Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
928
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

928 And.Matthioli Comm.

coUiquatumfuerit,illko vas ab igne eximito,&fuper inrerfapelvi ex auricbalcofabricata,qua tonfores utuntur, pro-jicito Quant primumenint ibiconcrefcet in lamtnas,qu<t colore,&nitore chryfopatios, quoshyacmthos appellant, aia.,etum nonnunquamgranatos referunt.Ubi autem laptllosparvos & rotundos parare ftt animui ,guttai m efuforio vafefuper eadempelvifufum antimontum ejfundito. C&teriunchryfocolU vtcemfeltciorifucceffumihipnejtJtfalfofiilecry-fUdt m»iopelluadum, ftfficitfy in trtbus Antimonit unciisfemidrachmant addere.Verum omnesadmonttos vehm,dtffi-(tlltfne a quoquam parart poffe Hyacfnthtnum antimonium.etiam peritiftmo chymica artts magtjlro, mft prtut ab alic-roparartdtltgenter infpexerit quum nonfemperiisetiamfuccedatpttUuctdum,qut fepeacfepiustlludparaverunt.ldeo-que ubt ejw>lamin/t, femel projeftxpulverulenta quadam cuticula obducuntur,qu£ earum mtorem pelluctditatemtfo ob-unbrant,oportet iterum eafdem lamtnas conterere,atqut nonntinl anttmonii crudt infimul addcre , atq f ettam parumfal:tfo{iitii,&iterum igni admovere&fundi permittere atfc inde projkere.Cum autem boc medtcametuo uti voluerts, 10inpuloerem red gito.darofctrium vel quatuorgranorumpondere: td tamenponius in robuftiortbus nonnihtl augeripo-tefi.Stibium tta pr<tparatum commodt/ime admtfcettlr rhodofaccharo, cui etiam maftiches modicum adjtcitur. Atcfeha:.tenusdeSttbtinonvulgariefficaciaacpr<tparatione:qu<tequidem omnia (ut ingenuifatear) inprimu debeo AnireaNomma. Qalloviro clartJsimo,cujusfupra menttonemfeci.Sttbium quod Latinis,r'w' Gracis vocatur: Arabibtu,Attmad,feuAti-mad:ItaliSyStibio & Antimonio: Germanis,&p\t$Q[a$/& SKau» ©pkpgfaf?:HtJpanis } Piedra de alcobol.

McKttfiAMM. MOLYBDjENA, SEU PLUMBAGO. CAP. LX.

/fOlybdaena optim^eftflavajargentesefpumsesemulajmodicefplendens, cumteriturru/a, co&i 2 „i-^-Acuoleo jecinoriscolorem trahit. Vitio/aeil, quaeaercm,aut coJore pJumbeumrcfert. Gigniturexauro,8cargento.Eft etiam quaedam foi!ilis,ad Sebaltiam,&Corycum inventa.Quo in genereprobatur,quae lapidofa non fit,aut recrementofa,fed nitens,& flava. Vim habet fpumae argenti,aut recrementopUmbifimi!em.Llritur,lavaturqueeodem modo.Mifceturconvenienti/fime medicamentis,quaelipa-ras vocant, 3tque emplaftris minime mordentibus.Carnemrecreat, & ulcera ad cicatricem perducit:glutinantibus tamen medicamentis,aut abftergentibus non convenit.

d \ A"OlybdtnaM Diofcoridesteflatum reliqmt faciitia eH } &foftlis. Tattitiafit infornacibus, ubiauri,& argenttC0141J. ^metaUumfundtrur: quandoqutdem ubiauri,vel argenti vena,ftve materia, plumbi tantum fibi admtftum nonhabe',quantum ai ejus liquationem moltendamfatisejfet.quioperi pr<tfunt ,aut laptdem,a quo plumbum elicttur, autplumbumipfumfupe addunt:quodtamenignium vipartimcum admtfttsmetallucoit.partim veroargentijpum<tmo- 3°dofornacis folio coh&ret, & tn molybdanam vertitur. Hoc itatfecitmprobe novijjet Pltnius, libro34 ..C. 16.de hac Moly-bdtna differuitttsverbis: Plumbi ntgnortgoduplex esl:autemnt exfuaproventt vena,necquicquamaltud ex fe pa-rit: a"t cuma gen 2 0 nafcitur^mtftisifo Vents conftatur. Ejus,qtu prtmusftttit tnfornacibus liquor,fyncerum appellaturplumbum:quifecundus,argentum-qutremanfit tn fornactbits,galena,qu£portioeslterttaaddtta ven<e.H<ecrurfuscan-ftata dat nigrutn phimbum,deduftis partibus duabus.ldem prabet argentiJpuma.qux Gracu lithargyros dicitur:hafte~Molyb- tttts Plmtus. Qjtamobrem facile afferere au/im,nil aliud effe Molybd<tnam,quam htbargyritftecem,qu<tpoftquam efor-' naceiluxere mnalla, tntpftus fornacisfundoconcreta,perufta%reftdet. Proinde nonab re dixijfe videturGalenus.quodJytne» Moid dtnaiifdempolleat vtribus.quibus&argenti fpuma.Quteautem in terr<t vtfceribusfoplisnafcitur, nilaltudfaneeit. firrtt,meo judtcto,quam metall'cus illelapis,quiplumbum,& argentum ftmulcontinet. Hunc equtdem tcftari poffum

