Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
235
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

Curandi Ratio. 235

falis gemm<tS.ft.hellebori tiigri 3. ij. poljpodtj qucrcini B.j.femtnu ebuli,fing. 9. ij.pulveru hier&fimplicit, diamufci(iulciSp/ing.S-ij.aloes elotx l.ij.theriaces d.ij.Contufiscontundendisjcum fyrupo defumoterrafiat catupotiorum tre-cbtfcus. Vertm ut mea confiha ttbi credam omnia, fi etiam per aliquot menfes eleftuarium cum pulvere ligni confe-cltrn quotidie, vel alternatim affetti ajfumerent, ab omni derelicta malignitate liberarentur.

De curatione morbi Gallici per aquam philofophicam.

RFJiqtmm ett cogr.it a tngenii tui mirafacundia,cognitoij 3 amore,ac fidehtate, quibus mefemperprofecutuses,utea qu<e alicui ntinquam dicere volui, ttbicondonare non dereltnquam. Morbum igitur Gallicum fanguineum,cholericumfy recenter contrattum poteris hac aqua phtlofophica dtfcutere. Aloes hepatica lota ex fucco intybiVb .j. rbetib,eleitr,radicum centaurex. majoris (rbeuponticum vulgus appellat) ftng.Z.ijtt.quatuorcommuniumfrigid.10 maj,excortatorum,fing.%.iiij. capiilorum Veneris recentis,man.tiij. uv&tbyminia %.vj.pulpafebeften,cafii&extraft<t,fing.^.vij.pulveristriumfandalorum,aromaticirofaci,fing.%.j.fucci rofarumpuri,intybi,cicore&,fumiterr<e,lupulo-rmn,fcabiofa,fing.%.vj. liquoris malorumpuntcorum,berberorum,fing.fbj.fucct boragimsg.vtij.fyrup. de cicoreaco»ipofiti,de bugloffa,defumoterrdi,fing.libr<tpondo:contundenda contundantur,& in vafefublimationisvitri con-flato efuccis vino & liquoribuspr<editt:s,diesoclomacerentur. Porropejrbalneumferventisaqu<t, cui baren<t quan-titisjit commixtafubltmeturaqua. Verum vas tpfum opercnlo rojhatofitteclum.cuipbtalam vitream diligenter,ne quidex commijfuris exptret,copulabu,accedente ex lignis feupotius carbonibus igne: ex quocum claratota deflu~xerit aqua,&rubentiorappareat,pb:alamremovens,buic fimilem vacuamfiatue,qucdfiuxerittotumferva. Namfauguineobtliofacjj recenti maloplttranum hquoresejufmodtprofunt. At inmorbum pituitofum,melancbohcumifequo valentiut eU mbil accipeagariciprxparati^.itij.aloeselot<t ex fuccofumiterr<t,%.jx. catapotii dearomat.%.iiij.

2 c myrobalanorum omntum,fing.l j.fen<t, epithymi, mehf[<t recentis,fiorum cordialium, fing laij. bermodailylorum,

turbitJing.l.iuj .ivA jrthetic.t>baccarts,fticados,cbam<zdryos,falvi*,primuU veru,origam,faturej<t,fing.man.iiij.r.tdicum centaure<tminoris,rbeubarb.fing.lj. rad.hellebort nigri recentis.l.vj.gtngiberis, nucis myrifhc<tgartofilo-rum,cmnamomi,cubeb<t,carpobalfami,calami aromatici,croci,fing3.j. fucciradicumebuh,fucci radic.inuU,fucciarthanu tfucct abfyntb.fticci eupatortifucct buglfticctfumiterr<tfuccimelijf<t,acetifquillitici,fin. deunx,vini cre-tici,tt>.x. tberiaces opttnu^.j, pulp&febeflen,hbr<s. pondo: contundenda contundantur,&cum fuccis & liquorib.ia vaj. vitreomagno commifceantur,<y/icdtes oclopermaneant,inde fublirnentur.ficut fuperius dixinm.Quodfief-ficact inatram bilem defideraveris, tresitut quatuor angues, longos, ntgros.excoriatos, exenteratoffe, tum multofu!e,temporis altquojpacto.tum acet ~<pcrfiicatos,ut una colliquefcant, adderepoteris. Nam hoc nonfolo morbo Gall.fal lepr<t, multisfa ahtsagruudtmbus, qttas nuncpratermittendas duximus, maximeconfert. FRANC. Aveofcire

3 o quonam paclo (ubhmatio talisfit agrotantibiu exhibenda. ANDR. ciim reflecognoveris altquem morbo Gailico ca*

