jozo And. Matthioli Comm.
cum vino:autfilpbium,autlaferex vino: autfuccificiguttasquin%, cumtribusfcrpylligranis bibendasprde. UtcAetius adverfuspajiinacxmarin,e icl uauxilia reddidit. Ad quosprttereacommendaturftlvia decottnm continueplu»ribue diebuspotum: quin &fcordtum inpulverem tritum,&ex fui ipfius decoclopotum, itenuf verbenaca. Non tamenob idpratermittenda eft Tberiaca, aut Mitbridatis antidotus, aut quinta no/lra efjentia,cujusjam fepe weminmius. 1'or-rb Nicander quotfc nonnulla remedia protulit, qtu b&cfunt. Ancbufefolia, quinquefolium, rubiflores, arclium, oxalis,Ijicopfis, tordilium, cbamapitys, fagi cortex, agreftit pafttnact femen, terebintbtfruclus, pbjcus marintu, adiantum,finymium, erjngtum, libanotts, cacbry, & utrunquepapaver.
mvyiKg. MUS ARANEUS. CAP. XLVI.
10
AMure araneo percuflis, circa morfum in orbem inflammatio exoritur, nigraq; puftula, diluta /anieturgens,exurit: proximse parteslivent.Ruptapuftula,depafcensulcus,nonei diffim\le,quod/er-pitjoccupat.lnteftinorumquoqjtormina,difficultasurinae,&:frigidaeafperginisoffufu) confequuntur.Hu jus morfib. auxiliatur ex galbano fplenium,per fe vulneri exterius impofitum,ut medicamenti mo-do aceto tritum ; & hordeacea farina cum aceto mulfo illita. Quinetiam mus ipfe, qui morfum intulit,(idiffedlusapponatur, iftus fui veneficia luit. Refiftunt quoq; acini dulcis punici decofti, & illiti: itemporri,&allia contrita,necnon aquae calidae fotus: fed haec ad locum pertinent.Prodeft potum abrotonidecoftum,maxime fi in vino detur.-praeterea ferpyllum,&; galbanum,& eruca vino madefafta,recentescuprefli pillulze cum aceto,& cyclaminus ex aceto mulfo,& pyrethrum cum vino,& chamaleonis her-bae radix.Nec defunt,quiliterarum monumentistradiderunt,tritum murem araneum contra fuos i<ftuscommode bibi.Quamhiftoriamapudaliosinventam,dignamduntaxatcenfuimus,qus adnotaretur.Aliiafleverant, demorfum non alias exulceraii, nifi praegnans mus araneusfuerit: tum fane auxiliariferunt.
Muris (~\ Uanquam Mus araneus, qui, quodcolore mufleU ftt ftmilis, Gracis nvy«M dicitur, ab omnibusinter venenata nu-^K^meratur, attameninagroTridentino tsnullam morfu infert noxam, quemadmodum necfcorpio.HiJtoriam ejusfu-aoix. p e "M librofecundo retulmm, quarejam adejtis morfus notas, & remediaprogrediamur. Demorjisita^ ab eo (ut Aettusinqtnt) vulnera mamfejiafiunt: quadrifdo enim ordine illata vulnera conjpiciuntur: &fanguis qmdem primum puruspromanat,paulopoB verofaniofus:ammalenimipfumputrefactioneoccidtt. Confuerunt etiam bull&infurgere, quasfiquii difrumpat, carnemfubjacentemfaculentam offendet,&fiffuris dijparatam.lnflatio autemfequttttr deinorfos.Cs.te- joritm boc animalfrequentius ad tefies tnftlire folet, eosq 3 verbere impetere, non bominis modo,fed cujuf^ etiam brutt ani-Curauo. mamu ^ Auxilium autemferunt ckm obputrefaftionem periclitantur demorfi, posl pradicia communia remedia, lauritenellafolta, itnius aut duarum dracbmarumpondere, trita & ex vtno pota. Conveniunt ettam ipfis omnta commumavenenorum remedia e vino dulci inpotu fumpta. Inpecortbus vero &jumentis tlla ipfa cum aqua trita, r.artbus tnfunde:esi enim ipfis prtfens remedium.llnde etiam bominibusfimihter in potu exbibcto.Morfns porro cumino,&allio,putami-ne extrinfeco non abjectojontegatur. Eadetn etiam cum oleo trita afitdue ac diligenter locis circumfitu tllauntur. St ve-ro ruptafuennt bull£,&ulcera oborta t acida muriaproluatur locus ,aft>ergatur^fubindeufiibordeipulvere Veritm nonrumpentur, nifipr<tgnansfuerit mtu araneus, qui morfttm infiixit. Ouodfi exulcerentttr, malipunici dulcts putamencotlum tritum erit tmponendum, & ulcera ex eodem decocio attt magis myrti decoclo preluenda, fovendac^.Stratoveroinquit, in muris aranei morfu primitmfcalpello, circumquacj 3 vulnerandttm effe locum, & murem fubindt araneum u- 4.0Jium cum aceto imponendum, autfinapt tritum, & aceto exceptum. Inpotu verb opemferuntpanax, eruca,cappariscortex,gentian£radix,&reclaverbenaca, emnia ex vinopota, autincataplafmataconfoimata, &morfibusilhta.Profunt & malvafoha tmpofita, & magua antidotapotui data.
