148 Petri Andr. Matthio'i
dcin ibi Plinius in univtrfaillius cipii is orattone de alta re non fcribit,quam de bis,qua eglaniiferis arlorilmpYdvi*munt. Owofit ut quum veterutor ille locum bunc Plfmi haud emendarit,non Phmum cafiigajfe fed tpfuv/ cafttgatio*m indig re jam cagnufcers.Cf.terum fiprater bacrtliquas Laricis notas expendamus, mbilJane erit quodimpediatjquo mtniu L.irix noftra nonftt legitima.Stquidemfi corticem mtueamur, esi quidem ts Picex cortice craftor, ttt Pli~musinquit. Simateri*praftantiam, folidam eam firmam, robuftam, perpnuamq, confpictemus, & acitum & na~Vium fabricisaptifitmam, citm non folum in ficco, fed m bumore (ut Plinius tnquit) pr<ecdtterts vateat. Si lignicolo~rem nijpiciamus,qHinetiam fi odorem experiamurjubefcerefane noliratem Lartce;n } ac acrt ejfe odore una cum Pli-niofatebimur. Si manfit ejut quoc^faporem degujtemus,amaram tllam cutn Victrttvio dtcemus. Adfucfi decortica«•tam tnftumen, vel lacnm projiciemus, nonftuitare Laricem nojlram, fed illicb eandem fttndum petere tntuebtmur.Qttit omnia certifiimum prabent judtcium, mbtlab antiquorum Laricedifferre noftratem. Iltsaccedtt arbo.is vafta *®proceritas, natalefolum,& tpfa tripartttagermtnatto. Etemm nojlra Lartxfacilecateras comferas aibores longitti-dtne fuperat.Nafciturin monttbus,& umverfaRbeetiaregtonecopiofiftmababetur UndeadreftituemlumNauma-clnarum pontem Tjberius Cafar(ut ipfe teftatur Plintus) tngentes Lanceas trabes advebi cttravit.Otiinenam obfer-vatitm ejfe fcnmts ter inanno nofham Lartcemgerminafutidere. Prater id mantfefto etl argumentoLancem noflramt(fegenuinam ea.quamfundtt Refina,falso Terebtntbtna Myropolts appellata.Stqutdem btc fubftantiz confijhntia,quinettamcolore. odore,faporeifcntb lpen tusdtftare vtdetitr a Laricea Refina,dequa ipfemcmimt Phmus 'tb. de-ctmofexto, cap.decimo, & lib.vige!i,noqu trto,cap fexagefimo. Etemm e Lartce Refinam ertmpere ait melleo coloreatfylentore odore vtro\o,nunq<tam durejcentem.ldquodanteipfum dtxeiatViclruvuts.Stqtadent is Laricis Refinamhquidam ejfe fcribit,mellis Atttcicolore &Pbtbtficu utileni. Quaqu.dem notm in nojlra Lartc a adeo clur <eappa-rent, ut Tbyrefta cacior dtcipoftit, & Marpefia cauteftup/dtor,qut banc non noverit.Re/inam ejf Lartgnam,de qua 19mtmmere ViSlruvius & Pbntus.Caterhn fi cuipiamfortaffetot ratiombu(,tot argumenti<s,totpraclartjftmorum au~torum teft<moniis fattsfaclum non efl, onfulat isetiam Galenum & ejus h<xt<xyivy librosperlegat. Ibi enm.ltb I.cap.decimoqutnto.&hb. II. cap.l.& II. quinetiamhb.\V .cap.i4.pluribusfariemodis atfcteftimomis comprobatum ejfereper/et, Reftnam Lartceam noflram.ntbilprorfus agenutna dtjiare (sd ipfam eandetn ejfe de qua idemfcribit Ga-ltnui,cuj'is etiam&vo Terebmtbinaloco ufurpatur Larigna, ubt ilia non ejfet ad mantts. Quamobrem mirum nobisnon ftt, fipojihac, ubi fttptrionbm annis Terebintbina reftna defecerat. ubifyoerie ejus loco Larignainvaluerit ufus.Sed bisita folideaperie^comprobat t n e(f'ar'uitror,nojiram &antiquorumL tricem unam &eandem ejfeplantam,ut nihilauiplius hactn renonfolim ttbtfuerit ulterius ambigenium,fed necahts qtt busiam nififortajfepertinaci-Larignim b-is ac ontentiofis,qutbuscmn nullum mihi intercedit negotium. Ex quorum agmine, quitam temere ajfeveraut La-rjTeoT rtcem nQ ft ram magnam tll m efe Cedrum,quam Pltnius Cedrelaten app^llat, cujusqj tn facris hteris