Ldiori confeclumfex rebus non naturahbus obfervatis : ut diximusfattaj-j prius pblebotomia,Ji neceffefuerit,non mi-noreiii httic inediam tmperabimus,qtiam its quos iUinimtu.Poft h<tc xflatepotett hanc affumensper domum deambu-lare:bruma vero tirgente cubiculofe continere: ncc interdico quo minits pilaunius bor<e fpacio ante cibumfoco claufofe exerceat. Sumat fingula quocj^ dteluce appdrente fanguinettsfive biliofus,fyr.rofati,de fucco citri,fing.%V>. olei defilpbure,gr.x. quibus addantur prim<t fublimattonitlimpid&,%.ij. f>. rubentis vero,B.iij, quod eligendum bibat decemdiebtu, tnd" nnoquo.jj dteprnvocet f< iorem. At ficognoverts bumores non vocaripottotiehac, dfcimodie 7£. Eteft.lentttvi.d.tuj.rofacet Mef.diaf. fingS.ij. &ex rheub.infufione^.pauxiili^fyrupi defuccocitri: fiatpotio.Poftridievero rttrfus ad fyrupos redeat,adalios x.dtes: qud omnia finihileduxerint,voret <tger diluculorheub. 9. addita thy-Diinta uva: debtnc fublimationem pradidam bibat,extendatifcfyruporum bauftum intrtgefim. diem,exquo denuofyofolutivapotionepurgetur,fiverofublimationiparerehumoresvidebuntur(quodtnmultisf<tpe deprebendtjalterumpurgatiomsgeniufupervacaneumfuern.ldetnpr<tftarepoteris tnfi-tgtda quoq 3 aqua,fi pr<tdttta?n aliam fubhmatio-nem cumfyr. defumoterr<t,&defttca ios,non omijfo tamen fulpb.oleopropinabis. Si autemrespoflulaverit.decimoquofydte peculiaribuspbarmacis evacuentur ab humortbus ajfectt. FRANC. Quidfiante trigeftmum diemfanatusfucrit,debetnepottonem adpraftitutam diem extendere? AND.Neutiquam:quippe quofdam decimopotu curavi:fedctrrupttores ad eaTn diem pojfunt accedcre: corrupttores autem dtco,qui longiori tempore hoc tnorbofuerint affecii.

De Chirurgia.

QUoniam nunc depurgationibus his,qu<t tum inedia,tum eciam potionibusfiunt,fatis diximus: reliquum eU, utde Chtrurgia agamtu. Mahus etenim opera ab antiquts maxime culta^Homeri^Corneliijj Celfi teftimonio com-proba.tur,fine qtta Gatl. perpauci poffunt fanefcere.Nam corporu abfcejjtuab hoc tnorbo,qui verendorumjnguinumfojopartes infeflant,duab.decan(is mtnirhe funt repellendt: nam inguenjecinoris & Jplenis emiffarium recle dicemut.Apo-fteoiiita trgo iwbi tumenttamrepercutere quipoffumus? quum Avtc.lV.primi/icaJferat: fi veromembrum apofte...inofummemhriprincipah*emunctonumfuerit,ficut locaglandulofatncollo,qu<tfuntemunctoriacerebn,autafcel-lx qu<t funt cor<iu,aut tnguina,qu<t funt bepatts,nullo modo erit appiicandttm aliquod,quod refirenet: accedit mate-ritt mahgnttas quam fi no/}ratibuscredimiis,cataplafitiatib. cohibereminimeconari debemus. FRANC.Quidigituret it prxflandtm ? ANDR.Pro viritilaberandum.ut malagmatibus maturefcentia fecanttferro,acetiam aliquandoaduali cauterio apert.imusfacitotius corporisianquam feneftrampatefactentes.Qttodfipr<tdicium maiagmaqudt-vis,elt ejufmodt: lf. Fol.malv<t,branc<tttrfina,violarum : fing.man.rad.bryoni<trecentis,Z.ij.bulbosliliorumbinos.H<ec aqua rectecoquantur, terantur, incernanturfe: quibus accedant adipisporcini&.j. butyri recentis,%.P>. olei delilio,hypericonts,vtol. ftng.%.jti.fcenogrxctl vj.&ex jure herbarum radtcum^pr<tdiclarum fubactum cataplafmacalidum applicetur: quod cum in calidis,tuni etiam tn fiigidis corporis abfcefitbtu valere conjecimus. At fi materiafclerotica effe rtdebitur,ejufmodialtertim conficies. Rad. althe<t,%.tj. rad.bryonia recentium,%.j.b. bulbosliiior.trss,cbelidoni<c } m.P,.fic<ium ficcorum,%A. bulitant b<tc omnia in aqua quantum fujficiat,poftmodum conterantur &incernantur: tndanturdemde axungi£porcin<t,oleidelilio,butyri recentis,fing.%.ij.fiumentitrit.veifiliginei£.itj.allii decotti fub prunit,%.j£.farin<tfrumenti,foenogr<tci,feminu iini, (ir,g. %.iij. ammoniaci dijjoiuti in aceto,%.iij. &conficiattiremplaftrum: necexfyeftandumquoufcfacutisfummaperfededucatur,tantaetenttn ettmorbimalitia,utajfechtffl locunt in Carcinoma vleruntfcfua maiignitatepr&cipitet. Satius igiturfueritfcalpeliojam nigrefcens ape-virt,quodpraparabirmu facia inciftone prima die albumine ovi,acpulverib. conducibiiibus,indeper tres vel quatuordies iigefltvo deterebintbtna, & ovorum vitellis, inde hoc utemur mundificativo. Terebinth. clar<t ex aquafu-miterrtg.iiij.vitellcs "vi btnos.mellisrofaceifyrupi defumoterr<t,fing.%.ij.farin<torobi,%.iij.thuris,maflicis } aloesbt~patic£,Jwg&, tj. rad.peucedam.d.j.&fiat mundificatiyum, Si volueru virium majorum mundificatienem,accedat

ungutn*