllamus>

Quorum opinioninonparum fujfragantur tum Hermolaus Barbarus, tumMarcellin Florentinu*. Quiprjrciptte, Hermolai, &ut fuam comprobet fententiam, ueteres afferit, pr^fertimq; Diofcoridem, inter leucoij genera noflratcmgclfiminum ^' Jrce "' °P'~j 0 eomprchcndtjfc, illttdq; frcciatimgcljminuminteUcxiffe, quodflortbus ca-rulcts proucmre nonnulh pro ccrto affc- a "

runt. Cuim fententtam non modo non probandam cenfeo,fed omnino rcfiilcndam cxiftimo. fiqutdcm nuUo pado co-gitandum eft,ncdum credendum,qu< d Diofcorides, qui in Jimplicium hiftoria, er m eorum dcclarandis feparandis^;generibus,omnium diligcnttjltmus fit,adeo imprudcnter nuUo difcriminc exiftimauerit c£ruleum leucoium gclfimi*num cffc: cum id folijs,uiticulofocauk,radicibus,ramis,floribus, c£terisq; notis ab omm leucoid diftidcat. Sed hocucrum effe MarceUo concedamus, ctfi minus conccdcndum fit, quanamratione dicet m:quam., lafmwm unguentlificri ex floribusgelfimini, quod c£ruleum Diofcoridis lcttcoium cffe dffcrit,Ji Diofcortdcs ipfc palam pr.odit, I afrni*num cx albis utolis temperari? Ad hxe dtffcrregelfiminum k leucoio abundc oftcndit Scrapio,qui non modo fuit Dtofcoridis imitator ,fcd etiam interprcs, cum alterum ab altero diuerfis capitibus difttnxerit, er dc utnfq; tanquam derebus diucrfis diffcruent. Qjjinimo dcgelfimino agcns capitc ccntcfimo feptuagcf.mo fcxto tiullam Dwfcoridis, ntcCaleni auttoritatcm ajfert ,fcd tantiimfu£ gentis monumentis inhgret, affcritq; geljimv.umftoribus tum albts, tumlutcis , tumcxrulcisrcpcriri, qiuleetiam £tatcnojlrauifitur. Quod nobismaximo argumemo effe potcft, ut crc*

f 3 aamus,