Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
995
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

In lib. Sextum Diofcoridis. 99$

CT .rufe fjciemUrationem tradidimusfuperiorehbro. H<ect.tmetfi ad ulcerum medtcamenta, quteXteriutillinnn-tur^jalubrepler^m^ ftt medtcamentum,ft tanienfuniaturtntustncorpus,interfictt t quemadmedam c&tera delete- 1UUUS( .ria pbannaca, dc tjutbutjam plura retulimus.EpotxcerUjf^tncommodapiuribits notu cjuamfecerit Dtofcoridts,eUgan*tcr, iarminibusreddtdittn alextpharmacts Sicandcr,quorunt carmtnum b/tcentparapbrajis. Cerufja per cmmaffu-viantiadbuclatti.cum verno tempore, ptngue & recetistn mulctram emitlfumfucrit.colorejimtlu ett.Por> o ce uff& iptt~wa fuper gngtvas adftringente vtfcandit, qu£ fpuniofi medtcamenti frtgore arefcunt, & contrahuntur tnrugas.Lingua^

(jrfauces afperttatclanguent. Vexanttirob td qut hauferint, artda tujst, ocultsfe nutantesgravttate, dum creb os ruftiuegerunt, nonfine lalefaLiionc fut opplentur.Hincfit, ut capite nonparum turbentur: qtiinetiam anttnofuo naufeabttnJipr<t trtjit Labore gcmunt. Atfeptfiimi tn ipfa luce vanum phantafma, quod re ipfa nullum ftt, cernunt: ahas jomnolentt

10 toto corporejrtgent, nefc ut antea membra,pottjsimunt manut, &pedes ,fttum offii tumfactunt, adeo ut nt eisfuccurra-tur, eo tandetn dolore lacejsitt.fuccumbantpereanta^: hattenus Hicander.Cnterum Avtcenn«teftitnontO,ceruffam hau*rtentibus alta advemunt tncommoda, nempe antmt deliquium.fauctum afpcrttas,ventncult,& alvt compuncitones pra,-cordiorum tenfto, anhelitus dtfficultas, prafocatto Jpirituum, & albedo totrn corports: qtttn cr urina modb nigra, ntodocruenta reddttur.Hts auxtlium praflant (ut ipfe, & Aetius tradidere) fcanmontutn ex mulfa potum, alta^ medtca- Cerufl*nienta,quxfuapte naturaurinam valenterpellunt. Pofth&i'clyjleribtisttticonvcntet, ac jubtnde provtdere,ne dormt-ant affecti/fed vigilaittesfitptuievomar.t potoprius bydremeltte fuftno, &narctfiino oleo admtflis. Prceferunt quidamVomiiionesabatriphcis,&rapifemineconcitatas: ttem clyfleresexbraJltCAdecocto cum oieo,abffale: tnjuperlhe-txacam ex vtno,& Mithrtdatts antidotum,&album meracum vmum larginspotum.

20 Mt/HVTK. FUNGI. CAP. XXIII»

tUngorum aJii genere,alii copia Isdunt: omncs camen ftrangulatus fufpendio fimiles concitant,A/ Quibas confeftim fuccurrendum:communiter ex" oieo vomere cogendi,mirifice juvat lixivia ex far-mentisaut pyraftri furculis,epotacum iale, pofca & nitio.Fru&us,aut folia pyraftricumfungisdeco-tta, ftrangulantem illam vim auferunt, efitataq; eifdem auxiliantur. Adverfus fungos gallinacea ovacum pofca prohciant 3 adjefta ariftolochia: drachma: itemabliathiurn cum vino melleque fumptum,& 4 Carexaqua potum: apiaftrum ex nitro : panacis radix,& femen in vino: faex vinicrematajCum aqua:atra- %* a»3 &*■mentum a futoriumexaceto:radix,velfinapis,autnafturtiumefuprohuit. '• ^ 10 *

