And.Matrhioli Comm.

t O

20

Scripta quoru nium medicMunum. Vcrim enimucro fi omnino libris cft opws, quis ddco mifcr cjl, ut pr£tcritti fcriptis Diofcortdk,comcndet Ga ]^igri,UcrucIidis,CrdtcudC,ct ditortm innumerorwm,qui in artc ipfa confenuerunt, librosgrammaticosfcribcntis in=letius. cantationcs,trMsformationcs,cy dccanorum,dcmoniorumq; hcrbasfacrxs pcrfcrat < Etlibro pnmo dc alimcntorumSimpliciu pe- ■ facultatibus: Optima (inquit)illa dodrwa cft,<ju£ uiua uocc traditur. neq; enim quifquam cx Itbro nauclerus, aut aUritia a prsce- terius artifcx cuadit. In hoc nanq; comparatifunt ltbri,ut nobtifint corum, qu.c antc dtdictmm, monumenta,noex°l!br!s S com ut ru ^ cs & ig"ari pcr illos dottrinam perfeftam affcquamur. Qucdfi quifint, qut pr.-cceptonbiti carcatit, uclintq•paratur. ijs,qu£ \uculcnte,ac copiose funt fcripta (qui nobis fcribendt mos cft) dihgentcr mcuirScre, magnurn ijfi-uftum ca=pknt, prxfertim fi eadcm rclegere identidem nongraucntur. Etprimo dc antidotis: Q uod fi nuUo (ait) monftrantcex libri dlicuius lcttionc, qualesfunt commentarij Heracltdis, Cratcu£, Diofcoridis, aliorumq; quorundam in firn-plicium mcdicaminum cogmtionem perucnire aliquis uclit, longe maiore ipfi optis cft tnjpcftionc, ut exatte fingula~Impoflore? rummediemarum uirtutcs, ac uitia dijudicare fciat. N am quiJimplices mcdicinat dtuendunt, tam caUide illaru quafquadoque et damconcinnant adulterantq;, ut etiam cxercitatifiimosineis decipiant. Q uare idem Galenus lib. ix.de fimpl.pentos deci - mc< n c ,f d cultatibus in diphrygis mcntione itafcriptum rcliquit. Adijctam huic, qui de illo habctur ,fcrmoni, rem nonpiunt ' modo dc diphryge fcitu utilem ,fcd er dc Lemnia ffhragtdc, er pompholygc, c r opobalfamo, er lycio Itidico. N atnetiamnum adolefccns diiicihxc ita pr.cparare, ut a ueris natiuisq; nihil dijfcrre uidcrentur. Erat autem qui me do=cebat ingcnti mcrccdc, homo curiofifiimus, non tn his tantim ,fcd er alijs fimtlibus. Itaq; in Lcmnum, in Ciprttm ,in PaUftinam Syriam co fiudio nauigaui, ut mcdicamentorum tftorum cuiufq; multam copiam, qu£ in omnem uitammcam fatis foret, reponercm .Scdcr Lycium Indicum cum aloe Indica id tcmporis commodum accipcre contigit,cim a Pal.rftina iter rcfleftercm: cim pcrfuafum habercm, eo quod a camelis cum tota farctna aduettum effct, pro=culdubio id ejfc I ndicum: quodq; adulteratum haud nofci ab ijs, qtti portaffent, poffct, propterca qucd materta, cxqua id pr£paratur, illis tn locis haud nafcerctur. Vcrrofatttu uifum e/lmihiiUcgitimorumcompofiitoncs haudqua-quam adfcrtbere, utpote ckm homines fcclcrati in lucro ponanttalia poffe difcerc. Nec enim ncceffarium eft ctrn ue*rorum acgcrmanorum notis ac indicijs,adulterandorum ttojfe compofitiones, cum nihil ad ea difcernenda conferant:imd optem,fiqueam,qu£ amaiortbiisme pcrperam conficiendorumatq; adultcrandorum mcdicaminum prodit£funt compofitiones, omncs prorfum delcre atque cxtirpare. hattcnus Galenus. Ex cttius uerbis manifefte percipi po~teft, ex libris duntaxat non poffc infimphcium agnittone pcritumficri qucnquam, ctiamfi in ipfiis fttrpium imaginesuirentibtts perfimilcs omni cxquifiito arttficiofuerint adiett<c. Siquidcm (ut hac in przfationc fcrtbtt Diofcortdcs, erlocis iam citatis affcrit Galenm) qui in Jlirpium htftoria peritifiimus euadcre cupit, iUum quidem uiuas omnium plan-tMnonfemcltantion,Jcddiucrfisantu temporibus tnfptcerc oportet. Quandoquidcm plant£ tpf£ foliaaltas cxhi=bent,ckm prima gcrminatione emcrgunt,alias cion adolefcunt ,er caule edunt, alias ubiflores erumpunt,0' altas ubi 3 oStirpes folia ficcefcentes maturumgcftant fcmen. Vidcmus cnim aperte populum nigram,ficuti ricinum, per initiafoiia cxplicareimmutantes. ro tunda, qu£ tamcn pofi tempus huic platani,iUi uero triangulari fetttone laciniata uifuntur. Scdcontrahcdcr£ euenit quippe huic prima ftatim inuenta triquetra folta infunt, qu.e uetuftiora iamfatta quadantenus rotundantur. Si*symbrij aquatuifolium cum primitm erumpit,rotmdum cft,ct\m uero adolcuit,in eruc£ modum laciniatur. Lcpidio,et nafturtio folia primo exortu circinata,ac ctrctinquaq; apijfere modo laciniata emergunt: at cion pubefcunt, pr.e=longa oleaceis fimilia euadunt. Q»o ctiam modo hortcnfe noftrum uulgo petroficlmumuocatumcum fuisludere cer«nimus. Lathyris amygdalinisfolijs caulcm uefiit,qu£ in cacumtne ita prtorisform£ obliuifcuntur, ut in ariftolochi£,aut bcdcr.t'folta degenerent. N oucUus acantbus folio lattuc£ logiorc uircfcit eruc£ incifuris dtuifo:at f:nior cffettusqti£dam circa totum caulcmfolia promit tam crcbra, acuta, implicita,denfa,ac minuta, ut nucamenti ftecicm quan=dam refcrant. Sunt o~ ali£ nonnuU£, qu£ hasfoliorum mutationes per tempora oftendunt, quarum nomina brcui= 4 oStirpiumima- taticonfulentes nuncpr£tereundacenfcmus.Atfleri quidemnequit,uthuiufccmodifttrpium uariationcscx libris,ingmes parum, qutbusflgur£ cxprcjfe,atq; cti.im coloribus cxornat£ habentur, omncsobferuaripofiint. quandoquidcmplant£ ip-fu'-"adfim°fi cXtotuar 'j s ty unamnobisduntaxatimxgincmreprxfentant.HucctiamtUudacccdit,quodca, qu£pittu=■

