944 And. Matthioli Comm.
gere,ficcarejexcrefcenriaconfumere,ulceiaferpentia,& quae cacoethe vocant ad clcatiicem perducerc.Suppurationesterebinthina, autcerato exceptum difcutit,
Dlphrygitgemts illud, quodperfecli &ris quafif ibfidensf<tx esl,posifrigida aqu<t o\fufienem,ttt Dicfcorides inquit,f<t-pe atfepm vidimus iit arariitfornacibus, Tndentwoagro, &comiiatu Tirolenfi, acindeetiam nobifcum detuli-gu nm Sed *i utQ lnC jp r j g iii,, <pecufoditur,uritur^farmentu:quoditem epjritelapidecalcis modo txuftoconflatur:quod dewum ex fola <tris materiafit,cu?n in areis ajfatur, &fcrobes translata peruritur,battenm mtbi videre non licuit:Hiftoria neceorum, qitodfciam,Jpeciatim memintt Galemu,qui l.p. fmpl.med.de Dtphrjgetn bunc modum dijferuit. Diphryges<k vires mtftatn babet tum quahtatem, tum facultatem: babst entminfefe quiddam & mediocriter adfiringens, & inediccri-ex Gil. teracre: quamobrem ulcerum rebellium optimum medtcamentum esi.Convexiautem &hujus medicamenti vimingen-tem ex Cjprt Solis, ubt metallum ab urbeabesi quafitrigintafiadiis.Projettum erat enim in medioJj>atio edium,qu<zan-te metaUumextruft<t erant, & vici, qui eifubjacet. Cateiumpr*fetlus,acprocurator metalli, td quod poH cadmiam re-pernetur, effe dicebat tnutile, ttat} s abjici,nonfecus atfc uflorum mfoco lignorum cinerem. Veriim hoc mihi ad multa.utilefaHum esl meiicamentum, tum adputrefcentia oris ulcera, five per fejtve cum melle, cut detracla fit jpuma, tumadangtnam,videluet ubtjamper adfiringenttummedicaminum auxilium confiitit,quod wfluebat.Pr&terea columel-lam ubiprtfecuijfem, ipfofolo, &fiattnt, & uffy ad cicatricemfum ufus: acfiequenter exa£le occlufam efficit cicatri-cem tum hujusparticuU, tum omnium adeo exulceratorum: fic in ulceribus omnibuspudendorum.atfe ani.Ufus autemftmilis eft tn orii ulcertbus:fiquidem ea partes eifdem fere medicamentugaudent, nimirutn calid*.finnltter, & bumidt..Et libr04 .de compofitione medicatnentorum fecundum generafic inquit .* Porro Diphryges appellatum pharmacum ul-cenbus agre buwidtt atk vitioad cicatr/cem vtnienttbus apttpmum esl: valdenamtfoficcat, etfi modice niordeat. Emm-Nomina. vero id q"o% prjtter acrem tum qualitatem, tum potfytiam vtm habet adfiriclonam. Quod Gracis <Ait$vycs, Latinisitem Dtpbrjgcs: Arabtbus Dtphrtgis, Italts Dtphrige nominatur.
tifotvMv. AURIPIGMENTUM, CAP. LXXX.
A Uripigmentum ineifdemmetaIlis,quibusfandaracha;gignitur.Optimumexiftimaturcruftofum 9^j.aureo colore micans,nulli materiae permiftum,infquamas fiffile:quale in Myfia Hellefpontinafci-tur.Hujus duo genera fluxerunt: unum fupradiftum efl. Alterum g!andisefEgie,pallidurn,colorefan-daiacbamimitans,g!ebofumexPonto,8cCappadocia defertur: quod etiam fecundumlocum tenet.Torretur in tefta nova, vivis carbonibus fu bjeftis, afliduoq jverfatur,donec igne flagret,& mutet colo^iem:deinderefrigeratum,tritumqireconditur.Vim habet adltriftoriam, & erodentem. Cruftascumvehementi uredine, & violento morfu excitat: reprimit quae excrefcunt, & capillos evellit.
Tctvd SANDARACHA, CAP. LXXXI.
«Me. & C Andaracha probaturrufa,&4 faturatior,&alienamateriavacans,friabilis r cinnabariscolore,fulphu-Onb. i3 r i s v j rus redolens.Dos eadem,&uftio,quf auripigmento.Explet alopecias,refina excepta:& fcabrosijlorida. un gues cum pice eximit: contra phthiriafin cxb oleo eificax eft: tubercula cum adipe difcutit. Prodeftb Drag ad narium, orisqj ulcera,& caeteras papularum eruptiones cum rofaceo: item condylomata. Datur exad fttMri mulfo,puruIenta extullientibus: fufHtur quoq$ cum refina,adverfus veterem tuffim, rapto per fiftulammeile & nidore: vocem expedit cum melie delinfta: fufpirkfiscumreiinain catapotio optime datur.