apud Hebraos 3®bmthuu tdmjrequensjjonorificafir mentto.demceps ab omntbus deridebuntur,ubi hanc nofiram eptftolam legertnt.Sed ni-ulurpive- htl eH.quod magis homines etum nonindoclos in delirium ducat, quam ipfapefttlensambttio, quaplurimiim ij du-runc«1 im cuntur,qm,utprxcateris fcire,acfaperevideantur,ntlaliuddtenoftucfcmoltuntur qttamutnovtinauditifeahquiianetiLjui. ^ dicant.vel fcrtbant Ouod ut confequantur, fucatis fophtfmatibus ftiasadeb conctnnantfententias,txpoliunt, utJiucltofajuvent■«,cui b<tc nonitafaciletnnotuit impOjiura,bos perditos nebulonespr<t c<cterts evehat ac colat.Sedubiineorum vemunt judtctum.qut rem tpfam ubtcjj exploratam habent, factle jj>onoia ventatis detergitur impofiura.I,ir!<v>m jf q Uls tamfuerit mente alienus,qui credat Lartcem nojiram Hebraortm ejfe C edrum,cum Phtinis de eapecuharemCedrum 4 Lartct fecent hi(lor/am,&quod illa Abieti nonfit abftmilu, Cedrelaten appellavertt? Qtian? qunnmonte LibanocontraGu/ viderunt,ut Bellonius, & qut Hterofotymam S^t lv ^at o ris noftritumulumpercgieprofictfcuntur, nonLartcilandiuum, fimtltmpmgunt,fed Abiett: Underecle illt nomen a Gr<ecis defumptum plinto tnditum ett adde etiam 4"®
quod hutcfoha perpetuo vtrefcant.Talis ttaq^ eftpeftiltns quorundam doflrina, quam citm traclu temporis veris, acfoLtdisargumentisexpugnatam dirutam,coilapftmj 7 cernunt,necuUispojsintfetueri pr<tfidtis,tllitb ferarummoreinfurorem aguntur, tnorecanum rabidorum latrantes & jpumanti ore oberrantes Qutnettam vtpereo qttodam ve-nenoperfufi tantiim convitiis criminationtbus, maledtclis, &omnegenusfceditattbus confidunt. Quopoflea fit, utdum ahos UfurosJe putant,fe ipfos mtertinant & non folitm ab inimtcis fed etiatn ab amtcis perpttuo babeantur op-frobrio. Fgoverociim veritatipropalandafnfhnend<ic< J femperfuerimaddtclm.nibiltytuthimagisfernperfueritiitVotis,qtuim Rempub.acpofleritatemjttvarejjorum perditorum bominum calumnias,crtmmationes convttia.wale-dicta, peflilentesfc eruciattones, potius <equo acfortt animoferre decrsvt,quam a nieo infltritto deftftete. Sed ne sgreferas obfecro, mi amantipme Aldrovande, quod tecttm de biscolloquar. Quandoquidem citm baudmelateat, te vt-rum ejje integerrimum,candtdum,pium, & doclum, volui b<tc aci te fcnbere prn. er ea,qu*de Larice dtjferut, ut ubi 7®in bofce incideris Sopbiftas & contentiofos Syccpbant.ts, meur.i fequaris confiltnm Ciim probu,candidis^ viris longeconfultius fit, malorum omnegenus expediri, quam netantillum qutdem a veritate defleftere: quam qui opprtmerefiudent, 11 farie digni funt, ut e medio tollantur.Interim velim,ut tibiperfuadeas, te tantum tibt de mepoffepolliceri,quantum cognoverisa mepojfe pr<tftart. Vale.
HIERONIMUS DONZELLINUS MERICUSac Philofoph. Petro Andreae Marthiolo SereniLPrincipis
Ferdinandi, Archiducis Auftnae Medico. ^
S. P. D.
Confolatur Matthiolum adverfm invidos & blaterones,
Um omnium artium is ufiu fit acfinis, ut mortalium faluti & commodo ferviant, acfamukntur, earumtamen nulla fcopum buncpropiitsattingit, quam Medtcina, quareltquarumvelutiprinceps &architeȣto<)ica,lllisutitur tanquant admintftris.ac earum att'onesita temperat ac nioderatur, ut qu<ealioquinoxtA & perntctof<e erant futura, ejus beneficio & commoda fiant & fahttares. Sicitafoad Medt-cinamaffeciafunt artes infenores ,ut earum tpfa veluti regtna fit conftttuenda, At qu<t nobilttrts fum & ra-
tionem