cia dionofcen rx ^tifioiofiunt, etfi cx optimiartiflcis pcniciUo cmergant, nunquam tamcn naturalium rcrum lineamenta adungueda. vcferre,ac exprimere queunt,quanuis etiam naturam exattifiimc imitentur. Eadcm ratione putaucrtm ex cuiushbet

grauifiimi atittoris commctarijs,qut fiirpium hifiorUm contincnt, neminem abfolutam earum notionem unquam adc=pturum ejfc,qu£ maxhne medicis rcqutritur.quippe quod ij fuisfimplicium monumentis,ac foltorum, caulium, c rc-liquarum partium hifiorijs, non tufi unam Uncamentorum, ac fimilitudinum cnarrattonem tradidcrint. Q u£ tametfiucra fint, nuUum tamen prxbcnt mutationis exempltm, ui fepe ac fa-pius plantis compluribus uarijs totius anni cur-~riculis tum in folijs,tum in caulibus,reliquisq; particulis euentre comperimus. Quofit,ut h£c uariandi ferics nullo a- $ olio patto addifci pofiit,quam longa oculorum excrcitationc,dum £tate tota plant£ ipf£fiolo cducat£ uirefcunt. Ca-~tcrim ubtfcriptorcs in fuis htftorijs Jlirpium notas cxpltcant, illi quidcmfcre fcmper Jimilitudinibus utuntur,acorumcxempli gratta,xyndem, gladiolumq; iridi fiimilem rcddentcs: Mcon pr£tcrea anetho,cyperum porro,afarum hcde*Y£,phu fmyrnio, cr hoc iUt, er tUud huicfiepifitme comparantes. Vndcficri non poteft,quin aliquis,non priv.s pcrfte^ttisuna cum dottifiimisac cxercitatifitmispr£ccptortbus plantis quibuslibct, cum quibus ali£ inijjfe tum fimilitudi-nem, tum etiam cognationem narrant auttores; er non habita hoc modo earum ratione, pofiit unquam cx folis libriscumftirpiumimagimbus, uclfine eis editis,infiummum cr perfettumherbartum cuaderc. Quamobrcm ctfi fiirpiumimagines,qu£ magno tum pittorum,tum typographorumfittdio libris excuduntur,inff>icientium oculos blande admo*dum dctmeant, atq; iUas prius a ttobis cognttas in memoriam reuocent; magni tamen eas effe emolumcnti ijs non cre=diderim,qui uifu er pr£ceptoris auxilio numerofam earundem partcm non accepcrint prius: quanquam fortaffe fe*cus uulgus exijiimet. Adhibeant igttur curam ij, qutbus iti animo eft rei hcrbaria■ peritiam adipifci,ut in primis uiros

huius