Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli senensis, serenissimi Principis Ferdinandi Auchiducis Austriae &c. Medici, commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : adjectis quam plurimis Plantarum, & Animalium Imaginibus quae in priore Editione non habentur, eodem Authore
Entstehung
Seite
63
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

InLib.primumDiofcoridis.

infpilTato macerata,1it (cripfimus. Sedaliaeftcomponcndiratio.In olei feptuaginta librisS: quin-cuncc, xylobalfami (ut diftum eft)contufi libras quinquc& fextantem excoquito: poftea detradoxylobalfamo, tufi odorati calami nouem libras &dextantem adijcito ,&r myrrha?glebam uetere ui-no odorato perfufam, in olei ita odoribus imbuti quatuordecim libi is, totidcm tufx iridis, binisdiebus ac noftibus madcfacito, ftrenii€,&uehcmenter diftringito. Quod fi uis ualidius ficri ,parpondus iterum ac tcrtid fimiiiter maceratum exprimito .Longeoptimum eft,quod folam irin olet,qualciHudeft,quodin Perga Pamphiliae,& Hlide Achai;ccomponitur. Vim habet calfacioriam ,atqueemollientem icruftas adimit,fordida ulcera& putrida purgat.confcrt fceminis vuluas caufa-rijs: item inflam mationibus eiufdem, atque prxclufionibus: partus eijcit, hsmorrhoidas recludit:

* o contra aurium fonitus cx aceto, ruta, & amarisamygdalis, prodeft. diuturnis deftillationibus, nari-bus illitum , &contra graucolentiacarum ulcera,quas oz£nasuocant,auxiIiatur:aluum purgatcya-thus epotus: facit ad ilei cruciatus, urinam mouet: difficiles uomitiones adiuuat, perunflis eo di^i-tis & immifsis,uel ijs,quae ad uomitum ciendum induntur: anginse etiam illinitur,aut ex aqua mul-fa gargarizarur: item contra arteriae fcabritiam. datur etiam ijs, qui cicutam, coriandrum, aut uene-Eafungorum hauferunt.

q^v a n qjv a m Irini p>\cp.irutio (tft cnimpcr fe chrd fdtis) non nugit ,quam Crocini, cr Ligu/lrinicx= Irini conficfe-planuri expoftulat: illud. tdmcn filentio minimepr<etereundum uidetur, quod non lridx florcs, fedrddtces, cum h.c mio *cdorc frdgrcnt, illi ueromdle olednt,in bocolei (fnfjamcnto imponi dcbcnt. Q uod etfi Diofcoridesnon expli-1 o cducrit; ctim tdincn ungucntdodorum lucunditdtc commendentur, de Iridis rddice , non de floribm intettcxijfeDiofcoridcm exiflimundum. Q uippcqu£ cr fuduitcr olcant, o~ dd ungucntorum (pijfumcntd flonbm prteftdiutiores lidbedntur.

TA-ukiwv. GLEVCINVM. CAP. LVI.

Glevcinvm abfolutcconftatomphacinooIeo,iuncoodorato,calamo,Celticanardo,fpatfia,afpaIatno,fertulaCampana,cofto,&: mufto: circundatis interim uinaceis uafi,quodaromata,uinum,& o-leum conceperat. Tricenis diebus, bis in die mouetur, pofteaexprcffum oleum rcconditur. Calfa-cit,emollit ,remittit:horroribus,& neruorum,vulu$que uitijs auxiliatur. omni acopo iuuantius,quippe quod emolliat .•

30 ^ ful ■:< A.. ...

Minime' quidcm mirdri licet, quod Glcucini pdrdndi rdtioncm ftmpliccm dppcllduerit Diofcoridcs. Siqui-- Gleucini co»dcm dli£ hdbentur unguentorum compofitioncs, qutcmulto pluribiKfimplicibmconftdnt odordmentis ,ficuti Colu* Weratio.mcttdlib. x 111. apuc L .dperteindicdt. Cicterum non poteft Gleucinum (fircclc ddmtftd fimplicid confideren=•

Utr) non uebementerexcdlfdcere: tdmetfi Plinius tib. xx 1 n.cdp.im.idtumddflringere,tumrefrigcrdre fcri-pfcrit. Quod e'uidentidrgumento eft, dut Plinijgleucinum ,fiue mufteum, dbboc Dtofcoridti,cr Columell£ diuer*funt ejfe, dut Pliniumnoit cxditc illius tempercanentumperpendiffe. Verum cum k lib.x v.cap.v n.fcribdt,gleuci*no muftum incoqui in udpore lento, non ut dlid ddmoto igne ,fed circunddtif uitidceis per fc cdlentibut; uidetur nonpdrum cum D iofcoride conuemre. Quumobrem credtdertmpottus Phnium, cim dixit gleucinum refrigerdre, Idp = piinij lapfutVfumfuiffe, qukm fecus. N am etfi oleum ompbdcinum,cum quo mufteum conficitur,tdntum (ut Gdlenus inquit) frigi-40 ditdtti, qudntum ddftrittioms hdbeat: cum tdinen fiit dliarum qudlitdtum fufccptiuum ,fiertquidem non potefl, quittddmijlis cdlidis odoramentis, putd cypero, cdldnio odordto, Celttcd ndrdo, ddttylorum operimcnto,dfpdlatho,meltloto, er coflo,ualde cdlidum eudddt. Qjtippe cddem rdtione dqud, cimfrigidd admodum fit, temperdmentum permu=tdt (ut Gdlenus dfferuit, er cxpcrimcnto comprobdtur) cion cdltdd in cd mdcerdntur medicdmcntd: quandoquidcnier ipfd fdcile alias recipit qudlitdtcs.

A'/jiotjaKivov. AMARACINVM. CAP. LVII. .

Amaracinvm longeoptimumin Cyzico fierifoletex omphacinooleo,&balanino: fpifTamentis e xylobalfamo, iunco odorato, & calamo faftis: conditisque amaraci, cofti,amomi, nardi,cafsiar,carpobalfami,& myrrha?odoribus.aliqui,qu6pretiofius fiat,cinnamomum addunt. Melautem,&fo uinum afTumuntur: hocin uaforum illitionem, illudad cogendas tuforum aromatum ofFas. A-maracinum calfacit, foporem mouet, venarum fpiraculaaperit,emolIit,feruoremexcitat,vrinam cit:>putrilaginibus,ac fiftulis perquam utile: necnon humentibus hernijs,poftquam medica manusope-ram fuam impenderit: cruftas, & tetra ulcera,qus theriomatauocant,rumpit:difficiIi vrina: illita fe-,de, & eius inflainmationibus auxiliatur: h^morrhoidas illitu foluit: vuluse fubditum menftruos curfus euocat: duritias, ac vuluae tumores difcutit: uulneratis neruis, & mufculis confert, laneo centun-culo modice madefadum, & impofitum.

Svperivs infampfucbinicommentdriodbundedeAmdrdcinodnobisdiRumeft,Quofit,uthicdccoplu* Amaracinirdfcribere non f iit optis. H uius mcminit Gdlenus libro primo de dntidotis, dum hedycroum explicdt, quod tbcridc£ confideratio.admifcctur,ubi diffufius de eo dgensfcribit,qtiod fui temporis unguentdrij dmardci loco, cx quo in Cyxico dntiquituspdrdbdturjndrum nnponebant,ut mdiorem exptraret odorem. C&terimfe iufiffe dit,ut legittmum cxpertretur dmd*

f 2 rucinum,

6 >