VIPERA. CAP. XLVII.
SI viperamomordir ,corpusintumctjVehementer arcCcit, fabalbidumq-, colorem concipit. Sanies avulnereprofunditur, primiim fubpinguis,moxcruenta:puftul£Eaduft/s/imiies erumpunt: & anteadepafcens ulcus,quod in proxima repens,non fumma modo corporis,fed int ima quoqj corripit.Gingi-vaeiiscruorefuffunduntur: inflammatiocirca jecurerumpit: tormina, &biiioh vomitus fequuntur.Sopor, tremor, & urinae difficultas accedit, & f 1 igidus fudor offunditur. Ubi vero vipera morfum im-preflk,fimumcaprinum cum vinoftudioseimpolitumopituiatur:itemlaurus 8cabiotonum,&galba-num fplenii loco fuperje£tum,& origanum viride inditum:pulli gallinarum difcerpti,&confeftim ad-moti: ervi farina vino fubafta: radicis cortex ufq; eb tufus,ut in pulverem folutus abeat,& fcilla tofta:detritum chamaemelum,hordeaceae farinsecataplafma in aceto mulfopra;paratum , fedlocusanteeocahdofoveatur :'haec Iocoimponuntur. Contra viperinos iftus rubuscum vino prodeft.Aliquianchu-fam tenui folio conftantem auxiliari pcodunt. Leporini coaguli in vino terni oboli bibuntur, & porra-cei fucci hemina in mero, & foliorum apiaftri fuccus, & fylveftris ruta: haec in vino pctari debent. Vi-numfrequenter bibendum, allia mandenda, & caepae, & porri recentes. falfamenta acerrima, &opipa-ra:fimpliciahaecfunr.Percuffisa viperapraeclareauxiliaturmedicamentum,quod myrrhs,piperis,ca- .ftorii,florisportulacaeleminisq; 5 dimidio acetabulo conftat: hsc omnia in Creticop2ifoteruntur,autin alio probato.Erafiftratusin eo Iibro, qui ■uigi dvvxacuv, ideft de viribus, infcribitur ,pleraq;alia tradi-dit, qus: iftis a vipera auxilium ferre poflunt: inter quae talia maxime laudantur. Gallinacea cerebeilacumvinopota,femenfativae brafficoetritum,&acetabuli menfura cum vinopotum. QlJinetiam bo-num eft digitumin liquidam picem intingere, deinde vinum, quo digitus fuerit elacus bibere. Haecfuntquaecontraviperae i&usauxiliancur.
Viperaru T Tlperarum hifloriam extchus, ut puro, latiusfe lib. 2.tradidimus, quam ut operxpretiumfithic eandent repetere, velm 1'cia' plura nobis fiiperfint addenda. Qjiaretantiim reliquum efi,utjam deearum morfusindiciis,& remedtts differamus.ex Aetio. Reperiunturitafoin eis(ut Aetius memoriaprodtdit)qnos viperamas momordtt,vttlneramlocobinann bis vero quia U-mtna demorji funt,quaterna.Primum tutem ex eis cxcernitur fanguis,deindefaniesfanguinolenta&oleofa.Adefi tumor
bilio.