! 'N

On ntodo nocent in univerfum Fungi, qttodineortvngencre aliqui habeantur lctbales, &fuapte natura vcntno Fungotitmbtttt,fed etiam quod ex bis,qm permctofi non funt plus quxin rentricult roburfcrrepofitt.quandotfe tngeratur, v e " e!lcaitu ut tunc non malefica vt.fedcepta Udant Qutppecum naiu.ru bunudt admodum, &fi:gtdifint, &lentorenon modi-cofcareant fnperatofua quantitate corportscalore fuffocant flrangulant & deniq ? tntertmunt,ntficittus remcdiisfttc-(ttrratur.Cognofcuntttrqut mortiferifunt (ut fuperttu Itb. 4. tradtdimus) ft frangantur, qubd tlltco varios rnutenc colo-res,jtatiin^computrefcant.Proinde dice'jatAvtccnna,infungorumgenereeos ejfe letbales,qut vmdes & cttfti deprehen-dttntur.Sed certo magnopere admirart ltcct,qubd tanta tn bomtn/bus tnvaluerttguU hbtdo,ut etfi fciantfungos effe ple-rumcjj necis hofpitium, tamenfut ipfius obltti. magno fane apparatu eos tn ctbuavidtjitme devorent. Veritmpojiquatntantam cum palatofungt mtere grattam,ut ab bts abfitnere bomtnvsnonpoj>int,ftltem difiant velim,utfetpfosamortevtndiccnt,fungos nunquam ejfefumendos, ntfipriw cum fylvejirtbus pjns decoctt fueriiu.Otiodfifylvejlrtapyra defide - f un g or *+ 0 rentur, ex domejlicis ca fupplercpotcrunt,qti£c&teris auftenora habentur: tnquem ttfuinadbtberi pojjunttam recen-tia, qttam joleficcata.Prxjtant idem arbons tam folta, quam tortex,prtferttm^jfylveftru:fiquidemfungorum antido-tum pyra funt.Diofcorides Itbro quarto prarer medicamentabtc adfungos afltgnata, prttultt ortgani, & fatureu deco-ttum,gallinaceorumfimum, ex acetoaut mellepotum; quod tamen(ut Philagritu expltcat) album effe oportet.Sedpri-mitm medtcamentuf&pius enarratu ehctendus est vomttus,& fubtnde acrta infundenda clj/fmata,ut extra corpustraha'turvtrus. C&teritmtgnorandumnoneft cosincommodaajferrelongtmajora, qutproprtar.atura venenatinafcuntur,quandoqmdem non rnodofuffocant,Jirangulantij s comedentes, fed ettam intejhna exulcerant,ventriculum >nflant,ftn-gultum &punttwnesexcitant, corporiuntrcrfopa'dorem inducunt, &urtnam remorantur.Praterhxcalta verenda, &lethifera ortuntur fymptomata,nen peJrtg-is,trcmor,tnterceptio arteriarum,animtdeiiquium,perJrigidusfudor,&morsddpojiremum immatura.Rs prtmitm auxthantur vomitiones omm celeritate excitata:quibtu ettam convemtepotus do- Fungorflfo mejiicirapbatttfucctts,autdevoratarut^foha,autoriganum,autmel. Prodcftdetndemtrum inmodum Thertaca,&Mithridatts antidotusexacerrtmo acetopota, aut e>:oxj/meltte autex aquavitmvocata. QuamobremqumtaeffentianoftraTkeriacalis in bisfttngorum rnalts mmficam fert opem.Pratulit ad huAvicenna calida quttcunt^ aromata cujus-modt funt dtapipereos,dtacyminum,diagalatiga,diamofcbum. Conctitatorpotandum exhibet magnojuvamentoVtnumopttmum, tn quoferbueritptper, offertifcfubtnde alitum crudum devorandum. Id quodfacit umverfafere rujiicortmturba,qiti (ttt Galcmts inqutt) alho thertacn viceplerumque utuntur,

rrt&. GYPSUM. CAP. XXIV 4

T Apidefcensgypfum ftrangulationemcreat.Quare eadem proferenda funt,quae nianfis fungis,ailxi J(0 i->Jia: & ad hasc malvaz deco£tum,quodetiam olei vicem penfat: utpote ciim pingue fit,evomendo lu-bricas vias, & facilesreddir,deradiq; corpora non finit: tjuod ubi duratur in lapidem, gypfum efficit.Quinetiam prodeft oleu m ex aqua mulfa, aut ficorum deco&o: & lixivia e ficulneo cinere, aut farmen-tis fafta, cum vino copiofiore pota: 8c origanum, aut thymumcumlixivia, autaceto, autpaffo; hiquedecoftomalvseproluendi.

CTpfunt omnibus norum,fi bibatur,aut comedatur,ftrangulat (ut Diofcorides inquit) qttbd rejpirationis meatus va- Gypfi v*>lentcradftringat, &cbfiruat.Memimt hujttt inter venenatamedtcamenta Avtcenna.fic inqutens.Eademftntgypfi neilciun[1indtcia, quxcerujfe,j>raterqu4m quod tlludatm, & atrtciusJirangulat; quarrobrem iu } qut baufermt, taconveni-

fptp Mtitmt*

1

I