vartafacte often li:quippe qubd alius fit colore luteo.alius ctnereo,altus c<truleo,alius verbfctntilians cernatur,at/fo nito - 4°rem prafe ferensjro vartis acdiverfis terra vaportbus qu<t tn metallicos laptdesferuntur.Quod autem ejufmodifit Mo-lybdanafofiitia.tefliseHPliniusItb.jf.c.iS.ubificinqutt-.Ett& Molybd<tna,quam altbigalenam vocavimtts,plumbi,&argentt vena cmmunis.Et libro 33.cap6.ita fcribit. Argenti metaUum terra eft,alia rufa,aUa cinerea.Excoqui non po-teft,niftcumplumbo nigro.autcum venaplumbt,quamgalenam vocant.hu Pltnius.C<tterumpalam efi, molybd<enarttMolyb. faClttiam mhil4 Itthargyro differre. Hoc nonlatu.ffeGalenum,ejus verba declarantlib.</.fimpliciummedicamemorum tA * a £fi*dttmair: Molybdartafimtlemlitbdrgyro vtm pofidet, tantttm a mcdta temperte adfigidum paululum quid recedens.

* Sednecabflerg;ntis r acultatis eflparticeps.Utrafc autem hac medtcaminaVquaripoffunt:acnoutlapides,&cadmia»& xrena liquationem rejpuuntfed celerrime liquantur,ubt oho additum nonni bil aceti eMiquamttr tamen etiam ai-mtfli aqua.fed divtfiim ; ciclione. Por-b ceu in Cypro caimiam,qua tn montibus.&rivis nafcitur acciptebam, qua &ipfa lapiiu.Ht dixi,fpectes eft:ad etindm modum molybdxnam multam, cum aliu projettam lapidtbus confpexi tn via,qux ad Ergafteriaducsta P:rgamo.Vocatur aute nErgaflertapagusquidam tnquo & metaUafunt inter Cyzjcum, &Vlomut,Pergamum quairingentis,&quadraginta Jiadiis dtftans a Pergamo. fAeKvfiJiuiKx fie 6r*ci,ut ettamMoljbd&na latinldkttur: ltaltce, Piombaggine.

Kgyfytnagict. ARGENTl RECREMENTUM. CAP. LXI.

REcrementum argenti,quod fcoriam vocant,aut helcyfma, aut encauma, molybdasnas vjm habet:q:iareemplaftris,quasphaeasappellant,additur,acmedicamentis, qu$ cicatricem obducunt, ut-pote cum adftringat,ejjtrahatque.

60

Arjrenti f^Ompluresarventifcor'<eacervi,quam VulgbLoppa vocantartifces,extrafornacumdomosvifunturin agroTri-1 ' lentinopropePerz .emm,& Lavtfium,&incomttatuTtrolen/i,ubtperpetub argenttmetaliumtn fornactbus uri-

tu ut inpr&cedctttbus .< ximiis de plumbt fcorta dtJJerentes.Faciohac vitrum, quodVeneti abindttts qutbusdamvulgbSmatto dtcunt,a iebrefert,ttt perdiffic-lefttalterum ab altera dignofcere.Vartu haccolortbusconfpicitur, pro admtfto-rum (opinor)fcji hum vartetatemigricat tamencumplurimum,&qutbufdam exaraiurltnetsciim c<truleis,tum ettamVirei ex V' r id'b'ts.itec deesi ettam qu<e vmdi tantum,&qua foiiim caruieoJpeftetur colore. Hutc viresreddtdit Gal.hb y.ftmpl.Gal. medtcamentorum bis vcrbts: Argentt fcortam proprte helcy fma appeUant. Emplaftris qutbusdam reficcatoria facultatitNomina. commtfcetur.Lattnis Argentt recremtnttm,Gracis dgyvgv oHtogi* yocam: Italts,Scma dd' argento,

A t4dg}vg&.