Auripi- A Uripigmentum, & Sandaracha. medicamenta funt ejufdem tttmgeneris, tumfacultatis, nec inter fe in alio diffe-gmenti, 1*-runt,quam quod alterum magis alterum vero minus excoclumfuerit in terra vifcertbtts, ubigignuntur.Llnde etiamtlchx ^ f e 1 Ult " r > l l uo1 alterumaltero tantim ririnm tenuitatepraftet, Quandoquidem nilaliud efifandaracba, quamauripi-confid. gmentum, quodmajon natur*cociione coloremrubeum lontraxtt, &tenumeffectum esl. ldquodpenculoartefacloverum depvchenditur qutppefificltli vel vttreo vnfe uraturauriptgmentum,fubftratis candentibusprunis.brevt (ut mthiflurtes expertentiacompertum e<l)fiammeum,&fummerubentem contrabit colorem,perindeacfandaracha:eoj } ma-gis. qubpliK calorificiignu artefuent expertum.quam ipfa fan.laracha natura vt fuertt affecuta.Sandaracham fummerubentem vidi>imprimurnVenetiisinojJicinis,ubiauripigmentHm,&catert veneuntcolorespiftoribusexpetiti.Verunta-1 nen animadvertendum esi (ut fupertus hbro pnmo dtximus) quod b<tc illa vulgaris Sandarat ha non eB.quam Vernicem e 0Sandafa- fcriptonam ojjicinaappelUnt :Jiqmdem ml aliud bac eft,quam gumnitjuniperi. Errorem autemfecere neotericiiUi,quitb» Ars- Mauritanonim nominafecuti (iisenim gummi juniperinum fandarax duttur) idemgummi fandaracham nominave-cumnu runt: ' ta nomina turpiter confundentts,ubt mpiritis f<tpegraviter tn rel us ipfis crrandt prabeant occafionem. Quamob-junipcri. rem ttbi tn Arabum monumentis, veleorttm, qui Arabtcam fathonem in ommbus fequuntttr, medicamentum altquodre-pertumfuerit, q iod Sandaracham exciptat, de junipertgummi perpetuo tnttlhgendinn erit: ubi vero id in Graciscodi-cibusinventumfuerit,ea qtttdemfine coutroverfia ertt ajfumendajequa hic d'fferutt Diofcorides. VecaverumpratereaSandix. recentiorum nonnulli Sandaracbam qttotfc Sandicem quam e combttfia ceruffa conficiunt,qubdfortaffe hsc cdoreadtno-dumrubefcat.Sedh<tcabilla (utfupraretulimtts, cistn deceruffa fsrmonem haberemus) viribtts,&qualitatibusplurUArfsnicu rntm dipdet.Esi & Sandaracba ceraginofi melltsgenus,fi Pltnio credimus, qui l. tt.c. 7. ejus mminit.Cnterumlilud nonHnum ex fi^ Ht!0 P^tereundtwi, qttod Arfemcum offictnu cryftalhnum vocatum, ideo qttod cryftallt modopeHuceat, nonfitperquofiat. ftfe nei jpotttenafciturw Aitrtpigmentifodum,utfcrtbtt Vannocmcivismettstnfiapyrotschtm,quinosaltasejusfidemfecutos, tn buncfuum ermrem deduxeratfedarte ex auriptgmentt fcobe admtftofale:id quodmaxmt teftatur GeorgiwAgricola acerximusfofikum indagator, & non ex Realgar, tta Sadacenftchimtco, appetlato. Sumunt enim artifices au-rtptgmenti fcobem, 0 cum parifaluponderemtfcent, terunt^fimul, &fubtnde operculattsfictihbus htitc opert tnfervi-Auripi- entibus, igmum vi tamditi coqttunt, qttottfifeid omnein fubhmeferatur,&opsrculoadb<treat, concrefcat^ tn lapidem:fnda-a } ^'h tenes re P etunt ^ donecadeopunm effictatur, tttcryftallum referat.Aurtpigmentt vtresreddiditGal. lib. p.fitnpl.me-ch" vires dtcamentorumjicinqutens.Arrhenicum,(ivearfenicumfacultatis ettcauftic*,ftve uretttis,td^tam combuftum,quame.\ Gal. uftioms expers.C&terhm id conjiat uftione reddi tcnmorumpartium. Utunturporro eo.cen adurente ad denudandam
filk